Download as PDF, PPTX
บทที่ ๔ การปรับปรุงนิสัยการบริโภค
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5. ความหิว “การที่ร่างกายสั่งให้รู้ว่าร่างกายต้องการ พลังงานเพิ่มขึ้น โดยมีอาการ ท้องร้อง กระเพาะว่างซึ่งพลังงานนั้นจะได้จาก การกินอาหาร”
- 6. ความหิว - การตอบสนองเพื่อให้ได้พลังงานเพิ่มขึ้น - ควรวางแผนการจัดมื้ออาหาร -การขาดพลังงานจะทาให้ ไม่มีเรี่ยวแรง หน้ามืด ตาลาย เป็นลม ขาดสารอาหาร *ไม่ควรงดอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง จะทาให้หิวมากเกินไป*
- 7. สาเหตุการเกิดความหิว - กระเพาะอาหารบีบตัว - ระดับน้าตาลในเลือดต่า -ตับ หากตับได้รับน้าตาลแล้วจะหยุดหิว
- 8. ความอยากอาหาร - การตอบสนองต่อสิ่งที่มองเห็น ได้กลิ่นหรือ ชิม หรือ จินตนาการ - เกิดจากการได้เห็นโฆษณาในทีวี หรือการได้ชิม อาหารแล้วอยากกินอีก
- 9. นิสัยการรับประทานที่ไม่ดี ๑. รีบรับประทาน ไม่เคี้ยวอาหารให้ละเอียด ๒.กินจุบจิบ ดื่มเครื่องดื่มก่อนอาหาร ๓. รับประทานมื้อหลักไม่เป็นเวลา ๔. กินก่อนนอนไม่เกิน ๔ ช.ม. ๕. กินอาหาร/ผลไม้/เครื่องดื่มรสหวานเป็นประจา
- 10. นิสัยการรับประทานที่ไม่ดี (ต่อ) ๖. รับประทานอาหารหวานมัน เค็มมากเกินไป ๗. กินอาหารประเภท ผัด ทอด ชุบแป้งทอด และ ใส่เนย เนยเทียม กะทิ ๘. ไม่ชอบกินผัก ปลา ผลไม้รสไม่หวาน ๙. งดอาหารมื้อเช้า ๑๐.ชอบกินอาหารในงานเลี้ยงและอาหารบุฟเฟต์บ่อยๆ
- 11. ทาไมคนมีนิสัยรับประทานอาหารต่างกัน ๑. ชนชาติ ๒. ศาสนา ๓.ภาวะภูมิศาสตร์และการคมนาคม ๔. การฝึกอบรมให้ครอบครัว ๕. ความเชื่อ ๖. ความเคยชิน
- 12.
- 13. ปัจจัยกาหนดพฤติกรรมเสี่ยงด้านการบริโภคอาหาร ๓. มีพฤติกรรมกินอาหารนอกบ้านเพิ่มขึ้น ๔. ความเคยชินในการรับประทานอาหาร ติดรสหวานมัน เค็ม ๕. อิทธิพลของสื่อโฆษณาต่อการบริโภคอาหาร ที่ไม่ถูกต้อง
- 15. โรคที่เกิดจากวิถีชีวิต การบริโภค อาหารที่ไม่ เหมาะสม ปัจจัยสาเหตุของการเกิดโรค - ความดันโลหิตสูง -โรคหัวใจ - น้าตาลในเลือดสูง - โรคมะเร็ง - อ้วน - โรคเบาหวาน - ไขมันในเลือดสูง
- 16. ลูกโซ่การรับประทานอาหาร นานาเลิกงาน นั่งรถเมล์กลับบ้าน คนแน่นมากร้อนมาก ถึงบ้านเปิดตู้เย็นเจอเป็บซี่แช่อยู่ ยกดื่มหมดขวด อาบน้าเสร็จ ทานข้าวเย็น หยิบมันฝรั่งทอดถุงใหญ่ ๒ ถุง ช็อคโฝกแลต ๑ แท่ง มา กินไป ดูไป เปิดทีวีดู เพื่อพักผ่อนหย่อนใจ กินหมดเมื่อไหร่ไม่รู้ตัว รู้สึกตัวอีกทีว่าตนเองอ้วนแล้ว กินอีก
- 17. เราจะแก้นิสัยการรับประทานอย่างไร? ๑. เปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค ๒. ให้ความรู้เรื่องโภชนาการ ๓.เปลี่ยนแปลงนิสัยการบริโภค อันเกิดจากความเชื่อใน
- 18. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ๑. ตัด/ลดสิ่งกระตุ้นการกินที่ไม่เหมาะสม : ไม่จ่ายของขณะหิว :ตัดสิ่งตกแต่งบนอาหาร : ทาอาหารส่วนเล็กให้ดูใหญ่ : ใช้จานอาหารที่เล็กลง
- 19. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (ต่อ) : ควบคุมความหิวโหยโดย -กินอาหารเป็นเวลา - ไม่งดอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง - หลีกเลี่ยงความเบื่อ
- 20. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (ต่อ) ๒. สนับสนุนสิ่งกระตุ้นที่เหมาะสม :ชวนคนอื่นกินอาหารที่เหมาะสมร่วมกัน : เก็บอาหารที่ชอบและเหมาะสมในตู้เย็น : เรียนรู้ขนาดสัดส่วนอาหาร ๓. เน้นผลด้านลบที่ตามมา : ขอให้ผู้อื่นเตือนเมื่อไม่ทาตามแผน
- 21. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (ต่อ) ๔. เน้นผลด้านบวกที่ตามมา :ทาบันทึกอาหารที่บริโภค ออกกาลังกาย และชั่งน้าหนักสม่าเสมอ : ให้รางวัลตนเอง : ขอให้ครอบครัวและเพื่อนชมและให้กาลังใจ
- 22. การสร้างพฤติกรรมใหม่ เดิม : กลับบ้านเหนื่อย หิวมาก ต้องการพัก ใหม่ : ไม่ปล่อยให้หิวมาก อาจรองท้องด้วย อาหารเบาๆ เพื่อสุขภาพ เช่น ผลไม้ไม่หวาน นมไขมันต่าก่อนกลับบ้าน
- 23. การสร้างพฤติกรรมใหม่ (ต่อ) เก่า :นั่งหน้าทีวี กินขนมขบเคี้ยว น้าอัดลมไปดูไป ใหม่ : ให้แยกการกินอาหาร ออกจากกิจกรรมอื่นๆ กินอาหารบนโต๊ะอาหาร หากดูทีวี ให้มีแต่น้าเปล่า หรือเครื่องดื่มที่ไม่มีพลังงานอยู่บนโต๊ะ
- 24. การสร้างพฤติกรรมใหม่ (ต่อ) เก่า :เหงา เบื่อ เซ็ง... ดูทีวี กินอาหารไป ใหม่ : หากเหงา เบื่อ คุยกับเพื่อนหรือญาติที่ไว้ใจ หรืออาจจะระบายความรู้สึกโดยการเขียนไดอารี หรือวาดรูป หรือไปเล่นกีฬา ทาสวน รดน้าต้นไม้ หรือไปทาผมทาเล็บ
- 25. การสร้างพฤติกรรมใหม่ (ต่อ) เก่า :อารมณ์เศร้า เสียใจ ผิดหวัง...กิน กิน กิน ใหม่ : วิธีการแก้ไขอารมณ์เศร้า คือ การออกกาลังกาย เดิน วิ่ง ว่ายน้า ตีเทนนิส ปั่นจักรยาน ไปฟิตเนส ทาให้อารมณ์ไปปลดปล่อย หลังออกกาลังกาย สารแห่งความสุข (endophine) หลั่ง
- 26. การลดน้าหนัก ๑. ปรับวิถีชีวิต วิถีชีวิตที่มีสุขภาพดีโดยต้องมี :ความรู้ อาหาร และออกกาลังกาย : ทัศนคติที่ดี (ทางบวก) : แรงจูงใจ ๒. ลดปริมาณอาหารแต่ละมื้อลงทีละน้อย
- 27. ๓. ส่งเสริมให้มีการเคลื่อนไหว และการออกกาลังกาย ที่เหมาะสม -ทาตัวสดชื่นมีชีวิตชีวาตลอดวัน กระฉับกระเฉง - มีความกระตือรือร้นที่จะออกกาลังกายอยู่เสมอ - ทาตัวสนุกสนานมีความสุขกับชีวิต - ลดกิจกรรมที่อยู่กับที่ ๔. จัดการกับความเครียดและอารมณ์
- 28.
- 29. ๑. รับประทานปลาดิบแล้วเป็นโรคพยาธิตัวจี๊ด ความเชื่อเกี่ยวกับอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ไข่ โรคพยาธิตัวจี๊ดตัวอ่อนจะไชไปตามบริเวณ ต่าง ๆ ในร่างกายทาให้เกิดอาการแสดงตาม ตาแหน่งที่มีพยาธิอยู่ เช่น ไชไปตามเนื้อเยื่อใต้ ผิวหนังก็เกิดอาการบวมเคลื่อนที่ หรือเข้าสมอง ก็เกิดสมองอักเสบ เป็นต้น
- 30. ๒. รับประทานตับไก่ แก้โรคตาฟางและ ตานขโมยได้ ๓. รับประทานไข่ไก่ทาให้ร่างกายแข็งแรง ๔. ไข่ไก่และไข่เป็ดมีคุณค่าทางอาหารใกล้เคียง กัน
- 31. ๕. รับประทานเนื้อดิบ เลือดดิบบารุงกาลัง และให้ประโยชน์ดีกว่ารับประทานสุก ๖. รับประทานไข่ ทาให้แผลผ่าตัดนูน
- 32. ความเชื่อเกี่ยวกับอาหารประเภทแป้ง ๑. รับประทานทั้งทอฟฟี่ หรือขนมหวานทาให้ฟันผุ ๒.ข้าวแดงข้าวซ้อมมือมีคุณค่าสู้ข้าวขาวไม่ได้ ๓. เวลาเป็นแผลห้ามรับประทานข้าวเหนี่ยวเพราะ จะทาให้เป็นหนอง
- 33. ความเชื่อเกี่ยวกับอาหารประเภทผักและผลไม้ ๑. รับประทานผักบุ้งทาให้ตาหวาน ๒. รับประทานมะเขือเทศทาให้แก้มแดงและ ผิวพรรณดี ๓.รับประทานมะละกอสุกเป็นยาระบายท้อง
- 34. ๔. รับประทานน้ามะนาวช่วยลดความอ้วน ๕. รับประทานเมล็ดมะเขือเมล็ดฝรั่ง ทาให้เป็น ไส้ติ่งอักเสบ
- 35.
- 36. ความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับอาหารเสริม (ต่อ) ๒. รังนกเป็นอาหารชั้นสูง มีราคาแพง
- 37.
- 38.
- 39.
- 40.
- 41.
- 42.
- 43.
- 44.
- 45.
- 46. เมนูทางเลือก : อาหารจานด่วน ๑.ปลาและมันฝรั่งทอด ทางเลือก : ขนมปังโฮลวีท สลัดผักกาดแก้ว มะเขือเทศ หอม น้ามันมะกอก และน้ามะนาว
- 47. เมนูทางเลือก : อาหารจานด่วน ๒.แซนวิชกับแอปเปิ้ล ๑ ผล ทางเลือก : แซนวิชขนมปังโฮลวีทไส้ปลาทูน่ากับ ผักกาดแก้ว และแอปเปิ้ลไม่ปอกเปลือก
- 48. เมนูทางเลือก : อาหารจานด่วน ๓.พิซซ่า ทางเลือก : แป้งพิซซ่าที่ทาจากแป้งโฮลวีทจะช่วย เพิ่มใยอาหารมะเขือเทศให้ โปรตีน แคลเซียม และฟอสฟอรัส
- 49. เมนูทางเลือก : อาหารจานด่วน ๔.เบอร์เกอร์เนื้อ มันฝรั่งทอดและมิลกเชก์ (นมปั่น) ทางเลือก : สลัดที่ใส่พาสต้าชนิดที่ทาจากแป้งโฮลวีทกับ ผักสดนึ่งพอสุก
- 50. ผลที่เกิดจากการรับประทานอาหารไม่ถูกต้อง ๑. เกิดโรคขาดสารอาหาร ๑.๑ โรคขาดโปรตีนและแคลอรี ๑.๒โรคขาดวิตามิน ๑.๓ โรคขาดแร่ธาตุ
- 51. ผลที่เกิดจากการรับประทานอาหารไม่ถูกต้อง ๒. ร่างกายไม่เจริญเติบโตตามพัฒนาการของร่างกาย ๓. ได้ประชาชนที่มีคุณภาพต่า ๔.ทาให้เศรษฐกิจของประเทศเสียหาย ๕. ปัญหาการได้รับสารอาหารเกินและโรคที่เกี่ยวข้อง ภาวะน้าหนักเกิน หรือโรคอ้วน
- 52. สุขนิสัยการบริโภค - บริโภคอาหารสุก - ใช้ช้อนกลาง -การล้างมือก่อนการรับประทานอาหาร - การหยิบจับภาชนะไม่ควรจับบริเวณที่สัมผัสอาหาร - ไม่ควรไอ-จามลงสู่อาหารและภาชนะอุปกรณ์ - เลือกบริโภคอาหารที่สะอาด ปลอดภัย - ไม่รับประทานอาหารร่วมกับผู้ป่วยที่เป็นโรคร้ายแรง