1. Хүнс хоолны шинэ мэдлэг,
томъёоллыг монгол хэлнээ
хэрэглэх асуудалд
Профессо Л.Дамдинсүрэн
10.04.29

2. Төөрөгдлөөс ухааралд
 Сократ:“Хүн хооллохын тулд
амьдардаггүй, харин амьдрахын Шинэ зууны хүнс хоолны төсөөлөл
тулд идэж уудаг”
 20 дугаар эхний хагаст дэлхийд
удаа дараа дайн тулаан болж,
хүнс хоол хомсдсон, бас сонголт
ч бага байсан
 Дайны дараагаас хүнсний
технологи хөгжиж, нэр төрөл
олширч, аажимдаа хүний эрүүл
мэндэд харшлах болсны жишээ
нь буудайн цагаан гурил, хэт
цэвэршүүлсэн давс, элсэн чихэр,
чихэрлэг талх, боов, ундаа,
тослог жигнэмэг, бялуу, шүүсэн ус
 80-аад оноос хүн төрөлхтөн энэ
алдаагаа ойлгож, хэт
цэвэршүүлсэн идээ, ундааг
хэрэгцээт бодисоор дахин
баяжуулах технологи эрэлхийж, Шинэ: Хүнсний нанобүтээгдэхүүн
Их ухаарлын үе эхэлсэн

3. Органик бүтээгдэхүүн
Органик бүтээгдэхүүн
 Химийн ямар нэг бодис
ашиглалгүйгээр ургуулсан
ногоо, жимс
 Бэлчээр, тэжээлд химийн
бодис, өсөлт, эмчилгээнд
антибиотик, гормон
ашиглаагүй амьтны
гаралтай бүтээгдэхүүн
 Энэ ойлголт нь гол төлөв
ургамлын гаралтай
бүтээгдэхүүнд хамаарах
учир “organic food” нь
“green food” гэж бас
нэрлэгддэг
 Ийм нэр, лого хэрэглэх
нарийн хууль, журамтай

4. Экологийн цэвэр бүтээгдэхүүн
 Хүнд металл, пестицид, Нэгдсэн ойлголт
гербицид, антибиотик,  Байгалийн натурал бүтээгдэхүүн нь
гормон, цацраг идэвхит ямар нэг хорт бодисын агууламжгүй
бодисын үлдэгдэл байвал “органик” organic&green food)
бүтээгдэхүүнд гэсэн ангилалд нийцнэ
зөвшөөрөгдөх дээд  Байгалийн бохирдлыг илэрхийлэх
хэмжээнээс бага байх үзүүлэлтүүд зохих хэмжээнээс бага
ѐстой байвал “экологийн цэвэр” (ecofood)
ангилалд нийцнэ.
 Эдгээр үзүүлэлтийг олон  “Органик” , “экологийн цэвэр” гэдэг нь
улсын хэмжээнд бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлын
ХХААБДЭМБ-ын шалгуур үзүүлэлт болно.
хүнсний эрх зүйн
хороо(CAC), үндэсний
хэмжээнд ЭМЯ тогтооно
 Монголд ийм стандарт,
хууль байхгүй учир
бизнесийн зорилгоор
хэрэглэгчийг төөрөгдүүлж
байна

5. Найрлагын тодорхой үзүүлэлт бүхий бүтээгдэхүүн
 Зохицуулах үйлчлэл бүхий бүтээгдэхүүн–
functional food
 Биологийн идэвхит нэмэлт бүтээгдэхүүн–
food supplements
 Баяжмал бүтээгдэхүүн– fortification food
 Гэдэсний ашигтай микрофлорын эх үүсвэр-
probiotic
 Ашигтай микрофлорыг дэмжигч-prebiotic
 Пробиотик, пребиотик үйлчлэлийг
хослуулсан-sinbiotic