Downloaded 10 times
More Related Content
Similar to Chapter 2.1 glaze classifications
Chapter 2.1 glaze classifications
- 1. น้ำเคลือบเบื้องต้น (BASIC GLAZES) CHAPTER 2.1GLAZE CLASSIFICATIONS ดร.อ่อนลมี กมลอินทร์ โปรแกรมวิชำเทคโนโลยีเซรำมิกส์ คณะเทคโนโลยีอุตสำหกรรม มหำวิทยำลัยรำชภัฏนครรำชสีมำ
- 2.
- 3. ควำมหมำยของน้ำเคลือบเซรำมิก เคลือบคือชั้นแก้วบางๆ ที่หลอมละลายติดอยู่กับ ผิวดินซึ่งขึ้นรูปเป็นภาชนะทรงต่างๆ วัตถุดิบที่เป็น น้ายาเคลือบถูกบดจนละเอียดมากกว่าเดิมหลาย เท่าก่อนนามาเคลือบบนผิวดินเผาเป็นชั้นหนา 1 - 1.5 มม. เมื่อเคลือบแล้วต้องทิ้งให้ผลิตภัณฑ์ แห้ง เช็ดก้นผลิตภัณฑ์ให้สะอาดก่อนนาเข้าเผา (ไพจิตร อิงศิริวัฒน์ (2537 : 1)
- 4. ควำมหมำยของน้ำเคลือบเซรำมิก สารประกอบอย่างหนึ่งซึ่งประกอบด้วยสารประกอบ พวกกรด ด่าง และกลางผสมกันตามสูตรส่วนผสม แล้วนามาเคลือบลงบนผลิตภัณฑ์ที่ทาจากดินแล้ว นาไปเผาให้ได้รับความร้อนจนถึงอุณหภูมิที่กาหนดไว้ จะเกิดปฏิกิริยาทางเคมีระหว่างพวกกรด ด่าง และ กลาง กลายเป็นสารประกอบเชิงซ้อนอะลูมิโนซิลิเกต (Alumino Silicate) สมศักดิ์ ชวาลาวัณย์ (2549 : 85)
- 5. ควำมหมำยของน้ำเคลือบเซรำมิก เคลือบเซรามิกคือแก้วชนิดหนึ่ง มีโครงสร้างพื้นฐาน เหมือนกับแก้ว คือเป็นสารอนินทรีย์ที่มีโครงสร้างมีการ จัดเรียงตัวแบบไร้ระเบียบหรือมีระเบียบในช่วงสั้นคล้าย กับโครงสร้างของของเหลวทั้งนี้เนื่องจากเมื่อสารที่ทาให้ เกิดเป็นแก้วเช่น สารซิลิกามีการหลอมตัวจะกลายเป็น ของเหลวที่มีความหนืดสูงมาก อยู่ในโครงสร้างอสัญ ฐานที่อะตอมมีการจัดเรียงตัวอย่างไร้ระเบียบหรือมี ระเบียบในระยะสั้นเท่านั้น ดรุณี วัฒนศิริเวช และ สุธี วัฒนศิริเวช (2552 : 53)
- 6. ควำมหมำยของน้ำเคลือบเซรำมิก ชั้นของแก้วที่ห่อหุ้มผิวของผลิตภัณฑ์ เกิดจากการนาวัตถุดิบ ที่ประกอบด้วยออกไซด์ของสารอนินทรีย์ประเภทด่าง กลาง และกรดมาผสมรวมกันในน้า จากนั้นนาไปผ่านกระบวนการ ชุบเคลือบหรือพ่นเคลือบลงบนผิวของผลิตภัณฑ์ที่ต้องการ แล้วผ่านกระบวนการเผาให้ความร้อนจนเกิดการ เปลี่ยนแปลงทางกายภาพและทางเคมี เกิดการหลอมตัว รวมกันกลายเป็นของเหลวที่มีความหนืดสูง และเมื่อลด อุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วจะทาให้เกิดชั้นแก้วมันวาวที่ยึดเกาะ กับผิวของผลิตภัณฑ์อย่างสมบูรณ์
- 7. คุณสมบัติของแก้วและเคลือบ • เคลือบจะต้องไม่ละลายในน้าและสารละลายกรด รวมทั้งสารละลายที่มีฤทธิ์เป็นด่าง •เคลือบจะต้องทนต่อการขัดสี หรือการครูด • เคลือบจะต้องไม่ยอมให้น้าหรือแก๊สซึมผ่านไปได้ • เคลือบจะต้องทนต่อการแตกร้าว การกะเทาะ และการเกิดตาหนิต่างๆ • เคลือบมีความเหมาะสมสาหรับการนาไปตกแต่งลวดลาย เช่น สามารถตกแต่งสี เพิ่ม ออกไซด์เพื่อพัฒนาผลึกเคลือบ และเทคนิคการตกแต่งเคลือบอื่นๆ ได้ • เคลือบสามารถหลอมละลายได้ในช่วงอุณหภูมิที่กาหนด
- 8. วัตถุประสงค์ของกำรเคลือบ • การเคลือบเพื่อให้สามารถทาความสะอาดได้ง่ายเวลาชาระล้างภาชนะ • การเคลือบเพื่อเพิ่มความแข็งแรงทนทาน เมื่อล้างภาชนะบ่อยๆ อาจเกิดการกระทบกันได้ • การเคลือบเพื่อให้สามารถป้ องกันการรั่วซึม เมื่อใส่ของเหลวได้
- 9. วัตถุประสงค์ของกำรเคลือบ • การเคลือบเพื่อให้สามารถทาความสะอาดได้ง่ายเวลาชาระล้างภาชนะ • การเคลือบเพื่อเพิ่มความแข็งแรงทนทาน เมื่อล้างภาชนะบ่อยๆ อาจเกิดการกระทบกันได้ • การเคลือบเพื่อให้สามารถป้ องกันการรั่วซึม เมื่อใส่ของเหลวได้
- 10. ประวัติของน้ำเคลือบ 5,000 - 7,000ปี ยุคก่อนประวัติศำสตร์
- 11.
- 12. ประวัติของน้ำเคลือบ ประวัติศำสตร์ของกำรค้นพบน้ำเคลือบ เป็นเคลือบอุณหภูมิต่าสีฟ้ าสด (Turquoise)เป็นของชาว อียิปต์ที่นิยมใช้เคลือบลูกปัด (Beads) และโถขนาดใหญ่ที่มี มือจับสองที (Amphora) มีอายุราว 3,100 - 4,000 ปี ก่อนศริสต์ศักราช (Amphora) (Beads)
- 13. ประวัติของน้ำเคลือบ ประวัติศำสตร์ของกำรค้นพบน้ำเคลือบ เคลือบสโตนแวร์ซึ่งประกอบด้วยแคลเซียมออกไซด์ (Calcium Oxide) และเถ้าไม้(Wood Ash) ถูกค้นพบ ในประเทศจีนในช่วง 1,500 - 1,600 ก่อนศริสต์ศักราช (China Stoneware Glaze)
- 14.
- 15. ประวัติของน้ำเคลือบ ประวัติศำสตร์ของกำรค้นพบน้ำเคลือบ บริษัท Han Dynastyก็ได้ผลิตเคลือบสาหรับ เครื่องปั้นดินเผาซึ่งเคลือบที่ผลิตมีส่วนผสมของตะกั่วออกไซด์ (Lead Oxide) (China Lead Oxide Glaze)
- 16. ประวัติของน้ำเคลือบ ประวัติศำสตร์ของกำรค้นพบน้ำเคลือบ ประมาณศริสต์ศักราช 900 ได้มีการค้นพบเคลือบทึบสีขาวซึ่งมี ส่วนผสมของทินออกไซด์(Tin Oxide) ซึ่งทาหน้าที่เป็นตัวทา ให้เกิดความทึบ ถูกค้นพบในเครื่องปั้นดินเผาของชาวอิสลาม ( Opaque white Glaze)
- 17. ประวัติของน้ำเคลือบ ประวัติศำสตร์ของกำรค้นพบน้ำเคลือบ ปีศริสต์ศักราช 1,900 ได้มีการพัฒนาเคลือบเซรามิกส์อย่างมากมาย สาหรับงานศิลปะโดยนักวิทยาศาสตร์ Hermann Seger นักบุกเบิก ในช่วง 20 ปีแรกของทศวรรษผู้สร้างวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการเคลือบ เซรามิกส์ให้เกิดความเข้าใจได้มากขึ้น และนิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย จนถึงปัจจุบัน Hermann August Seger (1839-1893)
- 18. วิวัฒนำกำรในกำรเขียนสูตรเคลือบ ช่วงระยะเวลำที่ 1 ปี ศริสต์ศักรำช1510 – 1590 ช่วงระยะเวลำที่ 2 ปี ศริสต์ศักรำช 1730 – 1795 ช่วงระยะเวลำที่ 3 ปี ศริสต์ศักรำช 1839 - 1894 เบอร์นำด พำลิซซี่ (Bernard Palissy) โจไซห์ เวจด์วูด (Josiah Wedgwood) เฮอร์แมน เซเกอร์ (Hermann Seger)
- 19. วิวัฒนำกำรในกำรเขียนสูตรเคลือบ ช่วงระยะเวลำที่ 1 ปี ศริสต์ศักรำช1510 – 1590 เบอร์นำด พำลิซซี่ (Bernard Palissy) 1) รวบรวมการทาสูตรเคลือบ และการเผาเตา 2) จดบันทึกการเตรียมน้าเคลือไว้อย่างละเอียด ในสมัยนั้นการพัฒนาเครื่องเคลือบดินเผาสามารถทาได้ยาก เนื่องจากเตาเผาที่สามารถเผาได้อุณหภูมิต่า จึงทาให้เคลือบเกิดการ หลอมตัวได้ไม่สมบูรณ์
- 20. วิวัฒนำกำรในกำรเขียนสูตรเคลือบ ช่วงระยะเวลำที่ 2 ปี ศริสต์ศักรำช1730 – 1795 โจไซห์ เวจด์วูด (Josiah Wedgwood) 1) ทาการทดลองวัตถุดิบ ดิน และเคลือบไว้เป็นจานวนมาก 2) มีหลักฐานการจดบันทึกรายละเอียดในการเตรียมน้าเคลือบ 3) การพัฒนาเทคนิคการตกแต่ง และเทคนิคการเคลือบแบบใหม่ๆ 4) สามารถนาไปพัฒนาในอุตสาหกรรมเครื่องเคลือบดินเผาจนเริญรุ่งเรืองได้
- 21. วิวัฒนำกำรในกำรเขียนสูตรเคลือบ ช่วงระยะเวลำที่ 3 ปี ศริสต์ศักรำช1839 - 1894 เฮอร์แมน เซเกอร์ (Hermann Seger) 1) สร้างกฏเกณฑ์ในการเขียนสูตรเคลือบตามหลักทาง วิทยาศาสตร์โดยคานึงถึงส่วนผสมทางเคมีเป็นหลัก 2) แบ่งวัตถุดิบทางเคมีออกเป็น 3 กลุ่ม ซึ่งได้แก่ 1) วัตถุดิบกลุ่มด่าง (Basic Oxide) 2) วัตถุดิบกลุ่มกลาง (Intermediate Oxide) 3) วัตถุดิบกลุ่มกรด (Acid Oxide)
- 22. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 1) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมอุณหภูมิในกำรเผำเคลือบ 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 3)กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมวัตถุดิบที่ใช้ในกำรเตรียมน้ำเคลือบ 4) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของกำรเกิดเคลือบที่พบเหน
- 23. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 1) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมอุณหภูมิในกำรเผำเคลือบ 1.1 เคลือบอุณหภูมิต่ำ(Low Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 800 - 1,100 องศำเซลเซียส 1.2 เคลือบอุณหภูมิปำนกลำง (Medium Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,150 - 1,200 องศำเซลเซียส 1.3 เคลือบอุณหภูมิสูง (High Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,230 - 1,300 องศำเซลเซียส
- 24. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 1) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมอุณหภูมิในกำรเผำเคลือบ 1.1 เคลือบอุณหภูมิต่ำ(Low Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 800 - 1,100 องศำเซลเซียส เคลือบอุณหภูมิต่ำเปนเคลือบที่นิยมใช้กับงำน เซรำมิกส์ประเภทของประดับตกแต่ง มีส่วนผสมของตะกั่ว บอแรกซ์ หรือแก้วฟริตของ ตะกั่วกับบอแรกซ์ ซึ่งผ่ำนกระบวนกำรทำให้ตะกั่ว และบอแรกซ์หลอมรวมตัวกับแก้ว
- 25. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 1) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมอุณหภูมิในกำรเผำเคลือบ 1.2 เคลือบอุณหภูมิปำนกลำง(Medium Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,150 - 1,200 องศำเซลเซียส เคลือบสุขภัณฑ์ ซึ่งเผาในช่วงอุณหภูมิ 1,150 - 1,220 องศาเซลเซียส เคลือบผลิตภัณฑ์โบนไชน่า เคลือบบนผลิตภัณฑ์บนโต๊ะอาการ ส่วนผสมมักจะประกอบด้วยฟริตในสูตรเคลือบ ซึ่งเผาในบรรยากาศการ เผาไหม้แบบสมบูรณ์
- 26. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 1) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมอุณหภูมิในกำรเผำเคลือบ 1.3 เคลือบอุณหภูมิสูง(High Temperature Glaze) เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,230 - 1,300 องศำเซลเซียส
- 27. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 1.เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์เอิร์ทเทินแวร์ เผำที่ช่วงอุณหภูมิ1,000 - 1,180 องศำเซลเซียส 2.เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์สโตนแวร์ เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,250 - 1,300 องศำเซลเซียส 3.เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์ปอร์ซเลน เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,250 - 1,380 องศำเซลเซียส 4.เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์สุขภัณ์์ เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,200 - 1,220 องศำเซลเซียส 5.เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์โบนไชน่ำ เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,100 - 1,140 องศำเซลเซียส ผลิตภัณ์์ประเภทโบนไชน่ำจะต้องผ่ำนกระบวนกำรเผำดิบ (Biscuit) ที่อุณหภูมิ 1,250 องศำเซลเซียส ก่อนนำมำชุบเคลือบ
- 28.
- 29. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 2. เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์สโตนแวร์เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,250 - 1,300 องศำเซลเซียส
- 30. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 3. เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์ปอร์ซเลนเผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,250 - 1,380 องศำเซลเซียส
- 31. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 4. เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์สุขภัณ์์เผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,200 - 1,220 องศำเซลเซียส
- 32. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 2) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของผลิตภัณ์์ 5. เคลือบสำหรับผลิตภัณ์์โบนไชน่ำเผำที่ช่วงอุณหภูมิ 1,100 - 1,140 องศำเซลเซียส ผลิตภัณ์์ประเภทโบนไชน่ำจะต้องผ่ำนกระบวนกำรเผำดิบ (Biscuit) ที่อุณหภูมิ 1,250 องศำ เซลเซียส ก่อนนำมำชุบเคลือบ
- 33. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 3) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมวัตถุดิบที่ใช้ในกำรเตรียมน้ำเคลือบ 1.เคลือบบอแรกซ์ (BoraxGlaze) 2.เคลือบตะกั่ว (Lead Glaze) 3.เคลือบฟริต (Frit Glaze) 4.เคลือบเคลือบขี้เถ้ำ (Wood ash Glaze) 5.เคลือบสีแดงจำกทองแดง (Copper red Glaze) 6.เคลือบแบเรียม (Barium Glaze) 7.เคลือบลิเทียม (Lithium Glaze) 8.เคลือบไททำเนียม (Titanium Glaze) 9.เคลือบที่ใช้วัตถุดิบอื่น
- 34.
- 35.
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40.
- 41.
- 42. กำรจัดกลุ่มน้ำเคลือบและเคลือบชนิดต่ำง 4) กำรแบ่งน้ำเคลือบตำมลักษณะของกำรเกิดเคลือบที่พบเหน 1.เคลือบใส (ClearGlaze) 2.เคลือบทึบ (Opaque Glaze) 3.เคลือบด้ำน (Matt Glaze) 4.เคลือบกึ่งด้ำน (Semi-Matt Glaze) 5.เคลือบผลึก (Crystalline Glaze) 6.เคลือบมันวำวหรือเคลือบประกำยมุข (Luster Glaze)
- 43.
- 44.
- 45.
- 46.
- 47.
- 48.
Editor's Notes
- #13 การทำเคลือบในยุคแรกเริ่ม จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์พบว่า ชาวอียิปต์รู้จักการทำเคลือบมาตั้งแต่ 3,000 ปีก่อนคริสตกาล โดยนำดินในท้องถิ่นมาปั้นและผึ่งให้แห้ง จากนั้นจึงนำไปเผา ชิ้นงานที่เผาแล้วจะมีพื้นผิวเรียบ เป็นมัน มีลักษณะเหมือนแก้วบางๆฉาบติดบนผิวของชิ้นงาน ซึ่งทราบภายหลังว่า เนื้อดินมีสารละลายของโซเดียม ( Soluble Sodium ) ผสมอยู่เมื่อนำดินนั้นไปปั่นและผึ่งให้แห้ง ขณะผึ่งชิ้นงานให้แห้งสารละลายโซเดียมจะออกมาจับอยู่ที่ผิวของชิ้นงาน เมื่อนำชิ้นงานไปเผาเกลือโซเดียมที่ติดอยู่บนผิวของชิ้นงานจะหลอมละลายทำปฏิกิริยากับผิวดิน กลายเป็นแก้วบางๆฉาบติดอยู่บนพื้นผิวของชิ้นงาน การใช้ดินในยุคนี้ส่วนใหญ่ใช้ทำเครื่องประดับ ลูกปัด และงานปติมากรรม จากนั้นได้มีการพัฒนาต่อจนกลายเป็นเคลือบที่เรียกว่า “เคลือบด่าง” ( Alkali Glaze ) เผาที่อุณหภูมิต่ำประมาณ 800-1,100 C ใช้เคลือบบนภาชนะเครื่องปั้นดินเผา นอกจากนี้ ยังมีการนำออกไซด์ของโลหะผสมลงในเคลือบมีสีเทอร์คอยซ์ ( Turquoise ) ซึ่งเป็นเคลือบสีที่มีชื่อเสียงของอียิปต์ จากนั้นการทำเครื่องเคลือบดินเผาจึงได้แพร่เข้าสู่ดินแดนเมโสโปเตเมีย และภูมิภาคต่างๆของโลก