SlideShare a Scribd company logo
1 of 24
Download to read offline
§≈◊Ëπ¬—°…å ÷π“¡‘
      ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“
ISBN 974-229-727-4

æ‘¡æå§√—Èß·√° ¡°√“§¡ 2548
®”π«π 10,000 ‡≈à¡
‡Õ° “√‡º¬·æ√à
·ª≈®“° çTsunami: The Great Wavesé µâπ©∫—∫¿“…“Õ—ß°ƒ…
‚¥¬
U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration,                                               ¥â«¬§«“¡√à«¡¡◊Õ
UNESCO/Intergovernmental Oceanograhic Commission,                                                         ®“°
International Tsunami Information Center,
Laboratoire de Geophysique, France
·ª≈·≈–»‘≈ª°√√¡‚¥¬
»Ÿπ¬å‡∑§‚π‚≈¬’Õ‘‡≈Á°∑√Õπ‘° å·≈–§Õ¡æ‘«‡µÕ√å·Ààß™“µ‘
 ”π—°ß“πæ—≤π“«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’·Ààß™“µ‘
°√–∑√«ß«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’
112 Õÿ∑¬“π«‘∑¬“»“ µ√åª√–‡∑»‰∑¬ ∂ππæÀ≈‚¬∏‘π
µ”∫≈§≈ÕßÀπ÷Ëß Õ”‡¿Õ§≈ÕßÀ≈«ß ®—ßÀ«—¥ª∑ÿ¡∏“π’ 12120
‚∑√»—æ∑å 02-564-6900
‚∑√ “√ 02-564-6901
®—¥æ‘¡æå·≈–‡º¬·æ√à‚¥¬
¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“
 π“¡‡ ◊ժɓ æ√–√“™«—ߥÿ ‘µ ∂ππ»√’Õ¬ÿ∏¬“
‡¢µ¥ÿ ‘µ °√ÿ߇∑æ¡À“π§√ 10300
‰¡à ß«π≈‘¢ ‘∑∏‘Ï„π°“√∑”´È”‡æ◊ËÕ°“√»÷°…“ ‚¥¬‰¡à∑”„π‡™‘ß°“√§â“À√◊ÕÀ«—ߺ≈°”‰√
°“√®—¥æ‘¡æå´È”‡æ◊ËÕ‡º¬·æ√à‰¡à«à“„π°√≥’„¥Ê „Àâ¢ÕÕπÿ≠“µ®“°¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤𓇪ìπ≈“¬≈—°…≥åÕ—°…√°àÕπ
·≈–µâÕ߇ªìπ°“√æ‘¡æå§√∫∂â«π∑—È߇≈ࡇÀ¡◊Õπµâπ©∫—∫ √«¡∑—Èߪ√–°“»π’È
‚¥¬‰¡à¡’°“√µ—¥ À√◊Õ ‡µ‘¡ À√◊Õ ‡ª≈’ˬπ·ª≈ß„¥Ê ∑—Èß ‘Èπ ‡∑à“π—Èπ


                                                                                                1
 “√∫“≠ ..................................................................................................................................................1
§”π” ........................................................................................................................................................2
√«¡§”»—æ∑å .............................................................................................................................................3
§≈◊Ëπ¬—°…å ..................................................................................................................................................5
Õ–‰√∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘? .................................................................................................................6
°“√‡¥‘π∑“ߢÕß ÷π“¡‘ .........................................................................................................................8
®–√—°…“™’«‘µ‰¥âÕ¬à“߉√ ..................................................................................................................... 10
®âÕßµ“¡—®®ÿ√“™ ................................................................................................................................... 12
§«√®–∑”Õ¬à“߉√‡¡◊ËÕ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ............................................................................................. 14
§«“¡√Ÿâ§◊Õ§«“¡ª≈Õ¥¿—¬ .................................................................................................................. 16
¢âÕ¡Ÿ≈‡æ‘Ë¡‡µ‘¡ ...................................................................................................................................... 17
°‘µ‘°√√¡ª√–°“» ................................................................................................................................ 20


 À¡“¬‡Àµÿ°“√·ª≈
 µ—«‡≈¢ªï„πÀπ—ß ◊Õπ’È ‡ªìπ ªï§√‘ µ»—°√“™ ¬°‡«âπ∑’Ë√–∫ÿ«à“‡ªìπªïæÿ∑∏»—°√“™ (æ.».)




                                                                              1
                                                                              1
26 ∏—𫓧¡ æ.». 2547 ‡ªìπ«—π∑’˪√–«—µ‘»“ µ√å‚≈°®“√÷°‡Àµÿ°“√≥å¿—¬æ‘∫—µ‘®“°∏√√¡™“µ‘
∑’Ë°àÕ§«“¡ Ÿ≠‡ ’¬·≈– –‡∑◊Õπ¢«—≠∑’Ë ÿ¥‡Àµÿ°“√≥åÀπ÷Ë߇∑à“∑’Ë¡πÿ…¬™“µ‘‡§¬ª√– ∫¡“ §◊Õ°“√‡°‘¥
§≈◊π¬—°…å π“¡‘ ∑’‡√‘¡µâπ¡“®“°·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈∑“ßµ–«—πµ°¢Õß ÿ¡“µ√“µÕπ‡Àπ◊Õ §≈◊π¬—°…å‚∂¡´—¥
    Ë       ÷    Ë Ë                                                             Ë
‡¢â“„ à™“¬ΩíòߢÕßÀ≈“¬ª√–‡∑»„π¡À“ ¡ÿ∑√Õ‘π‡¥’¬ §√à“™’«‘µºŸâ§π‰ª‡ªìπ®”π«π°«à“ 221,000 §π
(µ—«‡≈¢¢≥–µ’æ‘¡æå) ¬—ߧ«“¡‡»√â“ ≈¥·≈–§«“¡ Ÿ≠‡ ’¬∑’˪√–‡¡‘π§à“¡‘‰¥â §«“¡ Ÿ≠‡ ’¬Õ“®‰¡à√ÿπ·√ß
∂÷߇撬ßπ’È À“°‡√“¡’§«“¡√Ÿâ·≈–¡’√–∫∫°“√‡µ◊Õπ¿—¬∑’Ë ‰¥âº≈∑—π∑à«ß∑’ √«¡∑—Èß°“√°√–®“¬¢à“« “√∑’Ë¡’
ª√– ‘∑∏‘¿“æ
        ‚¥¬∑’˧«“¡√Ÿâ§«“¡‡¢â“„®„π‡√◊ËÕßπ’È¡’§«“¡ ”§—≠·≈–®”‡ªìπÕ¬à“߬‘Ë߬«¥ ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“®÷ß®—¥
·ª≈·≈–æ‘¡æåÀπ—ß ◊Õ çTsunami: The Great Wavesé (©∫—∫∑’˪√—∫ª√ÿß ªï 2002) ‡ªìπ¿“…“‰∑¬¢÷Èπ
‡æ◊ËÕ‡º¬·æ√৫“¡√Ÿâ‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„Àâ·°à “∏“√≥™π ‚¥¬‡©æ“–‡¬“«™π·≈–π—°»÷°…“  ”À√—∫„™â
‡ªìπ¢âÕ¡Ÿ≈ª√–°Õ∫„π°“√»÷°…“·≈–‡æ‘Ë¡æŸπ§«“¡√Ÿâ‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∂÷ß«‘∏’°“√ªÑÕß°—π¿—¬®“°
§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ °“√∑’ˇ√“√Ÿâ®—°∏√√¡™“µ‘¢Õߧ≈◊Ëπ¬—°…剫â∫â“ß Õ“® “¡“√∂√—°…“™’«‘µ¢Õ߇√“·≈–§π∑’ˇ√“√—°‰¥â
        „π°“√®—¥æ‘¡æ出¬·æ√à§√—Èßπ’È ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤𓉥â√—∫§«“¡√à«¡¡◊Õ®“°Àπ૬ߓπ‡®â“¢Õß≈‘¢ ‘∑∏‘Ï
§◊Õ U.S. National Oceanic & Atmospheric Administration (NOAA) √à«¡°—∫ UNESCO/Inter-
governmental Oceanographic Commission (IOC), International Tsunami Information Center
(ITIC) ·≈– Laboratoire de Geophysique, France (LDG) ´÷Ë߉¥âÕπÿ≠“µ„À⻟π¬å‡∑§‚π‚≈¬’-
Õ‘‡≈Á°∑√Õπ‘° å·≈–§Õ¡æ‘«‡µÕ√å·Ààß™“µ‘  ”π—°ß“πæ—≤π“«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’·Ààß™“µ‘ °√–∑√«ß
«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’ ®—¥·ª≈·≈–‡æ‘Ë¡‡µ‘¡‡π◊ÈÕÀ“‡°’ˬ«°—∫‡Àµÿ°“√≥å·Ààߪï æ.». 2547 ‚¥¬¡’
æ√–√“™°√–· √—∫ —Ëß„Àâ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“®—¥æ‘¡æå¢÷Èπ‡ªìπ¿“…“‰∑¬ „™â™◊ËÕ«à“ ç§≈◊Ëπ¬—°…å ÷π“¡‘é ·≈–
‡º¬·æ√à‡æ◊ËÕ‡ªìπ “∏“√≥ª√–‚¬™πå‚¥¬¥à«π
        Àπ—ß ◊Õ‡≈à¡π’È®–™à«¬„À⺟âÕà“π‰¥â√Ÿâ®—°µâπ‡Àµÿ¢Õß°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ¬—°…å·≈–«‘∏’°“√ªÑÕß°—π¿—¬®“°
§≈◊Ëπ¬—°…åπ’È √«¡∑—Èß √â“ߧ«“¡‡¢â“„®æ◊Èπ∞“π„Àâ°—∫ª√–™“™π„π°“√‡µ√’¬¡µ—«√—∫¡◊Õ°—∫¿—¬æ‘∫—µ‘π’ȵàÕ‰ª

                                                                ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“
                                                            19 ¡°√“§¡ æ.». 2548

                                                2
                                                2
∑’ˇ°’ˬ«°—∫·ºàπ¥‘π‰À«·≈– ÷π“¡‘
™◊ËÕ¬àÕ                           ¿“…“Õ—ß°ƒ…                                                         ¿“…“‰∑¬
               amplitude                                             ¢π“¥¢Õߧ≈◊Ëπ ¡—°‡√’¬°∑—∫»—æ∑å«à“·Õ¡ª≈‘®Ÿ¥ (√–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ‡∑’¬∫°—∫§à“‡©≈’ˬ)
               Asthenosphere                                         ∞“π∏√≥’¿“§
               Broad-Band Seismic Station                             ∂“π’«—¥·√ß —Ëπ –‡∑◊Õπ·∫∫™à«ß§≈◊Ëπ°«â“ß
               deep ocean trenches                                   ·π«√àÕß≈÷°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√
DART           Deep-Ocean Assessment and Reporting on Tsunamis       √–∫∫°“√ª√–‡¡‘π·≈–°“√√“¬ß“π‡°’Ë¬«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π¡À“ ¡ÿ∑√≈÷°
               epicenter                                             ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß·ºàπ¥‘π‰À«∑’˺‘«‚≈°
               fault                                                 √Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°
               focus                                                 ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß°“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À«
ITIC           International Tsunami Information Center              »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (∑’ËŒÕπ‚π≈Ÿ≈Ÿ/ À√—∞Õ‡¡√‘°“)
               inundation                                            √–¬–∑“߇¢â“ ŸàΩíòß∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘´—¥∑à«¡∂÷ß
               Lithosphere                                           ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ°
               Lithospheric plates                                   ·ºàπÀ‘π‡ª≈◊Õ°‚≈°
               magnitude                                             √–¥—∫§«“¡√ÿπ·√ß («—¥‡ªìπÀπ૬ √‘°‡µÕ√å)
               Ocean-bottom pressure sensors                         Õÿª°√≥åµ√«®«—¥·√ß°¥¥—π∑’Ë°âπ∫÷Èß¡À“ ¡ÿ∑√
PMEL           Pacific Marine Environmental Laboratory               ÀâÕߪؑ∫—µ‘°“√«‘®—¬ ‘Ëß·«¥≈âÕ¡∑“ß∑–‡≈„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°
               Plate boundary                                        ¢Õ∫·ºàπ (‡ª≈◊Õ°‚≈°)
               Plate Tectonics                                       ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°
               propagation                                           °“√·æ√à°√–®“¬¢Õߧ≈◊Ëπ
               Ring of Fire                                          ç«ß·À«π·Àà߉øé À¡“¬∂÷ß·π«¿Ÿ‡¢“‰ø∑’˺ÿ¥¢÷Èπ¡“§Ÿà°—∫√àÕß≈÷°„π∫√‘‡«≥¢Õ∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°
               runup                                                 √–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥
               Russia Hydrometeorological Service                    »Ÿπ¬å°“√‡µ◊Õπ¿—¬®“° ÷π“¡‘·Ààߪ√–‡∑»√— ‡´’¬
               seafloor                                              æ◊Èπ∑–‡≈
               seismic sea waves                                     §≈◊Ëπ∑–‡≈∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À« À√◊Õ§≈◊Ëπ ÷π“¡‘
               Seismic wave                                          §≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À« §≈◊Ë𧫓¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ
               seismometer                                           ‡§√◊ËÕß«—¥§«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õ𠇧√◊ËÕß∫—π∑÷°·ºàπ¥‘π‰À«
SNAM           Sistema Nacional de Alarma de Maremotos               »Ÿπ¬å°“√‡µ◊Õπ¿—¬®“° ÷π“¡‘·Ààߪ√–‡∑»™‘≈’
               spreading plate boundaries                            ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫°√–®“¬µ—« (·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’ËÕÕ°®“°°—π)


                                                                 3
™◊ËÕ¬àÕ                                   ¿“…“Õ—ß°ƒ…                                                                  ¿“…“‰∑¬
                                                       subduction plate boundaries                                        ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫¡ÿ¥µ—« (·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·ºàπÀπ÷Ëß¡ÿ¥‡¢â“‰ªÕ¬Ÿà„µâ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß)
                                                       The Centre Polynesien de Prevention des Tsunamis                   Àπ૬ߓπ»Ÿπ¬åªÑÕß°—π ÷π“¡‘‚æ≈‘π’‡´’¬
                                     IOC               The Intergovernmental Oceanographic Commission                     §≥–°√√¡°“√√–À«à“ߪ√–‡∑»¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å
                                     ICG/ITSU          The International Coordination Group for the Tsunami               °≈ÿࡪ√– “πß“π√–À«à“ߪ√–‡∑» ¥â“π°“√‡µ◊Õπ¿—¬ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî°
                                                       Warning System in the Pacific
                                     JMA               The Japan Meteorological Agency                                     ”π—°ß“πÕÿµÿπ‘¬¡«‘∑¬“¢Õߪ√–‡∑»≠’˪ÿÉπ
                                     PTWC              The Richard H. Hagemayer Pacific Tsunami Warning Center            »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî°
                                     TWSP              The Tsunami Warning System in the Pacific                          √–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî°
                                     USGS              The U.S. Geological Survey                                         °√¡ ”√«®∏√≥’«‘∑¬“  À√—∞Õ‡¡√‘°“
                                     NOS               The U.S. National Ocean Service                                    Àπ૬ߓπ∫√‘°“√¥â“π¡À“ ¡ÿ∑√·Ààß™“µ‘  À√—∞Õ‡¡√‘°“
                                     WC/ATWC           The U.S. West Coast/Alaska Tsunami Warning Center                  »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ”À√—∫™“¬Ωíòß∑–‡≈µ–«—πµ°·≈–¡≈√—∞Õ≈“ °“  À√—∞Õ‡¡√‘°“
                                     UHSLC             The University of Hawaii Sea Level Center                          »Ÿπ¬å«—¥√–¥—∫πÈ”∑–‡≈¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬Œ“«“¬
                                     NOAA              The US National Oceanic and Atmospheric Administration             Õߧ尓√∫√‘À“√¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å·≈–∫√√¬“°“»·Ààß™“µ‘ À√—∞Õ‡¡√‘°“
                                                       tide gauge instrument                                              ‡§√◊ËÕß¡◊Õ«—¥√–¥—∫πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß
                                                       transformed plate boundaries                                       ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª
                                                       Tsunami detection buoy                                             ∑ÿàπ≈Õ¬‡æ◊ËÕµ√«®®—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘
                                                       Tsunami Earthquakes                                                ·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘

                                                                                                            —≠≈—°…≥          ™◊ËÕ                               §«“¡À¡“¬                                          Àπ૬«—¥
§à“µà“ßÊ ∑’ˇ°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ
                                                                                                               a          amplitude               √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ°—∫§à“°≈“ß                                 ‡¡µ√
 √–¬–∑“ß√–À«à“ß
                                                             §«“¡™—π¢Õߧ≈◊Ëπ (H/L)                         L À√◊Õ λ       wavelength              √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ∂÷߬ե§≈◊Ëπ                                ‡¡µ√
 ¬Õ¥§≈◊Ëπ°—∫§à“°≈“ß (a)
                                                                                                              H           waveheight              §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ (¡’§à“‡ªìπ 2 ‡∑à“¢Õß·Õ¡ª≈‘®Ÿ¥)                   ‡¡µ√
                                                                                                                          wave steepness          §«“¡™—π¢Õߧ≈◊Ëπ ¡’§à“‡∑à“°—∫Õ—µ√“ à«π H/L                        (‰¡à¡’Àπ૬)
                                                                                     §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ (H)
                                                                                                                                                  (§à“π’È ‰¡à‡À¡◊Õπ°—∫ slope ∑’Ë«—¥®“°¬Õ¥§≈◊Ëπ‰ª¬—ß∑âÕߧ≈◊Ëπ
                                                                                                                                                  ∑’ËÕ¬Ÿàµ‘¥°—π)
                                                                                                             T            period                  §“∫‡«≈“∑’Ë „™â „π°“√„Àâ¬Õ¥§≈◊Ëπ Õ߬եºà“π®ÿ¥Àπ÷Ëß®ÿ¥„¥            «‘π“∑’
                                                                                                             f            frequency               ®”π«π¢Õ߬ե§≈◊Ëπ (À√◊Õ∑âÕߧ≈◊Ëπ)∑’˺à“π®ÿ¥Àπ÷Ëß®ÿ¥„¥              §√—ÈßµàÕ«‘π“∑’
                             √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ∂÷߬ե§≈◊Ëπ (L)                                                                                „πÀπ÷Ëß«‘π“∑’ (Hz)
                                                                                                             c            speed                   §«“¡‡√Á«¢Õߧ≈◊Ëπ (¡’§à“‡∑à“°—∫§«“¡∂’Ë §Ÿ≥°—∫§«“¡¬“«§≈◊Ëπ)         ‡¡µ√µàÕ«‘π“∑’


                                                                                                                      4
‡√‡π’¬π ∑–‡≈§“√‘∫‡∫’¬π À√◊Õ·¡â·µà¡À“ ¡ÿ∑√·Õµ·≈𵑰 °Á¡’ ‚Õ°“ ‡°‘¥¿—¬
                                                                                                                                                                                                 æ‘∫—µ‘®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡™àπ°—π
                                                                                                                                                                                                      „πµà“ߪ√–‡∑»¡’°“√®—¥µ—Èß»Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡æ◊ËÕ∑”Àπâ“∑’˵‘¥µ“¡
                                                                                                                                                                                                 ·≈–µ√«® Õ∫°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° ‡™àπ »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬
                                                                                                                                                                                                 ®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî° (The Richard H. Hagemayer Pacific Tsunami
                                                                                                                                                                                                 Warning Center: PTWC) ∑”Àπâ“∑’ˇªìπ»Ÿπ¬åªØ‘∫—µ‘°“√¢Õß ç√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬
                                                                                                                                                                                                 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî°é (The Tsunami Warning System in the Pacific:
                                                                                                                                                                                                 TWSP) ´÷ËßÕ¬Ÿà¿“¬„µâ°“√¥Ÿ·≈¢Õß»Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (The
                                                                                                                    ª√“°Ø°“√≥å∑’ˇ√’¬°«à“ ç§≈◊Ëπ ÷π“¡‘é §◊Õ √–≈Õ°§≈◊Ëπ´÷Ë߇§≈◊ËÕπµ—«             International Tsunami Information Center: ITIC) ∑’Ë»Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬π’È ¡’π—°
                                                                                                              „π¡À“ ¡ÿ∑√∑’¡¢π“¥§«“¡¬“«¡“°  à«π„À≠à·≈â«¡—°®–‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«
                                                                                                                                  Ë ’                                                            «‘∑¬“»“ µ√å‡ΩÑ“µ‘¥µ“¡¢âÕ¡Ÿ≈®“° ∂“π’«—¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈–√–¥—∫πÈ”∑–‡≈ À≈“¬
Àπ—ß ◊Õ‡≈à¡π’È ∑”¢÷Èπ‡æ◊ËÕ„Àâ§π√Ÿâ®—°·≈–√Ÿâ‡√◊ËÕß√“«¢Õß                                                       „µâ∑–‡≈ πÕ°®“°π—Èπ¿Ÿ‡¢“‰ø„µâ∑–‡≈√–‡∫‘¥À√◊Õ·ºàπ¥‘π∂≈à¡„µâ¡À“ ¡ÿ∑√°Á                  ∂“π’∑—Ë«¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°‡æ◊ËÕª√–‡¡‘π ∂“π°“√≥å·ºàπ¥‘π‰À«∑’ËÕ“®®–°àÕ„Àâ
                                                                                                               “¡“√∂∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡™àπ°—π „π∫√‘‡«≥¡À“ ¡ÿ∑√∑’Ë¡’πÈ”≈÷° §≈◊Ëπ             ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∑—Èßµ‘¥µ“¡§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ·≈–°√–®“¬¢à“« “√‡µ◊Õπ¿—¬
§≈◊Ëπ ÷π“¡‘¡“°¢÷È𠂪√¥·∫àߪíπ‡√◊ËÕß∑’Ë∑à“π√Ÿâ·°àºŸâÕ◊Ëπ                                                       ÷π“¡‘ “¡“√∂·æ√à°√–®“¬µ—«¥â«¬§«“¡‡√Á« Ÿß°«à“ 800 °‘‚≈‡¡µ√µà Õ
‡æ√“–°“√¡’¢âÕ¡Ÿ≈∑’Ë∂Ÿ°µâÕßÕ“®®–™à«¬ª°ªÑÕß™’«‘µ                                                                ™—Ë«‚¡ß (√“«Ê 500 ‰¡≈å µàÕ™—Ë«‚¡ß) ·≈–¡’§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ·§à ‰¡à°’Ë ‘∫
                                                                                                              ‡´πµ‘‡¡µ√ (1 øÿµ) À√◊ÕπâÕ¬°«à“π—Èπ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘·µ°µà“ß®“°§≈◊Ëπ∑–‡≈
¢Õß∑à“π ·≈–™’«‘µ¢Õߧπ∑’Ë∑à“π√—°‰¥â                                                                            ∏√√¡¥“µ√ß∑’√–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊π (À√◊Õ§«“¡¬“«§≈◊π) ¡—°®–‰°≈°«à“
                                                                                                                                Ë                   Ë                    Ë
                                                                                                              100 °‘‚≈‡¡µ√ (60 ‰¡≈å) À√◊Õ¡“°°«à“π—ÈπÀ“°Õ¬Ÿà „π∑–‡≈≈÷° ·≈–¡’™à«ß
                                                                                                              √–¬–‡«≈“√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ·µà≈–≈Ÿ°µ—Èß·µà 10 π“∑’ ‰ª®π∂÷ß 1 ™—Ë«‚¡ß
                                                                                                                    ‡¡◊Õ§≈◊π ÷π“¡‘‡§≈◊Õπ‰ª∂÷ß∫√‘‡«≥πÈ”µ◊π„°≈♓¬Ωíß §≈◊π®–≈¥§«“¡‡√Á«
                                                                                                                       Ë Ë            Ë                 È            ò Ë
                                                                                                              ≈ß·≈–πÈ”∑–‡≈ “¡“√∂æÿàßµ—«¢÷Èπ‡ªìπ°”·æßπÈ”∑’Ë ŸßÀ≈“¬ ‘∫‡¡µ√ (30 øÿµ)
                                                                                                              À√◊Õ Ÿß°«à“π—Èπ ·≈–À“°∫√‘‡«≥™“¬Ωíò߇ªìπÕà“«∑à“®Õ¥‡√◊Õ À√◊Õ¡’√Ÿª∑√ß
                                                                                                              ‡À¡◊Õπ°√«¬¬◊Ëπ‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘π °Á®–∑”„Àâ§≈◊Ëπ¬‘Ëß¡’§«“¡√ÿπ·√ߢ÷Èπ‰ªÕ’°
                                                                                                              §≈◊π ÷π“¡‘¢π“¥„À≠àÕ“®®–¡’§«“¡ Ÿß¡“°°«à“ 30 ‡¡µ√ (100 øÿµ) ·µà·¡â«“
                                                                                                                  Ë                                                                     à
                                                                                                              §≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–¡’¢π“¥§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ‡æ’¬ß 3-6 ‡¡µ√ °Á·√ßæÕ∑’Ë®–∑”≈“¬
                                                                                                              Õ“§“√∫â“π‡√◊Õπ ™’«‘µ ·≈–∑”„À⺟â§π∫“¥‡®Á∫®”π«π¡“°‰¥â
        √–¥—∫§«“¡ Ÿß (‡¡µ√)                                                                                                                                                                 √Ÿ ª Õà “ «Œ‘ ‚ ≈ (Hilo) ¡≈√— ∞ Œ“«“¬ ª√–‡∑» À√— ∞ Õ‡¡√‘ ° “ ‡¡◊Ë Õ «— π ∑’Ë 1 ‡¡…“¬π ªï 1946
                                                                                                                    §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡ªìπ¿—¬§ÿ°§“¡µàÕ™’«‘µ·≈–∑√—æ¬å ‘π¢Õߪ√–™“™π∑’ËÕ“»—¬
                                                                                                                                                                                            À≈—ß°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«∑’ËÀ¡Ÿà‡°“–Õ—≈≈Ÿ‡™’¬π (Aleutian Islands) ·≈–‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘¢÷Èπ ‚¥¬√Ÿªπ’È
                                                                                                              Õ¬Ÿà„°≈♓¬Ωíß¡À“ ¡ÿ∑√ „π™à«ß∑»«√√… 1990 (ªï 1990-1999) ¡’‡Àµÿ°“√≥å
                                                                                                                            ò                                                               ∂à“¬®“°‡√◊Õ‡¥‘π ¡ÿ∑√™◊ËÕ ∫√‘°·Œ¡ «‘°‡∑Õ√’Ë (Brigham Victory) „π¢≥–∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡
                                                                                                              §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡°‘¥¢÷Èπª√–¡“≥ 10 §√—Èß ¬—ߺ≈„Àâ¡’ºŸâ Ÿ≠‡ ’¬™’«‘µ¡“°°«à“ 4,000     ∑à“‡∑’¬∫‡√◊Õ∑’Ë 1  à«π™“¬∑’ˬ◊πÕ¬Ÿà∫√‘‡«≥¡ÿ¡´â“¬¢Õß¿“æ ‰¡à “¡“√∂√Õ¥™’«‘µ¡“‰¥â
                                                                                                              §π „π®”π«ππ’È°«à“ 1,000 §π ‡ ’¬™’«‘µ∑’Ë∫√‘‡«≥‡¡◊Õßø≈Õ‡√  (Flores)             (¿“殓° NOAA)
                                                                                                              ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬„πªï 1992 ·≈–°«à“ 2,200 §π ‡ ’¬™’«‘µ∑’ˇ¡◊Õ߉Õ∑“‡ª
                                                                                                              (Aitape) ª√–‡∑»ª“ªí«π‘«°‘π’ „πªï 1998 §«“¡‡ ’¬À“¬¢Õß∑√—æ¬å ‘πµ°                   °“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ »Ÿπ¬å PTWC ´÷Ëßµ—ÈßÕ¬Ÿà„°≈⇡◊ÕߌÕπ‚π≈Ÿ≈Ÿ ‡°“–Œ“«“¬
                                                                                                              ª√–¡“≥ 1 æ—π≈â“π‡À√’¬≠ À√—∞œ (4 À¡◊Ëπ≈â“π∫“∑) ∂÷ß·¡â«à“¡“°°«à“                    ®–®—¥ àߢâÕ¡Ÿ≈‡µ◊Õπ¿—¬∑’ˇ°‘¥®“° ÷π“¡‘„Àâ·°àÀπ૬ߓπª√–®”™“µ‘µà“ßÊ „π
´â“¬ √Ÿª®”≈Õß∑“ߧա摫‡µÕ√å · ¥ß§«“¡‡ª≈’ˬπ·ª≈ߢÕßæ◊Èπº‘«πÈ”∑–‡≈„π™à«ß‡«≈“
                                                                                                              √âÕ¬≈– 80 ¢Õ߇Àµÿ°“√≥å§≈◊π ÷π“¡‘∂≈à¡™“¬Ωíß®–‡°‘¥¢÷π„π¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘ø°
                                                                                                                                          Ë               ò        È                  î         ∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° πÕ°®“°»Ÿπ¬å¢Õß À√—∞œ ·≈⫬—ß¡’»Ÿπ¬å
∑’Ë·ºàπ¥‘π‰À«·≈–∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 30 °√°Æ“§¡ ªï 1995 ≥ ª√–‡∑»™‘≈’
µ—«Õ—°…√ A „π¿“æ À¡“¬∂÷ß ‡¡◊ÕßÕ—π‚µø“°— µâ“ (Antofagasta) „πª√–‡∑»™‘≈’                                        ·µàª√–‡∑»∑’¡™“¬Ωíß„π∫√‘‡«≥Õ◊πÊ ‡™àπ ¡À“ ¡ÿ∑√Õ‘π‡¥’¬1 ∑–‡≈‡¡¥‘‡µÕ√å-
                                                                                                                              Ë ’ ò           Ë                                                 ‡µ◊Õπ¿—¬Õ◊πÊ„π√–¥—∫ª√–‡∑»·≈–√–¥—∫¿Ÿ¡¿“§´÷ß¡’°“√¥”‡π‘πß“πÕ¬Ÿ∑ª√–‡∑»
                                                                                                                                                                                                          Ë                               ‘ Ë                    à ’
¢«“ §◊Õ√Ÿª®”≈Õß∑“ߧա摫‡µÕ√å¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ª√–¡“≥ 3 ™—Ë«‚¡ßÀ≈—ß®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘                                                                                                                   ≠’˪ÿÉπ À¡Ÿà‡°“–‚æ≈‘π’‡´’¬¢ÕßΩ√—Ë߇»  (French Polynesia) ™‘≈’ √— ‡´’¬ ·≈–
°àÕµ—«·≈â«                                                                                                                                                                                       À√—∞Õ‡¡√‘°“ ‡ªìπµâπ
W (West) = µ–«—πµ°            S (South) = „µâ
1
  ¥—߇™àπ‡Àµÿ°“√≥å§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈ࡪ√–‡∑»„π·∂∫‡Õ‡´’¬µ–«—πÕÕ°‡©’¬ß„µâ ·∂∫‡Õ‡´’¬„µâ ·≈–ª√–‡∑»„π∑«’ª·Õø√‘°“µ–«—πÕÕ°                                   5
‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 ∏—𫓧¡ ªï 2004
§         §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡√’ ¬ °Õ’ ° Õ¬à “ ߉¥â «à “ ç§≈◊Ë π ∑–‡≈∑’Ë ‡ °‘ ¥ ®“°
                 ·ºàπ¥‘π‰À«é (seismic sea waves) ·µà¡—°‡√’¬°°—πº‘¥Ê «à“
       ç§≈◊ËππÈ”¢÷ÈππÈ”≈ßé (tidal wave) ¡—°®–‡°‘¥¢÷Èπ®“°·ºàπ¥‘π‰À«
       À√◊Õ∫“ߧ√—È߇°‘¥®“°·ºàπ¥‘π„µâ∑–‡≈∂≈à¡ À√◊Õ‡°‘¥®“°¿Ÿ‡¢“‰ø
       „µâ∑–‡≈√–‡∫‘¥(·µà ‰¡à∫àÕ¬§√—Èßπ—°) À√◊Õ‡°‘¥®“°≈Ÿ°Õÿ°“∫“µæÿàß≈ß
       ∑–‡≈(·µà°ÁπâÕ¬§√—Èß¡“°) °“√√–‡∫‘¥¢Õß¿Ÿ‡¢“‰ø„µâ∑–‡≈π—Èπ Õ“®
       °àÕ„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë¡’§«“¡√ÿπ·√߉¥â µ—«Õ¬à“߇™àπ °“√√–‡∫‘¥
       §√—Èß„À≠à¢Õß¿Ÿ‡¢“‰ø°√“°–µ—« (Krakatau) „πª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬
                                                                                                ∑ƒ…Æ’·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°
                                                                                                       ∑ƒ…Æ’·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° (plate tectonics)  ¡¡ÿµ‘¿“溑«‚≈°«à“ª√–°Õ∫¥â«¬
       ‡¡◊Ë Õªï 1883  à ߺ≈„À⇰‘ ¥§≈◊Ëπ ÷ π“¡‘ Ÿ ߪ√–¡“≥ 40 ‡¡µ√
                                                                                                ·ºàπÀ‘π‡ª≈◊Õ°‚≈° (lithospheric plates) ∑’ËÀπ“ª√–¡“≥ 70-250 °‘‚≈‡¡µ√
       ‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß æ√âÕ¡∑—Èß∑”≈“¬À¡Ÿà∫â“πµ“¡™“¬Ωíòß√“∫                                (40-150 ‰¡≈å) ®”π«π‰¡à°’Ë·ºàπ ≈Õ¬‡≈◊ËÕπ‰ª¡“Õ¬Ÿà∫πº‘«‚≈°™—Èπ≈à“ß∑’ˇÀ≈«·≈–
       ‡ªìπÀπâ“°≈Õß·≈–¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ¡“°°«à“ 30,000 §π                                           ‡À𒬫Àπ◊¥ (asthenosphere) ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡À≈à“π’ȧ√Õ∫§≈ÿ¡º‘«‚≈°∑—ÈßÀ¡¥
             ∑ÿ°¿Ÿ¡‘¿“§¢Õß‚≈°∑’ËÕ¬Ÿàµ‘¥¡À“ ¡ÿ∑√¡’ ‚Õ°“ ∑’Ë®–‚¥π§≈◊Ëπ                            ∑—Èß∑’ˇªìπ∑«’ª·≈–æ◊Èπ¡À“ ¡ÿ∑√ ‚¥¬∑’Ë¡’°“√‡§≈◊ËÕπµ—«‰ª¡“√–À«à“ß°—π„πÕ—µ√“
        ÷π“¡‘‰¥â∑—ÈßÀ¡¥ ∑—Èßπ’Ȫ√–‡∑»„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°·≈–„π                                  ‰¡à‡°‘π 10 ‡´πµ‘‡¡µ√µàÕªï ∫√‘‡«≥∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õß·ºàπ¡“ —¡º— °—π ‡√’¬°«à“
       ∑–‡≈µà“ßÊ ∑’ËÕ¬Ÿà™“¬¢Õ∫¡’ ‚Õ°“ ∂Ÿ°§ÿ°§“¡®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ¢π“¥                              ç∫√‘‡«≥¢Õ∫·ºàπé (plate boundary) (Õ“®®–‡ÀÁπ¿“æßà“¬°«à“À“°‡√’¬°«à“                            §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ∑’Ë ‡ °‘ ¥ ¢÷È π ®“°·ºà 𠥑 π ‰À«„π∑–‡≈≠’Ë ªÿÉ π °”≈— ß ‡§≈◊Ë Õ πµ— « ‡¢â “ ∂≈à ¡ ‡°“–‚Õ°ÿ ™‘ √‘
       „À≠à∫Õ¬°«à“ª√–‡∑»Õ◊πÊ ‡æ√“–¡’·ºàπ¥‘π‰À«√ÿπ·√ß µ“¡·π«„°≈â
               à                   Ë                                                            ç∫√‘‡«≥√Õ¬µàÕ√–À«à“ß·ºàπé) °“√∫Õ°™π‘¥¢ÕߢÕ∫·ºàπ®–°”À𥵓¡«‘∏’                                ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 情¿“§¡ ªï 1983 √–¥—∫πÈ”Àπÿπ„π¿“æ¡’§«“¡ Ÿß 5.9 ‡¡µ√
       ¢Õ∫¢Õß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°‡°‘¥¢÷Èπ§àÕπ¢â“ß∫àÕ¬¡“°                                             ‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¢Õß·ºàπÀπ÷Ë߇¡◊ËÕ‡∑’¬∫°—∫Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß √Õ¬µàÕ√–À«à“ß·ºàπ¡’À≈“¬·∫∫                   (19 øÿµ) ·µà√–¥—∫πÈ”Àπÿπ«—¥‰¥â∑’Ë®—ßÀ«—¥Õ–°‘µ– ´÷ËßÕ¬ŸàÀà“ß®“°®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß·ºàπ¥‘π‰À«
                                                                                                       ∑—Èßπ’È¢÷ÈπÕ¬Ÿà°—∫«‘∏’‡§≈◊ËÕπµ—«∑’Ë·ºàπÀπ÷Ëß°√–∑”µàÕÕ’°·ºàπÀπ÷Ëß ´÷Ëß«‘∏’‡§≈◊ËÕπµ—«   ‰ª∑“ß∑‘»µ–«—πÕÕ° 100 °‘‚≈‡¡µ√ ¡’√–¥—∫ Ÿß∂÷ß 14 ‡¡µ√ (45 øÿµ) ·≈–¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®“°
                                                                                                       ¡’Õ¬Ÿà 3 ·∫∫ §◊Õ (1) ·∫∫°√–®“¬µ—« (spreading) §◊Õ‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°                   ‡Àµÿ°“√≥åπ’È√«¡∑—ÈßÀ¡¥ 100 §π „π®”π«ππ’È 3 §π‡ ’¬™’«‘µ∑’˪√–‡∑»‡°“À≈’„µâ ´÷Ëߧ≈◊Ëπ¬—°…å
                         ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°                                                                                                                                                       ‡¥‘π∑“ß¡“∂÷ß¿“¬À≈—߇°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈â«™—Ë«‚¡ß§√÷Ëß
     ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°       ·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª                     ∫√‘‡«≥∑’Ë à«π„À≠à§≈◊Ëπ ÷π“¡‘°àÕµ—«           Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’ËÕÕ°®“°°—π (2) ·∫∫¡ÿ¥µ—« (subduction) §◊Õ·ºàπ‡ª≈◊Õ°
     ·∫∫°√–®“¬µ—«                                                                                                                                                                            (√“¬ß“π¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬‚µ‰° ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ)
                                  √Õ¬·µ°‡ª≈◊Õ°‚≈°                                                      ‚≈°‡§≈◊ËÕπ‡¢â“À“°—π ‚¥¬∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·ºàπÀπ÷Ëß¡ÿ¥‡¢â“‰ªÕ¬Ÿà „ µâ · ºà π
                                                                                      ·ºàπ¥‘π
     ¡À“ ¡ÿ∑√                                                                                          ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß ·≈– (3) ·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª (transform) §◊Õ·ºàπ                      ‡∑à“°—∫√âÕ¬≈– 80 ¢Õßæ≈—ßß“π∑’‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«∑—«‚≈° ¡—°®–‡°‘¥¢÷π„π∫√‘‡«≥
                                                                                                                                                                                                                            Ë                    Ë             È
                                                                                                       ‡ª≈◊Õ°‚≈°®”π«π  Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’Ë„π·π«πÕπºà“π´÷Ëß°—π·≈–°—π ∫√‘‡«≥∑’Ë                   ∑’‡°‘¥°“√¡ÿ¥µ—« ´÷ßæ◊πº‘«‚≈°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√¡’°“√‡§≈◊Õπµ—«¡ÿ¥‡¢â“‰ª„µâæπ·ºàπ∑«’ª
                                                                                                                                                                                               Ë               Ë È                             Ë                 ◊È
                                                                                                       ¡’ ‚Õ°“  Ÿß„π°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â§◊Õ ∫√‘‡«≥∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡§≈◊ËÕπ·∫∫                À√◊Õ„µâ·ºàπ∑âÕß¡À“ ¡ÿ∑√∑’ˇæ‘Ëß®–°àÕµ—«¢÷Èπ¡“„À¡à
                                                                                                       ¡ÿ¥µ—« (subduction zone) ´÷Ëß “¡“√∂ —߇°µ‰¥â®“°·π«√àÕß≈÷°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√                        ·ºàπ¥‘π‰À«„™à«“®–∑”„À⇰‘¥§≈◊π ÷π“¡‘∑°§√—߉ª §≈◊π ÷π“¡‘®–‡°‘¥‰¥â°µÕ‡¡◊Õ
                                                                                                                                                                                                                 à              Ë          ÿ È     Ë                Áà Ë
                                                                            ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ°             (deep ocean trenches) ·≈–‡°“–∑’ˇ°‘¥®“°¿Ÿ‡¢“‰ø À√◊Õ·π«¿Ÿ‡¢“‰ø∑’Ë                      ·ºàπ¥‘π‰À«∑’√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°π—πµâÕßÕ¬Ÿà„µâÀ√◊Õ„°≈â°∫¡À“ ¡ÿ∑√ ·≈–‰ª∑”„Àâ
                                                                                                                                                                                                          Ë                       È                    —
    ∞“π∏√≥’¿“§                                                                                         ºÿ¥¢÷Èπ¡“§Ÿà°—∫√àÕß≈÷°„π∫√‘‡«≥¢Õ∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° ∫√‘‡«≥¥—ß°≈à“«π’È „π                 æ◊Èπ ¡ÿ∑√¡’°“√‡§≈◊ËÕπ∑’Ë„π·π«µ—Èß (¢π“¥§«“¡ ŸßÀ≈“¬‡¡µ√) „πæ◊Èπ∑’Ë°«â“ß (∂÷ß
                                                                                      À‘πÀπ◊¥          ∫“ߧ√—È߇√’¬°«à“ «ß·À«π·Àà߉ø (the Ring of Fire)                                      Àπ÷Ëß· πµ“√“ß°‘‚≈‡¡µ√) ·ºàπ¥‘π‰À«„π∫√‘‡«≥πÈ”µ◊Èπ (≈÷°‰¡à‡°‘π 70 °‘‚≈‡¡µ√
       ·ºàπ¥‘π‰À«                 À‘πÀπ◊¥
           (µ◊Èπ)                           ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫¡ÿ¥µ—«                                                                                                                           À√◊Õ 42 ‰¡≈å) µ“¡·π«°“√¡ÿ¥µ—«¢Õß·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ‡ªìπµ—«°“√°àÕ„À⇰‘¥§≈◊Ëπ
           (ª“π°≈“ß)                                                                                 ·ºàπ¥‘π‰À«·≈–§≈◊Ëπ ÷π“¡‘                                                                 ÷π“¡‘∑¡Õ“πÿ¿“æ„π°“√∑”≈“¬ Ÿß∑’ ¥ °≈‰°∑’∑”„À⇰‘¥§≈◊π¬—°…å π“¡‘ª√–°Õ∫¥â«¬
                                                                                                                                                                                                     ’Ë ’                      Ëÿ        Ë           Ë    ÷
           (≈÷°)                                                                                         ·ºàπ¥‘π‰À«Õ“®‡°‘¥¡“®“°¿Ÿ‡¢“‰ø√–‡∫‘¥ ·µà·ºàπ¥‘π‰À« à«π„À≠à‡°‘¥                       ªí®®—¬µà“ßÊ §◊Õ ª√‘¡“≥°“√‡§≈◊ËÕπ‰À«∑—Èß·π«µ—Èß·≈–·π«πÕπ¢Õßæ◊Èπ ¡ÿ∑√
                                                                                                     ®“°°“√‡§≈◊Õπ∑’∫√‘‡«≥√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈° (fault) ∑’¢Õ∫√Õ¬µàÕ√–À«à“ß
                                                                                                                Ë Ë                                   Ë                                      §«“¡°«â“ߢ«“ߢÕß∫√‘‡«≥∑’ˇ°‘¥°“√‡§≈◊ËÕπ‰À« °“√∑√ÿ¥µ—«¢Õß™—Èπµ–°Õπ„µâ
Õ∏‘∫“¬°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈–°“√‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¢Õß·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°„π‡™‘ß∏√≥’«‘∑¬“ ‰¥â·∫àß‚§√ß √â“ß
¢Õß‚≈°‡ªìπ 3  à«π„À≠à ‡√’¬°«à“ ‡ª≈◊Õ°‚≈° (Crust) ‡π◊ÈÕ‚≈° (Mantle) ·≈–·°àπ‚≈° (Core)
                                                                                                     ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫∑’Ë¡’§«“¡√ÿπ·√ß¡“°À√◊Õ∑’˪≈àÕ¬æ≈—ßß“π                      ∑–‡≈∑’‡°‘¥¢÷πæ√âÕ¡Ê °—∫°“√ —π –‡∑◊Õπ ·≈–ª√– ‘∑∏‘¿“æ¢Õß°“√∂à“¬‡∑æ≈—ßß“π
                                                                                                                                                                                                    Ë È                   Ë
·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°®–ª√–°Õ∫¥â«¬ 2  à«π ‰¥â·°à (1) ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ° À√◊Õ ≈‘‚∑ ‡øï¬√å (Lithosphere)                                                                                                    ®“°‡ª≈◊Õ°‚≈°‰ª¬—ßπÈ”„π¡À“ ¡ÿ∑√
´÷Ë߇ªìπ à«π‡ª≈◊Õ°‚≈° à«π∑’ˇªìπ¢Õß·¢ÁßÀàÕÀÿâ¡Õ¬Ÿà™—ÈππÕ° ÿ¥¢Õß‚≈° ·≈–‡ªìπ·ºàπ¢π“¥‡≈Á°®”π«π
¡“°¡’§«“¡Àπ“ª√–¡“≥ 70-250 °‘‚≈‡¡µ√ (40-150 ‰¡≈å) (2) ∞“π∏√≥’¿“§ À√◊Õ ·Õ ‡∑‚π ‡øï¬√å
(Asthenosphere) ‡ªìπ à«π∫π ÿ¥¢Õß™—Èπ‡π◊ÈÕ‚≈° ¡’≈—°…≥–‡ªìπÀ‘πÀ≈Õ¡‡À≈«∑’ˇ√’¬°«à“ À‘πÀπ◊¥                                                     6
(Magma) ¡’§«“¡ÕàÕπµ—«·≈–¬◊¥À¬ÿàπ‰¥â Õ¬Ÿà≈÷°®“°º‘«‚≈°≈߉ª 100-350 °‘‚≈‡¡µ√
·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘
      ‡¡◊ËÕ§√“«‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈´÷ËßÕ¬Ÿà ‰°≈®“°™“¬ΩíòߢÕߪ√–‡∑»π‘§“√“°—«                 °“√ —Ëπ –‡∑◊ÕπÕ¬Ÿà∑’Ë∫√‘‡«≥πÈ”µ◊Èπ ‚¥¬¡’°“√‡§≈◊ËÕπ¬â“¬µ”·ÀπàߢÕß√Õ¬·µ°¢Õß
‡¡◊Õ«—π∑’Ë 2 °—𬓬π ªï 1992 («—¥§«“¡√ÿπ·√ß À√◊Õ magnitude √–¥—∫ 7.2 √‘°‡µÕ√å)
    Ë                                                                                       ‡ª≈◊Õ°‚≈° (fault) ‡ªìπ√–¬–∑“ßÀ≈“¬‡¡µ√ ·≈–æ◊Èπº‘«¢Õß√Õ¬·µ°∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ®“°
ºŸâ§π∑’Ëπ—Ëπ‰¡à ‰¥â√Ÿâ ÷°∂÷ß·√ß —Ëπ –‡∑◊Õπ¡“°π—° §«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ (severity of               ·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈®–¡’¢π“¥‡≈Á°°«à“æ◊Èπº‘«√Õ¬·µ°∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«ª√°µ‘
shaking) Õ¬Ÿà„π√–¥—∫‡æ’¬ß 2 À√◊Õ 3 (µ“¡¡“µ√«—¥ √–¥—∫µË” ÿ¥§◊Õ 1 ∂÷ß √–¥—∫ Ÿß                ·ºàπ¥‘π‰À«∑’∑”„À⇰‘¥§≈◊π ÷π“¡‘Õ°ª√–‡¿∑Àπ÷ߧ◊Õ ·ºàπ¥‘π‰À«∑’¡°“√ —π –‡∑◊Õπ
                                                                                                          Ë           Ë       ’          Ë                Ë ’ Ë
 ÿ¥§◊Õ 12) ·µà√–¬–‡«≈“√“«Ê 20-70 π“∑’À≈—ß®“°·ºàπ¥‘π‰À« ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘                      §àÕπ¢â“ߙⓠ·≈–¡’°“√‡§≈◊ËÕπµ—«µ“¡·π«√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°„µâæ◊Èπ∑–‡≈™â“
‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíß∑–‡≈¢Õߪ√–‡∑»π‘§“√“°—« §≈◊ππ’¡¬Õ¥§≈◊π Ÿß°«à“ 4 ‡¡µ√
                          ò                                Ë È ’       Ë                    °«à“°√≥’·ºàπ¥‘π‰À«ª√°µ‘ «‘∏’°“√‡¥’¬«∑’Ë®–µÕ∫‰¥â«à“·ºàπ¥‘π‰À«®–∑”„À⇰‘¥
(13 øÿµ) ®“°√–¥—∫πÈ”∑–‡≈‡©≈’ˬ ·≈–¡’√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥Õ¬Ÿà∑’Ë 10.7 ‡¡µ√                     §≈◊Ëπ ÷π“¡‘À√◊Õ‰¡àπ—Èπ ‡°‘¥®“°°“√§”π«≥À“§à“ seismic moment ´÷Ëß„™â§≈◊Ëπ
(35 øÿµ) §≈◊Ëπ¬—°…å ‰¥â´—¥Ωíòß„π‡«≈“∑’Ë ‰¡à¡’ºŸâ „¥‰¥â∑—π‡µ√’¬¡µ—«‰«â°àÕπ ∑”„Àâ¡’ºŸâ‡ ’¬    °“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ∑’Ë¡’§“∫‡«≈“∑’Ëπ“π¡“° (π“π°«à“ 50 «‘π“∑’µàÕ§“∫) §≈◊Ëπ ÷π“¡‘
™’«‘µ·≈–∑√—æ¬å ‘π‡ ’¬À“¬®”π«π¡“°                                                            §√—Èß√⓬·√ßÕ’° 2 §√—Èß∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À« §◊Õ∑’ˇ°“–™«“ ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬
      §≈◊Ëπ ÷π“¡‘§√—Èßπ—Èπ‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ¢π“¥¬—°…å ∑—Èßπ’È               ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 2 ¡‘∂ÿπ“¬π ªï 1994 ·≈–∑’˪√–‡∑»‡ª√Ÿ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 21 °ÿ¡¿“æ—π∏å „πªï
·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡ªìπ·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈∑’Ë¡’®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß                 1996

                                                                                               ®ÿ ¥ »Ÿ π ¬å ° ≈“ߢÕß°“√ —Ë π  –‡∑◊ Õ π¢Õß·ºà 𠥑 π ‰À« (focus) §◊ Õ
                                                                                               ®ÿ¥Àπ÷Ëß„π‚≈° (Õ“®®–Õ¬Ÿà „µâ∑–‡≈À√◊Õ„µâæ‘¿æ) ∑’Ë∫√‘‡«≥·ºàπ¥‘π·¬°
                                                                                               ÕÕ°®“°°—π§√—Èß·√°·≈–®–‡ªìπ®ÿ¥∑’˧≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À« (seismic wave)
                                                                                               °àÕµ—«¢÷Èπ  à«π®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ß∑’˺‘«‚≈° (epicenter) §◊Õ®ÿ¥∫πæ◊Èπº‘«‚≈°∑’Ë
                                                                                               Õ¬Ÿà‡Àπ◊Õ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß°“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À« √–¥—∫§«“¡
                                                                                               √ÿπ·√ß (magnitude) ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À« §◊Õ§à“≈Õ°“√‘∑¡ (logarithm) ¢Õß
                                                                                                                                                       ÷
                                                                                               §«“¡ Ÿß(amplitude)∑’Ë Ÿß ÿ¥¢Õߧ≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À«≈Ÿ°Àπ÷Ëß2µ“¡∑’Ë«—¥‰¥â
                                                                                               ®“°‡§√◊ËÕß«—¥§«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ (seismometer) ¥—ßπ—Èπ·ºàπ¥‘π‰À«                                                 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘: §«“¡ —¡æ—π∏å°—∫»Ÿπ¬å°≈“ß°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«
‡¡◊Õ߇Õ≈ ∑√“π´‘‚µ (El Transito) ª√–‡∑»π‘§“√“°—« ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 1 °—𬓬π ªï 1992 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘      √–¥—∫ 9 ¡’§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊π·ºàπ¥‘π‰À«‡ªìπ 10 ‡∑à“¢Õߧ«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊π
                                                                                                                           Ë                                      Ë                                         (SEA SURFACE) = º‘«πÈ”∑–‡≈
 Ÿß 9 ‡¡µ√‰¥â‡¢â“∂≈à¡·≈–∑”≈“¬À¡Ÿ∫“π®”π«π 1,000 À≈—ߧ“‡√◊Õπ ¡’º‡ ’¬™’«µ 16 §π ∫“¥‡®Á∫
                                 à â                               Ÿâ    ‘                     ·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫ 8 ·≈–‡ªìπ 100 ‡∑à“¢Õß·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫ 7                                                       (SEAFLOOR) = æ◊Èπ∑–‡≈
151 §π §≈◊π ÷π“¡‘≈°·√°∑’‡¢â“¡“∂≈à¡π—π¡’¢π“¥‡≈Á° ∑”„Àâª√–™“™π∑’Õ“»—¬Õ¬Ÿ√¡™“¬Ωíß∑–‡≈
           Ë         Ÿ    Ë          È                                Ë    à‘      ò                                                                                                                        (FAULT) = √Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°
¡’ ‚Õ°“ À≈∫Àπ’®“°°“√‡¢â“∂≈à¡¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘≈Ÿ°∑’Ë Õß ·≈–≈Ÿ°∑’Ë “¡ ºŸâ§π°«à“ 40,000 §π
‰¥â√—∫º≈°√–∑∫®“°°“√ Ÿ≠‡ ’¬∫â“πÀ√◊ÕÕ“™’æ                                                                                                    2
                                                                                                                                            §≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À«¡’ 2 ª√–‡¿∑ §◊Õ (1) §≈◊ËπÕ—¥µ—« (compressional wave) À√◊Õ§≈◊Ëπª∞¡¿Ÿ¡‘ (primary wave: P-Wave) ´÷Ë߇ªìπ§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥®“°°“√Õ—¥µ—« ‚¥¬‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°
(¿“æ‚¥¬ Harry Yeh ®“°¡À“«‘∑¬“≈—¬«Õ™‘ßµ—π)                                                                                                  ‡§≈◊Ë Õ π∑’Ë ® –‡°‘ ¥ ·√ßÕ— ¥ ¢÷È π ∑”„Àâ Õ πÿ ¿ “§¢Õߥ‘ π ∂Ÿ ° Õ— ¥ ‡¢â “ À“°— π Õ¬à “ ß√«¥‡√Á « °“√Õ— ¥ µ— « ¢ÕßÕπÿ ¿ “§¥‘ π Õ¬à “ ß√«¥‡√Á « °à Õ „Àâ ‡ °‘ ¥ ·√ߪؑ °‘ √‘ ¬ “¿“¬„πµà Õ µâ “ π
                                                                                                                                           °“√À¥µ—« ´÷ß·√ߪؑ°√¬“π’®–∑”„Àâ¥π¢¬“¬µ—«ÕÕ°Õ¬à“ß√«¥‡√Á« ºà“π®ÿ¥∑’‡ªìπ ¿“«–‡¥‘¡ ·≈–°“√¢¬“¬µ—«¢ÕßÕπÿ¿“§¥‘ππ’°®–∑”„À⇰‘¥·√ßÕ—¥„πÕπÿ¿“§∂—¥‰ª ∑”„À⇰‘¥ªØ‘°√¬“
                                                                                                                                                           Ë        ‘‘ È          ‘                                          Ë                                             ÈÁ                                                        ‘‘
                                                                                                                                           µàÕ‡π◊ËÕ߇ªìπ≈Ÿ°‚´à·≈–·ºà√—»¡’ ‚¥¬√Õ∫ (2) §≈◊Ëπ‡©◊Õπ (shear wave) À√◊Õ§≈◊Ëπ∑ÿµ‘¬¿Ÿ¡‘ (secondary wave: S-Wave) ´÷Ë߇ªìπ§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥®“°°“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ߢÕßÕπÿ¿“§·∫∫
                                                                                                                                   7       ‡©◊Õπ ¥—ßµ—«Õ¬à“߇™àπ ‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡§≈◊ËÕπ∑’Ë ®–‡°‘¥·√ß∑’Ë∑”„ÀâÕπÿ¿“§¢Õߥ‘π‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ß ´÷Ëß°“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ߢÕßÕπÿ¿“§¥‘π®–°àÕ„À⇰‘¥·√ߪؑ°‘√‘¬“¿“¬„πµàÕµâ“π
                                                                                                                                           °“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ß ´÷Ëß∑”„À⇰‘¥°“√‡§≈◊ËÕπ∑’ˇªìπ§≈◊Ëπ·ºà√—»¡’ÕÕ°‚¥¬√Õ∫ (∑’Ë¡“ Àπ—ß ◊Õ “√“πÿ°√¡‰∑¬ ”À√—∫‡¬“«™πœ ‡≈à¡∑’Ë 28 ‡√◊ËÕß·ºàπ¥‘π‰À«)
§        ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π¡À“ ¡ÿ∑√™à«ßπÈ”≈÷°Õ“®¡’¢π“¥‡≈Á° (∫àÕ¬§√—Èß  Ÿß‡æ’¬ß 20-30 ‡´πµ‘‡¡µ√ À√◊Õ‡µ’Ȭ
          °«à“π—Èπ) ·≈–‰¡à “¡“√∂‡ÀÁπÀ√◊Õ√Ÿâ ÷°‰¥â¢≥–Õ¬Ÿà∫π‡√◊Õ°≈“ß∑–‡≈≈÷° ·µà‡ ¡◊Ë Õ §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘
   ‡§≈◊ËÕπµ—«∂÷ß∫√‘‡«≥∑’ËπÈ”µ◊Èπ„π·∂∫™“¬Ωíòß §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ “¡“√∂‡æ‘Ë¡¢÷Èπ‰¥âÕ¬à“ß√«¥‡√Á« ∫“ߧ√—Èß
                                                                                                                                            §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë¡’º≈°√–∑∫∑—Ë«∑—Èß·ª´‘øî° ·≈–„π√–¥—∫¿Ÿ¡‘¿“§
                                                                                                                                       §√—Èß ÿ¥∑⓬∑’Ë ÷π“¡‘ °àÕ„À⇰‘¥¿—¬æ‘∫—µ‘¡À“»“≈∑—Ë«¡À“ ¡ÿ∑√
                                                                                                                                ·ª´‘øî° ‡°‘¥¢÷Èπ„πªï 1960 ´÷Ë߇ªìπº≈®“°·ºàπ¥‘π‰À«πÕ°™“¬Ωíòß
                                                                                                                                                                                                     ªï 1995 ·≈–®“°§≈◊π ÷π“¡‘∑°Õµ—«∑’‡ª√Ÿ ‡¡◊Õ«—π∑’Ë 21 °ÿ¡¿“æ—π∏å
                                                                                                                                                                                                     ªï 1996
                                                                                                                                                                                                                          Ë        ’Ë à   Ë       Ë

   πÈ”®“°™“¬Ωíòß∑–‡≈®–∂Ÿ°¥Ÿ¥≈ß Ÿà¡À“ ¡ÿ∑√°àÕπ°“√∂≈à¡¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √–¥—∫πÈ”≈¥∑’ˇ°‘¥®“° ÷π“¡‘                                   ª√–‡∑»™‘≈’ ‡Àµÿ°“√≥å§√“«π—Èπ°àÕ„À⇰‘¥§«“¡‡ ’¬À“¬ ·≈–§√à“                  §≈◊Ëπ ÷π“¡‘ “¡“√∂‡§≈◊ËÕπ∑’Ë®“°¥â“πÀπ÷ËߢÕß¡À“ ¡ÿ∑√
   ®–≈¥µË”¬‘Ëß°«à“«—π∑’ËπÈ”≈ߵ˔ ÿ¥ ¥—ßπ—Èπ°“√≈¥√–¥—∫¢ÕßπÈ”∑–‡≈Õ¬à“ߺ‘¥ —߇°µπ’È §«√®–∂◊Õ‡ªìπ                                   ™’«‘µºŸâ§π∑’ËÕ“»—¬Õ¬Ÿà∫√‘‡«≥™“¬ΩíòߢÕߪ√–‡∑»™‘≈’ ·≈–·ºà¢¬“¬          ·ª´‘øî°‰ª¬—ßÕ’°¥â“πÀπ÷Ëß„π‡«≈“πâÕ¬°«à“Àπ÷Ëß«—π Õ¬à“߉√°Á¥’
    —≠≠“≥‡µ◊Õπ¿—¬«à“§≈◊Ëπ ÷π“¡‘°”≈—ß„°≈â®–¡“∂÷ß                                                                                 ‰ª∂÷ß∫√‘‡«≥À¡Ÿà‡°“–Œ“«“¬·≈–ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ πÕ°®“°π’È ‡¡◊ËÕ             ª√–™“™π∑’Õ¬Ÿà „°≈â°∫·ºàπ¥‘π‰À«¢π“¥„À≠à Õ“®®–æ∫«à“¡’§≈◊π
                                                                                                                                                                                                                  Ë         —                                   Ë
                                                                                                                                ·ºàπ¥‘π‰À«§√—ß„À≠à∑¡≈√—∞Õ≈“ °“ (The Great Alaskan Earth-
                                                                                                                                                  È         ’Ë                                        ÷π“¡‘‚∂¡´—¥∂÷ßΩíòß¿“¬„π‰¡à°’Ëπ“∑’À≈—ß®“°·ºàπ¥‘π‰À« ¥â«¬‡Àµÿ
                                                                                                                                quake) „πªï 1964 °Á∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡™“¬Ωíòß À≈“¬          π’ȇÕß ¿—¬§ÿ°§“¡®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÀ≈“¬æ◊Èπ∑’Ë ‡™àπ Õ≈“ °“
              §≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–‡¥‘π∑“ß™â“≈ß„ππÈ”µ◊Èπ „π¢≥–∑’˧«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ‡æ‘Ë¡¢÷ÈπÕ¬à“ß√«¥‡√Á«                                   ¡≈√—∞¢Õß À√—∞Õ‡¡√‘°“ µ—Èß·µàÕ≈“ °“ ‚Õ‡√°Õπ ≈ß¡“∂÷ß                   øî≈‘ªªîπ å ≠’˪ÿÉπ ·≈–™“¬Ωíòßµ–«—πµ°¢Õߪ√–‡∑» À√—∞Õ‡¡√‘°“
                                                                                                                                ·§≈‘øÕ√å‡π’¬                                                         Õ“®‡ªìπ·∫∫∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑—π∑’®“°‡Àµÿ·ºàπ¥‘π‰À«„°≈♓¬Ωíò߇æ√“–
                                                                                          10.6 °¡.                                                                                                   „™â‡«≈“∂÷ßΩíò߇撬߉¡à°’Ëπ“∑’ À√◊ÕÕ“®®–‡ªìπ·∫∫∑’Ë ‰¡à¥à«ππ—°
                                                                                                                                       „π‡¥◊Õπ°√°Æ“§¡ ªï 1993 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë°àÕµ—«¢÷Èπ„π∑–‡≈
                                                                                                                                ≠’˪ÿÉπ‰¥â§√à“™’«‘µ™“«≠’˪ÿÉπ‰ª°«à“ 120 §π ·≈–¡’§«“¡‡ ’¬À“¬          À“°§≈◊π ÷π“¡‘‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«„πæ◊π∑’À“߉°≈ ´÷ß®–„™â‡«≈“
                                                                                                                                                                                                             Ë                               È Ë à     Ë
                 213 °¡.                                               23 °¡.                                                                                                                        µ—Èß·µà 3 ∂÷ß 22 ™—Ë«‚¡ß ®÷ß®–‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¡“∂÷ßΩíòß
                                                                                                                                ‡°‘¥¢÷Èπ°—∫ª√–‡∑»‡°“À≈’·≈–√— ‡´’¬ ·µà§«“¡‡ ’¬À“¬‰¡à¡“°‰ª
                                                                                        10 ¡.                                   °«à“π—Èπ‡æ√“–æ≈—ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘∂Ÿ°®”°—¥Õ¬Ÿà·µà „π∑–‡≈≠’˪ÿÉπ
                                                                         50 ¡.                                                  ‡∑à“π—Èπ ‡Àµÿ°“√≥凙àππ’ȇ√“‡√’¬°«à“ ç‡Àµÿ°“√≥å√–¥—∫¿Ÿ¡‘¿“§
                                                                                                                                (regional event)é ‡æ√“–®”°—¥Õ¬Ÿà„π∫√‘‡«≥∑’ˇ≈Á°  ”À√—∫ºŸâ§π
                  4,000 ¡.                                             §«“¡≈÷°        Õ—µ√“§«“¡‡√Á« §«“¡¬“«¢Õߧ≈◊Ëπ             ∑’ËÕ“»—¬Õ¬Ÿà∑’Ë™“¬Ωíòßµ–«—πµ°‡©’¬ß‡Àπ◊Õ¢Õß≠’˪ÿÉπ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘Õ“®
                                                                        (‡¡µ√)           (°¡./™¡.)       (°¡.)                  ‡°‘¥¢÷Èπ‡æ’¬ß‰¡à°’Ëπ“∑’À≈—߇°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈
                                                                         7000              943            282                          „π™à«ß∑»«√√… 1990 (ªï 1990-1999) ‰¥â‡°‘¥§≈◊π ÷π“¡‘√–¥—∫
                                                                                                                                                                                      Ë
                                                                         4000              713            213                   ¿Ÿ¡‘¿“§¢÷Èπ∑’Ë π‘§“√“°—«(1992) Õ‘π‚¥π’‡´’¬(1994) øî≈‘ªªîπ å
                                                                         2000              504            151
                                                                          200              159             48                   √«¡∑—Èߪ“ªí«π‘«°‘π’(1998) ·≈–‡ª√Ÿ(1996) ‰¥â§√à“™’«‘µºŸâ§π‰ª
                                                                          50                79            23                    À≈“¬æ—π§π πÕ°®“°π’ȧ«“¡‡ ’¬À“¬∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑’ËÕ◊ËπÊ §◊Õ
                                                                          10                36           10.6                   §«“¡‡ ’¬À“¬¢Õß∑√—æ¬å ‘π∑’Ë™‘≈’(1995) ·≈–‡¡Á°´‘‚° ∫“ߧ√—Èß             ¿“æ ≥ ‡¡◊Õßæ“°“√“¡—π (Pagaraman) ‡°“–∫“∫‘ (⁄Babi
                                                                                                                                §«“¡‡ ’¬À“¬°Á‡°‘¥¢÷π°—∫ ∂“π∑’´ßÕ¬ŸÀ“߉°≈ÕÕ°‰ª ‡™àπ À¡Ÿ‡°“–
                                                                                                                                                        È              Ë ÷Ë à à               à       Island) ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 12 ∏—𫓧¡ ªï 1992
„π¡À“ ¡ÿ∑√‡ªî¥ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘¡’§«“¡ Ÿß‡æ’¬ß‰¡à°’Ë ‘∫‡´πµ‘‡¡µ√ (1 øÿµ) «—¥∑’˺‘«πÈ”∑–‡≈ ·µà§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ®–‡æ‘Ë¡¢÷ÈπÕ¬à“ß√«¥‡√Á«                                                                         §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡ ¢â “ ∑”≈“¬≈â “ ß∑ÿ °  ‘Ë ß ∑ÿ ° Õ¬à “ ß ‡À≈◊ Õ ‰«â ‡ æ’ ¬ ß
                                                                                                                                ¡“‡§´—  (Marquesas Islands) „π‚æ≈’π’‡´’¬¢ÕßΩ√—Ë߇»  ´÷Ë߉¥â
„π√–¥—∫πÈ”µ◊Èπ æ≈—ßß“π¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–¢¬“¬µ—«®“°º‘«πÈ”≈ß Ÿàæ◊Èπ∑–‡≈∑’Ë≈÷°∑’Ë ÿ¥ ·≈–‡¡◊ËÕ§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß                                                                              À“¥∑√“¬¢“« ¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®”π«πª√–¡“≥ 700 §π ®“°
§«“¡·√ߢÕߧ≈◊Ëπ®–∂Ÿ°∫’∫Õ—¥¥â«¬√–¬–∑“ß∑’Ë —Èπ·≈–√–¥—∫§«“¡≈÷°∑’˵◊Èπ¢÷Èπ¡“° ∑”„À⇰‘¥·√ߧ≈◊Ëπ∑’Ë¡’Õ“πÿ¿“æ„π°“√∑”≈“¬≈â“ß Ÿß
                                                                                                                                √—∫º≈°√–∑∫®“°§≈◊π ÷π“¡‘∑°Õµ—«∑’™≈’ ‡¡◊Õ«—π∑’Ë 30 °√°Æ“§¡
                                                                                                                                                          Ë       ’Ë à      Ë‘ Ë
                                                                                                                                                                                                      ·ºàπ¥‘π‰À«·≈– ÷π“¡‘
                                                                                                                                                                                                      (¿“æ‚¥¬ Harry Yeh ®“°¡À“«‘∑¬“≈—¬«Õ™‘ßµ—π)

                                                                                                                                8
 ÷π“¡‘‡¥‘π∑“߇√Á«·§à‰Àπ?
                                                                                „π¡À“ ¡ÿ∑√´÷Ëß≈÷°‡°‘π°«à“ 6,000 ‡¡µ√ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë ‰¡à “¡“√∂ —߇°µ‡ÀÁπ‰¥â     Àπ÷Ëß„°≈âÊ °—πÕ“®‡º™‘≠§≈◊Ëπ„À≠à·≈–√ÿπ·√ß πÈ”∑–‡≈Õ“®∑à«¡‡¢â“‰ª‰¥â ‰°≈∂÷ß 300
                                                                                 “¡“√∂‡¥‘π∑“߇∑à“°—∫§«“¡‡√Á«¢Õ߇§√◊Õß∫‘π‰Õæàπ §◊ե⫬՗µ√“§«“¡‡√Á« Ÿß°«à“
                                                                                                                           Ë                                   ‡¡µ√ (1,000 øÿµ) À√◊Õ‰°≈°«à“π—ÈπÕ’° ∑”„Àâæ◊Èπ∑’Ë∑’ËπÕ߉ª¥â«¬πÈ”·≈–‡»… ‘Ëߪ√—°À—°
                                                                                800 °‘‚≈‡¡µ√µàÕ™—Ë«‚¡ß (500 ‰¡≈åµàÕ™—Ë«‚¡ß) ·≈– “¡“√∂‡§≈◊ËÕπ®“°¥â“πÀπ÷Ëß       æ—ߧ√Õ∫§≈ÿ¡‡ªìπ∫√‘‡«≥°«â“ß
                                                                                ¢Õß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°∂÷ßÕ’°¥â“πÀπ÷Ëß„π‡«≈“µË”°«à“Àπ÷Ëß«—𠬑Ëß ÷π“¡‘‡¥‘π∑“ß
                                                                                √«¥‡√Á«¡“°·§à ‰À𠬑Ëß®”‡ªìπ∑’Ë®–µâÕß∑√“∫¢âÕ¡Ÿ≈∑—π∑’∑’ˇ°‘¥°“√°àÕµ—«¢Õߧ≈◊Ëπ    ÷π“¡‘‡°‘¥¢÷Èπ∫àÕ¬‰À¡?
                                                                                ªí®®ÿ∫—ππ—°«‘∑¬“»“ µ√å “¡“√∂∑”𓬉¥â«à“§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥¢÷Èππ—Èπ®–‡¥‘π∑“߉ª   ‡π◊ËÕß®“°π—°«‘∑¬“»“ µ√å ‰¡à “¡“√∂欓°√≥å ‰¥â«à“®–‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«¢÷Èπ‡¡◊ËÕ„¥ ®÷ß
                                                                                ∂÷ß ∂“π∑’˵à“ßÊ °—π„π‡«≈“„¥‰¥â ‚¥¬¥Ÿ®“°≈—°…≥–¢Õß·À≈àß°”‡π‘¥¢Õß·ºàπ¥‘π          ‰¡à   “¡“√∂∫Õ°‰¥â «à “ §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ® –‡°‘ ¥ ¢÷È π ‡¡◊ËÕ„¥‡™àπ°—π Õ¬à“߉√°Á¥’ ®“°°“√¥Ÿ
                                                                                ‰À«·≈–≈—°…≥–¢Õßæ◊Èπ¥‘π„µâ∑–‡≈∑’˧≈◊Ëπ‡¥‘π∑“ߺà“π  ÷π“¡‘®–‡¥‘π∑“ß™â“≈ß          ª√–«—µ‘¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÕ¥’µ ∑”„Àâπ—°«‘∑¬“»“ µ√å∑√“∫«à“∑’Ë ‰Àπ¡’ ‚Õ°“ ‡°‘¥§≈◊Ëπ
                                                                                ‡¡◊ËÕ‡¢â“‡¢µπÈ”µ◊Èπ ·µà§≈◊Ëπ®–‡√‘Ë¡ Ÿß¢÷ÈπÕ¬à“ßπà“¡À—»®√√¬å                     ÷π“¡‘‰¥â∫â“ß °“√«—¥§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÕ¥’µ®÷ß¡’ª√–‚¬™πåµàÕ°“√∑”π“¬
                                                                                                                                                               º≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊π ÷π“¡‘∑®–‡°‘¥¢÷π √«¡∑—ß∑√“∫¢Õ∫‡¢µ¢ÕßπÈ”∑à«¡¢Õßæ◊π∑’™“¬Ωíß
                                                                                                                                                                               Ë           ’Ë         È         È                                È Ë ò
                                                                                 ÷π“¡‘„À≠à¢π“¥‰Àπ?                                                             À√◊Õ™ÿ¡™π„¥Ê „πÕ𓧵 °“√»÷°…“«‘®¬‡°’¬«°—∫§≈◊π ÷π“¡‘„πÕ¥’µ®–™à«¬„π°“√«‘‡§√“–Àå
                                                                                                                                                                                                        — Ë               Ë
                                                                                ¢π“¥·≈–§«“¡√ÿπ·√ߢÕß ÷π“¡‘‡°‘¥®“°≈—°…≥–µà“ßÊ ¢Õß∑âÕß∑–‡≈·≈–                    §«“¡∂’Ë¢Õß°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â „π™à«ß 500 ªï∑’˺à“π¡“ æ∫«à“‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘¢÷Èπ„π
                                                                                ™“¬Ωíß ·π«ª–°“√—ß Õà“« ª“°·¡àπÈ”  —µ«å·≈–æ◊™„µâ∑Õß∑–‡≈ §«“¡≈“¥¢ÕßÀ“¥
                                                                                      ò                                            â                           §“∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘ø°ª√–¡“≥ 3-4 §√—ß„π∑ÿ°Ê »µ«√√… ·≈– à«π¡“°‡°‘¥¢÷π∑’∫√‘‡«≥
                                                                                                                                                                                  î                       È                                     È Ë
                                                                                µ≈Õ¥®π√–¬–Àà“ߢÕߧ≈◊Ëπ®“°®ÿ¥°”‡π‘¥·ºàπ¥‘π‰À«  ‘Ë߇À≈à“π’È¡’º≈°√–∑∫µàÕ          πÕ°™“¬Ωíòß∑–‡≈¢Õߪ√–‡∑»™‘≈’
                                                                                §«“¡√ÿπ·√ߢÕß ÷π“¡‘‡¡◊Õ´—¥‡¢â“Ωíß ‡¡◊Õ ÷π“¡‘´¥Ωíß·≈–‚∂¡µ—«‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘ππ—π
                                                                                                        Ë       ò Ë          — ò                           È
                                                                                √–¥—∫πȔՓ®∂Ÿ°¥—π„Àâæߢ÷πÀ≈“¬‡¡µ√ „π°√≥’∑·√ß ÿ¥π—π √–¥—∫πÈ”®–¢÷π Ÿß°«à“
                                                                                                     ÿà È                      ’Ë     È             È
                                                                                15 ‡¡µ√ (50 øÿµ)  ”À√—∫ ÷π“¡‘∑’ˇ¥‘π∑“ß¡“‰°≈  ”À√—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥„°≈â
  °“√§”π«≥√–¬–‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¡◊ËÕ‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«πÕ°™“¬ΩíòߢÕß
                                                                                »Ÿπ¬å°≈“ß·ºàπ¥‘π‰À« √–¥—∫πȔՓ®¡’§«“¡ Ÿß‡°‘π 30 ‡¡µ√ (100 øÿµ) ∑—Èßπ’È
  ª√–‡∑»™‘≈’ ‡ âπ‚§âß·µà≈–«ß· ¥ß‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·µà≈–™—Ë«‚¡ßπ—∫
  ®“°‡«≈“∑’Ë·ºàπ¥‘π‰À«                                                          §≈◊Ëπ≈Ÿ°·√°Õ“®‰¡à „™à§≈◊Ëπ≈Ÿ°„À≠à∑’Ë ÿ¥„π∫√√¥“√–≈Õ°§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑—ÈßÀ¡¥
            ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ß∑’˺‘«‚≈° (Epicenter)                                   ™ÿ¡™π™“¬Ωíòß·ÀàßÀπ÷ËßÕ“®‰¡àª√– ∫°—∫§≈◊Ëπ∑’Ë·√ß¡“°π—° „π¢≥–∑’ËÕ’°™ÿ¡™π
             ∂“π’«—¥πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß (Tide Stations)
            √–¬–‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·µà≈–™—Ë«‚¡ß
  E (East) = µ–«—πÕÕ°            W (West) = µ–«—πµ°
„π°“√»÷°…“¿“¬À≈—߇Àµÿ°“√≥å ®–µâÕß¡’°“√‡°Á∫µ—«‡≈¢¢Õß ç√–¬–∑“߇¢â“Ωíßé ·≈– ç√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥é
                                                                   ò
‡æ◊ËÕª√–‡¡‘𧫓¡√ÿπ·√ߢÕߺ≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊Ëπ ç√–¬–∑“߇¢â“Ωíòßé À¡“¬∂÷ß √–¬–∑“߉°≈∑’Ë ÿ¥                                                                             ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 情¿“§¡ ªï 1983 ‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈≠’˪ÿÉπ ·≈–¿“¬À≈—ß
                                                                                                                                                                §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡§≈◊ËÕπµ—«‡¢â“ Ÿà™“¬Ωíòß∑–‡≈ ∑”„À⇰‘¥√–≈Õ°§≈◊Ëπ„π√–¬– —ÈπÊ
∑“ß·π«πÕπ∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘æÿàß≈÷°‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘π ç√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥é À¡“¬∂÷ß √–¥—∫¢ÕßπÈ” Ÿß ÿ¥                                                                    ¿“æπ’È∂à“¬ ≥ ∫√‘‡«≥∑à“‡√◊Õ‚π™‘‚√ (Noshiro) ≥ ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ
‡Àπ◊Õ√–¥—∫πÈ”∑–‡≈ª“π°≈“ߢ≥–‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ´÷Ëß “¡“√∂«—¥‰¥â®“°§à“°÷Ëß°≈“ß√–À«à“ߧà“∫π ÿ¥                                                                        (¢âÕ¡Ÿ≈®“°√“¬ß“π¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬‚µ‰°)
·≈–≈à“ß ÿ¥¢Õß —≠≠“≥∑’˪√“°Æ∫π‡§√◊ËÕß¡◊Õ«—¥√–¥—∫πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß (tide gauge instrument)                               9
‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 27 ¡’π“§¡ ªï 1964 ≥ ‡¡◊Õß‚§¥’·Õ° (Kodiak) ¡≈√—∞Õ≈“ °“
ª√–‡∑» À√—∞Õ‡¡√‘°“ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑”„Àâ¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®”π«π 21 §π ·≈– √â“ß
§«“¡‡ ’ ¬ À“¬¿“¬·°à ‡ ¡◊ Õ ß‚§¥’ · Õ°·≈–∫√‘ ‡ «≥„°≈â ‡ §’ ¬ ß §‘ ¥ ‡ªì π ¡Ÿ ≈ §à “
30 ≈â“π‡À√’¬≠ À√—∞œ (1,200 ≈â“π∫“∑)




                                                                                                                »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (International Tsunami Information Center - ITIC)
                                                                                                                »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» À√◊Õ ITIC ‰¥â√—∫°“√ π—∫ πÿπ∫“ß à«π®“°§≥–°√√¡°“√√–À«à“ߪ√–‡∑»¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å
                                                                                                                (Intergovernmental Oceanographic Commission: IOC) ‡æ◊ËÕµ‘¥µ“¡·≈–ª√–‡¡‘πº≈°“√∑”ß“π·≈–ª√– ‘∑∏‘¿“æ¢Õß√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬
                                                                                                                §≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî° (TWSP) °‘®°√√¡¢Õß ITIC ®–‡ √‘¡ √â“ß„À⇰Á∫·≈–«‘‡§√“–Àå¢âÕ¡Ÿ≈‡æ◊ËÕª√–‡¡‘πº≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∑—Èß
                                                                                                                °“√°√–®“¬¢à“«‡µ◊Õπ¿—¬‰ª Ÿº‡°’¬«¢âÕß∑ÿ°ΩÉ“¬Õ¬à“ß¡’ª√– ‘∑∏‘¿“æ Ÿß ÿ¥ Õ’°∑—ß„À⧫“¡√Ÿ·≈–Ωñ°Õ∫√¡‡°’¬«°—∫¿—¬¢Õߧ≈◊π ÷π“¡‘‚¥¬«‘∏°“√µà“ßÊ
                                                                                                                                           à Ÿâ Ë                                       È         â            Ë             Ë            ’
         ¿“懢’¬π™◊ËÕ ç§≈◊Ëπ (The Wave)é ‚¥¬≈Ÿ°—  √“«“Àå (Lucas Rawah) ·Àà߇¡◊Õ߉Õ∑“‡ª (Aitape)                 ‡™à𠮥À¡“¬¢à“« °√–¥“π¢à“« °“√®—¥‚ª√·°√¡∫√√¬“¬‚¥¬ºŸâ‡™’ˬ«™“≠ ·≈–°“√®—¥∑”‡«Á∫‰´µå· ¥ß¢âÕ¡Ÿ≈‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ πÕ°®“°π’È ITIC
         √”≈÷ ° ∂÷ ß ‡Àµÿ ° “√≥å ° “√‡°‘ ¥ ·ºà 𠥑 π ‰À«·≈–§≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡ ¡◊Ë Õ«— π∑’Ë 17 °√°Æ“§¡ ªï 1998
         ∑’˪√–‡∑»ª“ªí«π‘«°‘π’ ·ºàπ¥‘π‰À«¢π“¥§«“¡√ÿπ·√ß 7.1 ‰¥â°àÕ„À⇰‘¥·ºàπ¥‘π∂≈à¡„µâ∑–‡≈
                                                                                                                ¬—߉¥â „À⧫“¡™à«¬‡À≈◊Õ∑“߇∑§π‘§‡æ◊ËÕ π—∫ πÿπ°“√æ—≤π“·≈–°“√ª√—∫ª√ÿß√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π√–¥—∫ª√–‡∑»Õ’°¥â«¬
          àߺ≈„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∑”≈“¬∫â“π‡√◊Õπ∫√‘‡«≥™“¬Ωíò߇¡◊Õ߉Õ∑“‡ª


                                                                                                                                  10
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami
Chaipattana tsunami

More Related Content

What's hot

แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาแนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาsornordon
 
สุชีพ ปุญญานุภาพ พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตร
สุชีพ ปุญญานุภาพ   พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตรสุชีพ ปุญญานุภาพ   พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตร
สุชีพ ปุญญานุภาพ พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตรTongsamut vorasan
 
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตรsarote3243
 
วิปัสสนานัย เล่ม1
วิปัสสนานัย เล่ม1วิปัสสนานัย เล่ม1
วิปัสสนานัย เล่ม1Tongsamut vorasan
 
Text smart teacher new
Text smart teacher newText smart teacher new
Text smart teacher newRose Banioki
 
9789740331124
97897403311249789740331124
9789740331124CUPress
 
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51thanakit553
 

What's hot (16)

27 48 section32
27 48 section3227 48 section32
27 48 section32
 
Yunaiboon 2548 08
Yunaiboon 2548 08Yunaiboon 2548 08
Yunaiboon 2548 08
 
แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาแนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา
 
Yunaiboon 2551 07
Yunaiboon 2551 07Yunaiboon 2551 07
Yunaiboon 2551 07
 
สุชีพ ปุญญานุภาพ พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตร
สุชีพ ปุญญานุภาพ   พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตรสุชีพ ปุญญานุภาพ   พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตร
สุชีพ ปุญญานุภาพ พระไตรปิฎก ฉบับสำหรับประชาชน ตอน ว่าด้วยพระสูตร
 
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร
(2)พระไตรปิฏกฉบับประชาชน-พระสูตร
 
วิปัสสนานัย เล่ม1
วิปัสสนานัย เล่ม1วิปัสสนานัย เล่ม1
วิปัสสนานัย เล่ม1
 
Yunaiboon 2552 04
Yunaiboon 2552 04Yunaiboon 2552 04
Yunaiboon 2552 04
 
Yunaiboon 2553 01
Yunaiboon 2553 01Yunaiboon 2553 01
Yunaiboon 2553 01
 
Text smart teacher new
Text smart teacher newText smart teacher new
Text smart teacher new
 
Book78
Book78Book78
Book78
 
9789740331124
97897403311249789740331124
9789740331124
 
ระบบเศรษฐกิจ
ระบบเศรษฐกิจระบบเศรษฐกิจ
ระบบเศรษฐกิจ
 
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51
ตัวชี้วัดฯ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ปี51
 
Yunaiboon 2549 03
Yunaiboon 2549 03Yunaiboon 2549 03
Yunaiboon 2549 03
 
Yunaiboon 2549 04
Yunaiboon 2549 04Yunaiboon 2549 04
Yunaiboon 2549 04
 

Viewers also liked

Endodontic or root canal treatment knowledge, panpub
Endodontic or root canal treatment knowledge, panpubEndodontic or root canal treatment knowledge, panpub
Endodontic or root canal treatment knowledge, panpubdentyomaraj
 
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54Dhamma nearby 16/06/2011volume 54
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54dentyomaraj
 
หลวงตาบัว
หลวงตาบัวหลวงตาบัว
หลวงตาบัวdentyomaraj
 
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ดระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ดNithimar Or
 
ใบงาน ตาราง
ใบงาน ตารางใบงาน ตาราง
ใบงาน ตารางdkinbenzza
 
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 P
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 Pค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 P
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 Pdentyomaraj
 
Photo albumDental ImplantationDay10012011
Photo albumDental ImplantationDay10012011Photo albumDental ImplantationDay10012011
Photo albumDental ImplantationDay10012011dentyomaraj
 
01 loads
01 loads01 loads
01 loadsELIMENG
 
Esthetic in Dentistry
Esthetic in DentistryEsthetic in Dentistry
Esthetic in Dentistrytechno UCH
 
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547dentyomaraj
 
ฟันปลอม
ฟันปลอมฟันปลอม
ฟันปลอมBallista Pg
 
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557techno UCH
 

Viewers also liked (20)

Endodontic or root canal treatment knowledge, panpub
Endodontic or root canal treatment knowledge, panpubEndodontic or root canal treatment knowledge, panpub
Endodontic or root canal treatment knowledge, panpub
 
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54Dhamma nearby 16/06/2011volume 54
Dhamma nearby 16/06/2011volume 54
 
หลวงตาบัว
หลวงตาบัวหลวงตาบัว
หลวงตาบัว
 
Complete case
Complete caseComplete case
Complete case
 
Bolivia
BoliviaBolivia
Bolivia
 
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ดระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากคนพิการ โรงพยาบาลโพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
 
ใบงาน ตาราง
ใบงาน ตารางใบงาน ตาราง
ใบงาน ตาราง
 
Presentation1
Presentation1Presentation1
Presentation1
 
Ummoua1
Ummoua1Ummoua1
Ummoua1
 
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 P
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 Pค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 P
ค่าตอบแทนภาระงาน™P 4 P
 
Photo albumDental ImplantationDay10012011
Photo albumDental ImplantationDay10012011Photo albumDental ImplantationDay10012011
Photo albumDental ImplantationDay10012011
 
01 loads
01 loads01 loads
01 loads
 
Generealized cervical resorption case present
Generealized cervical resorption case presentGenerealized cervical resorption case present
Generealized cervical resorption case present
 
Emphysema from Cl V restoration
Emphysema from Cl V restorationEmphysema from Cl V restoration
Emphysema from Cl V restoration
 
16 prosth[1]
16 prosth[1]16 prosth[1]
16 prosth[1]
 
Esthetic in Dentistry
Esthetic in DentistryEsthetic in Dentistry
Esthetic in Dentistry
 
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547
หลักฐานเชิงประจักษ์ในการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2547
 
ฟันปลอม
ฟันปลอมฟันปลอม
ฟันปลอม
 
Color in esthetic dentistry
Color in esthetic dentistryColor in esthetic dentistry
Color in esthetic dentistry
 
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557
ข้อเสนอแนะการประเมินคุณภาพแพทย์ ประจำปี 2557
 

More from dentyomaraj

Competition brochure snake game 55
Competition brochure snake game 55Competition brochure snake game 55
Competition brochure snake game 55dentyomaraj
 
Kid yoga,Thai language
Kid yoga,Thai languageKid yoga,Thai language
Kid yoga,Thai languagedentyomaraj
 
Ortho price list 2012
Ortho price list 2012Ortho price list 2012
Ortho price list 2012dentyomaraj
 
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284dentyomaraj
 
บทที่ 10 serratiopeptidase
บทที่ 10 serratiopeptidaseบทที่ 10 serratiopeptidase
บทที่ 10 serratiopeptidasedentyomaraj
 
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น dentyomaraj
 
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailand
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in ThailandRational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailand
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailanddentyomaraj
 
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมา
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมาสามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมา
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมาdentyomaraj
 
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลัก
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลักวัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลัก
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลักdentyomaraj
 
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑dentyomaraj
 
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓dentyomaraj
 
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒dentyomaraj
 
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร หลวงตามหาบัว
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร    หลวงตามหาบัวหนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร    หลวงตามหาบัว
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร หลวงตามหาบัวdentyomaraj
 
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุข
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุขร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุข
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุขdentyomaraj
 
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697dentyomaraj
 
โยคะหัวเราะ
โยคะหัวเราะโยคะหัวเราะ
โยคะหัวเราะdentyomaraj
 
การพูดที่อบอุ่น Warm Speech
การพูดที่อบอุ่น Warm Speechการพูดที่อบอุ่น Warm Speech
การพูดที่อบอุ่น Warm Speechdentyomaraj
 
Poster preprosthetic surgery
Poster preprosthetic surgeryPoster preprosthetic surgery
Poster preprosthetic surgerydentyomaraj
 
Poster ฟันเทียมถอดได้ rooj
Poster ฟันเทียมถอดได้  roojPoster ฟันเทียมถอดได้  rooj
Poster ฟันเทียมถอดได้ roojdentyomaraj
 
What goes around comes around
What goes around comes aroundWhat goes around comes around
What goes around comes arounddentyomaraj
 

More from dentyomaraj (20)

Competition brochure snake game 55
Competition brochure snake game 55Competition brochure snake game 55
Competition brochure snake game 55
 
Kid yoga,Thai language
Kid yoga,Thai languageKid yoga,Thai language
Kid yoga,Thai language
 
Ortho price list 2012
Ortho price list 2012Ortho price list 2012
Ortho price list 2012
 
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284
Danzenตอบโดย ภญ. ศยามล สุขขา 2284
 
บทที่ 10 serratiopeptidase
บทที่ 10 serratiopeptidaseบทที่ 10 serratiopeptidase
บทที่ 10 serratiopeptidase
 
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น
ทันตกรรมป้องกันในเด็กและวัยรุ่น
 
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailand
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in ThailandRational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailand
Rational Drug Use : Drug use in 3 commom diease in Thailand
 
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมา
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมาสามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมา
สามสิ่งดีๆ ในอาทิตย์ที่ผ่านมา
 
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลัก
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลักวัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลัก
วัยซน วัยใส ใส่ใจมื้อหลัก
 
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๑
 
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓
จุลสารชมรมจริยธรรม ฉบับที่ ๓
 
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
 
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร หลวงตามหาบัว
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร    หลวงตามหาบัวหนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร    หลวงตามหาบัว
หนังสือ สำหรับงานพระราชทานเพลิงสังขาร หลวงตามหาบัว
 
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุข
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุขร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุข
ร่างพระราชบัญญัติ ฉบับกระทรวงสาธารณสุข
 
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697
ร่วมแสดงความเห็นใน 12 ประเด็น ที่เกี่ยวกับร่าง พรบ.697
 
โยคะหัวเราะ
โยคะหัวเราะโยคะหัวเราะ
โยคะหัวเราะ
 
การพูดที่อบอุ่น Warm Speech
การพูดที่อบอุ่น Warm Speechการพูดที่อบอุ่น Warm Speech
การพูดที่อบอุ่น Warm Speech
 
Poster preprosthetic surgery
Poster preprosthetic surgeryPoster preprosthetic surgery
Poster preprosthetic surgery
 
Poster ฟันเทียมถอดได้ rooj
Poster ฟันเทียมถอดได้  roojPoster ฟันเทียมถอดได้  rooj
Poster ฟันเทียมถอดได้ rooj
 
What goes around comes around
What goes around comes aroundWhat goes around comes around
What goes around comes around
 

Chaipattana tsunami

  • 1.
  • 2.
  • 3. §≈◊Ëπ¬—°…å ÷π“¡‘ ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“ ISBN 974-229-727-4 æ‘¡æå§√—Èß·√° ¡°√“§¡ 2548 ®”π«π 10,000 ‡≈à¡ ‡Õ° “√‡º¬·æ√à ·ª≈®“° çTsunami: The Great Wavesé µâπ©∫—∫¿“…“Õ—ß°ƒ… ‚¥¬ U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration, ¥â«¬§«“¡√à«¡¡◊Õ UNESCO/Intergovernmental Oceanograhic Commission, ®“° International Tsunami Information Center, Laboratoire de Geophysique, France ·ª≈·≈–»‘≈ª°√√¡‚¥¬ »Ÿπ¬å‡∑§‚π‚≈¬’Õ‘‡≈Á°∑√Õπ‘° å·≈–§Õ¡æ‘«‡µÕ√å·Ààß™“µ‘  ”π—°ß“πæ—≤π“«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’·Ààß™“µ‘ °√–∑√«ß«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’ 112 Õÿ∑¬“π«‘∑¬“»“ µ√åª√–‡∑»‰∑¬ ∂ππæÀ≈‚¬∏‘π µ”∫≈§≈ÕßÀπ÷Ëß Õ”‡¿Õ§≈ÕßÀ≈«ß ®—ßÀ«—¥ª∑ÿ¡∏“π’ 12120 ‚∑√»—æ∑å 02-564-6900 ‚∑√ “√ 02-564-6901 ®—¥æ‘¡æå·≈–‡º¬·æ√à‚¥¬ ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“  π“¡‡ ◊ժɓ æ√–√“™«—ߥÿ ‘µ ∂ππ»√’Õ¬ÿ∏¬“ ‡¢µ¥ÿ ‘µ °√ÿ߇∑æ¡À“π§√ 10300 ‰¡à ß«π≈‘¢ ‘∑∏‘Ï„π°“√∑”´È”‡æ◊ËÕ°“√»÷°…“ ‚¥¬‰¡à∑”„π‡™‘ß°“√§â“À√◊ÕÀ«—ߺ≈°”‰√ °“√®—¥æ‘¡æå´È”‡æ◊ËÕ‡º¬·æ√à‰¡à«à“„π°√≥’„¥Ê „Àâ¢ÕÕπÿ≠“µ®“°¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤𓇪ìπ≈“¬≈—°…≥åÕ—°…√°àÕπ ·≈–µâÕ߇ªìπ°“√æ‘¡æå§√∫∂â«π∑—È߇≈ࡇÀ¡◊Õπµâπ©∫—∫ √«¡∑—Èߪ√–°“»π’È ‚¥¬‰¡à¡’°“√µ—¥ À√◊Õ ‡µ‘¡ À√◊Õ ‡ª≈’ˬπ·ª≈ß„¥Ê ∑—Èß ‘Èπ ‡∑à“π—Èπ 1
  • 4.  “√∫“≠ ..................................................................................................................................................1 §”π” ........................................................................................................................................................2 √«¡§”»—æ∑å .............................................................................................................................................3 §≈◊Ëπ¬—°…å ..................................................................................................................................................5 Õ–‰√∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘? .................................................................................................................6 °“√‡¥‘π∑“ߢÕß ÷π“¡‘ .........................................................................................................................8 ®–√—°…“™’«‘µ‰¥âÕ¬à“߉√ ..................................................................................................................... 10 ®âÕßµ“¡—®®ÿ√“™ ................................................................................................................................... 12 §«√®–∑”Õ¬à“߉√‡¡◊ËÕ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ............................................................................................. 14 §«“¡√Ÿâ§◊Õ§«“¡ª≈Õ¥¿—¬ .................................................................................................................. 16 ¢âÕ¡Ÿ≈‡æ‘Ë¡‡µ‘¡ ...................................................................................................................................... 17 °‘µ‘°√√¡ª√–°“» ................................................................................................................................ 20 À¡“¬‡Àµÿ°“√·ª≈ µ—«‡≈¢ªï„πÀπ—ß ◊Õπ’È ‡ªìπ ªï§√‘ µ»—°√“™ ¬°‡«âπ∑’Ë√–∫ÿ«à“‡ªìπªïæÿ∑∏»—°√“™ (æ.».) 1 1
  • 5. 26 ∏—𫓧¡ æ.». 2547 ‡ªìπ«—π∑’˪√–«—µ‘»“ µ√å‚≈°®“√÷°‡Àµÿ°“√≥å¿—¬æ‘∫—µ‘®“°∏√√¡™“µ‘ ∑’Ë°àÕ§«“¡ Ÿ≠‡ ’¬·≈– –‡∑◊Õπ¢«—≠∑’Ë ÿ¥‡Àµÿ°“√≥åÀπ÷Ë߇∑à“∑’Ë¡πÿ…¬™“µ‘‡§¬ª√– ∫¡“ §◊Õ°“√‡°‘¥ §≈◊π¬—°…å π“¡‘ ∑’‡√‘¡µâπ¡“®“°·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈∑“ßµ–«—πµ°¢Õß ÿ¡“µ√“µÕπ‡Àπ◊Õ §≈◊π¬—°…å‚∂¡´—¥ Ë ÷ Ë Ë Ë ‡¢â“„ à™“¬ΩíòߢÕßÀ≈“¬ª√–‡∑»„π¡À“ ¡ÿ∑√Õ‘π‡¥’¬ §√à“™’«‘µºŸâ§π‰ª‡ªìπ®”π«π°«à“ 221,000 §π (µ—«‡≈¢¢≥–µ’æ‘¡æå) ¬—ߧ«“¡‡»√â“ ≈¥·≈–§«“¡ Ÿ≠‡ ’¬∑’˪√–‡¡‘π§à“¡‘‰¥â §«“¡ Ÿ≠‡ ’¬Õ“®‰¡à√ÿπ·√ß ∂÷߇撬ßπ’È À“°‡√“¡’§«“¡√Ÿâ·≈–¡’√–∫∫°“√‡µ◊Õπ¿—¬∑’Ë ‰¥âº≈∑—π∑à«ß∑’ √«¡∑—Èß°“√°√–®“¬¢à“« “√∑’Ë¡’ ª√– ‘∑∏‘¿“æ ‚¥¬∑’˧«“¡√Ÿâ§«“¡‡¢â“„®„π‡√◊ËÕßπ’È¡’§«“¡ ”§—≠·≈–®”‡ªìπÕ¬à“߬‘Ë߬«¥ ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“®÷ß®—¥ ·ª≈·≈–æ‘¡æåÀπ—ß ◊Õ çTsunami: The Great Wavesé (©∫—∫∑’˪√—∫ª√ÿß ªï 2002) ‡ªìπ¿“…“‰∑¬¢÷Èπ ‡æ◊ËÕ‡º¬·æ√৫“¡√Ÿâ‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„Àâ·°à “∏“√≥™π ‚¥¬‡©æ“–‡¬“«™π·≈–π—°»÷°…“  ”À√—∫„™â ‡ªìπ¢âÕ¡Ÿ≈ª√–°Õ∫„π°“√»÷°…“·≈–‡æ‘Ë¡æŸπ§«“¡√Ÿâ‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∂÷ß«‘∏’°“√ªÑÕß°—π¿—¬®“° §≈◊Ëπ ÷π“¡‘ °“√∑’ˇ√“√Ÿâ®—°∏√√¡™“µ‘¢Õߧ≈◊Ëπ¬—°…剫â∫â“ß Õ“® “¡“√∂√—°…“™’«‘µ¢Õ߇√“·≈–§π∑’ˇ√“√—°‰¥â „π°“√®—¥æ‘¡æ出¬·æ√à§√—Èßπ’È ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤𓉥â√—∫§«“¡√à«¡¡◊Õ®“°Àπ૬ߓπ‡®â“¢Õß≈‘¢ ‘∑∏‘Ï §◊Õ U.S. National Oceanic & Atmospheric Administration (NOAA) √à«¡°—∫ UNESCO/Inter- governmental Oceanographic Commission (IOC), International Tsunami Information Center (ITIC) ·≈– Laboratoire de Geophysique, France (LDG) ´÷Ë߉¥âÕπÿ≠“µ„À⻟π¬å‡∑§‚π‚≈¬’- Õ‘‡≈Á°∑√Õπ‘° å·≈–§Õ¡æ‘«‡µÕ√å·Ààß™“µ‘  ”π—°ß“πæ—≤π“«‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’·Ààß™“µ‘ °√–∑√«ß «‘∑¬“»“ µ√å·≈–‡∑§‚π‚≈¬’ ®—¥·ª≈·≈–‡æ‘Ë¡‡µ‘¡‡π◊ÈÕÀ“‡°’ˬ«°—∫‡Àµÿ°“√≥å·Ààߪï æ.». 2547 ‚¥¬¡’ æ√–√“™°√–· √—∫ —Ëß„Àâ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“®—¥æ‘¡æå¢÷Èπ‡ªìπ¿“…“‰∑¬ „™â™◊ËÕ«à“ ç§≈◊Ëπ¬—°…å ÷π“¡‘é ·≈– ‡º¬·æ√à‡æ◊ËÕ‡ªìπ “∏“√≥ª√–‚¬™πå‚¥¬¥à«π Àπ—ß ◊Õ‡≈à¡π’È®–™à«¬„À⺟âÕà“π‰¥â√Ÿâ®—°µâπ‡Àµÿ¢Õß°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ¬—°…å·≈–«‘∏’°“√ªÑÕß°—π¿—¬®“° §≈◊Ëπ¬—°…åπ’È √«¡∑—Èß √â“ߧ«“¡‡¢â“„®æ◊Èπ∞“π„Àâ°—∫ª√–™“™π„π°“√‡µ√’¬¡µ—«√—∫¡◊Õ°—∫¿—¬æ‘∫—µ‘π’ȵàÕ‰ª ¡Ÿ≈π‘∏‘™—¬æ—≤π“ 19 ¡°√“§¡ æ.». 2548 2 2
  • 6. ∑’ˇ°’ˬ«°—∫·ºàπ¥‘π‰À«·≈– ÷π“¡‘ ™◊ËÕ¬àÕ ¿“…“Õ—ß°ƒ… ¿“…“‰∑¬ amplitude ¢π“¥¢Õߧ≈◊Ëπ ¡—°‡√’¬°∑—∫»—æ∑å«à“·Õ¡ª≈‘®Ÿ¥ (√–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ‡∑’¬∫°—∫§à“‡©≈’ˬ) Asthenosphere ∞“π∏√≥’¿“§ Broad-Band Seismic Station  ∂“π’«—¥·√ß —Ëπ –‡∑◊Õπ·∫∫™à«ß§≈◊Ëπ°«â“ß deep ocean trenches ·π«√àÕß≈÷°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√ DART Deep-Ocean Assessment and Reporting on Tsunamis √–∫∫°“√ª√–‡¡‘π·≈–°“√√“¬ß“π‡°’Ë¬«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π¡À“ ¡ÿ∑√≈÷° epicenter ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß·ºàπ¥‘π‰À«∑’˺‘«‚≈° fault √Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈° focus ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß°“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À« ITIC International Tsunami Information Center »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (∑’ËŒÕπ‚π≈Ÿ≈Ÿ/ À√—∞Õ‡¡√‘°“) inundation √–¬–∑“߇¢â“ ŸàΩíòß∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘´—¥∑à«¡∂÷ß Lithosphere ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ° Lithospheric plates ·ºàπÀ‘π‡ª≈◊Õ°‚≈° magnitude √–¥—∫§«“¡√ÿπ·√ß («—¥‡ªìπÀπ૬ √‘°‡µÕ√å) Ocean-bottom pressure sensors Õÿª°√≥åµ√«®«—¥·√ß°¥¥—π∑’Ë°âπ∫÷Èß¡À“ ¡ÿ∑√ PMEL Pacific Marine Environmental Laboratory ÀâÕߪؑ∫—µ‘°“√«‘®—¬ ‘Ëß·«¥≈âÕ¡∑“ß∑–‡≈„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° Plate boundary ¢Õ∫·ºàπ (‡ª≈◊Õ°‚≈°) Plate Tectonics ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° propagation °“√·æ√à°√–®“¬¢Õߧ≈◊Ëπ Ring of Fire ç«ß·À«π·Àà߉øé À¡“¬∂÷ß·π«¿Ÿ‡¢“‰ø∑’˺ÿ¥¢÷Èπ¡“§Ÿà°—∫√àÕß≈÷°„π∫√‘‡«≥¢Õ∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° runup √–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥ Russia Hydrometeorological Service »Ÿπ¬å°“√‡µ◊Õπ¿—¬®“° ÷π“¡‘·Ààߪ√–‡∑»√— ‡´’¬ seafloor æ◊Èπ∑–‡≈ seismic sea waves §≈◊Ëπ∑–‡≈∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À« À√◊Õ§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ Seismic wave §≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À« §≈◊Ë𧫓¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ seismometer ‡§√◊ËÕß«—¥§«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õ𠇧√◊ËÕß∫—π∑÷°·ºàπ¥‘π‰À« SNAM Sistema Nacional de Alarma de Maremotos »Ÿπ¬å°“√‡µ◊Õπ¿—¬®“° ÷π“¡‘·Ààߪ√–‡∑»™‘≈’ spreading plate boundaries ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫°√–®“¬µ—« (·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’ËÕÕ°®“°°—π) 3
  • 7. ™◊ËÕ¬àÕ ¿“…“Õ—ß°ƒ… ¿“…“‰∑¬ subduction plate boundaries ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫¡ÿ¥µ—« (·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·ºàπÀπ÷Ëß¡ÿ¥‡¢â“‰ªÕ¬Ÿà„µâ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß) The Centre Polynesien de Prevention des Tsunamis Àπ૬ߓπ»Ÿπ¬åªÑÕß°—π ÷π“¡‘‚æ≈‘π’‡´’¬ IOC The Intergovernmental Oceanographic Commission §≥–°√√¡°“√√–À«à“ߪ√–‡∑»¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å ICG/ITSU The International Coordination Group for the Tsunami °≈ÿࡪ√– “πß“π√–À«à“ߪ√–‡∑» ¥â“π°“√‡µ◊Õπ¿—¬ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî° Warning System in the Pacific JMA The Japan Meteorological Agency  ”π—°ß“πÕÿµÿπ‘¬¡«‘∑¬“¢Õߪ√–‡∑»≠’˪ÿÉπ PTWC The Richard H. Hagemayer Pacific Tsunami Warning Center »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî° TWSP The Tsunami Warning System in the Pacific √–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî° USGS The U.S. Geological Survey °√¡ ”√«®∏√≥’«‘∑¬“  À√—∞Õ‡¡√‘°“ NOS The U.S. National Ocean Service Àπ૬ߓπ∫√‘°“√¥â“π¡À“ ¡ÿ∑√·Ààß™“µ‘  À√—∞Õ‡¡√‘°“ WC/ATWC The U.S. West Coast/Alaska Tsunami Warning Center »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ”À√—∫™“¬Ωíòß∑–‡≈µ–«—πµ°·≈–¡≈√—∞Õ≈“ °“  À√—∞Õ‡¡√‘°“ UHSLC The University of Hawaii Sea Level Center »Ÿπ¬å«—¥√–¥—∫πÈ”∑–‡≈¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬Œ“«“¬ NOAA The US National Oceanic and Atmospheric Administration Õߧ尓√∫√‘À“√¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å·≈–∫√√¬“°“»·Ààß™“µ‘ À√—∞Õ‡¡√‘°“ tide gauge instrument ‡§√◊ËÕß¡◊Õ«—¥√–¥—∫πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß transformed plate boundaries ¢Õ∫·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª Tsunami detection buoy ∑ÿàπ≈Õ¬‡æ◊ËÕµ√«®®—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ Tsunami Earthquakes ·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘  —≠≈—°…≥ ™◊ËÕ §«“¡À¡“¬ Àπ૬«—¥ §à“µà“ßÊ ∑’ˇ°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ a amplitude √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ°—∫§à“°≈“ß ‡¡µ√ √–¬–∑“ß√–À«à“ß §«“¡™—π¢Õߧ≈◊Ëπ (H/L) L À√◊Õ λ wavelength √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ∂÷߬ե§≈◊Ëπ ‡¡µ√ ¬Õ¥§≈◊Ëπ°—∫§à“°≈“ß (a) H waveheight §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ (¡’§à“‡ªìπ 2 ‡∑à“¢Õß·Õ¡ª≈‘®Ÿ¥) ‡¡µ√ wave steepness §«“¡™—π¢Õߧ≈◊Ëπ ¡’§à“‡∑à“°—∫Õ—µ√“ à«π H/L (‰¡à¡’Àπ૬) §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ (H) (§à“π’È ‰¡à‡À¡◊Õπ°—∫ slope ∑’Ë«—¥®“°¬Õ¥§≈◊Ëπ‰ª¬—ß∑âÕߧ≈◊Ëπ ∑’ËÕ¬Ÿàµ‘¥°—π) T period §“∫‡«≈“∑’Ë „™â „π°“√„Àâ¬Õ¥§≈◊Ëπ Õ߬եºà“π®ÿ¥Àπ÷Ëß®ÿ¥„¥ «‘π“∑’ f frequency ®”π«π¢Õ߬ե§≈◊Ëπ (À√◊Õ∑âÕߧ≈◊Ëπ)∑’˺à“π®ÿ¥Àπ÷Ëß®ÿ¥„¥ §√—ÈßµàÕ«‘π“∑’ √–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ∂÷߬ե§≈◊Ëπ (L) „πÀπ÷Ëß«‘π“∑’ (Hz) c speed §«“¡‡√Á«¢Õߧ≈◊Ëπ (¡’§à“‡∑à“°—∫§«“¡∂’Ë §Ÿ≥°—∫§«“¡¬“«§≈◊Ëπ) ‡¡µ√µàÕ«‘π“∑’ 4
  • 8. ‡√‡π’¬π ∑–‡≈§“√‘∫‡∫’¬π À√◊Õ·¡â·µà¡À“ ¡ÿ∑√·Õµ·≈𵑰 °Á¡’ ‚Õ°“ ‡°‘¥¿—¬ æ‘∫—µ‘®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡™àπ°—π „πµà“ߪ√–‡∑»¡’°“√®—¥µ—Èß»Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡æ◊ËÕ∑”Àπâ“∑’˵‘¥µ“¡ ·≈–µ√«® Õ∫°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° ‡™àπ »Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬ ®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî° (The Richard H. Hagemayer Pacific Tsunami Warning Center: PTWC) ∑”Àπâ“∑’ˇªìπ»Ÿπ¬åªØ‘∫—µ‘°“√¢Õß ç√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·∂∫·ª´‘øî°é (The Tsunami Warning System in the Pacific: TWSP) ´÷ËßÕ¬Ÿà¿“¬„µâ°“√¥Ÿ·≈¢Õß»Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (The ª√“°Ø°“√≥å∑’ˇ√’¬°«à“ ç§≈◊Ëπ ÷π“¡‘é §◊Õ √–≈Õ°§≈◊Ëπ´÷Ë߇§≈◊ËÕπµ—« International Tsunami Information Center: ITIC) ∑’Ë»Ÿπ¬å‡µ◊Õπ¿—¬π’È ¡’π—° „π¡À“ ¡ÿ∑√∑’¡¢π“¥§«“¡¬“«¡“°  à«π„À≠à·≈â«¡—°®–‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À« Ë ’ «‘∑¬“»“ µ√å‡ΩÑ“µ‘¥µ“¡¢âÕ¡Ÿ≈®“° ∂“π’«—¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈–√–¥—∫πÈ”∑–‡≈ À≈“¬ Àπ—ß ◊Õ‡≈à¡π’È ∑”¢÷Èπ‡æ◊ËÕ„Àâ§π√Ÿâ®—°·≈–√Ÿâ‡√◊ËÕß√“«¢Õß „µâ∑–‡≈ πÕ°®“°π—Èπ¿Ÿ‡¢“‰ø„µâ∑–‡≈√–‡∫‘¥À√◊Õ·ºàπ¥‘π∂≈à¡„µâ¡À“ ¡ÿ∑√°Á  ∂“π’∑—Ë«¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°‡æ◊ËÕª√–‡¡‘π ∂“π°“√≥å·ºàπ¥‘π‰À«∑’ËÕ“®®–°àÕ„Àâ  “¡“√∂∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡™àπ°—π „π∫√‘‡«≥¡À“ ¡ÿ∑√∑’Ë¡’πÈ”≈÷° §≈◊Ëπ ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∑—Èßµ‘¥µ“¡§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ·≈–°√–®“¬¢à“« “√‡µ◊Õπ¿—¬ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘¡“°¢÷È𠂪√¥·∫àߪíπ‡√◊ËÕß∑’Ë∑à“π√Ÿâ·°àºŸâÕ◊Ëπ  ÷π“¡‘ “¡“√∂·æ√à°√–®“¬µ—«¥â«¬§«“¡‡√Á« Ÿß°«à“ 800 °‘‚≈‡¡µ√µà Õ ‡æ√“–°“√¡’¢âÕ¡Ÿ≈∑’Ë∂Ÿ°µâÕßÕ“®®–™à«¬ª°ªÑÕß™’«‘µ ™—Ë«‚¡ß (√“«Ê 500 ‰¡≈å µàÕ™—Ë«‚¡ß) ·≈–¡’§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ·§à ‰¡à°’Ë ‘∫ ‡´πµ‘‡¡µ√ (1 øÿµ) À√◊ÕπâÕ¬°«à“π—Èπ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘·µ°µà“ß®“°§≈◊Ëπ∑–‡≈ ¢Õß∑à“π ·≈–™’«‘µ¢Õߧπ∑’Ë∑à“π√—°‰¥â ∏√√¡¥“µ√ß∑’√–¬–∑“ß√–À«à“߬ե§≈◊π (À√◊Õ§«“¡¬“«§≈◊π) ¡—°®–‰°≈°«à“ Ë Ë Ë 100 °‘‚≈‡¡µ√ (60 ‰¡≈å) À√◊Õ¡“°°«à“π—ÈπÀ“°Õ¬Ÿà „π∑–‡≈≈÷° ·≈–¡’™à«ß √–¬–‡«≈“√–À«à“߬ե§≈◊Ëπ·µà≈–≈Ÿ°µ—Èß·µà 10 π“∑’ ‰ª®π∂÷ß 1 ™—Ë«‚¡ß ‡¡◊Õ§≈◊π ÷π“¡‘‡§≈◊Õπ‰ª∂÷ß∫√‘‡«≥πÈ”µ◊π„°≈♓¬Ωíß §≈◊π®–≈¥§«“¡‡√Á« Ë Ë Ë È ò Ë ≈ß·≈–πÈ”∑–‡≈ “¡“√∂æÿàßµ—«¢÷Èπ‡ªìπ°”·æßπÈ”∑’Ë ŸßÀ≈“¬ ‘∫‡¡µ√ (30 øÿµ) À√◊Õ Ÿß°«à“π—Èπ ·≈–À“°∫√‘‡«≥™“¬Ωíò߇ªìπÕà“«∑à“®Õ¥‡√◊Õ À√◊Õ¡’√Ÿª∑√ß ‡À¡◊Õπ°√«¬¬◊Ëπ‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘π °Á®–∑”„Àâ§≈◊Ëπ¬‘Ëß¡’§«“¡√ÿπ·√ߢ÷Èπ‰ªÕ’° §≈◊π ÷π“¡‘¢π“¥„À≠àÕ“®®–¡’§«“¡ Ÿß¡“°°«à“ 30 ‡¡µ√ (100 øÿµ) ·µà·¡â«“ Ë à §≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–¡’¢π“¥§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ‡æ’¬ß 3-6 ‡¡µ√ °Á·√ßæÕ∑’Ë®–∑”≈“¬ Õ“§“√∫â“π‡√◊Õπ ™’«‘µ ·≈–∑”„À⺟â§π∫“¥‡®Á∫®”π«π¡“°‰¥â √–¥—∫§«“¡ Ÿß (‡¡µ√) √Ÿ ª Õà “ «Œ‘ ‚ ≈ (Hilo) ¡≈√— ∞ Œ“«“¬ ª√–‡∑» À√— ∞ Õ‡¡√‘ ° “ ‡¡◊Ë Õ «— π ∑’Ë 1 ‡¡…“¬π ªï 1946 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡ªìπ¿—¬§ÿ°§“¡µàÕ™’«‘µ·≈–∑√—æ¬å ‘π¢Õߪ√–™“™π∑’ËÕ“»—¬ À≈—ß°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«∑’ËÀ¡Ÿà‡°“–Õ—≈≈Ÿ‡™’¬π (Aleutian Islands) ·≈–‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘¢÷Èπ ‚¥¬√Ÿªπ’È Õ¬Ÿà„°≈♓¬Ωíß¡À“ ¡ÿ∑√ „π™à«ß∑»«√√… 1990 (ªï 1990-1999) ¡’‡Àµÿ°“√≥å ò ∂à“¬®“°‡√◊Õ‡¥‘π ¡ÿ∑√™◊ËÕ ∫√‘°·Œ¡ «‘°‡∑Õ√’Ë (Brigham Victory) „π¢≥–∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡°‘¥¢÷Èπª√–¡“≥ 10 §√—Èß ¬—ߺ≈„Àâ¡’ºŸâ Ÿ≠‡ ’¬™’«‘µ¡“°°«à“ 4,000 ∑à“‡∑’¬∫‡√◊Õ∑’Ë 1  à«π™“¬∑’ˬ◊πÕ¬Ÿà∫√‘‡«≥¡ÿ¡´â“¬¢Õß¿“æ ‰¡à “¡“√∂√Õ¥™’«‘µ¡“‰¥â §π „π®”π«ππ’È°«à“ 1,000 §π ‡ ’¬™’«‘µ∑’Ë∫√‘‡«≥‡¡◊Õßø≈Õ‡√  (Flores) (¿“殓° NOAA) ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬„πªï 1992 ·≈–°«à“ 2,200 §π ‡ ’¬™’«‘µ∑’ˇ¡◊Õ߉Õ∑“‡ª (Aitape) ª√–‡∑»ª“ªí«π‘«°‘π’ „πªï 1998 §«“¡‡ ’¬À“¬¢Õß∑√—æ¬å ‘πµ° °“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ »Ÿπ¬å PTWC ´÷Ëßµ—ÈßÕ¬Ÿà„°≈⇡◊ÕߌÕπ‚π≈Ÿ≈Ÿ ‡°“–Œ“«“¬ ª√–¡“≥ 1 æ—π≈â“π‡À√’¬≠ À√—∞œ (4 À¡◊Ëπ≈â“π∫“∑) ∂÷ß·¡â«à“¡“°°«à“ ®–®—¥ àߢâÕ¡Ÿ≈‡µ◊Õπ¿—¬∑’ˇ°‘¥®“° ÷π“¡‘„Àâ·°àÀπ૬ߓπª√–®”™“µ‘µà“ßÊ „π ´â“¬ √Ÿª®”≈Õß∑“ߧա摫‡µÕ√å · ¥ß§«“¡‡ª≈’ˬπ·ª≈ߢÕßæ◊Èπº‘«πÈ”∑–‡≈„π™à«ß‡«≈“ √âÕ¬≈– 80 ¢Õ߇Àµÿ°“√≥å§≈◊π ÷π“¡‘∂≈à¡™“¬Ωíß®–‡°‘¥¢÷π„π¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘ø° Ë ò È î ∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° πÕ°®“°»Ÿπ¬å¢Õß À√—∞œ ·≈⫬—ß¡’»Ÿπ¬å ∑’Ë·ºàπ¥‘π‰À«·≈–∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 30 °√°Æ“§¡ ªï 1995 ≥ ª√–‡∑»™‘≈’ µ—«Õ—°…√ A „π¿“æ À¡“¬∂÷ß ‡¡◊ÕßÕ—π‚µø“°— µâ“ (Antofagasta) „πª√–‡∑»™‘≈’ ·µàª√–‡∑»∑’¡™“¬Ωíß„π∫√‘‡«≥Õ◊πÊ ‡™àπ ¡À“ ¡ÿ∑√Õ‘π‡¥’¬1 ∑–‡≈‡¡¥‘‡µÕ√å- Ë ’ ò Ë ‡µ◊Õπ¿—¬Õ◊πÊ„π√–¥—∫ª√–‡∑»·≈–√–¥—∫¿Ÿ¡¿“§´÷ß¡’°“√¥”‡π‘πß“πÕ¬Ÿ∑ª√–‡∑» Ë ‘ Ë à ’ ¢«“ §◊Õ√Ÿª®”≈Õß∑“ߧա摫‡µÕ√å¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ª√–¡“≥ 3 ™—Ë«‚¡ßÀ≈—ß®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ≠’˪ÿÉπ À¡Ÿà‡°“–‚æ≈‘π’‡´’¬¢ÕßΩ√—Ë߇»  (French Polynesia) ™‘≈’ √— ‡´’¬ ·≈– °àÕµ—«·≈â«  À√—∞Õ‡¡√‘°“ ‡ªìπµâπ W (West) = µ–«—πµ° S (South) = „µâ 1 ¥—߇™àπ‡Àµÿ°“√≥å§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈ࡪ√–‡∑»„π·∂∫‡Õ‡´’¬µ–«—πÕÕ°‡©’¬ß„µâ ·∂∫‡Õ‡´’¬„µâ ·≈–ª√–‡∑»„π∑«’ª·Õø√‘°“µ–«—πÕÕ° 5 ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 ∏—𫓧¡ ªï 2004
  • 9. § §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡√’ ¬ °Õ’ ° Õ¬à “ ߉¥â «à “ ç§≈◊Ë π ∑–‡≈∑’Ë ‡ °‘ ¥ ®“° ·ºàπ¥‘π‰À«é (seismic sea waves) ·µà¡—°‡√’¬°°—πº‘¥Ê «à“ ç§≈◊ËππÈ”¢÷ÈππÈ”≈ßé (tidal wave) ¡—°®–‡°‘¥¢÷Èπ®“°·ºàπ¥‘π‰À« À√◊Õ∫“ߧ√—È߇°‘¥®“°·ºàπ¥‘π„µâ∑–‡≈∂≈à¡ À√◊Õ‡°‘¥®“°¿Ÿ‡¢“‰ø „µâ∑–‡≈√–‡∫‘¥(·µà ‰¡à∫àÕ¬§√—Èßπ—°) À√◊Õ‡°‘¥®“°≈Ÿ°Õÿ°“∫“µæÿàß≈ß ∑–‡≈(·µà°ÁπâÕ¬§√—Èß¡“°) °“√√–‡∫‘¥¢Õß¿Ÿ‡¢“‰ø„µâ∑–‡≈π—Èπ Õ“® °àÕ„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë¡’§«“¡√ÿπ·√߉¥â µ—«Õ¬à“߇™àπ °“√√–‡∫‘¥ §√—Èß„À≠à¢Õß¿Ÿ‡¢“‰ø°√“°–µ—« (Krakatau) „πª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬ ∑ƒ…Æ’·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ∑ƒ…Æ’·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° (plate tectonics)  ¡¡ÿµ‘¿“溑«‚≈°«à“ª√–°Õ∫¥â«¬ ‡¡◊Ë Õªï 1883  à ߺ≈„À⇰‘ ¥§≈◊Ëπ ÷ π“¡‘ Ÿ ߪ√–¡“≥ 40 ‡¡µ√ ·ºàπÀ‘π‡ª≈◊Õ°‚≈° (lithospheric plates) ∑’ËÀπ“ª√–¡“≥ 70-250 °‘‚≈‡¡µ√ ‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß æ√âÕ¡∑—Èß∑”≈“¬À¡Ÿà∫â“πµ“¡™“¬Ωíòß√“∫ (40-150 ‰¡≈å) ®”π«π‰¡à°’Ë·ºàπ ≈Õ¬‡≈◊ËÕπ‰ª¡“Õ¬Ÿà∫πº‘«‚≈°™—Èπ≈à“ß∑’ˇÀ≈«·≈– ‡ªìπÀπâ“°≈Õß·≈–¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ¡“°°«à“ 30,000 §π ‡À𒬫Àπ◊¥ (asthenosphere) ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡À≈à“π’ȧ√Õ∫§≈ÿ¡º‘«‚≈°∑—ÈßÀ¡¥ ∑ÿ°¿Ÿ¡‘¿“§¢Õß‚≈°∑’ËÕ¬Ÿàµ‘¥¡À“ ¡ÿ∑√¡’ ‚Õ°“ ∑’Ë®–‚¥π§≈◊Ëπ ∑—Èß∑’ˇªìπ∑«’ª·≈–æ◊Èπ¡À“ ¡ÿ∑√ ‚¥¬∑’Ë¡’°“√‡§≈◊ËÕπµ—«‰ª¡“√–À«à“ß°—π„πÕ—µ√“  ÷π“¡‘‰¥â∑—ÈßÀ¡¥ ∑—Èßπ’Ȫ√–‡∑»„π·∂∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°·≈–„π ‰¡à‡°‘π 10 ‡´πµ‘‡¡µ√µàÕªï ∫√‘‡«≥∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õß·ºàπ¡“ —¡º— °—π ‡√’¬°«à“ ∑–‡≈µà“ßÊ ∑’ËÕ¬Ÿà™“¬¢Õ∫¡’ ‚Õ°“ ∂Ÿ°§ÿ°§“¡®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ¢π“¥ ç∫√‘‡«≥¢Õ∫·ºàπé (plate boundary) (Õ“®®–‡ÀÁπ¿“æßà“¬°«à“À“°‡√’¬°«à“ §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ∑’Ë ‡ °‘ ¥ ¢÷È π ®“°·ºà 𠥑 π ‰À«„π∑–‡≈≠’Ë ªÿÉ π °”≈— ß ‡§≈◊Ë Õ πµ— « ‡¢â “ ∂≈à ¡ ‡°“–‚Õ°ÿ ™‘ √‘ „À≠à∫Õ¬°«à“ª√–‡∑»Õ◊πÊ ‡æ√“–¡’·ºàπ¥‘π‰À«√ÿπ·√ß µ“¡·π«„°≈â à Ë ç∫√‘‡«≥√Õ¬µàÕ√–À«à“ß·ºàπé) °“√∫Õ°™π‘¥¢ÕߢÕ∫·ºàπ®–°”À𥵓¡«‘∏’ ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 情¿“§¡ ªï 1983 √–¥—∫πÈ”Àπÿπ„π¿“æ¡’§«“¡ Ÿß 5.9 ‡¡µ√ ¢Õ∫¢Õß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°‡°‘¥¢÷Èπ§àÕπ¢â“ß∫àÕ¬¡“° ‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¢Õß·ºàπÀπ÷Ë߇¡◊ËÕ‡∑’¬∫°—∫Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß √Õ¬µàÕ√–À«à“ß·ºàπ¡’À≈“¬·∫∫ (19 øÿµ) ·µà√–¥—∫πÈ”Àπÿπ«—¥‰¥â∑’Ë®—ßÀ«—¥Õ–°‘µ– ´÷ËßÕ¬ŸàÀà“ß®“°®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß·ºàπ¥‘π‰À« ∑—Èßπ’È¢÷ÈπÕ¬Ÿà°—∫«‘∏’‡§≈◊ËÕπµ—«∑’Ë·ºàπÀπ÷Ëß°√–∑”µàÕÕ’°·ºàπÀπ÷Ëß ´÷Ëß«‘∏’‡§≈◊ËÕπµ—« ‰ª∑“ß∑‘»µ–«—πÕÕ° 100 °‘‚≈‡¡µ√ ¡’√–¥—∫ Ÿß∂÷ß 14 ‡¡µ√ (45 øÿµ) ·≈–¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®“° ¡’Õ¬Ÿà 3 ·∫∫ §◊Õ (1) ·∫∫°√–®“¬µ—« (spreading) §◊Õ‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ‡Àµÿ°“√≥åπ’È√«¡∑—ÈßÀ¡¥ 100 §π „π®”π«ππ’È 3 §π‡ ’¬™’«‘µ∑’˪√–‡∑»‡°“À≈’„µâ ´÷Ëߧ≈◊Ëπ¬—°…å ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ‡¥‘π∑“ß¡“∂÷ß¿“¬À≈—߇°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈â«™—Ë«‚¡ß§√÷Ëß ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª ∫√‘‡«≥∑’Ë à«π„À≠à§≈◊Ëπ ÷π“¡‘°àÕµ—«  Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’ËÕÕ°®“°°—π (2) ·∫∫¡ÿ¥µ—« (subduction) §◊Õ·ºàπ‡ª≈◊Õ° ·∫∫°√–®“¬µ—« (√“¬ß“π¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬‚µ‰° ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ) √Õ¬·µ°‡ª≈◊Õ°‚≈° ‚≈°‡§≈◊ËÕπ‡¢â“À“°—π ‚¥¬∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·ºàπÀπ÷Ëß¡ÿ¥‡¢â“‰ªÕ¬Ÿà „ µâ · ºà π ·ºàπ¥‘π ¡À“ ¡ÿ∑√ ‡ª≈◊Õ°‚≈° Õ’°·ºàπÀπ÷Ëß ·≈– (3) ·∫∫‡ª≈’ˬπ√Ÿª (transform) §◊Õ·ºàπ ‡∑à“°—∫√âÕ¬≈– 80 ¢Õßæ≈—ßß“π∑’‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«∑—«‚≈° ¡—°®–‡°‘¥¢÷π„π∫√‘‡«≥ Ë Ë È ‡ª≈◊Õ°‚≈°®”π«π  Õß·ºàπ‡§≈◊ËÕπ∑’Ë„π·π«πÕπºà“π´÷Ëß°—π·≈–°—π ∫√‘‡«≥∑’Ë ∑’‡°‘¥°“√¡ÿ¥µ—« ´÷ßæ◊πº‘«‚≈°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√¡’°“√‡§≈◊Õπµ—«¡ÿ¥‡¢â“‰ª„µâæπ·ºàπ∑«’ª Ë Ë È Ë ◊È ¡’ ‚Õ°“  Ÿß„π°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â§◊Õ ∫√‘‡«≥∑’Ë·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡§≈◊ËÕπ·∫∫ À√◊Õ„µâ·ºàπ∑âÕß¡À“ ¡ÿ∑√∑’ˇæ‘Ëß®–°àÕµ—«¢÷Èπ¡“„À¡à ¡ÿ¥µ—« (subduction zone) ´÷Ëß “¡“√∂ —߇°µ‰¥â®“°·π«√àÕß≈÷°„µâ¡À“ ¡ÿ∑√ ·ºàπ¥‘π‰À«„™à«“®–∑”„À⇰‘¥§≈◊π ÷π“¡‘∑°§√—߉ª §≈◊π ÷π“¡‘®–‡°‘¥‰¥â°µÕ‡¡◊Õ à Ë ÿ È Ë Áà Ë ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ° (deep ocean trenches) ·≈–‡°“–∑’ˇ°‘¥®“°¿Ÿ‡¢“‰ø À√◊Õ·π«¿Ÿ‡¢“‰ø∑’Ë ·ºàπ¥‘π‰À«∑’√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°π—πµâÕßÕ¬Ÿà„µâÀ√◊Õ„°≈â°∫¡À“ ¡ÿ∑√ ·≈–‰ª∑”„Àâ Ë È — ∞“π∏√≥’¿“§ ºÿ¥¢÷Èπ¡“§Ÿà°—∫√àÕß≈÷°„π∫√‘‡«≥¢Õ∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî° ∫√‘‡«≥¥—ß°≈à“«π’È „π æ◊Èπ ¡ÿ∑√¡’°“√‡§≈◊ËÕπ∑’Ë„π·π«µ—Èß (¢π“¥§«“¡ ŸßÀ≈“¬‡¡µ√) „πæ◊Èπ∑’Ë°«â“ß (∂÷ß À‘πÀπ◊¥ ∫“ߧ√—È߇√’¬°«à“ «ß·À«π·Àà߉ø (the Ring of Fire) Àπ÷Ëß· πµ“√“ß°‘‚≈‡¡µ√) ·ºàπ¥‘π‰À«„π∫√‘‡«≥πÈ”µ◊Èπ (≈÷°‰¡à‡°‘π 70 °‘‚≈‡¡µ√ ·ºàπ¥‘π‰À« À‘πÀπ◊¥ (µ◊Èπ) ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°·∫∫¡ÿ¥µ—« À√◊Õ 42 ‰¡≈å) µ“¡·π«°“√¡ÿ¥µ—«¢Õß·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ‡ªìπµ—«°“√°àÕ„À⇰‘¥§≈◊Ëπ (ª“π°≈“ß) ·ºàπ¥‘π‰À«·≈–§≈◊Ëπ ÷π“¡‘  ÷π“¡‘∑¡Õ“πÿ¿“æ„π°“√∑”≈“¬ Ÿß∑’ ¥ °≈‰°∑’∑”„À⇰‘¥§≈◊π¬—°…å π“¡‘ª√–°Õ∫¥â«¬ ’Ë ’ Ëÿ Ë Ë ÷ (≈÷°) ·ºàπ¥‘π‰À«Õ“®‡°‘¥¡“®“°¿Ÿ‡¢“‰ø√–‡∫‘¥ ·µà·ºàπ¥‘π‰À« à«π„À≠à‡°‘¥ ªí®®—¬µà“ßÊ §◊Õ ª√‘¡“≥°“√‡§≈◊ËÕπ‰À«∑—Èß·π«µ—Èß·≈–·π«πÕπ¢Õßæ◊Èπ ¡ÿ∑√ ®“°°“√‡§≈◊Õπ∑’∫√‘‡«≥√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈° (fault) ∑’¢Õ∫√Õ¬µàÕ√–À«à“ß Ë Ë Ë §«“¡°«â“ߢ«“ߢÕß∫√‘‡«≥∑’ˇ°‘¥°“√‡§≈◊ËÕπ‰À« °“√∑√ÿ¥µ—«¢Õß™—Èπµ–°Õπ„µâ Õ∏‘∫“¬°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«·≈–°“√‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¢Õß·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°„π‡™‘ß∏√≥’«‘∑¬“ ‰¥â·∫àß‚§√ß √â“ß ¢Õß‚≈°‡ªìπ 3  à«π„À≠à ‡√’¬°«à“ ‡ª≈◊Õ°‚≈° (Crust) ‡π◊ÈÕ‚≈° (Mantle) ·≈–·°àπ‚≈° (Core) ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° ·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫∑’Ë¡’§«“¡√ÿπ·√ß¡“°À√◊Õ∑’˪≈àÕ¬æ≈—ßß“π ∑–‡≈∑’‡°‘¥¢÷πæ√âÕ¡Ê °—∫°“√ —π –‡∑◊Õπ ·≈–ª√– ‘∑∏‘¿“æ¢Õß°“√∂à“¬‡∑æ≈—ßß“π Ë È Ë ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°®–ª√–°Õ∫¥â«¬ 2  à«π ‰¥â·°à (1) ∏√≥’¿“§™—ÈππÕ° À√◊Õ ≈‘‚∑ ‡øï¬√å (Lithosphere) ®“°‡ª≈◊Õ°‚≈°‰ª¬—ßπÈ”„π¡À“ ¡ÿ∑√ ´÷Ë߇ªìπ à«π‡ª≈◊Õ°‚≈° à«π∑’ˇªìπ¢Õß·¢ÁßÀàÕÀÿâ¡Õ¬Ÿà™—ÈππÕ° ÿ¥¢Õß‚≈° ·≈–‡ªìπ·ºàπ¢π“¥‡≈Á°®”π«π ¡“°¡’§«“¡Àπ“ª√–¡“≥ 70-250 °‘‚≈‡¡µ√ (40-150 ‰¡≈å) (2) ∞“π∏√≥’¿“§ À√◊Õ ·Õ ‡∑‚π ‡øï¬√å (Asthenosphere) ‡ªìπ à«π∫π ÿ¥¢Õß™—Èπ‡π◊ÈÕ‚≈° ¡’≈—°…≥–‡ªìπÀ‘πÀ≈Õ¡‡À≈«∑’ˇ√’¬°«à“ À‘πÀπ◊¥ 6 (Magma) ¡’§«“¡ÕàÕπµ—«·≈–¬◊¥À¬ÿàπ‰¥â Õ¬Ÿà≈÷°®“°º‘«‚≈°≈߉ª 100-350 °‘‚≈‡¡µ√
  • 10. ·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡¡◊ËÕ§√“«‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈´÷ËßÕ¬Ÿà ‰°≈®“°™“¬ΩíòߢÕߪ√–‡∑»π‘§“√“°—« °“√ —Ëπ –‡∑◊ÕπÕ¬Ÿà∑’Ë∫√‘‡«≥πÈ”µ◊Èπ ‚¥¬¡’°“√‡§≈◊ËÕπ¬â“¬µ”·ÀπàߢÕß√Õ¬·µ°¢Õß ‡¡◊Õ«—π∑’Ë 2 °—𬓬π ªï 1992 («—¥§«“¡√ÿπ·√ß À√◊Õ magnitude √–¥—∫ 7.2 √‘°‡µÕ√å) Ë ‡ª≈◊Õ°‚≈° (fault) ‡ªìπ√–¬–∑“ßÀ≈“¬‡¡µ√ ·≈–æ◊Èπº‘«¢Õß√Õ¬·µ°∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ®“° ºŸâ§π∑’Ëπ—Ëπ‰¡à ‰¥â√Ÿâ ÷°∂÷ß·√ß —Ëπ –‡∑◊Õπ¡“°π—° §«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ (severity of ·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈®–¡’¢π“¥‡≈Á°°«à“æ◊Èπº‘«√Õ¬·µ°∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«ª√°µ‘ shaking) Õ¬Ÿà„π√–¥—∫‡æ’¬ß 2 À√◊Õ 3 (µ“¡¡“µ√«—¥ √–¥—∫µË” ÿ¥§◊Õ 1 ∂÷ß √–¥—∫ Ÿß ·ºàπ¥‘π‰À«∑’∑”„À⇰‘¥§≈◊π ÷π“¡‘Õ°ª√–‡¿∑Àπ÷ߧ◊Õ ·ºàπ¥‘π‰À«∑’¡°“√ —π –‡∑◊Õπ Ë Ë ’ Ë Ë ’ Ë  ÿ¥§◊Õ 12) ·µà√–¬–‡«≈“√“«Ê 20-70 π“∑’À≈—ß®“°·ºàπ¥‘π‰À« ‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ §àÕπ¢â“ߙⓠ·≈–¡’°“√‡§≈◊ËÕπµ—«µ“¡·π«√Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈°„µâæ◊Èπ∑–‡≈™â“ ‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíß∑–‡≈¢Õߪ√–‡∑»π‘§“√“°—« §≈◊ππ’¡¬Õ¥§≈◊π Ÿß°«à“ 4 ‡¡µ√ ò Ë È ’ Ë °«à“°√≥’·ºàπ¥‘π‰À«ª√°µ‘ «‘∏’°“√‡¥’¬«∑’Ë®–µÕ∫‰¥â«à“·ºàπ¥‘π‰À«®–∑”„À⇰‘¥ (13 øÿµ) ®“°√–¥—∫πÈ”∑–‡≈‡©≈’ˬ ·≈–¡’√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥Õ¬Ÿà∑’Ë 10.7 ‡¡µ√ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘À√◊Õ‰¡àπ—Èπ ‡°‘¥®“°°“√§”π«≥À“§à“ seismic moment ´÷Ëß„™â§≈◊Ëπ (35 øÿµ) §≈◊Ëπ¬—°…å ‰¥â´—¥Ωíòß„π‡«≈“∑’Ë ‰¡à¡’ºŸâ „¥‰¥â∑—π‡µ√’¬¡µ—«‰«â°àÕπ ∑”„Àâ¡’ºŸâ‡ ’¬ °“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ∑’Ë¡’§“∫‡«≈“∑’Ëπ“π¡“° (π“π°«à“ 50 «‘π“∑’µàÕ§“∫) §≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ™’«‘µ·≈–∑√—æ¬å ‘π‡ ’¬À“¬®”π«π¡“° §√—Èß√⓬·√ßÕ’° 2 §√—Èß∑’ˇ°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À« §◊Õ∑’ˇ°“–™«“ ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘§√—Èßπ—Èπ‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ¢π“¥¬—°…å ∑—Èßπ’È ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 2 ¡‘∂ÿπ“¬π ªï 1994 ·≈–∑’˪√–‡∑»‡ª√Ÿ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 21 °ÿ¡¿“æ—π∏å „πªï ·ºàπ¥‘π‰À«∑’Ë∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ‡ªìπ·ºàπ¥‘π‰À«„µâ∑–‡≈∑’Ë¡’®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß 1996 ®ÿ ¥ »Ÿ π ¬å ° ≈“ߢÕß°“√ —Ë π  –‡∑◊ Õ π¢Õß·ºà 𠥑 π ‰À« (focus) §◊ Õ ®ÿ¥Àπ÷Ëß„π‚≈° (Õ“®®–Õ¬Ÿà „µâ∑–‡≈À√◊Õ„µâæ‘¿æ) ∑’Ë∫√‘‡«≥·ºàπ¥‘π·¬° ÕÕ°®“°°—π§√—Èß·√°·≈–®–‡ªìπ®ÿ¥∑’˧≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À« (seismic wave) °àÕµ—«¢÷Èπ  à«π®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ß∑’˺‘«‚≈° (epicenter) §◊Õ®ÿ¥∫πæ◊Èπº‘«‚≈°∑’Ë Õ¬Ÿà‡Àπ◊Õ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ߢÕß°“√ —Ëπ –‡∑◊Õπ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À« √–¥—∫§«“¡ √ÿπ·√ß (magnitude) ¢Õß·ºàπ¥‘π‰À« §◊Õ§à“≈Õ°“√‘∑¡ (logarithm) ¢Õß ÷ §«“¡ Ÿß(amplitude)∑’Ë Ÿß ÿ¥¢Õߧ≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À«≈Ÿ°Àπ÷Ëß2µ“¡∑’Ë«—¥‰¥â ®“°‡§√◊ËÕß«—¥§«“¡ —Ëπ –‡∑◊Õπ (seismometer) ¥—ßπ—Èπ·ºàπ¥‘π‰À« §≈◊Ëπ ÷π“¡‘: §«“¡ —¡æ—π∏å°—∫»Ÿπ¬å°≈“ß°“√‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À« ‡¡◊Õ߇Õ≈ ∑√“π´‘‚µ (El Transito) ª√–‡∑»π‘§“√“°—« ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 1 °—𬓬π ªï 1992 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √–¥—∫ 9 ¡’§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊π·ºàπ¥‘π‰À«‡ªìπ 10 ‡∑à“¢Õߧ«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊π Ë Ë (SEA SURFACE) = º‘«πÈ”∑–‡≈  Ÿß 9 ‡¡µ√‰¥â‡¢â“∂≈à¡·≈–∑”≈“¬À¡Ÿ∫“π®”π«π 1,000 À≈—ߧ“‡√◊Õπ ¡’º‡ ’¬™’«µ 16 §π ∫“¥‡®Á∫ à â Ÿâ ‘ ·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫ 8 ·≈–‡ªìπ 100 ‡∑à“¢Õß·ºàπ¥‘π‰À«√–¥—∫ 7 (SEAFLOOR) = æ◊Èπ∑–‡≈ 151 §π §≈◊π ÷π“¡‘≈°·√°∑’‡¢â“¡“∂≈à¡π—π¡’¢π“¥‡≈Á° ∑”„Àâª√–™“™π∑’Õ“»—¬Õ¬Ÿ√¡™“¬Ωíß∑–‡≈ Ë Ÿ Ë È Ë à‘ ò (FAULT) = √Õ¬·µ°¢Õ߇ª≈◊Õ°‚≈° ¡’ ‚Õ°“ À≈∫Àπ’®“°°“√‡¢â“∂≈à¡¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘≈Ÿ°∑’Ë Õß ·≈–≈Ÿ°∑’Ë “¡ ºŸâ§π°«à“ 40,000 §π ‰¥â√—∫º≈°√–∑∫®“°°“√ Ÿ≠‡ ’¬∫â“πÀ√◊ÕÕ“™’æ 2 §≈◊Ëπ·ºàπ¥‘π‰À«¡’ 2 ª√–‡¿∑ §◊Õ (1) §≈◊ËπÕ—¥µ—« (compressional wave) À√◊Õ§≈◊Ëπª∞¡¿Ÿ¡‘ (primary wave: P-Wave) ´÷Ë߇ªìπ§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥®“°°“√Õ—¥µ—« ‚¥¬‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈° (¿“æ‚¥¬ Harry Yeh ®“°¡À“«‘∑¬“≈—¬«Õ™‘ßµ—π) ‡§≈◊Ë Õ π∑’Ë ® –‡°‘ ¥ ·√ßÕ— ¥ ¢÷È π ∑”„Àâ Õ πÿ ¿ “§¢Õߥ‘ π ∂Ÿ ° Õ— ¥ ‡¢â “ À“°— π Õ¬à “ ß√«¥‡√Á « °“√Õ— ¥ µ— « ¢ÕßÕπÿ ¿ “§¥‘ π Õ¬à “ ß√«¥‡√Á « °à Õ „Àâ ‡ °‘ ¥ ·√ߪؑ °‘ √‘ ¬ “¿“¬„πµà Õ µâ “ π °“√À¥µ—« ´÷ß·√ߪؑ°√¬“π’®–∑”„Àâ¥π¢¬“¬µ—«ÕÕ°Õ¬à“ß√«¥‡√Á« ºà“π®ÿ¥∑’‡ªìπ ¿“«–‡¥‘¡ ·≈–°“√¢¬“¬µ—«¢ÕßÕπÿ¿“§¥‘ππ’°®–∑”„À⇰‘¥·√ßÕ—¥„πÕπÿ¿“§∂—¥‰ª ∑”„À⇰‘¥ªØ‘°√¬“ Ë ‘‘ È ‘ Ë ÈÁ ‘‘ µàÕ‡π◊ËÕ߇ªìπ≈Ÿ°‚´à·≈–·ºà√—»¡’ ‚¥¬√Õ∫ (2) §≈◊Ëπ‡©◊Õπ (shear wave) À√◊Õ§≈◊Ëπ∑ÿµ‘¬¿Ÿ¡‘ (secondary wave: S-Wave) ´÷Ë߇ªìπ§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥®“°°“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ߢÕßÕπÿ¿“§·∫∫ 7 ‡©◊Õπ ¥—ßµ—«Õ¬à“߇™àπ ‡¡◊ËÕ·ºàπ‡ª≈◊Õ°‚≈°‡§≈◊ËÕπ∑’Ë ®–‡°‘¥·√ß∑’Ë∑”„ÀâÕπÿ¿“§¢Õߥ‘π‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ß ´÷Ëß°“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ߢÕßÕπÿ¿“§¥‘π®–°àÕ„À⇰‘¥·√ߪؑ°‘√‘¬“¿“¬„πµàÕµâ“π °“√‡ª≈’ˬπ√Ÿª√à“ß ´÷Ëß∑”„À⇰‘¥°“√‡§≈◊ËÕπ∑’ˇªìπ§≈◊Ëπ·ºà√—»¡’ÕÕ°‚¥¬√Õ∫ (∑’Ë¡“ Àπ—ß ◊Õ “√“πÿ°√¡‰∑¬ ”À√—∫‡¬“«™πœ ‡≈à¡∑’Ë 28 ‡√◊ËÕß·ºàπ¥‘π‰À«)
  • 11. § ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π¡À“ ¡ÿ∑√™à«ßπÈ”≈÷°Õ“®¡’¢π“¥‡≈Á° (∫àÕ¬§√—Èß  Ÿß‡æ’¬ß 20-30 ‡´πµ‘‡¡µ√ À√◊Õ‡µ’Ȭ °«à“π—Èπ) ·≈–‰¡à “¡“√∂‡ÀÁπÀ√◊Õ√Ÿâ ÷°‰¥â¢≥–Õ¬Ÿà∫π‡√◊Õ°≈“ß∑–‡≈≈÷° ·µà‡ ¡◊Ë Õ §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡§≈◊ËÕπµ—«∂÷ß∫√‘‡«≥∑’ËπÈ”µ◊Èπ„π·∂∫™“¬Ωíòß §«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ “¡“√∂‡æ‘Ë¡¢÷Èπ‰¥âÕ¬à“ß√«¥‡√Á« ∫“ߧ√—Èß §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë¡’º≈°√–∑∫∑—Ë«∑—Èß·ª´‘øî° ·≈–„π√–¥—∫¿Ÿ¡‘¿“§ §√—Èß ÿ¥∑⓬∑’Ë ÷π“¡‘ °àÕ„À⇰‘¥¿—¬æ‘∫—µ‘¡À“»“≈∑—Ë«¡À“ ¡ÿ∑√ ·ª´‘øî° ‡°‘¥¢÷Èπ„πªï 1960 ´÷Ë߇ªìπº≈®“°·ºàπ¥‘π‰À«πÕ°™“¬Ωíòß ªï 1995 ·≈–®“°§≈◊π ÷π“¡‘∑°Õµ—«∑’‡ª√Ÿ ‡¡◊Õ«—π∑’Ë 21 °ÿ¡¿“æ—π∏å ªï 1996 Ë ’Ë à Ë Ë πÈ”®“°™“¬Ωíòß∑–‡≈®–∂Ÿ°¥Ÿ¥≈ß Ÿà¡À“ ¡ÿ∑√°àÕπ°“√∂≈à¡¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √–¥—∫πÈ”≈¥∑’ˇ°‘¥®“° ÷π“¡‘ ª√–‡∑»™‘≈’ ‡Àµÿ°“√≥å§√“«π—Èπ°àÕ„À⇰‘¥§«“¡‡ ’¬À“¬ ·≈–§√à“ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘ “¡“√∂‡§≈◊ËÕπ∑’Ë®“°¥â“πÀπ÷ËߢÕß¡À“ ¡ÿ∑√ ®–≈¥µË”¬‘Ëß°«à“«—π∑’ËπÈ”≈ߵ˔ ÿ¥ ¥—ßπ—Èπ°“√≈¥√–¥—∫¢ÕßπÈ”∑–‡≈Õ¬à“ߺ‘¥ —߇°µπ’È §«√®–∂◊Õ‡ªìπ ™’«‘µºŸâ§π∑’ËÕ“»—¬Õ¬Ÿà∫√‘‡«≥™“¬ΩíòߢÕߪ√–‡∑»™‘≈’ ·≈–·ºà¢¬“¬ ·ª´‘øî°‰ª¬—ßÕ’°¥â“πÀπ÷Ëß„π‡«≈“πâÕ¬°«à“Àπ÷Ëß«—π Õ¬à“߉√°Á¥’  —≠≠“≥‡µ◊Õπ¿—¬«à“§≈◊Ëπ ÷π“¡‘°”≈—ß„°≈â®–¡“∂÷ß ‰ª∂÷ß∫√‘‡«≥À¡Ÿà‡°“–Œ“«“¬·≈–ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ πÕ°®“°π’È ‡¡◊ËÕ ª√–™“™π∑’Õ¬Ÿà „°≈â°∫·ºàπ¥‘π‰À«¢π“¥„À≠à Õ“®®–æ∫«à“¡’§≈◊π Ë — Ë ·ºàπ¥‘π‰À«§√—ß„À≠à∑¡≈√—∞Õ≈“ °“ (The Great Alaskan Earth- È ’Ë  ÷π“¡‘‚∂¡´—¥∂÷ßΩíòß¿“¬„π‰¡à°’Ëπ“∑’À≈—ß®“°·ºàπ¥‘π‰À« ¥â«¬‡Àµÿ quake) „πªï 1964 °Á∑”„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡™“¬Ωíòß À≈“¬ π’ȇÕß ¿—¬§ÿ°§“¡®“°§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÀ≈“¬æ◊Èπ∑’Ë ‡™àπ Õ≈“ °“ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–‡¥‘π∑“ß™â“≈ß„ππÈ”µ◊Èπ „π¢≥–∑’˧«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ‡æ‘Ë¡¢÷ÈπÕ¬à“ß√«¥‡√Á« ¡≈√—∞¢Õß À√—∞Õ‡¡√‘°“ µ—Èß·µàÕ≈“ °“ ‚Õ‡√°Õπ ≈ß¡“∂÷ß øî≈‘ªªîπ å ≠’˪ÿÉπ ·≈–™“¬Ωíòßµ–«—πµ°¢Õߪ√–‡∑» À√—∞Õ‡¡√‘°“ ·§≈‘øÕ√å‡π’¬ Õ“®‡ªìπ·∫∫∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑—π∑’®“°‡Àµÿ·ºàπ¥‘π‰À«„°≈♓¬Ωíò߇æ√“– 10.6 °¡. „™â‡«≈“∂÷ßΩíò߇撬߉¡à°’Ëπ“∑’ À√◊ÕÕ“®®–‡ªìπ·∫∫∑’Ë ‰¡à¥à«ππ—° „π‡¥◊Õπ°√°Æ“§¡ ªï 1993 §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë°àÕµ—«¢÷Èπ„π∑–‡≈ ≠’˪ÿÉπ‰¥â§√à“™’«‘µ™“«≠’˪ÿÉπ‰ª°«à“ 120 §π ·≈–¡’§«“¡‡ ’¬À“¬ À“°§≈◊π ÷π“¡‘‡°‘¥®“°·ºàπ¥‘π‰À«„πæ◊π∑’À“߉°≈ ´÷ß®–„™â‡«≈“ Ë È Ë à Ë 213 °¡. 23 °¡. µ—Èß·µà 3 ∂÷ß 22 ™—Ë«‚¡ß ®÷ß®–‡§≈◊ËÕπ∑’Ë¡“∂÷ßΩíòß ‡°‘¥¢÷Èπ°—∫ª√–‡∑»‡°“À≈’·≈–√— ‡´’¬ ·µà§«“¡‡ ’¬À“¬‰¡à¡“°‰ª 10 ¡. °«à“π—Èπ‡æ√“–æ≈—ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘∂Ÿ°®”°—¥Õ¬Ÿà·µà „π∑–‡≈≠’˪ÿÉπ 50 ¡. ‡∑à“π—Èπ ‡Àµÿ°“√≥凙àππ’ȇ√“‡√’¬°«à“ ç‡Àµÿ°“√≥å√–¥—∫¿Ÿ¡‘¿“§ (regional event)é ‡æ√“–®”°—¥Õ¬Ÿà„π∫√‘‡«≥∑’ˇ≈Á°  ”À√—∫ºŸâ§π 4,000 ¡. §«“¡≈÷° Õ—µ√“§«“¡‡√Á« §«“¡¬“«¢Õߧ≈◊Ëπ ∑’ËÕ“»—¬Õ¬Ÿà∑’Ë™“¬Ωíòßµ–«—πµ°‡©’¬ß‡Àπ◊Õ¢Õß≠’˪ÿÉπ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘Õ“® (‡¡µ√) (°¡./™¡.) (°¡.) ‡°‘¥¢÷Èπ‡æ’¬ß‰¡à°’Ëπ“∑’À≈—߇°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈ 7000 943 282 „π™à«ß∑»«√√… 1990 (ªï 1990-1999) ‰¥â‡°‘¥§≈◊π ÷π“¡‘√–¥—∫ Ë 4000 713 213 ¿Ÿ¡‘¿“§¢÷Èπ∑’Ë π‘§“√“°—«(1992) Õ‘π‚¥π’‡´’¬(1994) øî≈‘ªªîπ å 2000 504 151 200 159 48 √«¡∑—Èߪ“ªí«π‘«°‘π’(1998) ·≈–‡ª√Ÿ(1996) ‰¥â§√à“™’«‘µºŸâ§π‰ª 50 79 23 À≈“¬æ—π§π πÕ°®“°π’ȧ«“¡‡ ’¬À“¬∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑’ËÕ◊ËπÊ §◊Õ 10 36 10.6 §«“¡‡ ’¬À“¬¢Õß∑√—æ¬å ‘π∑’Ë™‘≈’(1995) ·≈–‡¡Á°´‘‚° ∫“ߧ√—Èß ¿“æ ≥ ‡¡◊Õßæ“°“√“¡—π (Pagaraman) ‡°“–∫“∫‘ (⁄Babi §«“¡‡ ’¬À“¬°Á‡°‘¥¢÷π°—∫ ∂“π∑’´ßÕ¬ŸÀ“߉°≈ÕÕ°‰ª ‡™àπ À¡Ÿ‡°“– È Ë ÷Ë à à à Island) ª√–‡∑»Õ‘π‚¥π’‡´’¬ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 12 ∏—𫓧¡ ªï 1992 „π¡À“ ¡ÿ∑√‡ªî¥ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘¡’§«“¡ Ÿß‡æ’¬ß‰¡à°’Ë ‘∫‡´πµ‘‡¡µ√ (1 øÿµ) «—¥∑’˺‘«πÈ”∑–‡≈ ·µà§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ®–‡æ‘Ë¡¢÷ÈπÕ¬à“ß√«¥‡√Á« §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡ ¢â “ ∑”≈“¬≈â “ ß∑ÿ °  ‘Ë ß ∑ÿ ° Õ¬à “ ß ‡À≈◊ Õ ‰«â ‡ æ’ ¬ ß ¡“‡§´—  (Marquesas Islands) „π‚æ≈’π’‡´’¬¢ÕßΩ√—Ë߇»  ´÷Ë߉¥â „π√–¥—∫πÈ”µ◊Èπ æ≈—ßß“π¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘®–¢¬“¬µ—«®“°º‘«πÈ”≈ß Ÿàæ◊Èπ∑–‡≈∑’Ë≈÷°∑’Ë ÿ¥ ·≈–‡¡◊ËÕ§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∂≈à¡∫√‘‡«≥™“¬Ωíòß À“¥∑√“¬¢“« ¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®”π«πª√–¡“≥ 700 §π ®“° §«“¡·√ߢÕߧ≈◊Ëπ®–∂Ÿ°∫’∫Õ—¥¥â«¬√–¬–∑“ß∑’Ë —Èπ·≈–√–¥—∫§«“¡≈÷°∑’˵◊Èπ¢÷Èπ¡“° ∑”„À⇰‘¥·√ߧ≈◊Ëπ∑’Ë¡’Õ“πÿ¿“æ„π°“√∑”≈“¬≈â“ß Ÿß √—∫º≈°√–∑∫®“°§≈◊π ÷π“¡‘∑°Õµ—«∑’™≈’ ‡¡◊Õ«—π∑’Ë 30 °√°Æ“§¡ Ë ’Ë à Ë‘ Ë ·ºàπ¥‘π‰À«·≈– ÷π“¡‘ (¿“æ‚¥¬ Harry Yeh ®“°¡À“«‘∑¬“≈—¬«Õ™‘ßµ—π) 8
  • 12.  ÷π“¡‘‡¥‘π∑“߇√Á«·§à‰Àπ? „π¡À“ ¡ÿ∑√´÷Ëß≈÷°‡°‘π°«à“ 6,000 ‡¡µ√ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’Ë ‰¡à “¡“√∂ —߇°µ‡ÀÁπ‰¥â Àπ÷Ëß„°≈âÊ °—πÕ“®‡º™‘≠§≈◊Ëπ„À≠à·≈–√ÿπ·√ß πÈ”∑–‡≈Õ“®∑à«¡‡¢â“‰ª‰¥â ‰°≈∂÷ß 300  “¡“√∂‡¥‘π∑“߇∑à“°—∫§«“¡‡√Á«¢Õ߇§√◊Õß∫‘π‰Õæàπ §◊ե⫬՗µ√“§«“¡‡√Á« Ÿß°«à“ Ë ‡¡µ√ (1,000 øÿµ) À√◊Õ‰°≈°«à“π—ÈπÕ’° ∑”„Àâæ◊Èπ∑’Ë∑’ËπÕ߉ª¥â«¬πÈ”·≈–‡»… ‘Ëߪ√—°À—° 800 °‘‚≈‡¡µ√µàÕ™—Ë«‚¡ß (500 ‰¡≈åµàÕ™—Ë«‚¡ß) ·≈– “¡“√∂‡§≈◊ËÕπ®“°¥â“πÀπ÷Ëß æ—ߧ√Õ∫§≈ÿ¡‡ªìπ∫√‘‡«≥°«â“ß ¢Õß¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘øî°∂÷ßÕ’°¥â“πÀπ÷Ëß„π‡«≈“µË”°«à“Àπ÷Ëß«—𠬑Ëß ÷π“¡‘‡¥‘π∑“ß √«¥‡√Á«¡“°·§à ‰À𠬑Ëß®”‡ªìπ∑’Ë®–µâÕß∑√“∫¢âÕ¡Ÿ≈∑—π∑’∑’ˇ°‘¥°“√°àÕµ—«¢Õߧ≈◊Ëπ  ÷π“¡‘‡°‘¥¢÷Èπ∫àÕ¬‰À¡? ªí®®ÿ∫—ππ—°«‘∑¬“»“ µ√å “¡“√∂∑”𓬉¥â«à“§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥¢÷Èππ—Èπ®–‡¥‘π∑“߉ª ‡π◊ËÕß®“°π—°«‘∑¬“»“ µ√å ‰¡à “¡“√∂欓°√≥å ‰¥â«à“®–‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«¢÷Èπ‡¡◊ËÕ„¥ ®÷ß ∂÷ß ∂“π∑’˵à“ßÊ °—π„π‡«≈“„¥‰¥â ‚¥¬¥Ÿ®“°≈—°…≥–¢Õß·À≈àß°”‡π‘¥¢Õß·ºàπ¥‘π ‰¡à   “¡“√∂∫Õ°‰¥â «à “ §≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ® –‡°‘ ¥ ¢÷È π ‡¡◊ËÕ„¥‡™àπ°—π Õ¬à“߉√°Á¥’ ®“°°“√¥Ÿ ‰À«·≈–≈—°…≥–¢Õßæ◊Èπ¥‘π„µâ∑–‡≈∑’˧≈◊Ëπ‡¥‘π∑“ߺà“π  ÷π“¡‘®–‡¥‘π∑“ß™â“≈ß ª√–«—µ‘¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÕ¥’µ ∑”„Àâπ—°«‘∑¬“»“ µ√å∑√“∫«à“∑’Ë ‰Àπ¡’ ‚Õ°“ ‡°‘¥§≈◊Ëπ ‡¡◊ËÕ‡¢â“‡¢µπÈ”µ◊Èπ ·µà§≈◊Ëπ®–‡√‘Ë¡ Ÿß¢÷ÈπÕ¬à“ßπà“¡À—»®√√¬å  ÷π“¡‘‰¥â∫â“ß °“√«—¥§«“¡ Ÿß¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„πÕ¥’µ®÷ß¡’ª√–‚¬™πåµàÕ°“√∑”𓬠º≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊π ÷π“¡‘∑®–‡°‘¥¢÷π √«¡∑—ß∑√“∫¢Õ∫‡¢µ¢ÕßπÈ”∑à«¡¢Õßæ◊π∑’™“¬Ωíß Ë ’Ë È È È Ë ò  ÷π“¡‘„À≠à¢π“¥‰Àπ? À√◊Õ™ÿ¡™π„¥Ê „πÕ𓧵 °“√»÷°…“«‘®¬‡°’¬«°—∫§≈◊π ÷π“¡‘„πÕ¥’µ®–™à«¬„π°“√«‘‡§√“–Àå — Ë Ë ¢π“¥·≈–§«“¡√ÿπ·√ߢÕß ÷π“¡‘‡°‘¥®“°≈—°…≥–µà“ßÊ ¢Õß∑âÕß∑–‡≈·≈– §«“¡∂’Ë¢Õß°“√‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â „π™à«ß 500 ªï∑’˺à“π¡“ æ∫«à“‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘¢÷Èπ„π ™“¬Ωíß ·π«ª–°“√—ß Õà“« ª“°·¡àπÈ”  —µ«å·≈–æ◊™„µâ∑Õß∑–‡≈ §«“¡≈“¥¢ÕßÀ“¥ ò â §“∫¡À“ ¡ÿ∑√·ª´‘ø°ª√–¡“≥ 3-4 §√—ß„π∑ÿ°Ê »µ«√√… ·≈– à«π¡“°‡°‘¥¢÷π∑’∫√‘‡«≥ î È È Ë µ≈Õ¥®π√–¬–Àà“ߢÕߧ≈◊Ëπ®“°®ÿ¥°”‡π‘¥·ºàπ¥‘π‰À«  ‘Ë߇À≈à“π’È¡’º≈°√–∑∫µàÕ πÕ°™“¬Ωíòß∑–‡≈¢Õߪ√–‡∑»™‘≈’ §«“¡√ÿπ·√ߢÕß ÷π“¡‘‡¡◊Õ´—¥‡¢â“Ωíß ‡¡◊Õ ÷π“¡‘´¥Ωíß·≈–‚∂¡µ—«‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘ππ—π Ë ò Ë — ò È √–¥—∫πȔՓ®∂Ÿ°¥—π„Àâæߢ÷πÀ≈“¬‡¡µ√ „π°√≥’∑·√ß ÿ¥π—π √–¥—∫πÈ”®–¢÷π Ÿß°«à“ ÿà È ’Ë È È 15 ‡¡µ√ (50 øÿµ)  ”À√—∫ ÷π“¡‘∑’ˇ¥‘π∑“ß¡“‰°≈  ”À√—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑’ˇ°‘¥„°≈â °“√§”π«≥√–¬–‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¡◊ËÕ‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«πÕ°™“¬ΩíòߢÕß »Ÿπ¬å°≈“ß·ºàπ¥‘π‰À« √–¥—∫πȔՓ®¡’§«“¡ Ÿß‡°‘π 30 ‡¡µ√ (100 øÿµ) ∑—Èßπ’È ª√–‡∑»™‘≈’ ‡ âπ‚§âß·µà≈–«ß· ¥ß‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·µà≈–™—Ë«‚¡ßπ—∫ ®“°‡«≈“∑’Ë·ºàπ¥‘π‰À« §≈◊Ëπ≈Ÿ°·√°Õ“®‰¡à „™à§≈◊Ëπ≈Ÿ°„À≠à∑’Ë ÿ¥„π∫√√¥“√–≈Õ°§≈◊Ëπ∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ∑—ÈßÀ¡¥ ®ÿ¥»Ÿπ¬å°≈“ß∑’˺‘«‚≈° (Epicenter) ™ÿ¡™π™“¬Ωíòß·ÀàßÀπ÷ËßÕ“®‰¡àª√– ∫°—∫§≈◊Ëπ∑’Ë·√ß¡“°π—° „π¢≥–∑’ËÕ’°™ÿ¡™π  ∂“π’«—¥πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß (Tide Stations) √–¬–‡«≈“°“√‡¥‘π∑“ߢÕߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·µà≈–™—Ë«‚¡ß E (East) = µ–«—πÕÕ° W (West) = µ–«—πµ° „π°“√»÷°…“¿“¬À≈—߇Àµÿ°“√≥å ®–µâÕß¡’°“√‡°Á∫µ—«‡≈¢¢Õß ç√–¬–∑“߇¢â“Ωíßé ·≈– ç√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥é ò ‡æ◊ËÕª√–‡¡‘𧫓¡√ÿπ·√ߢÕߺ≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊Ëπ ç√–¬–∑“߇¢â“Ωíòßé À¡“¬∂÷ß √–¬–∑“߉°≈∑’Ë ÿ¥ ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 26 情¿“§¡ ªï 1983 ‡°‘¥·ºàπ¥‘π‰À«„π∑–‡≈≠’˪ÿÉπ ·≈–¿“¬À≈—ß §≈◊Ëπ ÷π“¡‘‰¥â‡§≈◊ËÕπµ—«‡¢â“ Ÿà™“¬Ωíòß∑–‡≈ ∑”„À⇰‘¥√–≈Õ°§≈◊Ëπ„π√–¬– —ÈπÊ ∑“ß·π«πÕπ∑’˧≈◊Ëπ ÷π“¡‘æÿàß≈÷°‡¢â“‰ª„π·ºàπ¥‘π ç√–¥—∫πÈ”Àπÿπ Ÿß ÿ¥é À¡“¬∂÷ß √–¥—∫¢ÕßπÈ” Ÿß ÿ¥ ¿“æπ’È∂à“¬ ≥ ∫√‘‡«≥∑à“‡√◊Õ‚π™‘‚√ (Noshiro) ≥ ª√–‡∑»≠’˪ÿÉπ ‡Àπ◊Õ√–¥—∫πÈ”∑–‡≈ª“π°≈“ߢ≥–‡°‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ ´÷Ëß “¡“√∂«—¥‰¥â®“°§à“°÷Ëß°≈“ß√–À«à“ߧà“∫π ÿ¥ (¢âÕ¡Ÿ≈®“°√“¬ß“π¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬‚µ‰°) ·≈–≈à“ß ÿ¥¢Õß —≠≠“≥∑’˪√“°Æ∫π‡§√◊ËÕß¡◊Õ«—¥√–¥—∫πÈ”¢÷ÈππÈ”≈ß (tide gauge instrument) 9
  • 13. ‡¡◊ËÕ«—π∑’Ë 27 ¡’π“§¡ ªï 1964 ≥ ‡¡◊Õß‚§¥’·Õ° (Kodiak) ¡≈√—∞Õ≈“ °“ ª√–‡∑» À√—∞Õ‡¡√‘°“ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘∑”„Àâ¡’ºŸâ‡ ’¬™’«‘µ®”π«π 21 §π ·≈– √â“ß §«“¡‡ ’ ¬ À“¬¿“¬·°à ‡ ¡◊ Õ ß‚§¥’ · Õ°·≈–∫√‘ ‡ «≥„°≈â ‡ §’ ¬ ß §‘ ¥ ‡ªì π ¡Ÿ ≈ §à “ 30 ≈â“π‡À√’¬≠ À√—∞œ (1,200 ≈â“π∫“∑) »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» (International Tsunami Information Center - ITIC) »Ÿπ¬å¢âÕ¡Ÿ≈§≈◊Ëπ ÷π“¡‘√–À«à“ߪ√–‡∑» À√◊Õ ITIC ‰¥â√—∫°“√ π—∫ πÿπ∫“ß à«π®“°§≥–°√√¡°“√√–À«à“ߪ√–‡∑»¥â“π ¡ÿ∑√»“ µ√å (Intergovernmental Oceanographic Commission: IOC) ‡æ◊ËÕµ‘¥µ“¡·≈–ª√–‡¡‘πº≈°“√∑”ß“π·≈–ª√– ‘∑∏‘¿“æ¢Õß√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬ §≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π·ª´‘øî° (TWSP) °‘®°√√¡¢Õß ITIC ®–‡ √‘¡ √â“ß„À⇰Á∫·≈–«‘‡§√“–Àå¢âÕ¡Ÿ≈‡æ◊ËÕª√–‡¡‘πº≈°√–∑∫¢Õߧ≈◊Ëπ ÷π“¡‘ √«¡∑—Èß °“√°√–®“¬¢à“«‡µ◊Õπ¿—¬‰ª Ÿº‡°’¬«¢âÕß∑ÿ°ΩÉ“¬Õ¬à“ß¡’ª√– ‘∑∏‘¿“æ Ÿß ÿ¥ Õ’°∑—ß„À⧫“¡√Ÿ·≈–Ωñ°Õ∫√¡‡°’¬«°—∫¿—¬¢Õߧ≈◊π ÷π“¡‘‚¥¬«‘∏°“√µà“ßÊ à Ÿâ Ë È â Ë Ë ’ ¿“懢’¬π™◊ËÕ ç§≈◊Ëπ (The Wave)é ‚¥¬≈Ÿ°—  √“«“Àå (Lucas Rawah) ·Àà߇¡◊Õ߉Õ∑“‡ª (Aitape) ‡™à𠮥À¡“¬¢à“« °√–¥“π¢à“« °“√®—¥‚ª√·°√¡∫√√¬“¬‚¥¬ºŸâ‡™’ˬ«™“≠ ·≈–°“√®—¥∑”‡«Á∫‰´µå· ¥ß¢âÕ¡Ÿ≈‡°’ˬ«°—∫§≈◊Ëπ ÷π“¡‘ πÕ°®“°π’È ITIC √”≈÷ ° ∂÷ ß ‡Àµÿ ° “√≥å ° “√‡°‘ ¥ ·ºà 𠥑 π ‰À«·≈–§≈◊Ë π  ÷ π “¡‘ ‡ ¡◊Ë Õ«— π∑’Ë 17 °√°Æ“§¡ ªï 1998 ∑’˪√–‡∑»ª“ªí«π‘«°‘π’ ·ºàπ¥‘π‰À«¢π“¥§«“¡√ÿπ·√ß 7.1 ‰¥â°àÕ„À⇰‘¥·ºàπ¥‘π∂≈à¡„µâ∑–‡≈ ¬—߉¥â „À⧫“¡™à«¬‡À≈◊Õ∑“߇∑§π‘§‡æ◊ËÕ π—∫ πÿπ°“√æ—≤π“·≈–°“√ª√—∫ª√ÿß√–∫∫‡µ◊Õπ¿—¬§≈◊Ëπ ÷π“¡‘„π√–¥—∫ª√–‡∑»Õ’°¥â«¬  àߺ≈„À⇰‘¥§≈◊Ëπ ÷π“¡‘‡¢â“∑”≈“¬∫â“π‡√◊Õπ∫√‘‡«≥™“¬Ωíò߇¡◊Õ߉Õ∑“‡ª 10