Downloaded 240 times
халдварт өвчнөөс сэргийлэх аргууд
- 1. Эрүүл мэндийн довтолгоо Халдварт өвчнөөс сэргийлэх аргууд Г.Даваа, Ph.D, MPH АШУИС, НЭМС
- 2. Зорилго • Халдвартөвчнөөс сэргийлэх аргуудтай танилцаж, өөрсдийгөө болоод үр хүүхдээ хамгаалах дадалтай болгох
- 3. Агуулга 1. Халдвартөвчнөөс сэргийлэх, тарилга заавал хийх дархлаажуулалтын товлол 2. Дархлаажуулалт, түүний хэлбэрүүд, 3. Халдварт өвчнөөс сэргийлэх аргууд, дархлаагаа сайжруулах арга хэмжээ 4. Гэдэсний халдвараас сэргийлэх, хүнсний бүтээгдэхүүнийг зөв хэрэглэх
- 4. Халдварын тухай •Халдварын гинжин хэлхээ – Эмгэг төрөгчид • Бактер • Вирус, • Мөөгөнцөр • Шимэгчид
- 5. БМБ-ын дархлаа •Дархлалын систем – Дархлаажуулалт • Халдварт өртөх эрсдэлүүд – Зайлсхийх боломжтой эрсдэлүүд – Зайлсхийх боломжгүй эрсдэлүүд • Дархлал буурах – Харшил – Стресс
- 6. Халдварт өвчний төлөвийнөөрчлөлт • Техникийн дэвшилт ХӨ-д нөлөөлөх нь – Цус цусан бүтээгдхүүн ба хэрэглээ – Хүнсний бүтээгдхүүн ба түгээлт • Зан үйлтэй холбоотой өөрчлөлт ХӨ-д нөлөөлөх нь – Аялал ба өвчлөл – Бэлгийн зан үйл ба өвчлөл – Эмийн хэрэглээ – Шивээс
- 7. Халдварт өвчинд нөлөөлөххүчин зүйлс • Антибиотик тэсвэржилт • Вакцинжуулалт • Шинэ болон сэргэж буй халдварт өвчин – Сүрьеэ – Хөхүүл ханиад
- 8. Зонхилон тохиолдох гэдэсний халдварт ºâ÷èí 1. Балнад 2. Иж балнад 3. Цусан суулга 4. Сальмонеллийн халдвар 5. А вирүст гепатит
- 10. БЗДХ • ХДХВ/ДОХ • Судсаар мансууруулах бодис хэрэглэх • Цус, цусан бүтээгдхүүнээр халдварлах • Эхээс урагт халдах • ХДХВ илрүүлэх сорил • ХДХВ/ДОХ-ын менежмент
- 11. ХАЛДВАРТ ӨВЧНӨӨС СЭРГИЙЛЭХ, ӨВЧИН ГАРАХ ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ
- 12. Үндэсний товлолын вакцин • “Үндсэний товлол” гэж улс орны хэмжээнд заавал хийх дархлаажуулалтанд хамрагдах хүүхдийн нас, хугацааны товыг хэлнэ. Дархлаажуулалтын тухай хууль, 2000 он, 3 дугаар зүйл
- 13. Зайлсхийх боломжтой эрсдэлүүд • Зан үйлээ өөрчлөх, биеийн эсэргүүцлийг сайжруулах замаар халдварт өвчинд өртөх эрсдэлийг бууруулах боломжтой. • Зохистой хооллохгүй байх нь халдварт өвчинд өртөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. • Стрессыг багасгах, нойр сайтай байх зэргээр дархлааны системыг дэмжих хэрэгтэй.
- 14. Зайлсхийх боломжтой эрсдэлүүд • Дархлаажуулалтанд хамрагдах нь гаднаас орж ирэх эмгэгтөрөгчийн эсрэг найдвартай дархлаатай болоход туслана. • Гарын ариун цэврийг сахих зөв дадалтай байх нь халдварын эрсдэлийг бууруулна. • Тамхи татах, дам тамхидалтыг бууруулах нь амьсгалын замын өвчнөөс сэргийлэхэд тустай.
- 15. Зайлсхийх боломжгүй эрсдэлүүд • Хүн халдварт өвчинд өртөхөд нас гол үүрэгтэй. Өндөр настан болон нярай хүүхэд халдварт өртөх эрсдэл өндөртэй. Мөн дархлааны систем гэмтсэнээс дараахь эмгэгүүд үүсдэг. Үүнд: • Аутоиммун өвчин • Харшил • Дархлаа ба стресс
- 16. Заавал хийх дархлаажуулалтын товлолын вакцин • Сүрьеэгийн эсрэг вакцин /БЦЖ вакцин/ BCG vaccine • Халдварт саагийн эсрэг вакцин OPV vaccine /Oral Polio vaccine/ • В вируст гепатитын эсрэг вакцин Hep-B vaccine
- 17. Заавал хийх дархлаажуулалтын товлолын вакцин • Улаанбурхан-Гахайн хавдар - Уëààíóóäûí ýñðýã õàâñàðñàí вакцин MMR /Measles-Mump-Rubella/ • СТ /хоёрт/ Diphtheria-Tetanus • Тавт вакцин /СХТ+Геп В+ Хив/ Penta valent vaccine /DTP+HepB+Hemophilius influenza B
- 18. Дархлаажуулалтын үндэсний товлол Вакцин Төрсний дараах 24 цагийн дотор 2 сартай 3 сартай 4 сартай 9 сартай 1 нас 2 сартай 2 настай 7 настай 15 настай Сүрьеэ + В гепатит + Халдварт саа + + + + Тавт вакцин + + + Улаанбухан- гахай хавдар- улаанууд + + Сахуу- татрангийн 2т вакцин + + А гепатит + +
- 19. Үүсгэгчийн тэсвэрлэх чадвар Балнад өвчний нян Цусан суулга өвчний нян Сальмонеллийн халдварын үүсгэгч нян Жимс, ногоо 1-20 хоног их хэмжээгээр үрждэг мах, цөцгийн тос, өндгөнд үрждэг Ус 5 хоног 5-8 хоног 2 сар Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн 4 сар 2-17 хоног 2 сар пиво 5 хоног Хувцас, орны хэрэглэл 7 хоног + + Хөрс Удаан хугацаагар 2-4 сар 4-5 жил
- 20. Урьдчилан сэргийлэх аргазам • Иргэд олон нийт, хоолны газрын болон хүнсний бүтээгдэхүүнтэй харьцдаг ажиллагсдад аюулгүй хоол хүнс сонгох, зөв хадгалах, бэлтгэх ба боловсруулах дадал эзэмшүүлж шаардлагатай мэдээ мэдээллээр хангах
- 21. • Иргэд олоннийт, нийтийн хоолны үйлдвэрлэл, үйлчилгээний газар ажиллагсдыг эрүүлжүүлэх, үзлэг шинжилгээнд зохих хугацаанд оруулах, хувийн ариун цэвэр, эрүүл ахуйн дадал заншилд сургах
- 22.