มุมมองโรงพยาบาลกองทัพบกกับ HA Hospital Accreditation (HA) คือกลไกการประเมินเพื่อกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาระบบงานภายในของโรงพยาบาล โดยมีการพัฒนาอย่างเป็นระบบและพัฒนาทั้งองค์กร ทำให้องค์กรเกิดการเรียนรู้ มีการประเมินและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง Army hospital perspective on HA Thailand

1. พันเอก มารวย ส่งทานินทร์
maruays@hotmail.com
21 มกราคม 2559

2. Abraham Lincoln

3. ทฤษฎีกลยุทธ์ของ Art Lykke:
 รูปแบบกลยุทธ์ของ Arthur F. Lykke, Jr. คือ ends, ways, means
ซึ่งเป็นหัวใจของทฤษฎีนี้
 ends คือ "วัตถุประสงค์ (objectives)" ways คือ "แนวความคิด
(concepts)" ที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ และ means คือ "ทรัพยากร
(resources)" ที่สนับสนุนแนวความคิด
 จึงมีสามคาถามที่สาคัญสาหรับกลยุทธ์คือ What (จะทาอะไร?)
How (จะต้องทาอย่างไร?) และ What resources (ทรัพยากรที่
จะต้องใช้คืออะไร?)

4. กลยุทธ์ (Strategy)
 กลยุทธ์คือ วิธีการ (way or concept) ที่ผู้นาจะใช้อานาจ (means
or resources) ที่มีอยู่ ในการควบคุมสถานการณ์และสถานที่ทาง
ภูมิศาสตร์ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ (ends) ที่สนับสนุน
ผลประโยชน์ของรัฐ
 กลยุทธ์ เป็นเรื่องของผู้นาระดับสูงของรัฐ ทหาร องค์กรธุรกิจ
หรือสถาบันอื่น ๆ

5. ENDS = WAYS + MEANS
 โดย Retired Major General Dennis Laich
 Ends เป็น ผลเชิงกลยุทธ์ หรือจุดหมายปลายทางที่ต้องการ
 Ways เป็น วิธีการ ยุทธวิธี ขั้นตอน การปฏิบัติ และกลยุทธ์
เพื่อให้บรรลุจุดหมายปลายทาง
 Means เป็น ทรัพยากรที่จาเป็นเพื่อให้บรรลุจุดหมายปลายทาง
เช่น ทหาร ระบบอาวุธ เงิน เจตจานงทางการเมือง และเวลา

7. ENDS WAYS MEANS
Objectives Concepts Resources
ข้อแนะนาสาหรับผู้บริหาร ในการประเมินกลยุทธ์: SAFE
S = Suitable (เหมาะสม)
A = Acceptable (ยอมรับได้)
F = Feasible (เป็นไปได้)
E = Effective (มีประสิทธิผล)

8. ENDS WAYS MEANS
Objectives (Vision &
Mission)
Concepts (Strategy:
Short term & Longer
term)
Resources
(Organizational Context:
Internal Environments &
External Environments
(SWOT Analysis))

9. ENDS WAYS MEANS
Objectives Concepts Resources
What? (What to be
accomplished, expected
results, or your desire to
achieve.)
How? (Planning
guidance to those who
must implement and
resource it.)
With What?
(Tangible or Intangible:
Tangible include forces,
people, equipment,
money, and facilities.
Intangible resources
include things like will,
courage, or intellect.)

10. ENDS WAYS MEANS
Objectives Concepts Resources
What? How? With What?
Not Sure known Known
RISK !

11. ENDS WAYS MEANS
Objectives Concepts Resources
What? How? With What?
Not Sure known Known
• ความเสี่ยง คือช่องว่าง (GAP) ระหว่างสิ่งที่จะทาได้ และแนวความคิด
และทรัพยากรที่มีอยู่ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว เนื่องจากมี
ทรัพยากรไม่พอ หรือไม่สามารถรับประกันความสาเร็จได้ 100% ใน
สภาพแวดล้อมที่มีการแข่งขันสูง
• กลยุทธ์ที่จะลดความเสี่ยงคือ – สร้างความสมดุลของ ends, ways, และ
means เรียกว่า การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment)

14. ENDS WAYS MEANS
High Performance
Organization (Achieved
Vision & Mission,
Success, Excellence
Organizational Results)
Strategy (Strategic
Objectives: Short term &
Longer term; Action
Plans and Projects
Implementation)
Organizational Context:
Internal Environments &
External Environments
(Leadership, Customers,
Measurement, Analysis,
and Knowledge
Management, Workforce,
Operations)

16.  Hospital Accreditation (HA) คือกลไกการประเมินเพื่อกระตุ้นให้
เกิดการพัฒนาระบบงานภายในของโรงพยาบาล โดยมีการ
พัฒนาอย่างเป็นระบบและพัฒนาทั้งองค์กร ทาให้องค์กรเกิดการ
เรียนรู้ มีการประเมินและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

17.  มาตรฐาน HA ในขั้นพื้นฐานคือ ฐาน
สาหรับการวัดเปรียบเทียบ หรือ
เครื่องมือที่ใช้วัดคุณภาพเพื่อการ
ประเมินองค์กร
 แต่ในภาพที่ใหญ่กว่า มาตรฐาน HA
คือกรอบความคิดที่สื่อให้เห็นถึง
องค์ประกอบสาคัญของ
สถานพยาบาลที่มีคุณภาพ (อย่าง
ยั่งยืน) และความสัมพันธ์ระหว่าง
องค์ประกอบเหล่านั้น

18. 1) นาข้อเสนอแนะมาวางแผนการพัฒนา (Get use of recommendation)
2) ประเมินระบบงานสาคัญอย่างเป็นระบบ แล้วนาผลการประเมินมา
ดาเนินการปรับปรุง (Systematic evaluation and improvement)
3) พัฒนาที่เรียบง่ายและได้ผล (Continuous improvement)
4) การเรียนรู้และบูรณาการในทุกระดับ (Learning & integration)
5) สร้างองค์กรที่มีชีวิต (Living organization)
6) เตรียมพร้อมสาหรับการเยี่ยมสารวจรอบต่อไป (Always prepare)

19. ระบบงานสาคัญของ รพ.
ความเสี่ยง ความปลอดภัย คุณภาพ
การกากับดูแลวิชาชีพ
สิ่งแวดล้อมในการดูแลผู้ป่วย
การป้ องกันการติดเชื้อ
ระบบเวชระเบียน
ระบบจัดการด้านยา
การตรวจทดสอบ
การเฝ้ าระวังโรคและภัยสุขภาพ
การทางานกับชุมชน
กระบวนการดูแลผู้ป่วย
การเข้าถึงและเข้ารับบริการ
การประเมินผู้ป่วย
การวางแผน
การดูแลผู้ป่วย
การให้ข้อมูลและเสริมพลัง
การดูแลต่อเนื่อง
ด้านการดูแลผู้ป่วย
ด้านการมุ่งเน้นผู้รับผลงาน
ด้านการเงิน
ด้านทรัพยากรบุคคล
ด้านประสิทธิผลขององค์กร
ด้านการนาและสังคม
ด้านสร้างเสริมสุขภาพ
ตอนที่ IV
ตอนที่ III
ตอนที่ II
ตอนที่ I
การนา
การวางแผน
กลยุทธ์
การมุ่งเน้นผู้ป่วย
และสิทธิผู้ป่วย
การวัด วิเคราะห์ และจัดการความรู้
การจัดการ
กระบวนการ
การมุ่งเน้น
ทรัพยากรบุคคล
ผลลัพธ์
กระบวนการดูแลผู้ป่วย
มาตรฐาน HA

20. Purpose Process Performance
ประเด็นคุณภาพสาคัญ
ความต้องการ
ของผู้รับผลงาน
นโยบายของ
หน่วยเหนือ
ข้อกาหนด/ความรู้
ทางวิชาชีพ
Outcome Indicator
Key Process /
Value Creation Process
Purpose of the Process
Process Requirement
Process Design
Process Indicator
CQI / Process Improvement
Performance Improvement
Innovation
KM/Benchmarking
Research & Development
Priority for
Improvement
Performance
Measurement
Performance
Analysis & Review
Quality Review/
Adverse Event
เราทางานกันอย่างไร
ทาไปเพื่ออะไร
ทาไมต้องมีเรา
จะทาให้ดีขึ้นได้อย่างไร
ทาได้ดีหรือไม่

21.  อ่านมาตรฐานแล้วถามว่า What’s in it for me?”
 บริบทของเราเป็นอย่างไร (ปัญหาสาคัญ กลุ่มผู้ป่ วยสาคัญ)
 ส่วนสุดของเราเป็นอย่างไร (สิ่งที่โดดเด่น กับ สิ่งที่ต้องปรับปรุง)
 สิ่งที่โดดเด่น (EI3O)
▪ ทาอะไร ทาอย่างไร (EI3: Evaluation, Improvement,
Integration, Innovation) ผลลัพธ์เป็นอย่างไร (O: Outcome)
 สิ่งที่ต้องปรับปรุง (OFI: Opportunity For Improvement)
▪ มีแผนจะทาอะไร

22.  ระดับ รพ. ทา Hospital profile + 4 ตอนในมาตรฐานฉบับฉลอง
สิริราชสมบัติ 60 ปี (ปรับปรุง พ.ศ. 2558)
▪ ตอนที่ 1 ภาพรวมของการจัดการองค์กร (SPA I)
▪ ตอนที่ 2 ระบบงานสาคัญของโรงพยาบาล (SPA II)
▪ ตอนที่ 3 กระบวนการดูแลผู้ป่ วย (SPA III)
▪ ตอนที่ 4 ผลลัพธ์การดาเนินงาน
 ระดับ PCT ทา Service Profile + Clinical Tracer
 ระดับหน่วย ทา Unit Profile

23. Process
Performance
Other performance
indicator
ตามรอย Process
• Waste
• Safety
• Standard/Evidence
• Spirituality
• Handover (การเชื่อมต่อ)

24. ระดับโรงพยาบาล
ทีมนาทางคลินิก ทีมนาในระบบงานสาคัญ
หอผู้ป่วย หน่วยงานอื่นๆ
หอผู้ป่วย
หอผู้ป่วย
หอผู้ป่วย
หน่วยงานอื่นๆ
หน่วยงานอื่นๆ
หน่วยงานอื่นๆ
ทีมนาทางคลินิก
ทีมนาทางคลินิก ทีมนาในระบบงานสาคัญ
ทีมนาในระบบงานสาคัญ
Hospital Profile & Context
มาตรฐานโรงพยาบาลทั้ง 4 ตอน
CLT Profile
Clinical Tracer
(มาตรฐานตอนที่ 3)
Service ProfileService Profile
มาตรฐานส่วนที่เกี่ยวข้อง

25.  Context (หน้าที่ เป้ าหมาย ขอบเขต ผู้รับผลงาน ประเด็น
คุณภาพ ผลงานที่ผ่านมา ความท้าทาย ฯลฯ)
 Key Process (กระบวนการสาคัญ สิ่งคาดหวัง ความเสี่ยงสาคัญ
ตัวชี้วัด)
 Indicators (ผลการดาเนินการสอดคล้องกับเป้ าหมาย ระยะเวลา
3 ปี)

26.  Context (ดูบริบทที่สาคัญ ลักษณะเฉพาะ)
 Core process (เรื่องความเสี่ยง)
 Objective & Monitoring (ตัวชี้วัดสะท้อนเป้ าหมาย)
 CQI (เรื่องที่นามาพัฒนา)
 Further challenge (สิ่งท้าทาย)
 Integration with others (การเชื่อมโยง)

27. 1. แสดงให้เห็นการบรรลุเป้ าประสงค์ขององค์กร
2. แสดงให้เห็นผลลัพธ์ที่ดีขึ้น โดยเฉพาะ clinical outcome
3. มีการประเมินประสิทธิภาพของระบบหลัก ๆ
4. มีการใช้นวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์
5. มีวัฒนธรรมคุณภาพ ความปลอดภัย การเรียนรู้
6. มีบูรณาการของการพัฒนา
7. เป็นแบบอย่างให้แก่โรงพยาบาลอื่นได้

28.  Outcome Indicator => Effectiveness, Safety
 Process Indicator (evidence based) => Appropriateness
 Other Performance Indicator => Other Quality Dimension:
Access, Competency, Continuity, Coverage, Efficiency, Equity,
Holistic, Responsiveness, Timeliness

29. ENDS WAYS MEANS
Objectives Concepts Resources
Quality & Safety
Healthcare Services
(Humanity & Spirituality
Care)
HA Tools (HA Standard,
SPA, 3P, PDCA, LEAN,
SIMPLE, etc. )
Organizational Context
(Patients and Other
Customers, Service
Providers, Community &
Society, Stakeholders,
etc.)

32. มาตรฐาน HA
 โครงสร้างของมาตรฐาน HA ดัดแปลงมาจากเกณฑ์รางวัล
คุณภาพแห่งชาติ (TQA: Thailand Quality Award) โดยขยายเกณฑ์
ในส่วนของการจัดการกระบวนการออกมาเป็น งานสาคัญของ
โรงพยาบาล (ตอนที่ II) และกระบวนการดูแลผู้ป่ วย (ตอนที่ III)
 ตอนที่ I คือ 6 หมวดแรก และ ตอนที่ IV คือ หมวด 7 (ผลลัพธ์)
ของเกณฑ์ TQA

33.  ยังคงใช้มาตรฐาน HA 2009
 แต่มีส่วนขยายเรียกว่า Extend Evaluation Guide
 และคาดหวังผลลัพธ์ที่สูงกว่าค่าเฉลี่ย

36. ลักษณะของสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรอง Advanced HA
 1. ผู้บริหารและทีมงานมีความเข้าใจในมาตรฐาน HA และ
กระบวนการพัฒนาคุณภาพตามหลัก 3C-PDSA
 2. มีการวางระบบงานทุกส่วนขององค์กรโดยใช้แนวคิด
Integrated Management System และนา Extended Evaluation
Guide สร้างระบบงานอย่างรัดกุม
 3. มีการทา Performance Check แสดงผลลัพธ์ที่ดีขึ้นอย่าง
ต่อเนื่อง ของการดูแลผู้ป่ วยและระบบงานที่สาคัญ

38.  ไม่มีประโยชน์ที่จะนาปัญหาและอุปสรรคมาพร่าบ่นว่า ขาดเงิน
ขาดคน ขาดของ ไม่ได้รับความร่วมมือ ฯลฯ จงปรับเปลี่ยน
พฤติกรรมของเรา จากการมองด้านลบกลับมาเป็นด้านบวก
 เมื่อพบหรือสัมผัสกับความทุกข์ยากของผู้คน ให้มองด้วยหัวใจ
ของความเป็นมนุษย์ จะเป็นแรงบันดาลใจให้เราพยายามมอง
หาทางออก เพื่อคลายความทุกข์ของผู้คน
 ขอให้เรามีศรัทธาความเป็นมนุษย์ ในตัวเองและเพื่อนร่วมโลก
ทุกคน จะพาเราไปสู่สังคมที่น่าอยู่และยั่งยืน
นพ. อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล

39. Mahatma Gandhi

41.  ผู้ชนะ เป็นส่วนหนึ่ง ของการแก้
 แต่ผู้แพ้ เป็นส่วนหนึ่ง ของปัญหา
 ผู้ชนะ เสนอสิ่งใหม่ ให้ทุกครา
 แต่ผู้แพ้ สรรหา .... คาแก้ตัว
 ผู้ชนะ มักบอก ฉันขอช่วย
 แต่ผู้แพ้ ไม่เอาด้วย เรื่องปวดหัว

42.  ผู้ชนะ เห็นทางออก แม้มืดมัว
 แต่ผู้แพ้ เฝ้ าแต่กลัว ... เจอทางตัน
 ผู้ชนะ รอโอกาสทอง แม้ต้องยุ่ง
 ผู้แพ้มุ่ง เห็นแต่ร้าย ที่หมายนั่น
 ผู้ชนะ ว่าทาได้ ต้องฝ่าฟัน
 ผู้แพ้บอก เลิกฝัน ... มันยากไป