ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Ειρήνη Μάρρα, Τα κόκκινα λουστρίνια, Η τριλογία του δίφραγκου, Αθήνα 2002
(Διήγημα)
Το βασικό χαρακτηριστικό ενός διηγήματος είναι η συντομία του. Η έκτασή του
βέβαια δεν είναι επακριβώς καθορισμένη, ωστόσο μιλάμε πάντα για μια σύντομη
αφήγηση. Συνήθως η πλοκή επικεντρώνεται γύρω από ένα πρόσωπο, ενώ όταν
υπάρχουν άλλα πρόσωπα στο διήγημα είναι για να φωτίσουν πτυχές του κεντρικού
ήρωα, να συμπληρώσουν την ψυχογραφία του πρωταγωνιστή. Το χαρακτηρίζει
επιπλέον λιτότητα και περιεκτικότητα τόσο στη γλώσσα όσο και στο περιεχόμενο.
Μαζί με τη νουβέλα και το μυθιστόρημα είναι ένα από τα τρια βασικά είδη της
αφηγηματικής πεζογραφίας. (1880 Γ. Βιζυηνός).
Ο Ξενόπουλος, άλλοτε χαριεντιζόμενος και άλλοτε με τρόπο βαθύτατα διεισδυτικό
και οξύ, εκθέτει σε 17 τυπωμένες σελίδες τις απόψεις του για το διήγημα ως
λογοτεχνικό είδος, το οποίο, όπως γράφει, «ομοιάζει με την γυναίκα». «Δύναται»,
συνεχίζει ο Ξενόπουλος, «να είναι πλήρες ύψους, σοφίας και μεγαλείου· δύναται ν'
αποπνέη ευσπλαχνίαν, τρυφερότητα και αγάπην· αλλ' άνευ τέχνης, όπως η γυνή άνευ
καλλονής, το διήγημα δεν εκπληροί τον προορισμό του.»
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 1
2.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Ολιστική προσέγγιση
Το συνδέουμε με την προηγούμενη θεματική «παλαιότερες μορφές ζωής» και
επισημαίνονται από τους μαθητές αναλογίες ( ομοιότητες – διαφορές) με τη « Νέα
Παιδαγωγική» του Ν. Καζαντζάκη και το « Βάνκα» του Αντον Τσέχωφ.
Συνεργατικές μορφές μάθησης ( χωρισμός σε ομάδες)
Πνεύμα συλλογικότητας
Φύλλα εργασίας
Αξιοποίηση των ΤΠΕ (πληροφορίες από το διαδίκτυο, χρήση του
επεξεργαστή κειμένου Word, του λογισμικού Power Point,
διαδραστικά βιβλία, διευθύνσεις από το διαδίκτυο)
Στόχοι
Να γνωρίσουν οι μαθητές τα κύρια χαρακτηριστικά του διηγήματος:
Να νιώσουν οι μαθητές την άδολη και αγνή έκφραση ενός ερωτικού
συναισθήματος αλλά και τη δύναμη της αδερφικής αγάπης.
Να προβληματιστούν και να συζητήσουν πάνω στο θέμα της
σύγκρουσης αισθήματος – καθήκοντος
Να γνωρίσουν παλαιότερα επαγγέλματα
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 2
3.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Θεματικά κέντρα
Το παιδί βιοπαλαιστής- οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες της βιοπάλης.
Η αισθηματική – ερωτική αφύπνιση ενός εφήβου
Η ωρίμανση με την έκφραση της αγάπης και του καθήκοντος απέναντι στην
οικογένεια.
Περιληπτική απόδοση του κειμένου
Επεξεργασία- Δράση
Τα παιδιά χωρίζονται σε ανομοιογενείς ομάδες. Μοιράζονται φύλλα εργασίας σε
κάθε ομάδα και δίνεται ο απαραίτητος χρόνος για να συνεργαστούν και να
απαντήσουν.
Δομή του κειμένου ( χωρίζουμε ενότητες)
1η ενότητα: Το είχε βάλει …. παραμόνευε την ώρα. – Το σχέδιο για το δώρο και η
υλοποίησή του.
2η ενότητα: Η κόρη του δασκάλου … ποιος ξέρει… - Ο κρυφός έρωτας
3η ενότητα: Την κρίσιμη μέρα … η κόρη του δασκάλου. –Ώριμες σκέψεις
4η ενότητα: Έδωσε τα λουστρινένια … με το τραγούδι. – Το αποτέλεσμα της πράξης
του.
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 3
4.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Φύλλο εργασίας 1
Χωρίστε το κείμενο σε ενότητες και βάλτε πλαγιότιτλους
ΟΜΑΔΑ 1
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Ποιος είναι ο πρωταγωνιστής και με τι ασχολείται;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Ποιες πληροφορίες μας δίνονται για την προσωπικότητα του ήρωα;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Πως γνώρισε την κόρη του δασκάλου;
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Πως νιώθει για το κορίτσι;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 4
5.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Φύλλο εργασίας 2
Ποιες αρχές επικρατούσαν στο σπίτι του δασκάλου;
ΟΜΑΔΑ 2
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Ποιες δυσκολίες προκύπτουν από την κοινωνική και οικονομική διαφορά των
ανθρώπων στην κλειστή κοινωνία εκείνης της εποχής; Σήμερα θεωρούνται
ξεπερασμένα τέτοια στερεότυπα;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………….
Για ποιο λόγο αποφάσισε να της χαρίσει τα γοβάκια;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………..
Τι είναι αυτό που τον χωρίζει από την οικογένεια του δασκάλου;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Που οφείλεται η αλλαγή στην απόφαση του ήρωα;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Με τι συγκρούεται στην ψυχή του μικρού βιοπαλαιστή το ερωτικό
συναίσθημα;
…………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 5
6.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Φύλλο εργασίας 3
ΟΜΑΔΑ 3
Να βρείτε τα σχήματα λόγου που περιγράφουν τη χαρά της αδελφής του ήρωα
μας.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………
Η πράξη αυτή του ήρωα μας είχε θετική ή αρνητική επίπτωση στην
ψυχολογία του;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Χαρακτηρίστε τον ήρωα μας.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………..
Να βρείτε λέξεις που να έχουν σχέση με το επάγγελμα του τσαγκάρη.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Ο αφηγητής είναι ένα πρόσωπο του έργου;
…………………………………………………………………………………………
Φαίνεται να γνωρίζει καλά τον πρωταγωνιστή;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Χαρακτηρίστε τη γλώσσα και το ύφος του κειμένου.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 6
7.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
1.Δώστε ένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία.
2.Η αυταρχικότητα των γονέων υποχρέωνε τα παιδιά ιδιαίτερα τα κορίτσια να
κάνουν γάμους συμφέροντος. Να αναφέρετε παραδείγματα από τη
λογοτεχνία, την ιστορία, το θέατρο, τον κινηματογράφο, το δημοτικό
τραγούδι.
3.Να βρείτε πληροφορίες για τα παραδοσιακά επαγγέλματα που περνάνε
κρίση ή έχουν εκλείψει στην εποχή μας.
4.Να καταγράψτε τα στάδια επεξεργασίας του δέρματος για την κατασκευή
των παπουτσιών.
5.Συγκεντρώστε δημοτικά τραγούδια με κεντρικό θέμα την αγάπη σε όλες τις
εκφάνσεις της ( μητρική, πατρική, φιλική, ερωτική).
6.Να συζητήσετε με το θεολόγο του σχολείου σας τη θέση της αγάπης στο
Χριστιανισμό. Καταγράψτε τα βασικά σημεία και ανακοινώστε τα στην τάξη.
7.Αφού διαβάσετε το απόσπασμα από τον Βάνκα του ΄Αντον Τσέχωφ να
συγκρίνετε τη ζωή του Βάνκα με τη ζωή του ήρωά μας.
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 7
8.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Εμπλεκόμενα μαθήματα: Ν. γλώσσα, πληροφορική, θρησκευτικά, μουσική.
Επισκεφτείτε:
( Τα κόκκινα λουστρίνια)
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A107/
391/2590,10105/
( Τα παραδοσιακά επαγγέλματα)
http://www.rodiaki.gr/article/286604/ta-stibania-ki-o-teleytaios-tsagkarhs-ths-olympoy
http://www.ecomuseum.gr/index.php/local-trades
http://www.academia.edu/5329043/%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%
94%CE%9F%CE%A3%CE%99%CE%91%CE%9A%CE%91_%CE%95%CE%A0%C
E%91%CE%93%CE%93%CE%95%CE%9B%CE%9C%CE%91%CE%A4%CE%91_
%CE%A0%CE%9F%CE%A5_%CE%95%CE%A7%CE%9F%CE%A5%CE%9D_%C
E%95%CE%9A%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A8%CE%95%CE%99
Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 8
