HISTORY

1. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 1
Η Δποσή ηος Αςγούζηος
Γνωζηικοί ζηόσοι (πποζδοκώμενα αποηελέζμαηα) έσοςν ωρ εξήρ: Οι μαθηηέρ/
μαθήηπιερ καλούνηαι να καηανοήζοςν ηο πεπιεσόμενο ηων όπων:
Ηγεμονία – Σν λέν πνιίηεπκα πνπ εγθαζίδξπζε ν Οθηαβηαλόο, ην νπνίν ζπλδύαδε
κνλαξρηθά θαη δεκνθξαηηθά ζηνηρεία.
Αύγοςζηορ – Ο ηηκεηηθόο ηίηινο πνπ απνδόζεθε ζηνλ Οθηαβηαλό από ηε ΢ύγθιεην,
ζεκαηνδνηώληαο ηελ έλαξμε ηεο απηνθξαηνξηθήο Ρώκεο.
΢ςγκληηικοί και Ιππείρ – Οη δύν πξνλνκηνύρεο ηάμεηο πνπ δηαηεξνύζαλ πνιηηηθή θαη
δηνηθεηηθή εμνπζία ζηε Ρώκε.
Ππαιηωπιανοί – Η ειίη ζηξαηησηηθή κνλάδα πνπ πξνζηάηεπε ηνλ απηνθξάηνξα θαη
απέθηεζε ζεκαληηθή επηξξνή.
Γιοίκηζη επαπσιών – Η δηάθξηζε κεηαμύ ησλ επαξρηώλ πνπ δηνηθνύληαλ από ηνλ
απηνθξάηνξα θαη απηώλ πνπ δηνηθνύληαλ από ηε ΢ύγθιεην.
΢ύγκληηορ – Ο ξόινο ηεο ζην λέν πνιίηεπκα θαη ε ζπκκεηνρή ηεο ζηε δηαδνρή ησλ
απηνθξαηόξσλ.
Αςηοκπαηοπική ςπαλληλία – Η λέα δηνηθεηηθή δνκή πνπ δεκηνπξγήζεθε γηα ηελ
άζθεζε ηεο εθηειεζηηθήο εμνπζίαο.
Ηθική και κοινωνικέρ μεηαππςθμίζειρ – Σα κέηξα πνπ έιαβε ν Οθηαβηαλόο γηα ηελ
απνθαηάζηαζε ηεο εζηθήο ηάμεο θαη ηελ ελίζρπζε ηεο γεσξγίαο.
Ρόλορ ηος ζηπαηού – Η ζηξαηεγηθή δηαηήξεζεο ηεο ηάμεο θαη ηεο ζηαζεξόηεηαο
ζηελ απηνθξαηνξία κέζσ ηνπ ζηξαηνύ.
Γιαδοσή ηος αςηοκπάηοπα – Η δηαδηθαζία επηινγήο ηνπ δηαδόρνπ, πνπ δελ ήηαλ
ζεζκνζεηεκέλε αιιά απαηηνύζε ηε ζπλαίλεζε ηεο ΢πγθιήηνπ.

2. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 2
ΦΤΛΛΑ ΔΡΓΑ΢ΙΑ΢
Η 1η
ομάδα ηων πολιηικών αναλςηών: Η νκάδα απηή θαιείηαη λα κειεηήζεη ηελ
πεγή ηνπ ζρνιηθνύ βηβιίνπ θαη λα παξνπζηάζεη ηελ άπνςε πνπ είρε ν Οθηαβηαλόο γηα
ηελ εμνπζία πνπ ζπγθέληξσζε ζηα ρέξηα ηνπ. Δπίζεο, λα εμεγήζεη πσο δηθαηνινγείηαη
ε απόδνζε ηόζσλ ηηκώλ ζηνλ Οθηαβηαλό;
Σιμέρ και αξιώμαηα ηος Οκηαβιανού
΢ηελ 6ε θαη ηελ 7ε ππαηεία κνπ, όηαλ πηα είρα εμαιείςεη ηνπο εκθύιηνπο πνιέκνπο -
αθνύ κε ηε ζπγθαηάζεζε ηνπ δήκνπ κνύ είρε αλαηεζεί ε δηεύζπλζε όισλ ησλ θξαηηθώλ
ππνζέζεσλ - παξαρώξεζα ηηο εμνπζίεο κνπ ζηε ΢ύγθιεην θαη ζην Ρσκατθό ιαό. Γη'
απηό ην ιόγν νλνκάζηεθα, κε ζπγθιεηηθή απόθαζε. Αύγνπζηνο (ζεβαζηόο) θαη ε
εμώπνξηα ηνπ ζπηηηνύ κνπ ζηνιίζηεθε κε δάθλεο ελώ από πάλσ θξεκάζηεθε ζηεθάλη κε
θύιια βαιαληδηάο, ηέηνην πνπ απνλέκεηαη ζηνπο ζσηήξεο ησλ πνιηηώλ. Αθόκε, ε
΢ύγθιεηνο θαη ν Ρσκατθόο ιαόο αθηέξσζαλ ζην βνπιεπηήξην ρξπζή αζπίδα κε
επηγξαθή πνπ καξηπξεί ηελ αλδξεία, ηελ επηείθεηα, ηε δηθαηνζύλε θαη ηελ επζέβεηά κνπ.
΢ην ηηκεηηθό αμίσκα ηνπο μεπέξαζα όινπο, αιιά πξαγκαηηθή εμνπζία δελ είρα
πεξηζζόηεξε από ηνπο ζπλάξρνληέο κνπ. Σελ πεξίνδν πνπ δηνηθνύζα ην θξάηνο θαη ζηε
δηάξθεηα ηεο 13εο ππαηείαο κνπ ε ΢ύγθιεηνο, ε ηάμε ησλ ηππέσλ θαη νιόθιεξνο ν
ξσκατθόο ιαόο κνπ έδσζαλ ηνλ ηίηιν ηνπ «παηέξα ηεο παηξίδαο».
Απόζπαζκα από ηελ Δπηγξαθή ηεο Άγθπξαο (Monumentum Ancyranum) κεη. Λ. Σζαθηζίξα, Ιζηνξία
Ρσκατθή θαη Βπδαληηλή, εθδ. ΟΔΓΒ. 66.
Η 2η
ομάδα ηων ιζηοπικών: Η νκάδα απηή θαιείηαη λα κειεηήζεη ην παξάζεκα πνπ
αθνινπζεί θαη λα αλαθεξζεί ζηα αμηώκαηα θαη ζηηο αξρέο δηαθπβέξλεζεο ηνπ
Απγνύζηνπ.
Έθαλε ό,ηη πεξλνύζε από ην ρέξη ηνπ γηα λα πινπνηήζεη ην όξακά ηνπ· θαη από ην ρέξη
ηνπ πεξλνύζαλ ζρεδόλ ηα πάληα. Δίρε ηνλ απόιπην έιεγρν ηεο ΢πγθιήηνπ θαη, ζηα
πξώηα ρξόληα ηνπιάρηζην, ηε ζπλαίλεζε ηόζν ηεο αλώηεξεο ηάμεο όζν θαη ησλ
ιατθόηεξσλ ζηξσκάησλ. Καη ζαλ γλήζηνο πνιηηηθόο πνπ ήηαλ, ήμεξε πνιύ θαιά όηη ε
ξεηνξηθή ηνπ δελ ήηαλ απαξαίηεην λα ζπκπίπηεη κε ηελ πνιηηηθή ηνπ πξαθηηθή:

3. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 3
δηαθήξπζζε ζε όινπο ηνπο ηόλνπο θαη ζε όιεο ηηο θαηεπζύλζεηο όηη ζθνπόο ηνπ ήηαλ λα
απνθαηαζηήζεη ηνπο ζεζκνύο ηεο Γεκνθξαηίαο, πνπ είραλ ηξαπκαηηζηεί βαξηά από ηνπο
παξαηεηακέλνπο εκθύιηνπο πνιέκνπο· αιιά ηαπηόρξνλα έθαλε ό,ηη ρξεηαδόηαλ γηα λα
δηαρεηξίδεηαη ηελ εμνπζία σο απόιπηνο κνλάξρεο. Γηαηήξεζε όια ηα πνιηηηθά όξγαλα
θαη ζώκαηα ηεο Γεκνθξαηίαο, αιιά όινη νη πνιηηεηαθνί παξάγνληεο ήηαλ εμαξηεκέλνη
από ηελ πξνζσπηθή ηνπ βνύιεζε· δελ θνπξαδόηαλ λα επαλαιακβάλεη όηη ήηαλ απιώο ν
«πξώηνο κεηαμύ ίζσλ» αιιά δελ έζηεξμε πνηέ λα είλαη θαη ίζνο κεηαμύ ησλ πξώησλ:
ήηαλ ην αδηακθηζβήηεην πνιηηηθό θαη ζηξαηησηηθό αθεληηθό - θαη θάπνηα ζηηγκή, ζηα
θαηνπηλόηεξα ρξόληα ηεο εμνπζίαο ηνπ, έγηλε θαη ζξεζθεπηηθό αθεληηθό.
Θ. Παπαγγειήο, Η Ρώκε θαη ν θόζκνο ηεο, Θεζζαινλίθε 2005.
Η 3η
ομάδα ηων καλλιηεσνών: Η νκάδα απηή θαιείηαη λα αμηνπνηήζεη ηηο εηθόλεο
ηνπ ζρνιηθνύ βηβιίνπ κε ηνλ αλδξηάληα ηνπ Απγνύζηνπ θαη ηελ θακέα. Πσο
παξνπζηάδεηαη ν Αύγνπζηνο;
1.Αλδξηάληαο ηνπ Απγνύζηνπ, γλσζηόο σο Αύγνπζηνο Prima Porta. Χξνλνινγείηαη ην
15 π.Χ. ΢πκβνιίδεη ην ξσκατθό κεγαιείν θαη ηελ επηβνιή ηεο ξσκατθήο εμνπζίαο.
(Ρώκε, Μνπζείν Βαηηθαλνύ)
2.Κακέα ηνπ Απγνύζηνπ (1νο αη. κ.Χ.). Ο θαιιηηέρλεο ηνλ κηθξνύ απηνύ
θνκςνηερλήκαηνο παξνπζηάδεη ζην επάλσ δηάδσκα ηε ζενπνίεζε ηνλ Απγνύζηνπ θαη
ζην θάησ Ρσκαίνπο ζηξαηηώηεο ελώ ζηήλνπλ έλα ηξόπαην κεηά από λίθε ηνπο θαηά ησλ
βαξβάξσλ. (Βηέλλε, Μνπζείν Ιζηνξίαο θαη Σέρλεο)

4. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 4
Η 4η
ομάδα ηων κοινωνιολόγων: Η νκάδα απηή θαιείηαη λα αμηνπνηήζεη ηηο
πιεξνθνξίεο ηνπ παξαζέκαηνο θαη λα δηαηππώζεη ηηο ζέζεηο γηα ηελ εζσηεξηθή
πνιηηηθή ηνπ Απγνύζηνπ. ΢πγθεθξηκέλα, λα αλαθεξζεί ζηα κέηξα πνπ έιαβε ν
Αύγνπζηνο γηα ηε βειηίσζε ηεο δσήο ησλ θαηώηεξσλ θνηλσληθώλ ζηξσκάησλ ηεο
Ρώκεο θαη ζηνλ ζηόρν ηνπο.
Η εζωηεπική πολιηική ηος Αςγούζηος
Ο απηνθξάηνξαο αλέιαβε επίζεο ηνλ ξόιν ηνπ επεξγέηε ηεο plebs, πεξηθξνλώληαο έηζη
ηε δεκόζηα ηάμε θαη αζθάιεηα ηνπ θαζεζηώηνο ηνπ. Αλάινγα πξέπεη λα εξκελεπζεί θαη
ην ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ ηνπ Απγνύζηνπ γηα ην δεκαξρηαθό αμίσκα, ηηο πξνλνκίεο ηνπ
νπνίνπ απέθηεζε ζηαδηαθά από ην 36 κέρξη ην 23. Η αίγιε ηνπ δεκαξρηαθνύ αμηώκαηνο
έγθεηηαη ζηνλ ηζηνξηθό ξόιν ηνπ σο πξνο ηελ πξνάζπηζε ησλ ζπκθεξόλησλ ηνπ απινύ
ιανύ. Σν ζεκαληηθόηεξν, ν Αύγνπζηνο επέδεημε ελδηαθέξνλ γηα ηηο πιηθέο αλάγθεο ησλ
καδώλ θξνληίδνληαο ηνλ επηζηηηζκό ηνπο, ηελ πδξνδόηεζε θαη ηε ζηέγαζή ηνπο, ηελ
νξγάλσζε δεκνζίσλ ζεακάησλ θαη ηελ πεξηζηαζηαθή δηαλνκή ζεκαληηθώλ ρξεκαηηθώλ
πνζώλ ζ’ όινπο ηνπο άξξελεο θαηνίθνπο ηεο πόιεο. Σα πνζά πνπ αλαθέξνληαη ζηε Res
Gestae1
αληηζηνηρνύλ ηνπιάρηζηνλ ζην ελνίθην ελόο θησρνύ γη’ αξθεηνύο κήλεο.
Garnsey, P., R.P. Saller, - Γ. Α ΢νπξήο. Η Ρσκατθή Απηνθξαηνξία: νηθνλνκία, θνηλσλία θαη πνιηηηζκόο.
Ηξάθιεην1995,210.
Η 5η
ομάδα ηων θιλολόγων - λογοηεσνών: Η νκάδα απηή θαιείηαη λα κειεηήζεη έλα
απόζπαζκα ηεο Αηλεηάδαο ηνπ Βηξγίιηνπ θαη λα αλαθαιύςεη ηηο αληηιήςεηο γηα ην
ξόιν ηεο Ρώκεο ζηνλ ηόηε γλσζηό θόζκν.
Απόζπαζμα: ν Αγρίζεο, παηέξαο ηνπ Αηλεία, από ηνλ Κάησ Κόζκν πξνθεηεύεη ζην
γην ηνπ ην κέιινλ ησλ Ρσκαίσλ. «Σερλίηεο κε δεμηνηερλία κεγάιε ζα δώζνπλ δσή ζην
ραιθό, άιινη ζα θηηάμνπλ δσληαλέο κνξθέο από κάξκαξν, πηζηεύσ, ζα ζθεθηνύλ γηα
ηελ πξνέιεπζε ηνπ θόζκνπ, ζα θαηαγξάςνπλ ηελ θίλεζε ηνπ νπξαλνύ θαη ηελ πνξεία
1
Σν Res Gestae Divi Augusti (Σα Πεπξαγκέλα ηνπ Θείνπ Απγνύζηνπ) είλαη κηα απηνβηνγξαθηθή
επηγξαθή ηνπ απηνθξάηνξα Αςγούζηος, όπνπ παξνπζηάδεη ηα ζεκαληηθόηεξα επηηεύγκαηά ηνπ θαηά ηε
δηάξθεηα ηεο εγεκνλίαο ηνπ. Σν θείκελν γξάθηεθε από ηνλ ίδην ηνλ Αύγνπζην θαη ραξάρηεθε ζε
κπξνύηδηλεο πιάθεο κπξνζηά από ηνλ ηάθν ηνπ ζηε Ρώκε. Αληίγξαθα ηεο επηγξαθήο βξέζεθαλ ζε
δηάθνξεο επαξρίεο, κε πην γλσζηή ηελ επηγξαθή ζηελ Άγθπξα (Monumentum Ancyranum), ε νπνία
δηαζώδεη κεγάιν κέξνο ηνπ θεηκέλνπ. Σν Res Gestae ιεηηνπξγεί σο πξνπαγαλδηζηηθό θείκελν,
παξνπζηάδνληαο ηνλ Αύγνπζην σο επεξγέηε ηνπ ξσκατθνύ ιανύ, πξνζηάηε ηεο εηξήλεο θαη ζεκειησηή
ηεο λέαο πνιηηηθήο ηάμεο, ηεο Ηγεκνλίαο.

5. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 5
ησλ άζηξσλ. Αιιά εζύ, Ρσκαίε, λα ζπκάζαη όηη ζα θπβεξλάο ηνπο ιανύο, ζα βάιεηο ηα
ζεκέιηα ηεο εηξήλεο, γηα ηνπο εηηεκέλνπο ζα θαλείο κεγαιόςπρνο αιιά γηα ηνπο
ππεξόπηεο εθδηθεηήο, απηέο ζα είλαη νη δηθέο ζνπ αζρνιίεο».
Βηξγίιηνο, Αηλεηάδα, VI, 847-852.

6. Επιμέλεια: Ε. Πατέρα Σελίδα 6
8. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΓΙΚΣΤΟΓΡΑΦΙΑ
Αδέιεο, Αγ. - Γαβξίιεο Λακπάηνο, Ιζηνξία ηνπ Αξραίνπ θόζκνπ, Αζήλα 2004.
Garnsey, P., Richard P. Saller, θαη Γ. Α ΢νπξήο. Η Ρσκατθή Απηθξαηνξία: νηθνλνκία,
θνηλσλία θαη πνιηηηζκόο, Ηξάθιεην 1995.
Μαπξνζθνύθεο, Γ. Κ., Αλαδεηώληαο ηα ίρλε ηεο ηζηνξίαο: ηζηνξηνγξαθία, δηδαθηηθή
κεζνδνινγία, ηζηνξηθέο πεγέο. Θεζζαινλίθε 2016.
Μπνπξαδέιεο, Κ., Οη ηξόθηκνη ηεο ιύθαηλαο: ζπλνπηηθή ηζηνξία ησλ Ρσκαίσλ θαη ηεο
πνιηηείαο ηνπο από ηελ ίδξπζε ηεο Ρώκεο εώο θαη ηελ επνρή ηνπ Γηνθιεηηαλνύ (753
π.Χ.-305 κ.Χ.), Αζήλα 2017.
Παπαγγειήο, Θ., Η Ρώκε θαη ν θόζκνο ηεο, Θεζζαινλίθε 2005.
Παηέξα, Δ., «Γηαθνξνπνηεκέλε δηδαζθαιία - αλεζηξακκέλε ηάμε: δηδαθηηθή πξόηαζε
γηα ην κάζεκα ηεο Ιζηνξίαο ζηε Β΄ ηάμε ηνπ Λπθείνπ - Γηδαθηηθή ελόηεηα: Οη
΢ηαπξνθνξίεο», Μέληνξαο, η.20 ΙΔΠ, Αζήλα 2023, 221-238.
Santa, C. M., Content reading including study system, reading, writing and studying
across the curriculum. Washington, 1988.
http://www.greeklanguage.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/bro
wse.
http://www.greeklanguage.gr/Resources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=3
0&page=12
http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2696/Istoria_A-Lykeiou_html-
empl/indexV2_2.html
http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/pdf/8547/5138/22-0022_Istoria-tou-Archaiou-
Kosmou_A-Lykeiou_Vivlio-Ekpaideutikou/
https://evpatera.blogspot.com/
https://www.youtube.com/watch?v=HH8wIpuvQuo