1. By VEG education center:
www.veg.mn
Хоол, хүнсний эрүүл ахуй, ариун
цэврийн шаардлага

2. By VEG education center:
www.veg.mn
Хоол, хүнсний баталгаат байдлыг хангахын
тулд эрсдэлийг эрт илрүүлж, түүнээс урьдчилан
сэргийлэх àðãà õýìæýý çàéëøã¿é
øààðäëàãàòàé.
ÍÀÑÑÐ

3. By VEG education center:
www.veg.mn
Ариун цэврийн хөтөлбөр
Хоолны газрын ариун
цэврийн хөтөлбөр
Хэрэглэгчдийг халдвараас
хамгаалахад чиглэгдэнэ.

4. By VEG education center:
www.veg.mn
HACCP - Hazard Analysis
and Сritical Control Point
Эрсдлийн (аюулын) дүн шинжилгээ ба
эгзэгтэй цэгийн хяналт

5. By VEG education center:
www.veg.mn
HACCP гэж юу вэ?
• Хүнс, хоолны аюулгүй байдалд учирч
болзошгүй эрсдлийг тодорхойлох, үнэлэх,
хянахад чиглэсэн менежментийн тогтолцоо юм.
• Энэ нь хүнсний аюулгүй байдалтай холбоотой
гарах аливаа бэрхшээлээс урьдчилан
сэргийлэхэд чиглэгдэнэ.
• Хүнс, хоолыг бэлтгэх, тээвэрлэх, боловсруулах,
хадгалах, түгээх явцад хүний эрүүл мэндэд
сөрөг нөлөө үзүүлж болох зүйлсийг бүхэлд нь
эрсдэл гэж үзнэ.

6. By VEG education center:
www.veg.mn
Байгууллагад нэвтрүүлэх давуу тал
• Хоол, хүнс бохирдох эрсдэл, түүний хор
уршгийг бууруулна
• Үйлчлүүлэгчдийн танай байгуулллагад итгэх
итгэл нэмэгдэнэ
• Бүтээгдэхүүний чанар сайжирна
• Улсын болон олон улсын хэмжээнд хүлээн
зөвшөөрөгдөх боломж нээгдэнэ

7. By VEG education center:
www.veg.mn
ÍÀÑÑÐ ¿¿ññýí ò¿¿õýýñ ....
• 1959 îí: ÀÍÓ-ûí Ñàíñàð ñóäëàëûí òºâ /NASA/
ñàíñðûí íèñýãчäèéí õîîë áýëòãýõýä Pillsbury
êîìïàíèòàé õàìòðàí áîëîâñðóóëæ àíõ íýâòð¿¿ëñýí
• 1971 îí: ÀÍÓ-ä ëààçàëñàí á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýëä
àíõ íýâòð¿¿ëæýý
• 1980-ààä îí: Х¿íñ ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò íýâòð¿¿ëýõ
çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áîëîõûã ÀÍÓ õóóëüчèëàí
áàòàëñàí
• 1990-ýýä îí: Åâðîïûí õîëáîîíû óëñóóäàä íýâòð¿¿ëæ
ýõýëñýí

8. By VEG education center:
www.veg.mn
Эрсдэлийн шинжилгээ –
эгзэгтэй цэгийн хяналт
Эрсдлийн шинжилгээ – хоол, хүнсний
баталгаат байдалд нөлөөлөх эрсдэлүүдийг
тодорхойлох
Эгзэгтэй цэгийн хяналт – эрсдэлд өртөж
болзошгүй эгзэгтэй цэгүүдийг зөв олж
тогтоох

9. By VEG education center:
www.veg.mn
Түүхий эд
Түгээлт
Химийн бохирдол
Биологийн бохирдол
Физикийн бохирдол

10. By VEG education center:
www.veg.mn
Ýðñäýë – õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäýä ñºðºã
íºëºº ¿ç¿¿ëýõ õ¿чèí ç¿éëс
 Áèîëîãèéí ýðñäýë – áàêòåðè, âèðóñ, õºãö,
캺ãºíöºð, ïàðàçèòààñ ¿¿äýëòýé
 Õèìèéí ýðñäýë – õ¿íä ìåòàëë, õîðò íýãäë¿¿ä,
(хаа-д хэрэглэдэг химийн бүх төрлийн бодисууд)
ïåñòèöèä, ãåðáèöèä ã.ì õèìèéí áîäèñóóäààñ
¿¿äýëòýé
 Ôèçèê эрсдэл – áèåò ç¿éëñ, òóõàéëáàë, øèëíèé
õàãàðõàé, чулуу, ø¿äíèé чèãчë¿¿ð ã.ì-ээс ¿¿äýëòýé

11. By VEG education center:
www.veg.mn
ÍÀÑÑÐ –ийн 7 çàðчèì
Ýðñäëèéí øèíæèëãýý õèéõ
Ýãçýãòýé õÿíàëòûí öýãèéã òîäîðõîéëîõ
Ýãçýãтэй байх õÿçãààðûã òîãòîîõ
Ýãçýãòýé öýãèéã õÿíàõ àðãûã òîãòîîõ
Çàëðóóëàõ àðãûã òîãòîîõ
HACCP системийг зөв хэрэгжүүлэх үйл
ажиллагааны төлөвлөгөө боловсруулах
 Энэ системийг нэвтрүүлэхтэй холбоотой бүх
үйл ажиллагааг бàðèìòæóóëàõ

12. By VEG education center:
www.veg.mn
Бохирдох эрсдэл-Эгзэгтэй цэг
 Ìèêðîáèîëîãèéí ýðñäýëä õÿëáàð ºðòºæ áîëîõ
á¿òýýãäýõ¿¿í¿¿ä (ñ¿¿, øèíý ìàõ, өндөг)
 Õîðòîé áèчèë áèåòíèéã óñòãàõ, õÿíàëò òàâèõ
òåõíîëîãèéí, õÿíàëòûí ïðîöåññ áàéõã¿é
 Áîëîâñðóóëñíû äàðàà, түгээхээс ºìíº äàõèí
áîõèðäîõ áîëîìæòîé
 Ò¿ãýýëòèéí ¿åä áîëîн õýðýãëýãчèä îчñîíû äàðàà
áîõèðäîõ áîëîìæòîé
 Сàâëàñíû äàðàà äóëààíû áîëîâñðóóëàëò дахин
õèéãäýõã¿é á¿òýýãäýõ¿¿í¿¿ä

13. By VEG education center:
www.veg.mn
Эгзэгтэй цэгийг хянах
• Äóëààíû боловсруулалтын ïðîöåññóуä –
òåìïåðàòóð-õóãàöààíû õàìààðàë áèчèë
áèåòíèéã óñòãàõàä íºëººòýé
• Õºë人õ ïðîöåññ, õºë人õ òåìïåðàòóð
• ðÍ òîäîðõîé õýìæýýíä áàðèõ øààðäëàãàòàé
á¿òýýãäýõ¿¿í¿¿ä
• Àæèëчäûí õóâèéí àðèóí öýâýð

14. By VEG education center:
www.veg.mn
Эгзэгтэй цэг- Бэлэн
хоол хадгалах
температур
• Хоолыг аль болох бэлтгэсэн даруйд хэрэглэх нь эрүүл
ахуйн болоод шим тэжээлийн хувьд ач холбогдолтой.
• Хоолыг шаардлагатай бол богино хугацаанд хөргөгчид
хадгалах нь зүйтэй. Учир нь тасалгааны температурт
бичил биетэн хялбар үрждэг.
• Бичил биетэн хялбар үржих боломжтой учир бэлэн
хоолыг тасалгааны температурт 2 цагаас дээш
хугацаанд хадгалахыг хориглоно.

15. By VEG education center:
www.veg.mn
Хоол, зуушийг 50С-600С –ийн
температурт хадгалвал бактер
үржих аюултайг анхаар

16. By VEG education center:
www.veg.mn
Халуун хоолыг 600С-аас
дээш температурт 2 цагаас
илүүгүй хугацаанд хадгална
Хоолыг тасалгааны температурт
удаан хадгалахыг хориглоно.

17. By VEG education center:
www.veg.mn
Хагас боловсруулсан болон
бэлэн бүтээгдэхүүнийг 50С-аас
доош температурт хөргөгчид
хадгална

18. By VEG education center:
www.veg.mn
Хоолны газарт ÍÀÑÑÐ нэвтрүүлэхэд
тавигдах шаардлагууд
 Үéëäâýðëýëèйí áàéðанд òàâèãäàõ ýð¿¿ë àõóéí
øààðäëàãà
 Тîíîã òºõººðºìæèä òàâèãäàõ ýð¿¿ë àõóéí
øààðäëàãà
 Àæèëчäûí àðèóí öýâðèéí ä¿ðýì
 Ò¿¿õèé ýä, á¿òýýãäýõ¿¿íèé ñòàíäàðòчëàë
 Öýâýðëýãýý, àðèóòãàëûí æóðàì
 Àõóéí øàâüæ, ìýðýãчèäòýé òýìöýõ арга зам

19. By VEG education center:
www.veg.mn
Үéëäâýðëýëèйí áàéðанд òàâèãäàõ ýð¿¿ë
àõóéí øààðäëàãà
• Áàðèëãà áàéãóóëàìæèä òàâèãäàõ ýð¿¿ë àõóéí
øààðäëàãà. Æèøýý íü:
– ¿éëäâýðëýëèéí áàéðíû õàíà, òààçûã òîîñ øîðîî
òîãòîõã¿é ìàòåðèàëààð õèéíý
– Хоолны газрын тîíîã òºõººðºìæèéí ñóóðèëóóëàëò нь
ýð¿¿ë àõóéí øààðäëàãà õàíãàñàí áàéíà
– Үйлдвэрлийн байрны шал нь хялбар цэвэрлэгдэх, бөх бат,
толбо тогтдоггүй, ус шингээддэггүй байх шаардлагатай
– Үйлдвэрлэлийн байр нь агааржуулалтын системээр
хангагдсан байх...

20. By VEG education center:
www.veg.mn
Тîíîã òºõººðºìæèä òàâèãäàõ ýð¿¿ë
àõóéí øààðäëàãà
• Тоног төхөөрөмжийн хийц, дизайн нь ариун цэврийн
шаардлагыг хангаж байх
Тоног төхөөрөмжийг зохион бүтээхдээ ариун цэврийн
дараах шаарлагуудыг зайлшгүй тооцох хэрэгтэй.
Үүнд:
– Нүх, сүв, хотгор гүдгэргүй, тэгш гөлгөр гадаргуутай байх
– Булангууд нь дугуйрсан мөлгөр байх
– Өнгөлсөн матерал нь хагарч цуурахгүй байх
– Хоолны өнгө, үнэр, амтыг өөрчлөхгүй байх
– Хүний биед хоргүй байх

21. By VEG education center:
www.veg.mn
Тîíîã òºõººðºìæèä òàâèãäàõ ýð¿¿ë
àõóéí øààðäëàãà
• Тоног төхөөрөмжийг бүх талаас нь хүрч
цэвэрлэх боломжтой байдлаар
(хөдөлгөөнтэй ба хөдөлгөөнгүй)
суурилуулах
• Төхөөрөмжийг технологийн урсгалын
дагуу зөв байрлуулах

22. By VEG education center:
www.veg.mn
Ажиллагсдын ариун цэвэр
 Ажиллагсдын эрүүл мэндийг тогтмол хянах (Хоол, ус,
багаж хэрэгслээр дамжин халдварладаг ямар нэг өвчтэй
буюу халдвар тээгч хүн ажиллахгүй)
 Ажиллагсдад зориулсан ариун цэврийн өрөө,
тасалгаатай байх
 Ажиллагсад ариутгал цэвэрлэгээний дүрмийг сайн
мөрдөх
 Ажлын байр цэвэрлэх хуваарь тогтмол гаргах
 Төхөөрөмжийг цэвэрлэж ариутгах зааварчлага өгөх
 Ариун цэврийн сургалт тогтмол явуулах

23. By VEG education center:
www.veg.mn
Ò¿¿õèé ýä, á¿òýýãäýõ¿¿íèé чанар,
ñòàíäàðò
• Хоол үйлдвэрлэлийн газарт хүлээн авах
түүхий эд, бараа материал нь стандарт,
чанарын шаардлага хангасан байвал
зохино. Үүний тулд найдвартай ханган
нийлүүлэгчтэй гэрээтэй ажиллах хэрэгтэй.