1. คําสรรพนาม
คําสรรพนาม หมายถึง คําที่ใชแทนคํานามที่กลาวถึง
มาแลว เพื่อจะไดไมตองกลาวคํานามนั้นซ้ําอีก เชนคํา
วา ฉัน เรา ดิฉัน กระผม กู คุณ ทาน
ใตเทา เขา มัน สิ่งใด ผูใด นี่ นั่น อะไร ใคร บาง
เปนตน แบงออกเปน 6 ชนิด

2. คําสรรพนาม
คําสรรพนาม หมายถึง คําที่ใชแทนคํานามที่กลาวถึง
มาแลว เพื่อจะไดไมตองกลาวคํานามนั้นซ้ําอีก เชนคํา
วา ฉัน เรา ดิฉัน กระผม กู คุณ ทาน ใต
เทา เขา มัน สิ่งใด ผูใด นี่ นั่น อะไร ใคร บาง เปน
ตน แบงออกเปน 6 ชนิด

3. 1. บุรุษสรรพนาม
คือ สรรพนามที่ใชแทนชื่อผูพด ผูที่พดดวย และผูที่พูดถึง
ู ู
แบงออกเปน 3 ชนิด
1. สรรพนามบุรุษที่ 1 คือ คําที่ใชแทนผูพด เชน
ู
ผม ฉัน ดิฉัน กระผม ขาพเจา กู เรา
2. สรรพนามบุรุษที่ 2 คือ คําที่ใชแทนผูที่พดดวย เชน เธอ
ู
คุณ ทาน ใตเทา ฝาพระบาท
3. สรรพนามบุรุษที่ 3 คือ คําที่ใชแทนผูทพดถึง เชน เขา
ี่ ู
มัน ใคร อะไร ผูใด เปนตน

4. 2. ประพันธสรรพนาม
คือ คําสรรพนามที่ใชแทนคํานามและใชเชื่อมประโยคทํา
หนาที่เชื่อมประโยคใหมีความสัมพันธกัน ไดแก
คําวา ที่ ซึ่ง อัน ผู ดัง ผูที่ ผูซึ่ง เชน
1. คนทีเ่ ปนครูตองมีความอดทน
2. เขาบูชาความรักซึ่งทําใหเขาตาบอด
3. บุคคลดังจะกลาวตอไปนี้ คือผูมพระคุณของเรา
ี
4. นักเรียนผูทสอบไดที่หนึ่งจะไดทุนไปเรียนตอ
ี่

5. ขอสังเกต ประพันธสรรพนาม กับประพันธวิเศษณ
2. ประพันธสรรพนาม
คําประพันธสรรพนามบางคํา คือ ที่ ซึ่ง อัน ใชซ้ําคําวิเศษณ
แตมีวิธีสังเกตดังนี้
- ถาเปนประพันธสรรพนาม ตองเรียงติดตอกับนามหรือ
สรรพนาม
- ถาเปนประพันธวิเศษณ ตองเรียงตอกับคํากริยา หรือคํา
วิเศษณ เชน

6. ขอสังเกต ประพันประพันธสรรพนาม นธวิเศษณ (ตอ)
2. ธสรรพนาม กับประพั
1. คนทียืนอยูนั้นเปนทหาร
่
2. เขาเปนคนดีทฉันปรารถนา
ี่
3. ของซึ่งวางอยูในหองหายไปไหน
4. มันเปนของดีซึ่งควรแกการรักษา
5. เขาไดใหโอวาทอันนานับถือแกฉัน
6. สิ่งดี อันไรคาเปนเหมือนยอดปราสาทสําหรับประดับฟา


7. 3. วิภาคสรรพนาม
คือ คําสรรพนามที่ใชแทนนาม หรือ สรรพนามที่แยก
ออกเปนแตละคน แตละสิ่ง หรือแตละพวก ไดแก คําวา ตาง
บาง กัน เชน
1. นักกีฬาตางทําหนาที่ของตน
2. กรรมการตางก็ขนของขึ้นจากเรือ
3. นักศึกษาบางก็ฟงคําบรรยาย บางก็คนตํารา บางก็อาน

หนังสือ
4. นักมวยชกกัน

8. ขอสังเกต วิภาคสรรพนาม “ตาง บาง กัน”
2. ประพันธสรรพนาม
จะเปนวิภาคสรรพนามนั้นจะตองใชแทนนามหรือสรรพนาม
หากทําหนาที่ ประกอบคํานาม สรรพนาม กริยา หรือคํา
วิเศษณ ตองนับวาเปนคําวิเศษณ เชน
-ตางคนตางใจ , คนบางสัตวบาง , วัวบางควายบาง
- ตางจิตตางใจ , เขาบางเราบาง , เขาเปนคนดีตางกัน

-เขาพูดตางกับฉัน , ทํามากบางทํานอยบาง, เขาพูดเกงกันคน
ละอยาง , ทําบางหยุดบาง, เขาพยายามกันมาก

9. ขอสังเกต วิภาคสรรพนาม “ตาง บาง กัน”
2. ประพันธสรรพนาม
“ตาง, กัน” ยังเปนคําอืนไดอีก เชน
่
-เขาตางกับฉัน (กริยา)
-กันมีเพื่อนสามคน (บุรษสรรพนาม)
ุ
-ฉันกันเงินไวจํานวนหนึ่ง (กริยา)

10. 4. นิยมสรรพนาม
คือ คําสรรพนามที่ใชแทนนามหรือขอความทีกลาวมาแลว
่
เปนสรรพนามชี้เฉพาะเพื่อบงความใหชัดเจน ไดแก
นี่ นั่น โนน นี้ นัน โนน ทั้งนี้ ทังนัน เชนนี้ เชนนั้น อยางนี้
้ ้ ้
อยางนั้น อยางโนน เชน
1. นี่คือหนังสือที่ฉันชอบ
2. นั่นเปนมติของกรรมการ
3. ฉันอยูนี่ สบายกวาอยูโนน
 

11. 5. อนิยมสรรพนาม
คือ คําสรรพนามที่ใชแทนนามทั่วๆ ไป ไมชี้เฉพาะเจาะจง
เหมือนนิยมสรรพนาม ไดแก ใคร อะไร ไหน ผูใด อืน ผูอน
่ ื่
ชาวอะไร ชาวไหน ชาวอืน ผูใดผูหนึง ผูหนึงผูใด จะใชเปน
่ ่ ่
คําคูก็ได เชน ใครๆ ใดๆ อะไรๆ ไหนๆ ฯลฯ
1. ใครจะมากับฉันก็ได
2. ฉันไมทราบวาอะไรเปนอะไรแลว
3. ผูหนึ่งผูใดเห็นวาผูอื่นดีกวาใครๆ ก็จงเลือกผูนน
ั้

12. 6. ปฤจฉาสรรพนาม
คือ คําสรรพนามที่ใชแทนนาม แตมีเนื้อความเปนคําถาม
ไดแก
1. เมื่อเชานีใครมาหาฉัน
้ 1. ใครจะมาหาฉันก็ได
2. อะไรอยูในกระเปา 2. ฉันกินอะไรก็ได
3. ไหนคือบานของทาน 3. ฉันอยูไหนก็ได

4. ผูใดอยูในหองนัน
้ 4. ผูใดจะอยูในหองนั้นก็ได
(ประโยคหนาคือ ปฤจฉาสรรพนาม ประโยคหลังคือ อนิยมสรรพนาม)