HISTORY

1. 1.4. Ο εξελληνιζμόρ ηος Αναηολικού Ρωμαϊκού κπάηοςρ
Βαζηθή έλλνηα: Η κεηεμέιημε ηεο ξωκαϊθήο απηνθξαηνξίαο ππό ηελ επίδξαζε ηξηώλ
παξαγόληωλ: α) ηηρ πωμαϊκήρ πολιηικήρ παπάδοζηρ, β) ηηρ σπιζηιανικήρ
θπηζκείαρ θαη γ) ηηρ ελληνικήρ πολιηιζηικήρ κληπονομιάρ
Αίηηα:
 Η κεηαθνξά ηεο πξωηεύνπζαο πιεζηέζηεξα πξνο ηηο αλαηνιηθέο επαξρίεο
 Η πιεζπζκηαθή ππεξνρή ηνπ ειιεληθνύ ζηνηρείνπ θαη ηεο ειιεληζηηθήο
πνιηηηζηηθήο παξάδνζεο ζηελ Αλαηνιή
 Η δηαίξεζε ηεο απηνθξαηνξίαο ζε αλαηνιηθή θαη δπηηθή (Μ. Θενδόζηνο 395 κ.
Χ.) βνήζεζε ζηε βαζκηαία απηνλόκεζε ηνπ αλαηνιηθνύ ηκήκαηνο
 Η ειιεληθή παηδεία θαιιηεξγήζεθε ζην αλαηνιηθό ηκήκα ηεο απηνθξαηνξίαο θαη
ζηελ Αζήλα.
 Η πλεπκαηηθή δξαζηεξηόηεηα κεηαθέξζεθε ζηαδηαθά ζηελ Κωλζηαληηλνύπνιε -
Ιδξύεηαη ην Παλδηδαθηήξην από ηνλ Θενδόζην Β’ (425 κ. Χ.) όπνπ ζηαδηαθά
έρνπκε ππεξνρή ηεο ειιεληθήο γιώζζαο θαη θηινινγίαο έλαληη ηεο ιαηηληθήο.
 Σύληαμε ηωλ δηθαζηηθώλ απνθάζεωλ θαη ηωλ δηαζεθώλ ζηελ ειιεληθή γιώζζα
κε απηνθξαηνξηθά δηαηάγκαηα (397 θαη 439 κ. Χ.)
Ο νξηζηηθόο ρωξηζκόο ηεο απηνθξαηνξίαο ζε αναηολική και δςηική από ηο Μ.
Θεοδόζιο ηο 395 μ. Χ. ζημαηοδοηεί καηά πολλούρ επεςνηηέρ ηελ απαξρή ηεο
Βπδαληηλήο ηζηνξίαο. Τν δςηικό ημήμα καηέππεςζε ςπό ηο βάπορ αλλεπάλληλων
βαπβαπικών επιδπομών κςπίωρ γεπμανικών θύλων (476 μ. Χ.) είλαη ην ηέινο ηνπ
ξωκαϊθνύ θόζκνπ ζηε Γύζε). Τν αλαηνιηθό ηκήκα ληθά ηνπο βαξβάξνπο, μεθεύγεη
από ηον κίνδςνο ηος εκγεπμανιζμού, λόγω ηεο ηζρπξήο αληίζηαζεο ηωλ ειιήλωλ
ινγίωλ θαη πνιηηηθώλ (αληηγεξκαληθή/αληηγνηζηθή θίλεζε) θαη ζπλερίδεη ηελ πνξεία
ηνπ με κςπίαπσο ηο ελληνικό ζηοισείο.
2.2. Η ελληνοσπιζηιανική οικοςμένη
Σηελ εμωηεξηθή ηνπ πνιηηηθή ν Ινπζηηληαλόο εκπλέεηαη από ην όξακα ηεο
αλαζύζηαζεο ηεο παιαηάο ξωκαϊθήο νηθνπκέλεο.
Σηελ εζωηεξηθήο ηνπ πνιηηηθή όκωο ζηόρνο ηνπ είλαη ε ζπλνρή ηωλ ιαώλ ηεο
απηνθξαηνξίαο κε ζπλεθηηθό ηζηό ηην ελληνική πολιηιζηική παπάδοζη θαη ηε
σπιζηιανική πίζηη.
Έηζη δηακνξθώλεηαη ε βπδαληηλή θπζηνγλωκία ηνπ θξάηνπο, ελληνοσπιζηιανική
οικοςμένη.

2. Τα κύπια ζημεία ηηρ εζωηεπικήρ πολιηικήρ ηος Ιοςζηινιανού είναι ηα ακόλοςθα:
 Ιζσςποποιείηαι η απόλςηη μοναπσία. Θεκειηώλεηαη κεηά ηελ θαηαζηνιή ηεο
Σηάζεο ηνπ Νίθα (532 κ. Χ.). Ο απηνθξάηνξαο ζεωξείηαη πλέον εκλεκηόρ ηος
Θεού πος κςβεπνά ελέω ηος για ηο καλό ηων ςπηκόων ηος.
 Δπηβάιιεηαη μια θπηζκεία κι ένα δόγμα. Οη αξραίεο ζξεζθείεο
αληηκεηωπίδνληαη κε ζθιεξό ηξόπν (κλείζιμο ηηρ νεοπλαηωνικήρ ζσολήρ
ηων Αθηνών ηο 529, δήμεςζη ηηρ πεπιοςζίαρ ηηρ), εξονηώνονηαι νη
ζξεζθεπηηθέο κεηνλόηεηεο εθρξηζηηαλίδνληαη νη ιανί ζηα ζύλνξα ηεο
απηνθξαηνξίαο θαη γίλεηαη ιεπαποζηολικό έπγο (Καύθαζνο, Ννπβία, Σαράξα,
Γνύλαβεο), νηθνδνκείηαη ε Αγία Σνθία.
 Γίλεηαη ζςζηημαηική κωδικοποίηζη ηος δικαίος. Τν λνκνζεηηθό έξγν νπ
Ινπζηηληαλνύ είλαη ηεξάζηην θαη απνηειεί ηε ζπνπδαηόηεξε πιεπξά ηεο
εζωηεπικήρ πολιηικήρ ηος. Κωδικοποιούνηαι νη παιηνί λόκνη πνπ είλαη ζηε
ιαηηληθή γιώζζα (Ιοςζηινιάνειορ κώδικαρ, Πανδέκηηρ, Ειζηγήζειρ), νη
λεόηεξνη όκωο εκδίδονηαι ζηην Ελληνική γηα λα γίλνληαη θαηαλνεηνί από
όινπο (Νεαπέρ από ηο 534 και μεηά). Τν ζύλνιν ηεο λνκνζεζίαο νλνκάδεηαη
Corpus juris civilis (αζηικό δίκαιο) ηον 16ο αι. θαη απνηέιεζε ηε βάζε γηα
ηε λνκνζεζία ηωλ λεόηεξωλ θξαηώλ.
 Θεκειηώλεηαη νέο διοικηηικό ζύζηημα ππορ αποθςγή ηος
εκθεοςδαπσιζμού ηεο απηνθξαηνξίαο. Με κηα ζεηξά από Νεαξέο
παξαρωξείηαη η πολιηική εξοςζία ζηοςρ ζηπαηιωηικούρ διοικηηέρ ηωλ
πεξηνρώλ πνπ ήηαλ εθηεζεηκέλεο ζε επηζέζεηο ερζξώλ. Τν κέηξν ζηόρεπε
κεηαμύ άιιωλ ζηελ αληηκεηώπηζε ηεο αλάπηπμεο ηωλ κεγάιωλ γαηνθηεζηώλ.
Με δηαηάγκαηα πξνζπαζεί λα πιήμεη ηνπο δπλαηνύο (κεγαινθηεκαηίεο). Έηζη
απνηξάπεθε ε θαηάηκεζε ζε θένπδα, θαηλόκελν πνπ παξαηεξήζεθε ζην
δπηηθό κεζαηωληθό θόζκν.