Download to read offline
การศึกษาลักษณะพันธุกรรมของเมนเดล
- 1. การศึกษาลักษณะพันธุกรรมของเมนเดล การทดลองของเมนเดล เมน เดลประสบผลสำาเร็จในการทดลอง จนตั้งเป็นกฎเกี่ยวกับการ ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจากพ่อแม่มายังลูกหลานใน ช่วงต่อๆมา ได้เนื่องจากสาเหตุสำาคัญสองประการ คือ 1. เมนเดลรู้จักเลือกชนิดของพืชมาทำาการทดลอง พืชที่เมนเดลใช้ใน การทดลองคือถั่วลันเตา (Pisum sativum) ซึ่งมีข้อดีในการศึกษาด้าน พันธุศาสตร์หลายประการ เช่น 1.1 เป็นพืชที่ผสมตัวเอง (self- fertilized) ซึ่งสามารถสร้างพันธุ์แท้ ได้ง่าย หรือจะทำาการผสมข้ามพันธุ์ (cross-fertilized) เพื่อสร้าง ลูกผสมก็ทำาได้ง่ายโดยวิธีผสมโดยใช้มือช่วย (hand pollination) 1.2 เป็นพืชที่ปลูกง่าย ไม่ต้องทำานุบำารุงรักษามากนัก ใช้เวลาปลูก ตั้งแต่ปลูก จนถึงเก็บเกี่ยวภายในหนึ่งฤดูปลูก (growing season) หรือประมาณ 3 เดือน เท่านั้น และยังให้เมล็ดในปริมาณที่มากด้วย 1.3 เป็นพืชที่ มีลักษณะทางพันธุกรรม ทีแตกต่างกันชัดเจนหลาย ่ ลักษณะ ซึ่งในการทดลองดังกล่าว เมนเดลได้นำามาใช้ 7 ลักษณะด้วย กัน 2. เมนเดลรู้จักวางแผนการทดลอง 2.1 เลือกศึกษาการถ่ายทอดลักษณะของถั่วลันเตาแต่ละลักษณะก่อน เมื่อเข้าใจหลักการถ่ายทอดลักษณะนั้น ๆ แล้ว เขาจึงได้ศึกษาการ ถ่ายทอดสองลักษณะไปพร้อม ๆ กัน 2.2 ในการผสมพันธุ์จะใช้พ่อแม่ พันธุ์แท้ (pure line) ในลักษณะที่ ตรงกันข้ามกัน มาทำาการผสมข้ามพันธุ์เพื่อสร้างลูกผสมโดยใช้มือช่วย (hand pollination ) 2.3 ลูกผสมจากข้อ 2.2 เรียกว่าลูกผสมช่วงที่ 1 หรือ F1( first filial generation) นำาลูกผสมที่ได้มาปลูกดูลักษณะที่เกิดขึ้นว่าเป็นอย่างไร บันทึกลักษณะและจำานวนที่พบ 2.4 ปล่อยให้ลูกผสมช่วงที่ 1 ผสม กันเอง ลูกที่ได้เรียกว่า ลูกผสมช่วงที่ 2 หรือ F2( second filial generation) นำาลูกช่วงที่ 2 มาปลูกดูลักษณะต่าง ๆ ทีเกิดขึ้นว่าเป็น ่ อย่างไร บันทึกลักษณะและจำานวนที่พบ ลักษณะต่าง ๆ ของถัวลันเตาที่เมนเดล ใช้ในการศึกษาการถ่ายทอด ่ ลักษณะพันธุกรรม
- 2. 1. ลักษณะของเมล็ด – เมล็ดกลม และ เมล็ดย่น (round & wrinkled) 2. สีของเปลือกหุ้มเมล็ด – สีเหลือง และ สีเขียว (yellow & green) 3. สีของดอก – สีม่วงและ สีขาว (purple & white) 4. ลักษณะของฝัก – ฝักอวบ และ ฝักแฟบ (full & constricted) 5. ลักษณะสีของฝัก – สีเขียว และ สีเหลือง (green & yellow ) 6. ลักษณะตำาแหน่งของดอก-ดอกติดอยู่ที่กิ่ง และเป็นกระจุกที่ปลายยอด (axial & terminal) 7. ลักษณะความสูงของต้น – ต้นสูง และ ต้นเตี้ย (long & short) ลักษณะที่แตกต่างกันอย่าง เห็นได้ชัด 7 ลักษณะ ที่มา science.rbru.ac.th/~winp/images/4032401_gen/03mendelian.p df ข้อสรุปจากการวิเคราะห์ของเมนเดล 1. การถ่ายทอดลักษณะหนึ่งลักษณะใดของสิ่งมีชีวิตถูกควบคุมโดย ปัจจัย (fector) เป็นคู่ๆ ต่อมาปัจจัยเหล่านั้นถูกเรียกว่า ยีน (gene) 2. ยีนที่ควบคุมลักษณะต่างๆจะอยู่กันเป็นคู่ๆ และสามารถถ่ายทอดไปยัง รุ่นต่อไปได้ 3. ลักษณะแต่ละลักษณะจะมียีนควบคุม 1 คู่ โดยมียนหนึ่งมาจากพ่อและ ี อีกยีนมาจากแม่ 4. เมื่อมีการสร้างเซลล์สืบพันธุ(gamete) ยีนที่อยู่เป็นคู่ๆจะแยกออกจาก ์ กันไปอยู่ในเซลล์สืบพันธุ์ของแต่ละเซลล์และ ยีนเหล่านั้นจะเข้าคู่กัน ได้ใหม่อีกในไซโกต 5. ลักษณะที่ไม่ปรากฏในรุน F1 ไม่ได้สูญหายไปไหนเพียงแต่ไม่ ่ สามารถแสดงออกมาได้
- 3. 6. ลักษณะที่ปรากฏออกมาในรุ่น F1 มีเพียงลักษณะเดียวเรียกว่า ลักษณะเด่น ( dominant) ส่วนลักษณะที่ปรากฏในรุ่น F2 และมี โอกาสปรากฏในรุ่นต่อไปได้น้อยกว่า เรียกว่า ลักษณะด้อย (recessive) 7. ในรุน F2 จะได้ลักษณะเด่นและลักษณะด้อยปรากฏออกมาเป็น ่ อัตราส่วน เด่น : ด้อย = 3 : 1