SASYAKA/TUTTHA
(BLUE VITRIOL)
Dr.Saranya Sasi
Assistant Professor
PG Department of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum Karnataka
INTRODUCTION
 6th mineral drug in maharasa group
 Chemically identified as Copper sulphate
 Also known as cupric sulphate with chemical formula CuSO4
 Also called as blue vitriol & blue stone
2
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum
VERNACULAR NAMES
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 3
 Sanskrit : Tutthaka, sasyaka, shikhigriva, shulvasara,
tamragarbha, mayurakam, tutthanjana
 Hindi : Tutiya
 English : Blue vitriol, Copper vitriol, blue stone
OCCURRENCE
• Natural occurrence of tuttha, in abundance, is uncommon
• In little amount near copper mines in Rajasthan, MP & Jharkhand
• In Abroad
Germany, Sweden, Spain, France, UK
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 4
MINERALOGICAL IDENTIFICATION
Identified as : Blue vitriol/Blue stone
Chemical Name : Copper Sulphate
Chemical Formula : CuSO4
Colour : Deep bluish & opaque
Solubility : Easily soluble in water
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 5
HISTORY
• Reference about shilajatu can be traced from Samhita period
• Mentioned in many places of charaka as amritasanga
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 6
तुत्थं तु तुत्थकं तुत्थाञ्जनञ्चापि मयूरकम् ।
सस्यकं ताम्रगर्भ्रञ्च पिपिग्रीवञ्च तन्मतम् ॥ (RT 21/71)
SYNONYMS
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 7
TYPES
 Depending on the availability of the mineral
1. Swaabhavika tuttha (Natural)
2. Krittrima tuttha (Artificial)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 8
GRAAHYA SWAROOPA
पिपिकण्ठसमच्छायं गुरु पस्नग्धं महोज्जज्जवलम् ।
तुत्थकं िस्यते पवज्ञैरन्यद्धीनगुणं मतम् ॥ (RT 21/72)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 9
Tuttha has blue colour like the neck of peacock, heavy, smooth
& shiny
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 10
NIRMALEEKARANA
सुचूपणरतं तुत्थकं तु दितोलकसंपमतम् ।
पििेदत्युष्णसपलले िञ्चतोलकसंपमते ॥
तत: सारकित्रेण सारयेद्वाससाथवा ।
साररतं सपललं पवज्ञ: काचिात्रतलपस्थतम् ॥
तावत्संस्थाियेद्यावन्नैपत तत्कणरुिताम् ।
एवं कणत्वमािान्नं तुत्थं िुद्धयै पनयोजयेत् ॥ (RT 21/73-75)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 11
Fine powder of ashudha tuttha (1p)  dissolve in hot water (½ P)
 Filter  keep undisturbed till the deposition of crystals at the
bottom of vessel  nirmaleekarana
SHODHANA NECESSITY
वापन्त र्भ्ापन्तमिुद्धं तत्कुरुते िोपधतं िुभम् । (Ayu.Pra 4/39)
Administration of ashudha tuttha causes severe vomiting &
giddiness
Therefore, it is most essential to do shodhana before using it for
therapeutically
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 12
SHODHANA
तुथं पवचूण्यर िल्वे नवपनम्बुकोत्थवारा।
िररिेषयेद् पद्वयामं रसतन्त्रकमरपवज्ञ: ॥ (RT 21/106)
Nimbu swarasa bhavana for 2 yaama
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 13
SHUDHA TUTTHA LAKSHANA
वापन्तर्भ्ान्ती यदा न स्तस्तदा िुपद्धं पवपनपदरिेत् । (R.Ci 7/101)
The primary symptom of Sudha tuttha is that, it should not cause
vomiting & giddiness when administered
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 14
MAARANA
िलोपन्मतं तुत्थकं तु गन्धकन्तु िलाद्धरकम् ।
िरावसंिुटे न्यस्य मृदा च िररलेियेत् ॥
िुटत्रयं प्रदातव्यं स्वल्िैरेव वनोत्िलै: ।
तुत्थकं मृपतमाप्नोपत वापन्तर्भ्ान्त्यापदवपजरतम् ॥ (RT 21/125-126)
1 pala(48gms) Sudha tuttha + ½ pala (24gms) shudha
gandhaka  sharava samputa  1 laghu puta × 3
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 15
BHASMA PROPERTIES
तुत्थकं लेिनं भेपद कषायं मधुरं लघु ।
कृपमघ्नमथ चिुष्यं मेहमेदोहरं िरम् ॥
कफपित्तहरं बल्यं िूलह्रत्कुष्ठनािनम् ।
पित्रािहं त्वम्लपित्तहरं चैव रसायनम् ॥
तुत्थं सङ्कोचनकरं नाडीनां बलकृत् िरम् ।
त्वग्दोषिमनं कामं पविेषाद्रुपचरं मतम् ॥ (RT 21/127 – 29)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 16
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 17
Rasa – Kashaya, Madhura
Guna – Laghu
Doshaghnata – kapha , pittahara
Karma – Lekhana. Bhedi, krimighna, chakshukhya, balya,
rasayana
THERAPEUTIC UTILITY
• Ashudha Tuttha : induces vomiting,so is useful as
voshagna or garavishagna
• Shudha Tuttha : Useful in curing phiranga, upadamsha,
netraroga, kushta, tvak dosha, vrana,
visha dosha, krimi
• Tuttha Bhasma : lekhana, bhedana, rasayana, balya
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 18
MATRA
1/8th – ¼ th Ratti (15 to 30mgs)
गुञ्जाष्टमांितो गुञ्जिापदकं तुत्थकं मृतम् ।
तत्तद्भेषजयोगेन वीतिङ्क: प्रयोजयेत् ॥ (RT 21/130)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 19
ANUPANA
Nimbu swarasa, Dugdha
ASHUDHA TUTTHA SEVANAJANYA DOSHA &
UPAAYA SHANTI
जम्बीररसमादाय य: पिबेच्च पदनत्रयम् ।
तस्य तुत्थकिापन्तस्यात्त्तद्वल्लाजेन वाररणा ॥ (Br.R.Ra.Su)
Administration of ashudha tuttha/Ashudha tuttha bhasma/shudha
tuttha cause vomiting & giddiness, the person is admintered with
jambira nimbu rasa or lajamnada for 3 days
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 20
पनम्बुद्रवाल्िटङ्काभयां मूषामध्ये पनरुध्य च ।
ताम्ररुिं िररध्मातं सत्वं मुञ्चपत सस्यकम् ॥ (RRS 2/134)
shudha tuttha (1p) + shudha tankana ( ¼th )  nimbu rasa 
bhavana  dried  andhamusha  teevragni  satva (Cu)
SATVAPAATANA
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 21
COMPOUND FORMULATION
• Jatyadi Taila
• Jaatyadi ghrita
• Shikhigrivadi varti
• Tutthamrita malahara
• Tutthokadaya vati
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 22
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 23
TUTTHAKA DRAVA - MOP
पद्वगुञ्जतश्चतुगुरञ्जं तुत्थकं पनमरलीकृतम् ।
िररस्रुते तु सपलले िञ्चतोलसंकपमते ।
पनपििेदथ पवज्ञाय तुत्थकं सवरथा द्रुतम् ।
तुत्थद्रावं प्रयुञ्जीत रसतन्त्रपवचिण ॥ (RT 21/78-79)
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 24
Nirmaleekrita tuttha( 2- 4 ratti – 250mgs-500mgs)  fine
powder + boiled water (5 tola – 60ml)  mixed  dissolves 
clear liquid  tuttha dravaka
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 25
PREVIOUSLY ASKED QUESTIONS(RGUHS)
Long Essays
1.Name the maharasa. Explain synonyms, grahya agrahya
lakshana, shodhana marana & therapeutic uses of sasyaka
Short Essays
1.Source, grahya lakshana, shodhana & uses of sasyaka
7/19/2022
Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 26
Short Answers
1. Sasyaka shodhana vidhi
2. Chemical composition of sasyaka

Sasyaka.pptx

  • 1.
    SASYAKA/TUTTHA (BLUE VITRIOL) Dr.Saranya Sasi AssistantProfessor PG Department of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum Karnataka
  • 2.
    INTRODUCTION  6th mineraldrug in maharasa group  Chemically identified as Copper sulphate  Also known as cupric sulphate with chemical formula CuSO4  Also called as blue vitriol & blue stone 2 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum
  • 3.
    VERNACULAR NAMES 7/19/2022 Dr.Saranya SasiMD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 3  Sanskrit : Tutthaka, sasyaka, shikhigriva, shulvasara, tamragarbha, mayurakam, tutthanjana  Hindi : Tutiya  English : Blue vitriol, Copper vitriol, blue stone
  • 4.
    OCCURRENCE • Natural occurrenceof tuttha, in abundance, is uncommon • In little amount near copper mines in Rajasthan, MP & Jharkhand • In Abroad Germany, Sweden, Spain, France, UK 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 4
  • 5.
    MINERALOGICAL IDENTIFICATION Identified as: Blue vitriol/Blue stone Chemical Name : Copper Sulphate Chemical Formula : CuSO4 Colour : Deep bluish & opaque Solubility : Easily soluble in water 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 5
  • 6.
    HISTORY • Reference aboutshilajatu can be traced from Samhita period • Mentioned in many places of charaka as amritasanga 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 6
  • 7.
    तुत्थं तु तुत्थकंतुत्थाञ्जनञ्चापि मयूरकम् । सस्यकं ताम्रगर्भ्रञ्च पिपिग्रीवञ्च तन्मतम् ॥ (RT 21/71) SYNONYMS 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 7
  • 8.
    TYPES  Depending onthe availability of the mineral 1. Swaabhavika tuttha (Natural) 2. Krittrima tuttha (Artificial) 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 8
  • 9.
    GRAAHYA SWAROOPA पिपिकण्ठसमच्छायं गुरुपस्नग्धं महोज्जज्जवलम् । तुत्थकं िस्यते पवज्ञैरन्यद्धीनगुणं मतम् ॥ (RT 21/72) 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 9 Tuttha has blue colour like the neck of peacock, heavy, smooth & shiny
  • 10.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 10 NIRMALEEKARANA सुचूपणरतं तुत्थकं तु दितोलकसंपमतम् । पििेदत्युष्णसपलले िञ्चतोलकसंपमते ॥ तत: सारकित्रेण सारयेद्वाससाथवा । साररतं सपललं पवज्ञ: काचिात्रतलपस्थतम् ॥ तावत्संस्थाियेद्यावन्नैपत तत्कणरुिताम् । एवं कणत्वमािान्नं तुत्थं िुद्धयै पनयोजयेत् ॥ (RT 21/73-75)
  • 11.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 11 Fine powder of ashudha tuttha (1p)  dissolve in hot water (½ P)  Filter  keep undisturbed till the deposition of crystals at the bottom of vessel  nirmaleekarana
  • 12.
    SHODHANA NECESSITY वापन्त र्भ्ापन्तमिुद्धंतत्कुरुते िोपधतं िुभम् । (Ayu.Pra 4/39) Administration of ashudha tuttha causes severe vomiting & giddiness Therefore, it is most essential to do shodhana before using it for therapeutically 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 12
  • 13.
    SHODHANA तुथं पवचूण्यर िल्वेनवपनम्बुकोत्थवारा। िररिेषयेद् पद्वयामं रसतन्त्रकमरपवज्ञ: ॥ (RT 21/106) Nimbu swarasa bhavana for 2 yaama 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 13
  • 14.
    SHUDHA TUTTHA LAKSHANA वापन्तर्भ्ान्तीयदा न स्तस्तदा िुपद्धं पवपनपदरिेत् । (R.Ci 7/101) The primary symptom of Sudha tuttha is that, it should not cause vomiting & giddiness when administered 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 14
  • 15.
    MAARANA िलोपन्मतं तुत्थकं तुगन्धकन्तु िलाद्धरकम् । िरावसंिुटे न्यस्य मृदा च िररलेियेत् ॥ िुटत्रयं प्रदातव्यं स्वल्िैरेव वनोत्िलै: । तुत्थकं मृपतमाप्नोपत वापन्तर्भ्ान्त्यापदवपजरतम् ॥ (RT 21/125-126) 1 pala(48gms) Sudha tuttha + ½ pala (24gms) shudha gandhaka  sharava samputa  1 laghu puta × 3 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 15
  • 16.
    BHASMA PROPERTIES तुत्थकं लेिनंभेपद कषायं मधुरं लघु । कृपमघ्नमथ चिुष्यं मेहमेदोहरं िरम् ॥ कफपित्तहरं बल्यं िूलह्रत्कुष्ठनािनम् । पित्रािहं त्वम्लपित्तहरं चैव रसायनम् ॥ तुत्थं सङ्कोचनकरं नाडीनां बलकृत् िरम् । त्वग्दोषिमनं कामं पविेषाद्रुपचरं मतम् ॥ (RT 21/127 – 29) 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 16
  • 17.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 17 Rasa – Kashaya, Madhura Guna – Laghu Doshaghnata – kapha , pittahara Karma – Lekhana. Bhedi, krimighna, chakshukhya, balya, rasayana
  • 18.
    THERAPEUTIC UTILITY • AshudhaTuttha : induces vomiting,so is useful as voshagna or garavishagna • Shudha Tuttha : Useful in curing phiranga, upadamsha, netraroga, kushta, tvak dosha, vrana, visha dosha, krimi • Tuttha Bhasma : lekhana, bhedana, rasayana, balya 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 18
  • 19.
    MATRA 1/8th – ¼th Ratti (15 to 30mgs) गुञ्जाष्टमांितो गुञ्जिापदकं तुत्थकं मृतम् । तत्तद्भेषजयोगेन वीतिङ्क: प्रयोजयेत् ॥ (RT 21/130) 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 19 ANUPANA Nimbu swarasa, Dugdha
  • 20.
    ASHUDHA TUTTHA SEVANAJANYADOSHA & UPAAYA SHANTI जम्बीररसमादाय य: पिबेच्च पदनत्रयम् । तस्य तुत्थकिापन्तस्यात्त्तद्वल्लाजेन वाररणा ॥ (Br.R.Ra.Su) Administration of ashudha tuttha/Ashudha tuttha bhasma/shudha tuttha cause vomiting & giddiness, the person is admintered with jambira nimbu rasa or lajamnada for 3 days 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 20
  • 21.
    पनम्बुद्रवाल्िटङ्काभयां मूषामध्ये पनरुध्यच । ताम्ररुिं िररध्मातं सत्वं मुञ्चपत सस्यकम् ॥ (RRS 2/134) shudha tuttha (1p) + shudha tankana ( ¼th )  nimbu rasa  bhavana  dried  andhamusha  teevragni  satva (Cu) SATVAPAATANA 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 21
  • 22.
    COMPOUND FORMULATION • JatyadiTaila • Jaatyadi ghrita • Shikhigrivadi varti • Tutthamrita malahara • Tutthokadaya vati 7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu) Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 22
  • 23.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 23 TUTTHAKA DRAVA - MOP पद्वगुञ्जतश्चतुगुरञ्जं तुत्थकं पनमरलीकृतम् । िररस्रुते तु सपलले िञ्चतोलसंकपमते । पनपििेदथ पवज्ञाय तुत्थकं सवरथा द्रुतम् । तुत्थद्रावं प्रयुञ्जीत रसतन्त्रपवचिण ॥ (RT 21/78-79)
  • 24.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 24 Nirmaleekrita tuttha( 2- 4 ratti – 250mgs-500mgs)  fine powder + boiled water (5 tola – 60ml)  mixed  dissolves  clear liquid  tuttha dravaka
  • 25.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 25 PREVIOUSLY ASKED QUESTIONS(RGUHS) Long Essays 1.Name the maharasa. Explain synonyms, grahya agrahya lakshana, shodhana marana & therapeutic uses of sasyaka Short Essays 1.Source, grahya lakshana, shodhana & uses of sasyaka
  • 26.
    7/19/2022 Dr.Saranya Sasi MD(Ayu)Dept.of RSBK SSRAMC & H Inchal Belgaum 26 Short Answers 1. Sasyaka shodhana vidhi 2. Chemical composition of sasyaka