Ашиг
/Ашгийг хамгийн их байлгах нөхцөл/
                          Микро Эдийн Засаг хичээл

                         Багш: А.Гэлэгжамц




               2009 он
Ашгийг хамгийн их байлгах

• Пүүсийн зорилт нь ашгийг их байлгах юм.

• Ашгийг нийт орлого, нийт зардлын эерэг
  зөрүүгээр тодорхойлог.




         Ашиг = TR – TC
Нийт орлого


Total Revenue (TR) = Price X Quantity

              TR = P*Q
Ашгийг хамгийн их байлгах
    үйлдвэрлэлийн хэмжээ
• Ашиг хамгийн их байх үйлдвэрлэлийн
  хэмжээг ахиу орлого (MR), ахиу зардал
  (MC)-ын тэнцвэрээр тодорхойлдог.


• MC = MR үед ашиг хамгийн их байна.
MR ба MC
• Ахиу орлого = нийт орлогын
  өөрчлөлт/нийт үйлдвэрлэлийн
  өөрчлөлт
            MR = ΔTR/ΔQ

• Ахиу зардал = нийт зардлын
  өөрчлөлт/нийт үйлдвэрлэлийн
  өөрчлөлт
            MC = ΔTC/ΔQ
Ашгийг хамгийн их байлгах
                       MR            TR
 C, R
                                     TC



                                          MR

                            MC



                                     MC

                             Q mаx         Q
Хамгийн их ашиг   MC = MR
Ашгийг хамгийн их байлгах

  Мян.₮
     3,500
                                                                   TC
                                        7 дох
     3,000                           нэгжийн
     2,500                    5 дахь    ашиг
                            нэгжийн
     2,000                     ашиг
                   3 дахь                                         TR
     1,500       нэгжийн
                    ашиг
     1,000
                            2-р нэгжийн DTR
      500
                      1-р нэгжийн DTR
Тогтмол
 зардал      0    1     2     3    4    5       6   7   8   9     10
                                                                Үйлдвэрлэл
Ашгийг хамгийн их байлгах
Мян.₮

   600
                                                     MC
   500
   400
   300
   200
   100
     0
         1     2    3        4   5   6    7    8   Үйлдвэрлэл
  –100
  –200       Ашиг нэмэгдэх           Ашиг буурах
                                                   MR
Ашгийг хамгийн их байлгах

                                                          TC      TR
Нийт зардал, орлого мян.₮



                            385                 Алдагдал
                            350
                            315 Max.ашиг = 81мян.₮            Ашиг
                            280
                            245
                            210  130мян.₮
                            175
                            140
                            105                  Ашиг =45мян.₮
                             70
                             35       Алдагдал
                              0
                                 1 2 3 4 5 6 7 8 9          Тоо хэмжээ
Ахиу орлого ба мэдрэмж


   eq,p < -1   MR > 0

   eq,p = -1   MR = 0

   eq,p > -1   MR < 0
Хэрхэн тэнцвэрийг хангах вэ?
• Хэрвээ ахиу орлого ахиу зардал дээрх
  тэнцэрийг     хангахгүй      байвал,
  үйлдвэрлэлийн хэмжээг өөрчлөж
  тэнцвэрийг бий болгоно.

• Ахиу орлого ахиу зардлаас багагүй
  байхад нийлүүлэгчид үргэлжлүүлэн
  үйлдвэрлэл явуулах боломжтой юм.
Хэрхэн тэнцвэрийг хангах вэ?
• Хэрвээ ахиу зардал нь ахиу орлогоосоо
  их байвал үйлдвэрлэлийн хэмжээг
  багасгахыг зөвлөдөг.


• Тиймээс зах зээлийн нөхцөлд пүүсүүд
  хамгийн их ашигтай байхын тулд
  MC = MR байна.
Ашгийг хамгийн их байлгах
нөхцөлийг төгс өрсөлдөөнт ЗЗ,
 монопольт ЗЗ, олигополь ЗЗ,
монополь ЗЗ гэсэн хичээлүүдээс
     дэлгэрүүлэн үзнэ үү.
 www.gelegjamts.blogspot.com
www.gelegjamts.org – оос үзнэ үү!
Ашигласан ном, сурах бичгийн жагсаалт
А.Бакей “Микро эдийн засгийн ухаан”              2009 он УБ хот
В.Норжванчиг “Эдийн засгийн ухаан” 2005 он УБ хот
Б.Баяраа, Д.Гансүлд       “Микро эдийн засаг”        2006 он УБ хот
С.Авирмэд       “Микро эдийн засаг”        2005 он УБ хот
Ц.Цэцэгмаа “Жижиг үйлдвэрийн эдийн засаг, менежмент”                       2004 он УБ хот
Д.Энх-Амгалан “Микро эдийн засаг гарын авлага”                2002 он УБ хот
М. Фогил “Микро эдийн засаг”             2002 он УБ хот
Б.Алтанцэцэг ба бус                “Микро экономикс”         2001 он     УБ хот
Л. Г.Рейнольдс       “Микро эдийн засгийн ухаан”                 1992 он УБ хот
Б.Баярдаваа      “Микро экономикс”         2005 он УБ хот
Б.Батбаяр “Микро эдийн засаг”                2005 он УБ хот
Т.Нарантуяа Микроэкономикс сэдэвчилсэн тайлбар толь”                  2006 он УБ хот
С.Алтангэрэл        “Микро эдийн засгийн ухаан”         2007 он УБ хот
Кэмпбелл Р.Макконнелл, Стэнли Л.Брю “Экономикс”                   2005 он УБ хот
N.Gregory Mankiw “Essentials of economics”             2004
Hal R. Varian     “Intermediate Microeconomics”        Sixth Edition
Walter Nicholson      “Microeconomic Theory”
William A. McEachern       “Microeconomics”
Robert S. Pindyck, Daniel L. Rubinfeld      “Microeconomics”       5th Edition
Jeffrey Perloff     “Microeconomics”       5th Edition     2008
Joseph Nellis, David Parker     “Principles of Business Economics”       2006
Saul Estrin, Laidler David, Michael Dietrich     “Microeconomics”       2008
Hugh Gravelle, Ray Rees       “Microeconomics”       3th Edition    2004
Krister Ahlersten     “Essentials of Microeconomics: Exercises”       2008
R.Preston McAfee, J. Stanley Johnson “Introduction to Economic Analysis”           2005
David A.Dilts “Introduction to Microeconomics”            2003
Ariel Rubinstein “Lecture Notes in Microeconomic Theory”             2006
Guoqiang Tian      “Lecture Notes on Microeconomic Theory”         2008
Nolan H. Miller “Notes on Microeconomic Theory”              2006
Libby Rittenberg, Timothy Tregarthen       “Principles of Microeconomics”      2009
ГЭХ МЭТ ...

Ашиг /ашгийг хамгийн их байлгах нөхцөл/

  • 1.
    Ашиг /Ашгийг хамгийн ихбайлгах нөхцөл/ Микро Эдийн Засаг хичээл Багш: А.Гэлэгжамц 2009 он
  • 4.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах • Пүүсийн зорилт нь ашгийг их байлгах юм. • Ашгийг нийт орлого, нийт зардлын эерэг зөрүүгээр тодорхойлог. Ашиг = TR – TC
  • 6.
    Нийт орлого Total Revenue(TR) = Price X Quantity TR = P*Q
  • 7.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах үйлдвэрлэлийн хэмжээ • Ашиг хамгийн их байх үйлдвэрлэлийн хэмжээг ахиу орлого (MR), ахиу зардал (MC)-ын тэнцвэрээр тодорхойлдог. • MC = MR үед ашиг хамгийн их байна.
  • 8.
    MR ба MC •Ахиу орлого = нийт орлогын өөрчлөлт/нийт үйлдвэрлэлийн өөрчлөлт MR = ΔTR/ΔQ • Ахиу зардал = нийт зардлын өөрчлөлт/нийт үйлдвэрлэлийн өөрчлөлт MC = ΔTC/ΔQ
  • 10.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах MR TR C, R TC MR MC MC Q mаx Q Хамгийн их ашиг MC = MR
  • 11.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах Мян.₮ 3,500 TC 7 дох 3,000 нэгжийн 2,500 5 дахь ашиг нэгжийн 2,000 ашиг 3 дахь TR 1,500 нэгжийн ашиг 1,000 2-р нэгжийн DTR 500 1-р нэгжийн DTR Тогтмол зардал 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Үйлдвэрлэл
  • 12.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах Мян.₮ 600 MC 500 400 300 200 100 0 1 2 3 4 5 6 7 8 Үйлдвэрлэл –100 –200 Ашиг нэмэгдэх Ашиг буурах MR
  • 13.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах TC TR Нийт зардал, орлого мян.₮ 385 Алдагдал 350 315 Max.ашиг = 81мян.₮ Ашиг 280 245 210 130мян.₮ 175 140 105 Ашиг =45мян.₮ 70 35 Алдагдал 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тоо хэмжээ
  • 14.
    Ахиу орлого бамэдрэмж eq,p < -1 MR > 0 eq,p = -1 MR = 0 eq,p > -1 MR < 0
  • 16.
    Хэрхэн тэнцвэрийг хангахвэ? • Хэрвээ ахиу орлого ахиу зардал дээрх тэнцэрийг хангахгүй байвал, үйлдвэрлэлийн хэмжээг өөрчлөж тэнцвэрийг бий болгоно. • Ахиу орлого ахиу зардлаас багагүй байхад нийлүүлэгчид үргэлжлүүлэн үйлдвэрлэл явуулах боломжтой юм.
  • 17.
    Хэрхэн тэнцвэрийг хангахвэ? • Хэрвээ ахиу зардал нь ахиу орлогоосоо их байвал үйлдвэрлэлийн хэмжээг багасгахыг зөвлөдөг. • Тиймээс зах зээлийн нөхцөлд пүүсүүд хамгийн их ашигтай байхын тулд MC = MR байна.
  • 18.
    Ашгийг хамгийн ихбайлгах нөхцөлийг төгс өрсөлдөөнт ЗЗ, монопольт ЗЗ, олигополь ЗЗ, монополь ЗЗ гэсэн хичээлүүдээс дэлгэрүүлэн үзнэ үү. www.gelegjamts.blogspot.com www.gelegjamts.org – оос үзнэ үү!
  • 23.
    Ашигласан ном, сурахбичгийн жагсаалт А.Бакей “Микро эдийн засгийн ухаан” 2009 он УБ хот В.Норжванчиг “Эдийн засгийн ухаан” 2005 он УБ хот Б.Баяраа, Д.Гансүлд “Микро эдийн засаг” 2006 он УБ хот С.Авирмэд “Микро эдийн засаг” 2005 он УБ хот Ц.Цэцэгмаа “Жижиг үйлдвэрийн эдийн засаг, менежмент” 2004 он УБ хот Д.Энх-Амгалан “Микро эдийн засаг гарын авлага” 2002 он УБ хот М. Фогил “Микро эдийн засаг” 2002 он УБ хот Б.Алтанцэцэг ба бус “Микро экономикс” 2001 он УБ хот Л. Г.Рейнольдс “Микро эдийн засгийн ухаан” 1992 он УБ хот Б.Баярдаваа “Микро экономикс” 2005 он УБ хот Б.Батбаяр “Микро эдийн засаг” 2005 он УБ хот Т.Нарантуяа Микроэкономикс сэдэвчилсэн тайлбар толь” 2006 он УБ хот С.Алтангэрэл “Микро эдийн засгийн ухаан” 2007 он УБ хот Кэмпбелл Р.Макконнелл, Стэнли Л.Брю “Экономикс” 2005 он УБ хот N.Gregory Mankiw “Essentials of economics” 2004 Hal R. Varian “Intermediate Microeconomics” Sixth Edition Walter Nicholson “Microeconomic Theory” William A. McEachern “Microeconomics” Robert S. Pindyck, Daniel L. Rubinfeld “Microeconomics” 5th Edition Jeffrey Perloff “Microeconomics” 5th Edition 2008 Joseph Nellis, David Parker “Principles of Business Economics” 2006 Saul Estrin, Laidler David, Michael Dietrich “Microeconomics” 2008 Hugh Gravelle, Ray Rees “Microeconomics” 3th Edition 2004 Krister Ahlersten “Essentials of Microeconomics: Exercises” 2008 R.Preston McAfee, J. Stanley Johnson “Introduction to Economic Analysis” 2005 David A.Dilts “Introduction to Microeconomics” 2003 Ariel Rubinstein “Lecture Notes in Microeconomic Theory” 2006 Guoqiang Tian “Lecture Notes on Microeconomic Theory” 2008 Nolan H. Miller “Notes on Microeconomic Theory” 2006 Libby Rittenberg, Timothy Tregarthen “Principles of Microeconomics” 2009 ГЭХ МЭТ ...