Download to read offline
![BY EDMOND Y. AZADIAN
When President Obama launched
his healthcare reform bill, he triggered
a nationwide controversy. The most
vocal opponents of the bill took their
position in order to express their
opposition to the president rather than
the content of the bill. Therefore, any
legislative move by the president
seemed toxic.
To dramatize the controversy, polit-
ical satirist Jon Stuart, the former host
of Comedy Central’s “The Daily Show”
conducted a survey, asking people
whether they favored Obamacare or
Affordable Healthcare. Lo and behold,
the latter turned out to be the winner.
The farce, of course, is that the people
were choosing the very same bill pre-
sented under two different labels.
If that degree of ignorance is toler-
ated in the most democratic country in
the world, some latitude can be
allowed for the electorate in Armenia,
which is facing a referendum on con-
stitutional reforms on December 6.
As of this writing, polls taken in
Armenia indicate that 50 percent of
the voting public is undecided. That
may be the result of a variety of rea-
sons: either the constitutional reforms
have not been properly explained to
the voting public or the voters are
overwhelmed by the pressing demands
of their livelihood — because of ram-
pant poverty — or there is general apa-
thy towards any political issues.
But since the constitution will
determine the course of their daily
lives in the future, it must be taken
seriously so that the public does not
miss this opportunity to make its posi-
tion heard.
As complicated as those amend-
ments may be, there are certain salient
topics which are not beyond the com-
prehension of the ordinary citizen.
One of those issues is the transforma-
tion of the government from a presi-
dential democracy to a parliamentary
system. Under the current system, the
president is elected by the people and
can only serve two five-year terms.
The president retains single-handedly
all power. In the parliamentary system,
however, the president will be elected
by the National Assembly or parlia-
ment, for a one term of seven years
and he is no longer the commander-in-
chief of the armed forces. That power
will be conferred upon the prime min-
ister. The presidency will become a
mostly ceremonial post and the presi-
dent will be accountable to the parlia-
ment.
The number of seats in the parlia-
ment will be reduced from 131 to 101
and political parties will compete to be
elected to the parliament, rather than
individuals campaigning for seats.
Under the current system, a propor-
tion of the parliament is elected from
the list of individual candidates and
another group through party slates.
The government is, of course, pro-
moting a yes vote, whereas the opposi-
tion is spearheading the no campaign.
The main argument of the opposi-
tion is that through the proposed
amendments, President Serge
Sargisian is planning to perpetuate his
own rule. Armenia has in place a two-
term limit for the president, thus
Sargisian, who has run twice, cannot
do so anymore. He has, incidentally,
ruled out seeking the position of prime
minister if the changes are adopted.
The viewpoint of the opposition
gains some validity when we dissect
Armenia’s political spectrum.
As the head of the Republican
Party, Sargisian may indeed wield
some influence because it is the pub-
lic’s opinion that the Republican Party
will continue to dominate the parlia-
ment for the foreseeable future.
But that cannot last forever, as it
has been proven time and time again
Armenia’s recent history shows that
political parties have an ephemeral
nature and they are anchored on oli-
garchs or powerful individuals rather
than a set of beliefs or principles.
A case in point is Gagik Zaroukian’s
Prosperous Armenia Party, which
experienced a dramatic growth and
importance in Armenia’s power struc-
tures, only to be pulverized when his
business interests were threatened. As
of now, it has become a marginal party
hanging on to the coattails of the
Republican Party.
Therefore, the transformation into a
parliamentary system will mean
progress in democracy, as the political
parties mature and stand on their own,
advocating their particular political
philosophies or maintaining a plat-
form.
But because Armenia has not
reached that level of political sophisti-
cation yet, the road towards a more
democratic system should not be
blocked at this stage.
The constitution already underwent
one level of transformation during
Robert Kocharian’s administration in
2005, adopting the semi-presidential
system.
The proposed constitutional
reforms were launched in 2013 with
the input of the experiences of more
advanced democracies. The recom-
mendations of the Venice Council have
also been integrated in the proposed
amendments. The Venice Council,
which was created under the aegis of
Cont’d on page 10
LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 9
E N G L I S H S E C T I O N
MONDAY DECEMBER 21, 2015
Armenia at a
Legislative Crossroad
Armenia MOD: All this will
not go unanswered
The border tension is linked to
domestic politics and regional develop-
ments.
Minister of Defense of Armenia
Seyran Ohanyan expressed such a view
speaking to Armenian News-NEWS.am,
and reflecting on the tension caused by
Azerbaijan in recent days.
“It’s not about the people, but the
[Azerbaijani] leaders who exacerbate
the situation,” Ohanyan said. “I’m being
harsh in saying, but this situation
allows me to say a scum is a scum. (…)
All this will not go unanswered.”
In the Armenian defense minister’s
words, this situation has already
become a format and a way of life for Azerbaijan.
“Our adversaries have chosen this [way of life],” Seyran Ohanyan added.
“They should be treated the same way as they treat.”
Border tension has increased in recent days, and as a result, the Armenian
side has suffered one casualty and three injuries.
Seyran Ohanyan
Russia air base in Armenia gets
first batch of military helicopters
The first group of military heli-
copters has arrived in capital city
Yerevan’s Erebuni Air Base of the
Southern Military Okrug (district) base
of the Russian Armed Forces that are
stationed in Armenia.
The seven choppers were brought
from Krasnodar Krai (region), Russia.
Press service of the Southern
Military Okrug informed Armenian
News-NEWS.am that another consign-
ment of military helicopters will be
sent by the year’s end.
Erebuni Air Base has become a
component of the 102nd Russian
Military Base in Gyumri, Armenia.
Armenia and Luxembourg sign
Air Services Agreement
In the framework of his visit to Luxembourg, Karen Chshmarityan today had a
meeting with Luxembourg’s Sustainable Development and Infrastructure
Minister François Bausch .
At the meeting, the European side was represented by chief advisers of
Luxembourg government Tom Weisgerber and Félicie Weycker, Varos
Simonyan, Trade Representative to the EU, and Anna Chobanyan, head of Civil
Aviation Policy and Economic Regulation Department at Armenia’s Economy
Ministry, representing the Armenian side.
During the meeting, issues on the mutual significance of cooperation in the
aviation sphere were discussed.
François Bausch noted that Luxembourg’s Cargolux Airlines is very interested
in Armenian market and thanked Karen Chsmaritian for providing 7 degrees of
freedoms for cargo transportation in the field of bilateral cooperation.
He also said that Cargolux is going to present a cooperation program. Mutual
agreement was reached on organizing the visit of Cargolux representatives to
Armenia, during which the cooperation program will be discussed through rele-
vant meetings and discussions.
At the meeting, Armenian and Luxembourg representatives also signed an
intergovernmental Air Services Agreement under which the airline companies of
both states are provided with the opportunity to use routes for civil and cargo
transportation pursuant to the fifth and seventh freedoms.
The agreement was signed by Armenia’s Minister of Economy Karen
Chshmaritian and Luxembourg’s Sustainable Development and Infrastructure
Minister François Bausch.](https://image.slidesharecdn.com/abaka21-12-2015-151222003541/85/Abaka-21-12-2015-9-320.jpg)
![Armenia at a...
Cont’d from page 9
the Council of Europe, operates under
the paradigm of “democracy through
law.”
Former President Kocharian is
opposing the constitutional changes,
because, he insists, “the proposed
amendments fail to provide the true
‘decentralization’ which is one of the
purported aims of the reform.”
While Kocharian opposes the
reforms based on principal, the oppo-
sition parties are promoting the “no”
vote, on the principal of opposing
every directive from the government.
The Armenian National Congress,
headed by former president, Levon
Ter-Petrosian, held its own rally to
oppose the referendum.
Heritage Party founder Raffi
Hovannisian and Founding Parliament
headed by Jirair Sefilyan, are conduct-
ing their own “no” campaign.
The “no” campaign is not always
based on substance; it is mostly moti-
vated by politics, as it is revealed by
the statement of one of the opposition
leaders, Aram Manukyan, who recent-
ly visited Georgia, where the parlia-
mentary system was adopted and the
democratic process is experiencing its
own growing pains.
“I have met members of political
parties represented in the parliament,
Georgia is facing serious problems
today. They say it was not timely. I
don’t mean at all that the parliamen-
tary model is not good; it was just a
matter of expediency.”
Manukyan added that he opposed
the reforms because the country “is on
the threshold of war.”
It may sound ironic that all three
traditional parties have adopted an
identical position supporting the “yes”
vote. The ARF, Social Democratic
Hunchakyan Party and the ADL have
all expressed their positions and they
have been siding with the administra-
tion. The reason they support the “yes”
vote does not mean they are in the
pocket of the present administration.
As traditional parties, which have
many years of experience under their
belts, they see the prospect of future
developments as the other parties
mature and the parliamentary system
becomes truly functional then there
are opportunities of power sharing.
The ARF has the added incentive of
favoring the referendum because it has
chosen to join the ruling party in a
coalition.
During the remaining short time
before the referendum, the undecided
voters have to make up their minds.
But the government is convinced that
the yes position will carry the day on
December 6. Otherwise, they would
not have taken the chance.
One way or another, Armenia’s
legislative drama will end on
December 6.
10 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015
Zarakolu, who recognized
Armenian Genocide, receives
Peace Award
Turkish publisher Ragıp Zarakolu,
who had recognized the Armenian
Genocide, was awarded with
Denmark PL Foundation Peace
award. “Armenpress” reports the
aforementioned citing
DemokratHaber. According to the
latter, the prize will be awarded on
December 10.
The award is handed to Zarakolu
for the huge efforts he made in the
spheres of freedom of thought and expression, as well as human rights. He pub-
lished many books about the Armenian Genocide. He has visited Armenia for
several times, as well as the Armenian Genocide memorial complex.
EU to launch talks with Armenia
on unfair competition in area
of air transportation
In the framework of the struggle against unfair
competition, the European Commission stated
about its intention to seek a mandate from nation-
al governments of EU member-states for talks with
countries of the Gulf, as well as Turkey, China,
Mexico, Armenia and Association of Southeastern
Asian Nations (ASEAN) regarding the so-called
“Aviation package,” aimed at the economic growth
and improvement of competition within the EU.
The European Commission wants to convince Gulf-based airlines to give up
alleged subsidies as the EU plans to struggle against unfair competition.
European airlines accuse Gulf carriers – including Qatar Airways, Emirates and
Ethiad Airways - of receiving market-distorting state subsidies, a charge denied
by the companies themselves.
“While the additional connections provided by the Gulf airlines are welcome,
there are concerns regarding the conditions under which they operate,” the
European commission representative said, Euronews reports.
Professor: Resumption of “Great
Silk Road” will be “Agreement
of the Century” for Armenia
The agreement on resuming the
“Great Silk Road” will be the “Agreement
of the Century” for Armenia, especially
considering China’s involvement in the
construction of Iran-Armenia railway.
Nubar Chalmyan, Head of the Chair in
the Department of Diplomatic Service
and Communication, Faculty of
International Relations at Yerevan State
Linguistic University (YSLU), told
Armenian News – NEWS.am correspon-
dent.
He said that only a month ago he was
in Moscow, where he took part in the
international forum entitled “Silk Road:
Cultural Cooperation.” The forum was
attended by 300 guests from 16 countries
of the world, which are included in the
map of the “Great Silk Road.”
“4 countries from our region –
Armenia, Azerbaijan, Turkey and the
Islamic Republic of Iran – were repre-
sented [at the forum]. The great impor-
tance of resuming the “Silk Road” was
stressed at the forum. As to Armenia,
this is very important to us, since back in
the middle ages Armenia was on that
road and had trade relations with many
countries,” Nubar Chalmyan said.
According to him, the resumption of
this road in the 21st century is very
important for Armenia, since the country
will get the opportunity to have open
borders to the external world. “We are
ready - and the Chinese side also knows
this – to provide them with our intellec-
tual potential. The Armenian-Chinese
relations over the last years showed that
the Chinese value our scientific poten-
tial. The proof of this is, for instance, the
launch of “Nairit-2” in China,” Chalmyan
said.
The Professor also stressed that wide
perspectives will open for Armenia
thanks to the cooperation with Iran and
China in the sphere of railway construc-
tion. “Speaking about the “Great Silk
Road,” we must also suppose air routes.
I’m sure Yerevan-Beijing and Yerevan-
Shanghai flights will open,” Nubar
Chalmyan said.
Documents on Armenian Genocide
from Vatican Archive Published in
7-Volume Set
The Ministry of Foreign Affairs of Armenia informs that The Pontifical
Oriental Institute of Santa Maria Maggiore, the premier center for the study of
Eastern Christianity in Rome, held a special presentation event for a unique
seven-volume set of books on the Armenian Genocide by Father Georges-Henri
Ruyssen on November 21. The event was organized by the Embassy of Armenia
in the Holy See.
Rector of the Pontifical Oriental Institute David Nazar, clergymen of the
Armenian Apostolic and Catholic churches, political representatives, and mem-
bers of Armenian community in Italy were among the participants of the event.
The publication presents all the documents on the Armenian Genocide from
the period of the Hamidian massacres till the post-Genocide years of Kemalist
rule preserved in the Vatican closed archives, and provides a full picture of all
the stages of the Genocide, from planning to implementation.
During his speech, Ambassador of Armenia to the Holy See Mikael Minasyan
stressed the fact that the seven-volume set is a significant achievement for geno-
cide studies and contributes to the history of both the Armenian people and the
Turkish people as well. “The work by Father Ruyssen helps us to trace back the
facts. It helps us to read the past thus learning the lessons for the future,”
Minasyan said.
At the event, Minasyan presented Father Georges-Henri Ruyssen the Order of
Honor awarded by the President of Armenia for his contribution to Armenian
Studies and for his dissemination of spiritual values.](https://image.slidesharecdn.com/abaka21-12-2015-151222003541/85/Abaka-21-12-2015-10-320.jpg)
More Related Content
Abaka 21 12-2015
- 1. A X GA | I N % M < A K O U J A | I N : U F A S A R A K A K A N < A B A J A J : R J LX& TARI JIU 2014 :RKOU<ABJI% 21 D:KT:MB:R 2015 • VOL. XXXVI, NO 2014 • LUNDI, 21 DECEMBRE 2015 • MONDAY, DECEMBER 21, 2015 1915-2015 FA|OZ Z:{ASPANOUJ:AN 100-RD TAR:DAR} KE |I<:M :U KE PAFAN+:M Սահմանային լարուածութեան մասին` ԱՄՆ պետական բաժանմունքը. «Ծանր ռազմամթերքի կիրառումը անթոյլատրելի է» Ատրպէյճանական եւ հայկական զօրքե- րու շփման գիծին վրայ վ երջի ն լա ր ուածու- թիւնը ու ծանր ռազ- մամթերքի օգտագոր- ծումը անթոյլատրե- լի է. յայտարարած է ԱՄՆ պետական բա- ժանմունքի մամուլի ծառայութեան ղեկա- վ ար Ճ ո ն Քիրպի ն` հերթական ճեպազրոյ- ցի ընթացքին անդրադառնալով սահմանային վերջին մի- ջադէպերուն, կը հաղորդէ Tert.am-ը: Ան ցաւակցութիւն յայտնած է վերջին միջադէպի հե- տեւանքով զոհուածներու կամ վիրաւորուածներու ըն- տանիքներուն ու յիշեցուցած, որ նման յարձակումները չեն համապատասխաներ Ատրպէյճանի ու Հայաստանի նախա- գահներու ստանձնած յանձնառութիւններուն` ԼՂ հակա- մարտութիւնը խաղաղ ճանապարհով լուծելու հարցով: «Մենք կողմերուն կոչ կ՛ընենք պահպանելու հրադադա- րը»,-ըսած է Քիրպին: Ան նաեւ անդրադարձած է Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի նախագահներուն յառաջիկայ հանդիպման մասին: «ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահները այս ամիս հանդի- պում պիտի ունենան Հայաստանի ու Ատրպէյճանի նախա- գահներուն հետ: Մենք կողմերուն կոչ կ՛ընենք միջոցներ ձեռնարկելու` բռնութենէն խուսափելու եւ բանակցու- թիւններու մթնոլորտը բարելաւելու համար»,- ըսած է ան: Յիշեցնենք, որ վերջին օրերուն սահմանին իրադրութիւնը կը շարունակուի լարուած մնալ: ԼՂՀ ՊԲ-ն հաղորդագրու- թիւն տարածած էր` նշելով, որ ատրպէյճանական կողմը առաջին անգամ կրակ բացած է հրասայլէ: Հայկական կող- մէն զոհուած էր մէկ զինուոր: Երեքշաբթի՝ 8 Դեկտեմ- բեր 2015-ին, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան ընդունած է Կայունացման եւ զարգացման Եւրասիա- կան հիմնադրամի խորհուր- դի անդամները` Ռուսիոյ ելեւմուտքի նախարար, Հիմ- նադրամի խորհուրդի նա- խագահ Անտոն Սիլվանովի գլխաւորութեամբ: Անոնք Հայաստան կը գտնուին խորհուրդին 24-րդ նիստին մասնակցելու: Հանդիպման ներկայ եղած է նաեւ Կա- յունացման եւ զարգացման Եւրասիական հիմնադրամի միջոցներու կառավարիչ, Եւրասիական զարգացման դրամատան վարչութեան նախագահ Տմիթրի Փանքի- նը: Հանդիպումին ընթացքին նախագահ Սերժ Սարգսեան յոյս յայտնած է, որ խոր- հուրդի երեւանեան առաջին նիստը կը յատկանշուի իր ա ր դ ի ւ ն ա ւ է տ ո ւ թ ե ա մ բ , միեւնոյն ատեն մասնակից- ներուն կարելիութիւն տալով ծանօթանալու Հայաստա- նին, անոր զարգացման կա- րելիութիւններուն եւ ներ- կայի տնտեսական վիճա- կին: Ըստ անոր, Կայունաց- ման եւ զարգացման Եւ- րասիական հիմնադրամի ծիրին մէջ Հայաստանի հա- մագործակցութիւնը յաջո- ղութեամբ կը զարգանայ: Ան վստահեցուցած է, որ հիմ- նադրամին ֆինանսաւորու- մով Հայաստանի մէջ հեռա- նկարային ներդրումային եւ ե ն թ ա կ ա ռ ո ւ ց ո ւ ա ծ ք ա յ ի ն նախագիծերու իրականա- ցումը, անկասկած, պիտի նպաստէ երկրի տնտեսու- թեան կարեւորագոյն ճիւղե- րու զարգացման ու, ընդհա- նուր առմամբ, ընկերային- տնտեսական յառաջընթա- ցին: Հանդիպման ընթացքին զրուցակիցները համակար- ծիք եղած են այն մասին, որ միջպետական եւ ազգային մեծ ներդրումային նախա- գիծերու իրակ ա ն ա ցո ւ մ ը կարելիութիւն պիտի տայ աւելի ամրապնդելու Հայաս- տ ա ն ի ե ւ հ ի մ ն ա դ ր ա մ ի ն միւս անդամ պետութիւն- ներուն միջեւ համարկման կապերը: Անդրադարձ կա- տարուած է համագործակ- ցո ւ թ ե ա ն հ ե տ ա գա յ զա ր - գա ցմ ա ն հ ե ռա ն կ ա ր ի ն ե ւ առաջնահերթ ուղղութիւն- ներուն: Հայաստանի նախագահը եւ Կայունացման եւ զար- գացման Եւրասիական հիմ- նադրամի խորհուրդի ան- դամները միտքեր փոխա- ն ա կ ա ծ ե ն ն ա ե ւ հ ա մ ա շ - խ ա ր հ ա յի ն տ ն տ ե ս ա կ ա ն ներկայ զարգացումներուն եւ առկայ մարտահրաւէր- ներուն մասին, որոնց դիմա- կայելը, ըստ անոնց, միաս- նաբար շատ աւելի դիւրին պիտի ըլլայ: Հինգշաբթի՝ 10 Դեկտեմբեր 2015-ին, Մոնթրէալի Հրէական Ողջակիզումի թան- գարանին մէջ բացումը կատարուեցաւ «Մուսա Տաղի Քառասուն Օրերը» խորա- գիրը կրող ցուցահանդէսին, ուր կը ներկա- յացուին արխիւային լուսանկարներ՝ համա- պատասխան պատմական բացատրութիւն- ներով։ Ցուցահանդէսը կազմակերպուած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակի Գանատայի Միացեալ մարմնի եւ Մոնթրէա- լի Հրէական Ողջակիզումի թանգարանին կողմէ եւ կը վայելէ հովանաւորութիւնը Գա- նատայի ներգաղթի նախարարութեան։ Ցու- ցահանդէսը պիտի շարունակուի մինչեւ Հինգշաբթի՝ 11 Փետրուար 2016։ Ցուցահանդէսի բացման հանդիսութեան խօսք առաւ Գանատայի մօտ Հայաստանի դեսպան Արմէն Եգանեան, որ յատուկ շնոր- հակալութեան խօսք ուղղեց Գանատայի պետութեան ցուցահանդէսը հովանաւորե- լուն առիթով։ Նոյն օրուան երեկոյեան, Հրեայ ցեղաս- պանագէտ եւ պատմաբան Եայիր Օրոն ն ո յն թ ա ն գա ր ա ն ի ն մ էջ ն ե ր կ ա յա ցո ւ ց «Ֆրանց Վերֆէլի Մուսա Տաղի 40 օրերը վէպի ազդեցութիւնը Բ. Աշխարհամարտի հրէական դիմադրութեան վրայ» նիւթը։ Պատմաբան Օրոն շեշտեց, թէ յատկապէս Վարշաւիոյ հրէական թաղամասերուն մէջ, Վերֆէլի վէպը ծառացումի խթան եւ դիմադ- ր ո ւ թ ե ա ն ն ե ր շ ն չա ր ա ն հ ա ն դ ի ս ա ցա ծ է հրեայ ժողովուրդին։ Բանախօսութեան ըն- թացքին Օրոն խստօրէն դատապարտեց Իսրայէլի կառավարութեան բացասական դիրքորոշումը Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման գծով եւ կոչ ուղղեց Գանատայի կառավարութեան, որ իր կրթական ծրա- գիրներուն մէջ ներառնէ 20-րդ դարու ցե- ղասպանութիւններու պատմութիւնը։ Մոնթրէալի մէջ՝ Գանատայի պետութեան հովանաւորութիւնը վայելող «Մուսա Տաղի Քառասուն Օրերը» խորագրով ցուցահանդէս Նախագահ Սարգսեան Ընդունած է Եւրասիական Հիմնադրամի Խորհուրդի Անդամները Հայաստանի մէջ Ռուսիա կը զօրացնէ տեղակայուած իր ռազմակայանը Հայաստանի «էրե- բունի» ռազմակայա- նին մէջ Ռուսիոյ զին- ւած ուժերը կը զօրաց- նեն իրենց ներկայու- թիւնը` Մի24-Պ եւ Մի- 8ՄՏ ուղղաթիռներու նոր խմբաքանակ մա- տակարարելով: Այս մասին կը հա- ղորդէ Panorama.am-ը՝ վկայակոչելով «Ռիա նովոսթի» գործակալութիւնը: «Մինչ այս տարուան աւարտը պիտի ուղարկուի օդանա- ւերու եւս խմբաքանակ մը: Ուղղաթիռները պիտի տեղա- կայուին ՄԻԿ-29 կործանիչներու կողքին: Ուղղաթիռները կը համալրուին մէկ ամսուան ընթացքին, որմէ ետք օդաչու- ները պիտի սկսին ծրագրաւորուած թռիչքները»,- ըսուած է հաղորդագրութեան մէջ: Հարաւային ռազմական շրջանի մամուլի ծառայութիւնը կը տեղեկացնէ, որ ուղարկուած խմբաքանակին մէջ նե- րառուած են 7 հարուածային ՄԻ24-Պ եւ փոխադրութեան համար նախատեսուած ՄԻ-8ՄՏ ուղղաթիռ:
- 2. <abajaj;rj Hebdomadaire Arménien Armenian WeeklyISSN 0382-9251 Publié par /Published by Le Centre de Publication Tékéyan 825 rue Manoogian, Saint-Laurent, Québec H4N 1Z5 Tél: (514) 747-6680 • FAX: (514) 747-6162 e-mail: abaka@bellnet.ca www.tekeyanmontreal.ca PM40015549R10945 TPS/GST – R119209294 • TVQ/PST #1006268699 2 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Canada 2nd Class $80 (QC & ON) 1ère classe/first class $90 U.S.A. 1st class (US)$90 Autres pays/Other countries: 1st class (US)$120 Per issue $1.75 Dépôt légal: Bibliothèque du Québec ABAKA Patas.anatou .mbagir^ AU:TIS PAGGAL:AN ’anouzoumn;rou% nouiratououjiunn;rou ;u gras;n;aki patas.anatou^ SALBI MARKOS:AN Joronjoi patas.anatou^ MATAJ B& MAMOUR:AN “We acknowledge the financial support of the Government of Canada through the Canada Periodical Fund (CPF) for our publishing activities.” Համաշխարհային դրամատունը 50 միլիոն տոլար պիտի յատկացնէ Հայաստանին Համաշխարհային Դրամատան գործադիր տնօրէններու խոր- հուրդը որոշած է 50 միլիոն տո- լար փոխառութիւն յատկացնել Հայաստանին: Այս մասին, ըստ Armenpress.am-ի, տեղեկացու- ցած են Համաշխարհային դրա- մատան լրատուական ծառայու- թենէն։ Միջոցները պիտի ուղղորդը- ւ ի ն լա յն շ ր ջ ա ն ա կ ի բ ա ր ե փ ո - խումներու, որոնք նպատակամ- ղըուած են երկրի մէջ գանձային (fiscal), հասարակական եւ բնա- պահպանական կայունութեան ա մ ր ա պ ն դ մ ա ն , ի ն չպ էս նաեւ անոր արտադրանքի մրցունա- կութեան բարձրացման: Այս յատ- կացումը երրորդն է այն փոխա- ռութիւններու շարքին, որոնք, ընդհանուր առմամբ, կոչուած են օժանդակելու աշխատատեղեր ստեղծելու Հայաստանի կառա- վարութեան ռազմավարական նպատակին, որ երկրի գլխաւոր մարտահրաւէրն է: ՄԵՐ ՀԱՅԵԱՑՔՆԵՐԸ ԴԷՊԻ ԱՂԻՏԵԱԼ ԳՕՏԻ 27 ՏԱՐԻ ԱՆՑ Համայն հայաշխարհը կ’ոգեկոչէ Սպիտակի ու Լենինական (Գիւմրի)ի երկրաշարժի 27-րդ տարելիցը։ Տարերային աղէտ մը արդարեւ, որ Հայ ժողովուրդի վերջին կէս- դարեայ պատմութեան մէջ դարձաւ ամենաողբերգականը, որ ցայսօր կը մղկտայ իւրաքանչիւր հայու հոգիին մէջ, ի մասնաւորի երբ ոտք կը դնէ այդ փլատակ-կիսաւեր-կիսակառոյց տարածքներուն վրայ: Օդերեւութաբանական գիտական տուեալները ատենին արձանագրած էին, թ է եր կրաշարժի ը նթացքին աղէտի գօտիի երկրակեղեւի ընդեր- քէն դուրս ժայթքած էին Հիրոշիմայի վ րա յ ն ետ ո ւած տաս աթոմական ռումբերու պայթիւնի համարժէք ուժանիւթ, որուն պատճառով երկ- րաշարժի ալիքը տարածուած էր հա- մարեա աշխարհով մէկ մինչեւ այլ ցամաքամասեր…: Ըստ պաշտօնական տուեալներուն, այդ օր երկրա- շարժին որպէս հետեւանք արձանագրուեցան 25 հա- զար զոհուած մարդ, 140 հազար հաշմանդամներ, եւ կէս միլիոն մարդ մնաց անօթեւան։ 27 տարի անց, մեր հայեացքները կրկին սեւեռելով աղէտի գօտիներու տարածքին պատահած իրադար- ձութիւններուն, ու տակաւին կը շարունակենք մատ- նանշել գոյութիւն ունեցող մարդկային ողբերգութիւնը: Իսկ ամենադառնագոյնը այդ ողբերգական երեւոյթին կը մնայ այն՝ որ ցարդ այդ տարածքներուն վրայ գոյու- թիւն ունին անօթեւան մնացած քաղաքացիներ, որոնք դեռ կը սպասեն իրենց բնակարաններու կառուցման…: Այս տարեշրջանի ընթացքին մեծ թիւով հայեր աշ- խարհի զանազան անկիւններէն ի մի համախմբուեցան Հայաստան ոգեկոչելու համար Հայոց Ցեղասպանու- թեան100 ամեակը: Բիւր յարգանք բոլոր անոնց որոնց այցելութիւնները կը ծառայէին իրենց նպատակին, ազգային ու միջազգային համագումարներու ընթաց- քին իրենց արհեստագիտական ներդրումը ունենալուն համար: Սակայն բիւրաւոր հայ այցելուներէն քանին արդեօք գէթ հայու ճիտին պարտքը համարելով իրենց զբօսաշրջիկութեան ծրագրին ընդգրկեցին այց տալ աղէտի գօտի ու զգա՜լ մարդկային տարրական իրա- ւունքներէն իսկ զրկուածներուն թշուառութիւնը, տկար հոգիներու ստրկական խոնարհութիւնը, կեանքի պար- տըուածներուն գլխիկոր համակերպութիւնը հանդէպ իրենց հրամցուած սեւ ճակատագրին: Իսկ եթէ իրապէս այցելութիւնը կայացաւ, մի՞թէ կրցան նշմարել այդ թի- թեղաշէն հիւղակներու երդիքին տակ ծուարած, բո- ցեղէն հոգիներով սաւառնելու սահմանուած մարդ էակին մէջ տեսնել՝ ըմբոստութենէ պարտուած հայու հոգիներ, որոնք ոչ միայն անձնատուր եղած են կեան- քին հրամցուցած դաժան պայմաններուն, այլեւ իրենց հոգիներուն մէջ հանգած է կեանքի կրակը եւ խռոված է անարդարութեան զգացումով լեցուն հոգին անոնց: Այսօր 27 տարի անց, իւրաքանչիւր հայու իրաւունքն է տեսնել էապէս վերազարթնած Գիւմրի մը, վերա- կանգնած Սպիտակ մը ու հզօ՛ր Կիրովական մը, նման Երեւանի շքեղ ու նորակառոյց տարածքներուն: Այսօր պահն է մոռնալու գեղեցիկը եւ փնտռել ճշմարտու- թիւնը: Եւ ճշմարտութիւնը անկեղծութիւնն է ապրելու ներդաշնակ միութեամբը մտածումի, զգացումի, խօսքի, կեանքի եւ գործի: Որպէս հայրենասիրական զգացումներով տոգոր- ւած հայեր, այսօր պա՛հն է սիրելու Հայաստանը ոչ միայն Հրաշք Երեւանով, այլեւ իր ամբողջական տա- րածքներով Սպիտակով, Գիւմրիով, Տաւուշով ու Մեղ- րիով: Ինչո՞ւ տագնապիլ ամենադոյզն փափաքներուն համար, որոնց բախտակից ենք բոլորս խոնարհութեան ու զրկանքին մէջ:Ի՜նչ հզօր հմայք է մարդկային հա- մակրանքը, որ սրտերու մէջ անծանօթ՝ զգայուն կարեկ- ցութեան եւ եղբայրակցութեան ճամբայ կը բանայ, որպէսզի զգանք կոտտումը վէրքին՝ որ մեր նմանին սրտին վրայ 27 տարի առաջ բացուեցաւ ու դեռ կը կոտտայ իր լուռ ցաւերուն մէջ…: (Կը նուիրեմ սիրելի աշակերտներուս՝ Սօսին, Ար- տեօմին, Ժիրայրին ու Վահրամին, որոնք երկրաշարժի ահաւոր աղէտէն ետք Մելգոնեան բերուեցան ուսում ստանալու): Պայծիկ Գալայճեան Սպիտակի մէջ բացուած է երկրաշարժի հետեւանքներու վերացման մասնակցած զինուորներուն նուիրուած յուշարձան Երկուշ ա բթի՝ 7 Դեկտեմբեր 2015-ին, Սպիտակ քաղաքի մէջ բացուած է 1988 թուականի երկ- րաշարժի հետեւանքներու վերաց- ման աշխատանքներուն մասնակ- ցած զինուորներուն նուիրուած յու- շարձան: ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան լրատուական ծառայութեան տեղե- կութիւններով` յուշարձանի բացման արարողութեան ներկայ եղած են ՀՀ մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօ- ղոսեանը, ՌԴ մշակոյթի նախարարի տեղակալ Գրիգորի Փիրումովը, ՀՀ-ի մէջ ՌԴ արտակարգ եւ լիազօր դես- պան Իվան Վոլինգինը, Սպիտակի քաղաքապետ Գագիկ Սահակեանը, «Սպիտակի յուշարձան» ՀԿ-ի ղեկա- վար Նորայր Մուրատեանը, որ մաս- նակցած է երկրաշարժի հետեւանք- ներու վերացման աշխատանքնե- րուն: Խօսելով 1988-ի Դեկտեմբեր 7-ի արհաւիրքին մասին նախարար Յ. Պօղոսեանը նշած է. «Որքան էլ Սպիտակի երկրաշարժից ժամանակ անցնի, մենք միշտ յիշելու ենք մեր անմեղ զոհերին: Միեւնոյն ժամա- նակ չենք կարող մոռանալ այն ձեռ- քերը, որոնք մեկնուեցին հայ ժո- ղովրդին` օգնութեան ձեւով: Այս յուշարձանի բացումը կարեւոր իրա- դարձութիւն է, մեր շնորհակալու- թիւնը` սովետական զինուորներին»: Իր խօսքին մէջ նախարարը նաեւ շնորհակալութիւն յայտնած է իր գործընկերոջ` ՌԴ մշակոյթի նախա- րար Վլատիմիր Մետինսքիին, գոր- ծընթացի դժուարութիւնը իր ուսե- րուն վերցնելու համար: Նշենք, որ յուշարձանը ստեղ- ծըուած է Մոսկուայի մէջ` Ռուսա- կան ռազմապատմական միութեան նախաձեռնութեամբ եւ ֆինանսա- ւորուած է Ռուսաստանի կողմէն: Երեխայի հետ զինուորի պրոնզէ քանդակը (բարձրութիւնը 3.5 մեթր) ստեղծուած է ճարտարապետ Վա- տիմ Ֆրոլովի ղեկավարութեամբ, քանդակագործն է Ալեքսանդր Մի- րոնովը, ձեւաւորողը` Սոֆիա Շլէոն- գինան:
- 3. LUNDI 21 DECEMBRE2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 3 Սէյրան Օհանեան. «Հայկական զինուած ուժերը կը զսպեն հակառակորդին յարձակումը» Սահմանին լարուածութե ա ն աստիճանը հասած է գագաթնա- կէտին, սակայն հայկական զին- ւած ուժերը պատշաճ կերպով կը վերահսկեն իրավիճակը: Այս մասին՝ ըստ «Արմէնփրէս»-ի՝ Ազգային ժողովի մէջ լրագրողնե- րու հետ զրոյցի ընթացքին ըսած է ՀՀ պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեան: «Կրակում են ոչ միայն հրաձգային զէնքերից, այլեւ` ականանետերից: Բաւական մեծ քանակութեամբ կրակոցներ են եղել: Արցախի հարաւարեւելեան հատուածում, կրակել են նաեւ թանկից, կրակոցները դիպուկ չեն եղել: Սա հակառակորդի կողմից իրավիճակի ապակայունացման մարտավարութիւն է: Կարող է պատճառ լինել տարբեր քաղաքական իրադարձութիւնների` նախագահների հանդիպում, մեր տա- րածաշրջանի շուրջ, Մերձաւոր Արեւելքում տիրող իրավիճակը, որը շատ դէպքերում հասնում է մեր սահմաններին: Անձնուրաց գործողութիւնների շնորհիւ իրավիճակը վերահսկւում է: Ես, Արցախի պաշտպանութեան նա- խարարը, շտապի պետը լծուած ենք առաջին գծի իրավիճակի վերա- հսկման, համապատասխան քայլերի իրականացման գործին: Ուզում եմ, որ մեր ժողովուրդը վստահ լինի, որ զսպման մեխանիզմներ ձեւաւորել ենք»,- նշած է նախարարը: Հարցումին` ինչո՞ւ Հայաստան չի դիմեր միջազգային կառոյցներուն` ՀԱՊԿ-ին, ՄԱԿ-ի անվտանգութեան խորհուրդին, Սէյրան Օհանեան պա- տասխանած է. «Մենք գործ ունենք մի հարեւանի հետ, որը պարզ մարդկային լեզուն չի հասկանում, չեն հասկանում, որ բանակցային գոր- ծընթացը յաջողութիւնների մէջ վստահութեան մթնոլորտի ձեւաւորման ուղղութեամբ համապատասխան մեխանիզմներ պէտք է մշակենք: Երկխօսութեան համար հրադադար է պէտք, փոխադարձ պայմանաւոր- ւածութիւններ են պէտք: Միջազգային հետաքննութիւնն է, որը կարող է պարզել` որ կողմն է մեղաւոր: Եկել է ժամանակը, որ միջազգային հետաքննութեան անցկացման մեխանիզմների ձեւաւորման համար լուրջ աշխատանք տարուի, որպէսզի թիրախային գնահատականներ տրուեն: Զրուցել եմ Քասփրչիկի հետ, ասել այդ մասին: Բայց նրանք նոյնիսկ մարդկային պարզ յարաբե ր ո ւ թ ի ւ ն ն ե ր ը չե ն հ ա ս կ ա ն ո ւ մ : Նա յէք, օլիմպիական խաղերի ժամանակ, Միլլի Մէճլիսի ընտրութիւնների ժամանակ մենք զսպուածութիւն դրսեւորել ենք, ոչ մի խախտում չի եղել, բայց մեր հանրաքուէն չորս-հինգ օր է լարուածութեան աստիճանի բարձրացման պատճառ է դարձել: Դա է պատճառը, որ շատ հրամա- նատարներ չեն կարողացել դիրքերից իջնել, սահմանադրական պարտքը կատարել, որովհետեւ սահմանը լարուած է եղել»: Շար. էջ 12 Բակօ Սահակեան. «Արցախը պէտք է իր արժանի տեղը ունենայ միջազգային հանրութեան շարքին» ԼՂՀ նախագահ Բակօ Սահակ- եան Դեկտեմբեր 10-ին շնորհաւո- րական ուղերձ յղած է ԼՂՀ պետա- կան անկախութեան մասին հան- րաքուէի եւ Սահմանադրութեան օրուան առիթով: Արցախի Հանրապետութեան նա- խագահի աշխատակազմի տեղե- կատւութեան գլխաւոր վարչութեան փոխանցած տեղեկութիւններով՝ ուղերձին մէջ ըսուած է. «Սիրելի՛ արցախցիներ, Հանրապետութեան իշխանու- թիւնների եւ անձամբ իմ անունից ի սրտէ շնորհաւորում եմ ձեզ ԼՂՀ պե- տական ա նկ ախութեան մասին հանրաքուէի եւ Սահմանադրու- թեան օրուայ առթիւ: Այս տօնը յատ- կապէս կարեւոր է մեր ժողովրդի համար, քանի որ խորհրդանշում է ազատ ու անկախ, ժողովրդավարա- կան ու իրաւական պետութիւն կա- ռուցելու նրա ձգտումը, պետութիւն, որտեղ գերակայ է օրէնքը, որտեղ պաշտպանուած են մարդու իրա- ւունքներն ու ազատութիւնները, քաղաքացիների եւ պետութեան օրինական շահերն ու անվտան- գութիւնը: 1991 թուականին անկախութիւն հռչակած Արցախն անցել է պար- տադրուած պատերազմի միջով, յ աղթա հա ր ել է բ ազ ում դժուա- ր ութիւն նե ր ու փ որձութիւններ, բայց եւ ունեցել է փառաւոր յաղթա- նակներ ու նուաճումներ: Անկախ պետութեան կայացման ճանապարհին կարեւոր ձեռքբերում էր մեր երկրի մայր օրէնքի` Սահ- մանադրութեան ընդունումը: 2006 թուականի հանրաքուէն դարձաւ եւս մէկ վկայութիւնն այն բանի, որ մեր ժողովրդի ընտրած ուղին ճիշդ է ու հաստատուն, եւ որ ոչ ոք ու ոչ մի բան չեն կարող կասեցնել նրա ընթացքը: Դա պէտք է քաջ գիտակ- ցի նաեւ մեր հակառակորդը, որ պահ անգամ չի վարանում դիմելու սադրիչ գործողութիւնների: Հայաստանի եւ Սփիւռքի մեր քոյ- րերի ու եղբայրների հետ ձեռք ձեռ- քի մենք այսուհետ էլ անելու ենք ամէն ինչ Արցախի պետականու- թեան շարունակական ամրապնդ- ման, մեր ժողովրդի անվտանգու- թեան ու բարեկեցութեան ապա- հովման, պաշտպանունակութեան մակարդակի բարձրացման, տնտե- սութեան զարգացման, մարդկանց կենսապայմանների բարելաւման ուղղութեամբ: Արցախը պէտք է դառնայ զարգացած ու ժամանա- կակից հանրապետութիւն եւ իր արժանի տեղը զբաղեցնի միջազգա- յին հանրութեան շարքում: Թանկագին հայրենակիցներ, Մէկ անգամ եւս շնորհաւորում եմ բոլորիդ այս յիշարժան տօնի առթիւ եւ մաղթում խաղաղութիւն, քաջա- ռողջութիւն ու ամենայն բարիք»: Պաշտօնական Պրիւքսէլ ազդարարեց Հայաստանի եւ Եւրոմիութեան միջեւ նոր իրաւական փաստաթուղթի շուրջ բանակցութիւններուն պաշ- տօնական մեկնարկը: Եւրոմիութեան դիւանագիտութեան եւ անվտանգութեան հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ֆետերիքա Մոկերինին աշխատանքային այցով Պրիւքսէլ գտնուող արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալպանտեանի հետ հանդիպումէ ետք յայտարարեց, թէ բանակցային նոր փուլին մեկ- նարկը առիթ է փակելու անորոշութեան էջը, որ ի յայտ եկաւ 2013 թուա- կանէն յետոյ, կը հաղորդէ «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանը: «Հայաստանի եւ Եւրոմիութեան միջեւ 3.5 տարուայ բարդ աշխատանքը այսպիսով չի վատնուիր: Անիկա պիտի դառնայ մեր նոր յարաբերու- թիւններուն հիմքը»,- յայտարարած է Մոկերինին: Իր հերթին Էդուարդ Նալպանտեան նշած է.- «Հայկական կողմը վաղուց իր պատրաստակամութիւնն է արտայայտել Եւրոպական Միութեան հետ շրջանակային համաձայնագրի շուրջ բանակցութիւնները սկսելու վե- րաբերեալ, որն ըստ արժանւոյն կ’արտացոլի մեր համագործակցութեան խորութիւնն ու էութիւնը: Մենք ուրախ ենք, որ մեր յարաբերութիւնների իրաւական նոր հիմքի շուրջ բանակցութիւններ սկսելու Եւրոպական Միութեան խորհրդի որոշումը մեզ հնարաւորութիւն է տալիս առաջ գնալ այս ճանապարհով»: «Ես հաւատացած եմ, որ մենք այսօր նոր խոստումնալից էջ ենք բացում Հայաստան-Եւրոպական Միութիւն փոխ շահաւէտ յարաբերութիւններում: Շատերը, ովքեր երկու կողմից պէտք է ներգրաւուեն բանակցային գործընթացում, նորեկներ չեն եւ հարուստ փորձ են կուտակել անցեալում: Ես հաւատացած եմ, որ նրանց գիտելիքները եւ նպատակաուղղուա- ծութիւնը լաւագոյնս կը ծառայի ընդհանուր գործին»,- նաեւ ըսած է Հա- յաստանի արտաքին գործոց նախարարը: Յիշեցնենք, այս տարուան Հոկտեմբերին Եւրոմիութեան անդամ 28 պետութիւնները Լիւքսէմպուրկի մէջ հրամանագիր ստորագրեցին Հա- յաստանի եւ Եւրոմիութեան միջեւ նոր համաձայնագիր ստորագրելու շուրջ բանակցութիւններու մեկնարկին համար: Նոր փաստաթուղթը, որ կը փոխարինէ այժմ գործող Հայաստան-ԵՄ գործընկերութեան եւ գործակ- ցութեան համաձայնագիրին, Մոկերինիի խօսքով` հիմնուած պիտի ըլլայ մարդու իրաւունքներու, ժողովրդավարութեան եւ օրէնքի գերակայու- թեան սկզբունքներու վրայ: Ըստ Եւրոմիութեան դիւանագիտական գերատեսչութեան ղեկավարին` նոր համաձայնագիրը, որուն անուանումը դեռ յստակ չէ, միտուած է բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու կողմերուն առաւել ամուր համա- գործակցութեան համար: Խօսքը, մասնաւորապէս, փոխադրամիջոցներու, բնապահպանութեան եւ ուժանիւթի բնագաւառներու մասին է, ընդգծած է Մոկերինին: Հայաստանի եւ ԵՄ-ի միջեւ նոր փաստաթուղթի շուրջ բանակցութիւններու մեկնարկ
- 4. ԵԱՀԿ Մինսքի խումբիհամանա- խագահող երկիրներու պատուի- րակութիւններու ղեկավարներուն յայտարարութիւնը հաւասարակշըռ- ւած էր` իրենց ոճով, ամենակա- րեւորը այն է, որ իրենք հիմնական շեշտը կը դնեն խաղաղ կարգա - ւորման վրայ: Tert.am-ի հետ զրոյցի ընթացքին անդրադառնալով ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահ երկիր- ներու արտաքին գործոց նախա- րարներուն յայտարարութեան` այս մասին ըսած է Լեռնային Ղարա- բաղի Հանրապետութեան նախա- գահի մամուլի խօսնակ Դաւիթ Բա- բայեան: «Սա իրատեսական մօտեցում է, թէպէտ այն Ատրպէյճանի վրայ որե- ւէ ազդեցութիւն չի գործում: Այն, որ իրենք այսօր նորից խախտել են զինադադարի ռեժիմը եւ դիւեր- սիոն խումբը փորձել է ներթափան- ցել Արցախի տարածք, սա Ատրպէյ- ճանի պատասխանն է նոյնիսկ այդ- պիսի յայտարարութիւնը, այն էլ` Թուրքիայի հետ մէկտեղ»,- ըսած է Դաւիթ Բաբայեան` աւելցնելով, որ Ատրպէյճան կը գտնուի Թուրքիոյ վարչապետը: Անոր խօսքով` այսպիսի թշնամա- կան քաղաքականութիւնը թուրք- ատրպէյճանական տանդէմի գործե- լաոճն է: «Նրանք այդ յայտարարութիւնից յե տ ո յ դ ի մ ե լ ե ն ն մ ա ն գո ր ծո ղ ո ւ - թ ե ա ն » , - ը ս ա ծ է Դ ա ւ ի թ Բա բ ա յ- եան: Արձագանգելով դիտարկման, թէ գնահատականներ կը հնչեն, որ ար- տաքին գործոց նախարարներուն յա յտ ա ր ա ր ո ւ թ ի ւ ն ը ա պ տ ա կ էր Ատրպէյճանին, Դաւիթ Բաբայեան ըսած է. «Երբ որ կոչ է արւում իրա- վիճակը չսրել, բնական է, որ սա Ատրպէյճանին է ուղղուած, բայց պատասխանն այն է, որ Ատրպէյ- ճանը ոչ միայն որեւէ քաղաքական արձագանգ չտուեց, այլ հակառակը` արձագանգեց խախտելով զինա- դադարի ռեժիմը եւս մէկ անգամ»: 4 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Dauij Baba;an Բացուեցաւ կառավարական նոր շէնքը, ուր պիտի տեղափոխուին հինգ նախարարութիւններ ՀՀ Արդարադատութեան, Արտաքին գործոց, Կրթութեան եւ գիտու- թեան, Մշակոյթի եւ Սփիւռքի նախարարութիւնները այսուհետեւ նոր շէնք կ՛ունենան: Երեւանի Վազգէն Սարգսեան 3 հասցէին մէջ կառավարական- վարչական նոր համալիրի բացումը տեղի ունեցաւ այսօր` Դեկտեմբեր 5-ին, նախագահ Սերժ Սարգսեանի մասնակցութեամբ: «Տեղաբաշխելը բարդ խնդիր էր: Սկզբում նախատեսուած էր 4 նախա- րարութիւն, յետոյ դարձաւ 5-ը: Այս տարածքի վրայ կազմակերպել բոլորի առանձին մուտքերը դիւրին խնդիր չէր: Անկախ Հայաստանի պատմու- թեան մէջ առաջին անգամ է կառավարական շէնք կառուցւում: Շատ կա- րեւորուեց այն, որ շէնքի ճարտարապետութիւնը լինի այն շէնքերի նման, որ մինչեւ հիմա ունեցել ենք: Կամարի աջ եւ ձախ կողմերում զարդաքան- դակներ արեցինք նոյնութեամբ, ինչպիսին կառավարութեան շէնքի զար- դաքանդակներն են»,- լրագրողներու հետ զրոյցի ընթացքին ըսաւ Քաղա- քաշինութեան նախարար Նարեկ Սարգսեան: Նարեկ Սարգսեանի խօսքով` եթէ Կառավարութեան նախկին շէնքը, որ կը գտնուէր Հանրապետութեան հրապարակի վրայ, 14քմ. էր, ապա նոր վարչական համալիրին մէջ այսքան տարածք ունի միայն Արտաքին գոր- ծոց նախարարութիւնը: Քաղաքաշինութեան նախարարին խօսքով` նախարարութիւնները նոր կառավարական շէնք պիտի տեղափոխուին մինչեւ Փետրուարի վերջը: Համալիրի մասնաշէնքերուն ընդհանուր մակերեսը կը կազմէ 33 460 քմ.: Համալիրին կառուցման համար ծախսուած է 13. միլիառ 687 միլիոն. 288 հազար 390 ՀՀ դրամ: Շէնքը կառուցուած է Արդարադատութեան այրուած շէնքի հողատա- րածքին վրայ, համալիրի կառուցապատուած տարածքը կ՛ընդգրկէ նախկին «Սեւան» հիւրանոցէն մինչեւ ՀՀ Գլխաւոր դատախազութեան շէնք եւ Վազգէն Սարգսեան փողոցէն մինչեւ Զաքեան փողոցի հատուածը: Վարչական համալիրը բաղկացած է երկու մասնաշէնքերէ, որոնք իրարու հետ կապուած են ստորգետնեայ մէկ յարկանի կայանատեղիով: Համալիրը ունի ճաշարան, հանդիսութիւններու եւ մամուլի սրահներ: Համալիրը, որուն շինարարութիւնը սկսած է 2008-ին, նախագծած է Քա- ղաքաշինութեան նախարար Նարեկ Սարգսեան: Էջմիածինի մէջ տեղի ունեցած է ՀՀ ԶՈւ հոգեւոր սպասաւորներու ժողով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ Դեկտեմբեր 4-ին տեղի ունեցած է ՀՀ ԶՈւ հոգեւոր սպասաւորներու տարեվերջեան ամփոփիչ ժողովը` գլխաւորութեամբ ՀՀ ԶՈւ հոգեւոր առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Վրթանէս եպիսկոպոս Աբրահամեանի: Մայր Աթոռի տեղեկատուական համակարգի փոխանցումով` բա- նակային բաժանմունքներու հոգե- ւոր պատասխանատուները հանդէս եկած են հաշուետու զեկոյցներով` ներկայացնելով տարբեր զօրամա- սերու մէջ ծառայող եկեղեցական- ներու գործունէութիւնը: Ժողովի ընթացքին մասնաւոր անդրադարձ կատարուած է զին- ւորներու հետ տարուող հոգեւոր- դաստիարակչական աշխատանքնե- րուն, քննարկուած են նաեւ յառա- ջիկայ ծրագրերուն եւ ազգային-եկե- ղեցական տօներուն առնչուող կազ- մակերպական հարցեր: Վերջաւորութեան Վրթանէս Սըր- բազանը իր օրհնութիւնը բերած է բանակի եկեղեցականներուն` յոր- դորելով առաւել մեծ նախանձա- խընդրութեամբ շարունակել իրենց նուիրեալ եւ պատասխանատու ծա- ռայութիւնը: ՀՀ ԶՈւ-ի մէջ այսօր հոգեւոր սպասաւորութիւն կ՝իրականացնէ 51 եկեղեցական: Դ. Բաբայեան «Յարձակման այս փորձը Ատրպէյճանի պատասխանն է համանախագահներուն յայտարարութեան»
- 5. LUNDI 21 DECEMBRE2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 5 Էլեկտրոնային նախագծման աւ- տոմատացման (ԷՆԱ) եւ մտաւոր սեփականութեան փորձառու մաս- նագէտը կառաջնորդի Հայաստա- նում «Սինոփսիսի» գիտաարտադ- րական կենտրոնը դէպի զարգաց- մ ան յա ջ ո րդ փ ո ւլ « Ս ինոփսիս» ընկերութիւնը՝ առօրեայ կեանքում անհրաժեշտ էլեկտրոնային արտադ- րանք ու ծրագրային յաւելուածներ մշակող նորարական ընկերութիւն- ների Սիլիքոնից՝ ծրագրային ապա- հովում գործընկերը, այսօր յայտա- րարեց, որ Սինոփսիս ընկերութեան գլխաւոր ճարտարագէտ եւ առա- ջատա ր հ ետազօտող դոկտ. Եր- ւանդ Զօրե անը նշան ակուել է «Սինոփսիս Արմէնիայի» նախա- գահ: Իր նոր դերում որ Զօրեանը կստանձնի Հայաստանում Սինոփ- սիսի մասնաճիւղի ղեկավարման պատասխանատուութիւնը՝ ի նպաստ ԷՆԱ եւ մտաւոր սեփականութեան ոլորտում «Սինոփսիսի» առաջա- տարութիւնը պահպանելու ռազմա- վարութեանը: Ճշգրիտ եւ բնական գիտութիւնների բնագաւառում ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, ՀՀ Գիտութիւնների ազգային ակա- դեմիայի արտասահմանեան անդամ եւ Հայաստանում աւելի քան 20 տարուայ փորձ ունեցող ԷՆԱ եւ մտաւոր սեփականութեան ոլորտի բազմավաստակ մասնագէտ դոկտ. Երուանդ Զօրեանը լաւագոյնս պատ- րաստուած է աջակցելու Հայաս- տանում ՏՏ զարգացմանն ու տեխ- նոլոգիական նորարարութ ե ա ն խթանմանը: «Հայաստանը հիւրըն- կալում է «Սինոփսիս» ընկերութեան ամենախոշոր գիտաարտադրական մասնաճիւղերից մէկը՝ 700-ից աւել աշխատակիցներով: Մեր թիմն իր մասնագիտական տաղանդների եւ գերազանց իրագործման շնորհիւ իր ներդրումն է ունենում ամենաառա- ջատար կիսահաղորդչային գործըն- թացների հիման վրայ ստեղծուող մտաւոր սեփականութեան եւ ԷՆԱ ա ր տ ա դ ր ա ն քի մ շ ա կ մ ա ն մ էջ » , - ասում է Երուանդ Զօրեանը: «Ես խանդավառուած եմ Հայաստանեան մեր թիմի հետ աշխատելու եւ հա- մատեղ աշխատանքի արդիւնքում կիսահաղորդչային արդիւնաբերու- թեան ոլորտում «Սինոփսիսի» հա- մաշխարհային յաճախորդների յա- ջողութիւնն ապահովող լուծումների ստեղծման հեռանկարով»: Երուանդ Զօրեանը նշանակուել է «Սինոփսիս Արմէնիայի» նախագահ :rouand Xør;an ՎԵՐՅԻՇՈՒՄ ԵՒ ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ «Թէքէեան» Մշակութային Միութեան հովա- նաւորութեամբ, Հայոց Ցեղասպանութեան հա- րիւրամեայ տարելիցի շրջանակներում, Նոյեմբեր 21-ին Նիւ Եորքի «Մերքին» համերգասրահում տեղի ունեցաւ համերգ` «Վերյիշում եւ Վերա- ծնունդ» խորագրով, որուն մասնակցեցին հայ- րենի անուանի արուեստագէտներ` Յասմիկ Պապեանը (Վիեննա), Ալեքսանտր Չաւուշեանը (Լոնտոն), Կարէն Յակոբեանը (Նիւ Եորք) : Ներկաները ջերմութեամբ ընդունեցին ան- ւանի երգչուհի Յասմիկ Պապեանի ելոյթը, որն աւարտել է Երեւանի Կոմիտասի անուան երա- ժըշտանոցը` նախ որպէս ջութակահար, ապա որպէս երգիչ: Անուանի երգչուհին ելոյթներ է ունեցել աշխարհի ամենահեղինակաւոր բեմե- րում եւ համերգասրահներում, ինչպիսիք են` Նիւ Եորքի «Մեթրոփոլիթան»ը, «Քարնըկի Հոլ»ը, Սան Ֆրանսիսքոյի, Ուաշինկթընի, Միլանի, Փա- րիզի, Միւնիխի, Պերլինի եւ այլ պետական սրահ- ներում: Յասմիկ Պապեանը հիւրախաղային ելոյթներ է ունեցել` Ա.Մ.Ն.-ում, Ճափոնում, Մեք- սիքայում, Պրազիլիայում, Չիլիում, Գանատա- յում: Նա կատարումներ է ունեցել աշխարհահռչակ մաէսթրոների հետ: 2004-ին Յասմիկ Պապեանը արժանացել է Հ.Հ. Ժողովրդական արուեստագէտի պատուաւոր կոչմանը, իսկ 2005-ին Ամենայն Հայոց Կաթո- ղիկոս Գարեգին Բ.ի կողմից, Էջմիածնում պար- գեւատրուել է «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշանին : 2006-ին, ան թողարկուել է թուային ձայնասկաւառակ` Կոմիտասի 36 երգերով: Հայրենի դաշնակահար եւ յօրինող Կարէն Յա- կոբեանի առաջին ելոյթը կայացել է 18-տարե- կ ան հ ա սա կում Նի ւ Ե որքի հանրաճանաչ «Քարնըկի Հոլ» համերգասրահում: Նա համեր- գային բազմազան ծրագրերով հանդէս է եկել` Ա.Մ.Ն.-ում, Հայաստանում, Մեքսիքայում, Ֆրան- սայում, Գերմանիայում եւ այլուր: Կարէն Յակոբ- եանը մասնակցել է բազմաթիւ մրցոյթների, իսկ համաշխարհային դաշնամուրային միջազգային մրցոյթին նա արժանացել է պրօնզէ մետալի: Որպէս յօրինող նրա ստեղծագործութիւններ հնչել են տարբեր մրցոյթներում: Համերգի մասնակիցներից էր նաեւ անուանի թաւջութակահար Ալեքսանտր Չաւուշեանը, որը սովորել էր Երեւանի Չայքովսքի անուան երա- ժըշտական դպրոցում: 12 տարեկան հասակում Իտալիայի Վերոնա քաղաքի թաւջութակահարների մրցոյթում ստա- ցել է առաջին միջազգային պարգեւը, իսկ 13 տարեկան հասակում, արդէն որպէս միջազգային մրցոյթի դափնեկիր` 1990-ին ելոյթ է ունեցել Հա- յաստանի պետական նուագախմբի հետ` Լորիս Ճգնաւորեանի ղեկավարութեամբ: Համերգի մասնակիցներին եւ կազմակերպիչ- ներին ողջոյնի խօսք էր յղել Արեւելեան Ա.Մ.Ն.-ի Էջմիածնական Թեմի Առաջնորդ` Խաժակ ար- քեպիսկոպոս Պարսամեանը: Համերգին ներկայ էր նաեւ Մ.Ա.Կ.-ում Հ.Հ. մշտական ներկայացուցիչ, արտակարգ եւ լիա- զօր դեսպան` Զոհրապ Մնացականեանը: Համերգը անցաւ մեծ յաջողութեամբ, ներ- կաների կողմից ընդունուեց ջերմութեամբ: ՌՈՊԵՐԹ ՆԻՒ ԵՈՐՔ Լուսանկարները` հեղինակի
- 6. «Հայերն Այսօր» կըհաղորդէ, որ Վատիկանի մօտ Հայաստանի դեսպանատան նախաձեռնութեամբ 21 Նոյեմբերին Հռոմի Սանթա Մարիա Մաժորիթի եկե- ղեցւոյ Քահանայապետական արեւելագիտութեան հիմնարկին մէջ կայացաւ շնորհանդէս մը, նուիրուած հիմնարկի Փրօֆէսէօր, Հայր Ճորճ Հանրի Ռոյսէնի բացառիկ եօթնհատորեակի հրատարակութեան: Ներկայ էին Քահանայապետական արեւելագիտու- թեան հիմնարկի նախագահ Տաւիտ Նազար, Սէնթ Էճիտիօ համայնքի հիմնադիր Անտրէա Ռիքարտի եւ Սէնթ Էճիտիօ համայնքի նախագահ Մարքօ Իմփա- լիացցօ, Հայաստանեայց Առաքելական ու Կաթողիկէ եկեղեցիներու հոգեւոր հայրեր, հասարակական-քա- ղաքական հատուածի ներկայացուցիչներ եւ իտա- լահայ գաղութի անդամներ: Այս մասին կը յայտնեն Հայաստանի Արտաքին Նախարարութեան մամ- լոյ ծառայութենէն: Գիրքին մէջ կը ներկայացուին Վատիկանի փակ արխիւներուն մէջ առկայ ու Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ բոլոր փաստաթուղթերը, համիտեան ջարդերէն մինչեւ յետ-ցեղասպանական՝ քէմալական կառավարման շրջանի տարիները, ինչ որ կարելիութիւն կու տայ ամբողջական պատկե- րացում կազմելու բոլոր հանգրուաններուն մա- սին, 1915ի պատրաստութենէն մինչեւ գործադրու- թիւն: Ձեռնարկի ընթացքին խօսք առաւ Ս. Աթոռին մօտ Հայաստանի դեսպան Միքայէլ Մինասեան, որ իր խօսքին մէջ յատկապէս նշեց որ եօթնհատորեակը ցեղասպանագիտութեան մարզին մէջ լրջագոյն ձեռքբերում է եւ պատմութիւն, որ նաեւ թուրքերունն է: «Հայր Ռոսէնի աշխատանքը մեզի կ’օգնէ յարա- բերիլ փաստերուն հետ: Ան մեզի կ’օգնէ կարդալ անցեալը՝ դասեր քաղելով ապագային համար», յայտնեց ան: Այս առիթով, դեսպան Մինասեան Հայր Ճորճ Հանրի Ռոյսէնին յանձնեց Հայաստանի Նախագահի կողմէ շնորհուած շքանշանը, հայագիտութեան զարգացման ու հոգեւոր արժէքներու տարածման առումով ունեցած նշանակալից աւանդին համար: 6 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Կրակելով Ռուսական Ռազմական Օդանաւին Վրայ` Էրտողանը Կրակ Ինկաւ ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Տարբեր երկիրներու ղեկավարները տարիներ շարունակ կը շողոքորթէին Ռեճեփ Թայյիփ Էր- տողանին դիմաց` փորձելով զայն իրենց կողմը գրաւել: Անոնք այնքան փառաբանեցին Թուրքիոյ նախագահը, որ շռայլ գովեստները խելքահան ըրին զայն: Իբրեւ նոր Օսմանեան կայսրութեան ինքնակոչ մեծ սուլթան` Էրտողանը սկսաւ միջա- մըտել դրացի երկիրներու ներքին գործերուն եւ բանտարկել իր երկրի քաղաքացիները, որոնք կը համարձակէին յայտարարել, որ սուլթանը մերկ է… Առաջին ղեկավարը, որ խաբուեցաւ Էրտո- ղ ան ի կո ղմ էն , Ս ո ւրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատն էր, որուն անխոհեմ մեղրամիսը Թուր- քիոյ հետ վերածուեցաւ անվերջ մղձաւանջի` կործանելով իր երկիրը: Յաջորդ պետութեան ղեկավարը, որ Թուրքիոյ բռնակալին հետ նոյն ճանապարհով չգնաց, Եգիպտոսի նախագահ Սիսին էր: Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նե- թանիահուն դեռ լիարժէք չէ իւրացուցած իր դա- սը` Թուրքիոյ հետ վարելով շփոթ յառաջացնող սիրոյ եւ ատելութեան յարաբերութիւններ: Էր- տողանը գրեթէ յաջողեցաւ մոլորեցնել նաեւ Հայաստ ա ն ի ղեկավ ար ները` հայ-թրքական խաբուսիկ արձանագրութիւններով: Ճակատագ- րի հեգնանքով, Հայաստանի շահերը պաշտպա- նեց ոչ այլ ոք, քան Էրտողանի կրտսեր գործըն- կերը` Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը, որ իր յամառ շահադիտական առարկութիւններով տապալեց գործարքը: Վլատիմիր Փութինը ամենավերջին ղեկավարն էր, որ բացայայտեց Էրտողանի դիւային բնոյթը` ռազմական օդանաւն ու երկու ռուս օդաչուները կորսնցնելէն ետք, որոնք յարձակման ենթար- կըուեցան թուրքերու կողմէ Թուրքիոյ օդային տարածքը 17 երկվայրկեանով խախտելու պա- տըրուակով… Այս ողբերգական միջադէպէն անմիջապէս ետք Ռուսիոյ կառավարութիւնը ձեռնարկեց շարք մը հակադարձ միջոցներ, որոնք կրնան կործանարար ազդեցութիւն ունենալ Թուրքիոյ տնտեսութեան վրայ. – Արգիլուեցաւ թրքական ապրանքներու նե- րածումը: Առեւտուրի ծաւալը երկու երկիրներուն միջեւ վիթխարի է. անիկա կը կազմէ տարեկան 33 միլիառ տոլար, ուստի Ռուսիան Թուրքիոյ երկրորդ մեծագոյն առեւտրային գործընկերն է: – Արգիլուեցաւ թուրք գործարարներու մուտքը Ռուսիա: Անցեալ շաբաթ անոնցմէ վաթսունը Մոսկուա ժամանելուն պէս ձերբակալեցին եւ ետ ուղարկեցին Թուրքիա: – Դադրեցուեցաւ առանց այցեգիրի Թուրքիոյ քաղաքացիներու մուտքը Ռուսիա, 2016 թ. Յուն- ւար 1-էն: – Արգիլուեցաւ նոր թուրք աշխատողներ վար- ձելը (ներկայիս 200 հազար թուրք իրենց ընտա- նիքներով կ’ապրին Ռուսիոյ մէջ), եւ չեղեալ հա- մարուեցան բազմամիլիառանոց շինարարական պայմանագիրները` թրքական ընկերութիւններու հետ: – Հրահանգուեցաւ ռուսական ճամբորդական գործակալութիւններուն` զբօսաշրջիկներ չու- ղարկել Թուրքիա` այդ երկիրը զրկելով միլիա- ռաւոր տոլարներու եկամուտէն: Քանի որ միայն անցեալ տարի 4,5 միլիոն ռուս այցելած է Թուր- քիա, ուստի Ռուսիան երկրորդ մեծագոյն աղ- բիւրն է օտարերկրեայ զբօսաշրջիկներու թիւով: – Աւելի բարձր մաքսատուրքեր սահման- ւեցան Թուրքիայէն ներածուող եւ այնտեղ ար- տահանուող ապրանքներու վրայ: – Քննարկման փուլին է երեք մեծ ծրագիր- ներու չեղեալ համարելը. 1) Բնական կազի վաճառքը Թուրքիային. Ռու- սիան կը բաւարարէ այդ երկրի կարիքներու կէ- սէն աւելին, 2) Թուրքիոյ աւելի քան 22 միլիառ տոլար ար- ժողութեամբ առաջին հիւլէական կայանի կա- ռուցումը, 3) Ռուսասիայէն դէպի Թուրքիա ձգուող միլիառաւոր տոլարներու արժողութեամբ կազա- տարի կառուցումը: Նախագահ Փութինի կողմէն նաեւ շարք մը ռազմական քայլեր ձեռնարկուեցան` ռուսական օդանաւի պատահարի առնչութեամբ. – Ընդլայնուեցաւ ռուսական ռազմական ներ- կայութիւնը Սուրիոյ մէջ` ցամաքի, օդի եւ Մի- ջերկրականի ծովափին: – Ռմբակոծուեցան թրքամէտ ահաբեկչական խումբերը այն տարածքի մէջ, ուր խոցուած էր ռուսական կործանիչը եւ սպաննուած էին երկու ռուս օդաչուները: – Ոչնչացուեցան հարիւրաւոր թրքական բեռ- նատարներ, որոնց մէկ մասը զէնք կը տեղա- փոխէր Սուրիոյ ապստամբներուն, իսկ միւսները մաքսանենգ ճանապարհով ԻՊ-էն քարիւղ կը բերէին դէպի Թուրքիա: Ռուսիան մօտ ապագային կրնայ յաւելեալ ռազմական միջոցներ ձեռնարկել Թուրքիոյ դէմ. – Զինել քիւրտ զինեալները` Իրաքի, Սուրիոյ եւ Թուրքիոյ մէջ: – Խոցել Սուրիոյ կամ Հայաստանի օդային տա- րածքները խախտած թրքական օդանաւերը եւ ուղղաթիռները` նկատի առնելով նախապէս տե- ղի ունեցած նման խախտումները: Դիւանագիտական ճակատին. – Անցեալ շաբաթ Ռուսիոյ արտաքին գործերու նախարար Սերգէյ Լաւրովը չեղեալ յայտարարեց իր նախապէս ծրագրուած այցը Թուրքիա: – Փութինը հրաժարեցաւ Էրտողանի հետ հե- ռաձայնային զրոյցէն եւ մերժեց անոր հետ հան- դիպման խնդրանքը` Փարիզի մէջ իրենց այցելու- թեան ընթացքին: – Ռուսիոյ նախագահը չեղեալ յայտարարեց իր ծրագրած հանդիպումը Էրտողանի հետ Ս. Փե- թերսպուրկի մէջ դեկտեմբեր 15-ի կայանալիք վեհաժողովին: – Ռուսական Տումայի մէջ քննարկման ներ- կայացուած Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծ մը, որով կը նախա- տեսուի 300-500 հազար ռուբլիի չափով տու- գանք կամ երեքէն հինգ տարի ժամկէտով ազա- տազրկում: – Որոշ ռուս քաղաքագէտներ նոյնիսկ կոչ ըրին ազատագրել Արեւմտեան Հայաստանը թրքական բռնագրաւումէն եւ հաստատել ազատ Քիւրտիս- տան` Տիարպեքիր մայրաքաղաքով… Կը թուի, որ նախագահ Փութինը հեշտու- թեամբ չի նահանջեր` ռուսական օդանաւի վրայ թրքական դաւաճանական յարձակումէն ետք: Ան պարտաւոր է աշխարհին ցոյց տալ, որ երբեք թոյլ չի տար, որ ոեւէ մէկը անպատիժ յարձակի ռու- սերու վրայ: Փութինը թրքական գործողութիւնը բնութագրեց իբրեւ «հարուած թիկունքէն` ահա- բեկիչներու մեղսակիցներու կողմէ» եւ խստօրէն զգուշացուց «լուրջ հետեւանքներէ»: Վերջապէս, այս անգամ մեծ պատառը մնաց Էրտողանի կոկորդին… Ան յիմարաբար առճա- կատման գնաց հիւլէական տէրութեան ղեկա- վարի մը հետ, որ վճռականօրէն տրամադրուած է լաւ դաս մը տալու ամբարտաւան թուրք նախա- գահին, որ դեռ երկար պիտի մնայ իր յիշողու- թեան մէջ: Եթէ իսկապէս Էրտողանը յոյսեր կը փայփայէ, որ Օ Թ ԱՆ-ն պ ի տ ի պ ա շ տ պ ա ն է ի ր ա ր կ ա - ծախնդրութիւնը, ապա չարաչար կը սխալի: Ան չի կրնար ռուսական օդանաւի խոցումը խե- ղաթիւրուած ներկայացնել իբրեւ յարձակում Թուրքիոյ վրայ, իսկ այնուհետեւ` թաքնուիլ ՕԹԱՆ-ի փէշին տակ… Ցաւօք, Թուրքիան լուրջ գլխացաւանք դար- ձած է ՕԹԱՆ-ի համար: Թուրքիոյ նախագահին անպատասխանատու պահուածքը քիչ մը տա- րածքային խախտման առիթով` կը սպառնայ ՕԹԱՆ-ի բոլոր անդամները ներքաշել աւելի մեծ հակամարտութեան մէջ: ՕԹԱՆ-ը պէտք է լրջօրէն մտածէ, թէ որքա՛ն խոհեմ է անդամակցութիւնը ահաբեկչական երկրի մը, որ կրնայ դարձեալ միջազգային լուրջ միջադէպ հրահրել` յղի հեռուն գացող հետե- ւանքներով, ամբողջ աշխարհի համար… Թարգմանութիւնը` ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ Արեւմտահայերէնի վերածեց` «Եռագոյն» կայքը Վատիկանի փակ արխիւներուն մէջ 1915ի մասին բոլոր փաստաթուղթերը կը հրատարակուին
- 7. Editorial écrit enanglais par Edmond Y. Azadian et publié dans The Armenian Mirror-Spectator en date du 3 décembre 2015 La migration est le destin des Arméniens. Nous avons une histoire tragique de migration forcée. Bien sûr, la migration la plus spectaculaire qui mettait fin à toutes les migrations sub- séquentes a eu lieu dans le sillage du génocide de 1915, qui a déraciné la majeure partie de la population armé- nienne de sa patrie historique par l’Empire ottoman et l’a dispersée à tra- vers le monde. Cette expérience hante chaque arménien et transcende les générations, si bien que chaque fois que nous voyons des réfugiés derrière des barbelés, chaque fois qu’un bateau rempli de réfugiés coule en mer, cela touche une corde très sensible au fond de nous. Le flot actuel de réfugiés syriens inonde le Moyen-Orient, l’Europe et même l’Amérique du Nord, et est le résultat d’une tragédie humanitaire artificielle qui certainement aurait pu être évitée et demande aujourd’hui une attention et une action urgente. Admettre ou refuser les réfugiés a dépassé la portée humanitaire pour devenir un problème politique, social, économique et psychologique. Les craintes et les soupçons sont ravivés et trouvent leur expression à travers des actions et des réactions politiques. Cinquante pour cent de la population de Syrie est réfugiée en raison de la guerre civile brutale, qui déborde dans les pays voisins; chaque pays, l’UE et les Nations Unies ont tous été mobili- sés pour répondre à cette question vitale d’ampleur mondiale. Très semblable à l’époque du géno- cide arménien et de l’Holocauste juif, les pouvoirs en place pourraient inter- venir et arrêter le carnage, mais ils ne le font pas. Si nous observons l’histoi- re, dans le cas de l’Allemagne, il y a même eu connivence avec le gouver- nement ottoman. Plus tard, elle a mis en place des programmes humani- taires pour gagner la reconnaissance des victimes et des survivants. Aujourd’hui, certains des pays qui se posent comme des bienfaiteurs sont les principaux instigateurs cyniques de la tragédie. Cette affaire a été crûment exposée au cours d’un évènement déchirant à Paris, lorsqu’Eric Ouzounian, le père de Lola Ouzounian, l’une des victimes de l’attaque du 13 novembre, au Bataclan, a refusé de prendre part à un service commémora- tif dédié à la mémoire des victimes et a blâmé le gouvernement français pour les attaques dans un article publié par le Huffington Post. En particulier, il a écrit : « La France mène une politique désastreuse au Proche-Orient depuis de nombreuses années. Nicolas Sarkozy a violé les résolutions du Conseil de sécurité des Nations Unies interdisant toutes sortes d’interven- tions par terre dans d’autres pays, a envoyé des troupes en Libye pour ren- verser Kadhafi, et s’est jointe à la coa- lition contre Bachar al-Assad, alors que ces pays ne sont pas les ennemis de la France. ... Les présidents récents ont agi avec une légèreté inconce- vable, dirigée par une vision à courte vue. Mais ce n’est pas la seule facette de la responsabilité du monde poli- tique. » Le blâme peut aussi s’étendre aux Etats-Unis et au Royaume-Uni mais surtout à la Turquie. Pourtant, la Turquie est récompensée pour son rôle dans le crime. En fait, la Turquie forme les criminels armés de l’EI et les renvoient vers la Syrie pour com- mettre leurs décapitations et saccages meurtriers qui aboutissent à l’exode des citoyens syriens vers les pays voisins. Le Liban a accepté plus d’un million de réfugiés syriens, presque l’égal à un quart de sa population. La Jordanie en a admis plus de 600 000, tandis que la Turquie a été forcée d’admettre 1,8 million de réfugiés, qui n’auraient pas demandé l’asile si la Turquie n’avait pas piqué le nid de frelons et créé des troubles dans leur pays d’origine. La Turquie a aidé les réfugiés à inonder le continent européen et à créer la panique. La ruse a réussi, et les pays de l’Union européenne (UE) réunis à Bruxelles ont prié Ankara de ralentir ou d’arrêter le flux de réfugiés, le récompensant par de très géné- reuses offres. La Turquie a reçu 3,2 milliards de dollars en aide pour son programme de réfugiés. Le plus grand avantage est que la chancelière alle- mande Angela Merkel a adouci sa posi- tion et l’UE a promis de reprendre les négociations au point mort avec la Turquie, en vue de son entrée dans l’Union européenne. Bien sûr derrière ces gestes magnanimes, il y a une poli- tique plus globale en jeu. La Turquie était isolée dans son bras de fer avec la Russie et ces changements de poli- tique symbolisent la solidarité des alliés avec la Turquie. Une dépêche récente de Russie suggère les autorités turques ont abattu l’avion russe qui bombardait l’EI pour les gains que reçoit la Turquie en pétrole pas cher de leur part, pétrole volé des oléoducs irakiens. Le président Erdogan a dupé l’Occident qui a toléré ses bombarde- ments de cibles kurdes en Syrie et en Irak, sous couvert de la lutte contre l’EI. Son aventure irresponsable d’abattre un avion militaire russe a amené à contrecœur les alliés de l’OTAN à son secours. Dans les deux cas, c’est le monde à l’envers. Tout en participant à ces aventures de politique étrangère, le président Recep Tayyip Erdogan nourrit une bombe à retardement à l’intérieur du pays. Toutes les cellules terroristes en incubation en Turquie seront finale- ment matures et se retourneront contre lui parce qu’elles ne considè- rent pas Erdogan et son parti suffisam- ment fondamentalistes face à l’islam, pratiquant la forme extrême de cette religion. Lorsque Oussama ben Laden a joyeusement tiré sur un Mig Suite à la page 8 LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 7 S E C T I O N F R A N Ç A I S E LUNDI 21 DECEMBRE 2015 Diffusion globale du problème des réfugiés Assemblée nationale : la proposition de Loi de Valérie Boyer a été renvoyée en commission Le 25 novembre dernier, l’Assemblée nationale française a examiné une pro- position de loi visant à réprimer la négation des génocides et des crimes contre l’humanité, déposée, il y a maintenant plus d’un an, le 14 octobre 2014. Le 29 mai 1998, l’Assemblée nationale adoptait le principe selon lequel « La France reconnaît publiquement le génocide arménien de 1915 ». Mais si cette reconnaissance a pu être considérée comme un achèvement pour certains, Valérie Boyer a estimé qu’il fallait aller plus loin pour éviter toute concurrence des mémoires et toute inégalité de traitement entre les victimes et leurs descendants. 1915-2015 : Hier, les Arméniens et les Assyriens ; aujourd’hui, à nouveau, les Chrétiens d’Orient. « La France doit protéger ces minorités, la France doit empêcher l’installation du négationnisme, la France doit redevenir la Nation des Droits de l’Homme et de la dignité humaine. » Une majorité des membres du parlement qui se relayaient pour parler ont appuyé la mesure par 26 voix en faveur et 12 contre la mesure. Le Conseil de coordination des Organisations arméniennes de France (CCAF) a publié un communiqué remerciant Valérie Boyer pour son leadership, ajoutant que le soutien de la majorité des députés est la preuve que le point de vue est lar- gement partagé au sein de l’Assemblée nationale. Le CCAF a dit attendre du parti au pouvoir, ainsi que tous les militants des droits humains à prendre les devants et à déclarer inacceptable le refus du géno- cide arménien et à établir des lignes directrices juridiques punitives. Le groupe a également déclaré que le président français François Hollande doit être tenu responsable pour ses promesses antérieures de soutien à une telle mesure et agir rapidement pour son adoption en tant que loi. Un projet de loi criminalisant la négation du génocide arménien a été adopté par la chambre basse du Parlement français le 22 décembre 2011 et par le Sénat, le 23 janvier 2012. Cependant; il a été déclaré inconstitutionnel par la plus haute juridiction de la France, le Conseil constitutionnel, le 29 février 2012. Le Groupe de Minsk de l’OSCE a publié une déclaration conjointe dans le cadre de la Conférence ministérielle de l’OSCE à Belgrade. Selon la déclara- tion faite par le ministre russe des Affaires étrangères Sergueï Lavrov, le secrétaire d’Etat des États-Unis John Kerry et le secrétaire d’Etat aux Affaires européennes de la France Harlem Désir, ils restent unis dans leur engagement à la médiation d’un règle- ment pacifique du conflit du Haut- Karabagh. Le 3 décembre 2015, « Nous, les chefs de délégation des pays co-prési- dents du Groupe de Minsk - Serguey Lavrov, ministre des Affaires étran- gères de la Fédération de Russie, John Kerry, secrétaire d’Etat des Etats-Unis, Harlem Désir, secrétaire d’Etat aux Affaires européennes de la France - Suite à la page 8 Karabagh : le Groupe de Minsk de l’OSCE reste le seul format accepté
- 8. Diffusion globale... Suite dela page 7 soviétique en Afghanistan grâce à des missiles Stinger fournis par les Etats- Unis, qui aurait pu imaginer qu’il pour- rait prendre pour cible l’Occident, et jeter son dévolu sur le World Trade Center ? Un drame humanitaire est en train de se dérouler en Europe alors que les réfugiés syriens tentent de couper les barbelés à la frontière de la Hongrie, et de marcher à travers le tunnel sous la Manche vers l’Angleterre. De nombreux pays ont mis en place des quotas pour recevoir les réfugiés, le plus généreux étant l’Allemagne. La France est la suivante sur la ligne, mal- gré la menace de réaction politique par l’extrême droite de Marine Le Pen, qui aspire à prendre la présidence, en jouant sur les craintes xénophobes de la population, déjà amplifiées par les récentes attaques. Le Canada recevra 25 000 réfugiés syriens, mais la promesse du président Obama d’admettre 10 000 réfugiés, et d’opposer son veto fait face à l’opposi- tion du Congrès des Etats-Unis. Les sondages indiquent que 53% à 56% de la population des Etats-Unis est contre l’admission de réfugiés musul- mans. Qui sait à quoi ressemblent ces réfugiés syriens ? Quelqu’un a répondu : le père biologique de Steve Jobs, était en effet un immigrant syrien. Imaginez si Albert Einstein avait été sur le paquebot allemand St- Louis parmi les 937 passagers, presque tous juifs, lorsque le navire a été forcé de quitter le port de Miami et de retourner en Europe. Plus d’un quart des passagers sont décédés plus tard au cours de l’Holocauste. Le Président Frank D. Roosevelt sus- pectait que certains espions nazis avaient pu se glisser parmi les réfugiés juifs, il a donc limité leur entrée aux États-Unis. Au lendemain de la Seconde Guerre mondiale, l’immigration juive, peut- être plus que tout autre groupe, a transformé l’Amérique culturellement, scientifiquement et philosophique- ment. Dans un sens, ils ont transféré les meilleures traditions de l’Europe vers les États-Unis. La phobie anti-immigrés du président Roosevelt s’est également tournée contre la minorité japonaise du pays. 120 000 personnes d’ascendance japo- naise vivant sur la côte Ouest ont été arrêtées et détenues sans accusations durant la Seconde Guerre mondiale. Elles ont été brutalement envoyées dans des camps d’internement pen- dant toute la durée de la guerre. Bien sûr, le gouvernement des Etats-Unis a présenté des excuses aux victimes de cette politique et elles ont été indemni- sées financièrement plus tard. Les craintes d’aujourd’hui peuvent se justifier et certaines brebis galeuses peuvent franchir les frontières avec des réfugiés légitimes, eux-mêmes vic- times du terrorisme et fuyant ces mêmes terroristes qui ont l’Occident dans leurs mires. Près de 30 gouver- neurs, principalement des républi- cains, ont exprimé leur position contre l’admission de réfugiés dans leurs états, mais l’immigration est régie par la politique fédérale. Le président Obama a déclaré, « Quand j’entends les gens dire que peut-être nous devrions simplement admettre les chrétiens et non les musulmans, quand j’entends des diri- geants politiques suggérer un test reli- gieux pour toute personne fuyant un pays déchiré par la guerre, lorsque cer- taines de ces personnes sont issus de familles qui ont bénéficié d’une protec- tion alors qu’ils fuyaient la persécution politique, c’est honteux. Ce n’est pas américain. Ce n’est pas ce que nous sommes. Nous ne disposons pas d’un test religieux pour avoir de la compas- sion. » Les immigrants ont fondé ce pays et il ne peut se tourner contre sa raison d’être. Dix mille réfugiés ne représen- tent qu’une goutte d’eau dans un océan de 350 millions d’habitants. Le Secrétaire général des Nations Unies, Ban Ki-Moon, a critiqué les contrôles aux frontières dans un appel à l’Europe pour répondre à la crise des réfugiés avec « compassion, solidarité et responsabilité partagée. » L’Arménie fait montre de compassion en accueillant 17 000 réfugiés syriens, au troisième rang en Europe en termes d’admission des réfugiés. Le directeur des Amis Européens de l’Arménie, Eduardo Lorenzo Ochoa, a écrit dans un article que « l’Arménie montre à l’Europe comment accueillir les réfu- giés. » La plupart des réfugiés syriens en Arménie sont d’origine arménienne, mais il y a aussi des Yézidis et des Assyriens qui ont fait de l’Arménie leur maison. M. Ochoa conclut : « L’approche de l’Arménie à la crise actuelle est la suite directe de cette tradition louable, et prouve que l’Arménie possède entièrement et indéniablement les valeurs de la com- munauté européenne. » Bien que l’Arménie soutiennent les valeurs européennes, l’Union euro- péenne n’a pas de plans pour soutenir les réfugiés en Arménie, après l’envoi de 3,2 milliards de dollars à la Turquie pour la cause. Un mot doit être dit sur les pays qui ont contribué à la crise en Syrie en armant les terroristes : l’Arabie saoudi- te, le Koweït, le Qatar et Bahreïn n’ont accepté aucun réfugiés bien que leurs signatures tachées de sang marquent le destin de ces réfugiés. Nadim Houry, directeur adjoint pour l’Orient, l’Afrique du Nord et le Moyen-Orient de Human Rights Watch, a qualifié l’inaction de ces pays riches face à la crise syrienne de « honteuse. » Ces réfugiés n’ont pas choisi d’eux- mêmes de se précipiter en Europe ou en Amérique. Ils vivaient, en effet, dans un pays stable et nous pouvons même ajouter, prospère, jusqu’à ce que l’Occident ait décidé qu’un chan- gement de régime était nécessaire. La morale de l’histoire est de ne pas bombarder et détruire des pays stables, pour ensuite feindre la charité pour les victimes. Traduction N.P. 8 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Karabagh : le Groupe... Suite de la page 7 restons unis dans notre engagement de médiation pour un règlement pacifique du conflit du Haut-Karabagh. Nous saluons la prochaine rencontre entre les président de l’Azerbaïdjan Ilham Aliev et le Président de l’Arménie Serge Sargissian sous les auspices des co-présidents du Groupe de Minsk. A la lumière de l’escalade récente des tensions, nous appelons les par- ties à se réengager pour une résolution paci- fique du conflit et à dissiper toute perception faussée de leur inapplication à parvenir à un accord négocié. Les parties doivent pour- suivre les discussions entamées lors des sommets de Sotchi, du Pays de Galles et de Paris en 2014 autour des éléments d’un accord global, et doivent intensifier leur dia- logue en 2016 sur la base de propositions en cours de discussion. Avec l’escalade importante cette année de la violence le long de la ligne de contact et la frontière arméno-azerbaidjanaise, le statu quo est devenu fragile. Nous condamnons en particulier l’utilisation de mortiers et autres armes lourdes, et regrettons profondément les pertes civiles causées par ces armes. Il n’y a pas de solution militaire au conflit du Haut-Karabagh, et il n’y a aucune justifica- tion pour la mort et les blessures de civils innocents. Nous faisons appel aux parties le plus fermement possible pour réduire les tensions et protéger des vies. Les pays co- présidents ont proposé des mesures visant afin de réduire les risques, et nous encoura- geons les parties à les adopter, y compris à mettre en place un mécanisme d’enquête de l’OSCE. Nous saluons les progrès accomplis par les parties permettant l’échange de données, sous les auspices du Comité international de la Croix-Rouge (CICR), sur les personnes disparues. Nous encourageons la poursuite de la coopération avec le CICR et nous devons veiller à ce qu’il dispose de fonds suf- fisants pour mettre pleinement en œuvre cette mesure humanitaire importante. La décision des autorités azerbaïdjanaises de retourner un soldat arménien ayant franchi la ligne de contact et un civil arménien ayant franchi la frontière internationale était un geste humanitaire utile et cohérente avec les obligations internationales humanitaires. Nous exhortons les parties à retourner tous les prisonniers encore détenus comme le sti- pule la déclaration Astrakhan d’octobre 2010 adoptée par les présidents arménien, azer- baidjanais et russe. La mise en place d’un dialogue entre les Arméniens et les Azerbaidjanais visant à créer une confiance entre les peuples voisins reste nécessaire. Nous encourageons les parties à travailler avec les co-présidents afin de favoriser la mise en place des projets réunissant des per- sonnes touchées par le conflit. Au cours de la dernière année, nous avons assisté à une augmentation des attaques ver- bales contre les co-présidents et le format du Groupe de Minsk. Nous soulignons que le Groupe de Minsk reste le seul format accep- té par les parties et a la pleine confiance de tous les Etats membres de l’OSCE. Toute tentative d’accuser les co-présidents dans l’absence d’avancée dans le processus de négociations ne font que masquer le princi- pal obstacle à la paix - le manque de volonté politique en Arménie et en Azerbaïdjan à parvenir à un règlement négocié. Les co-pré- sidents continueront à informer les organisa- tions internationales et régionales intéres- sées à soutenir le processus du Groupe de Minsk. Nous réaffirmons notre volonté de travailler en étroite collaboration avec les parties pour atteindre notre objectif com- mun à parvenir à une paix durable. » Calouste Sahakian : « Il y a un changement positif dans les relations économiques entre l’Arménie et l’Iran Le Président de l’Assemblée natio- nale d’Arménie, Ca- louste Sahakian, a reçu l’ambassadeur iranien nouvelle- ment nommé, Se- yed Kazzem Sajja- di. Sahakian a féli- cité Sajjadi pour sa nomination, puis a évalué les activités d’une vingtaine d’années de l’ambassade d’Iran à Erévan, et a souligné le rôle des ambassadeurs dans le développement de relations interétatiques, il a également exhorté le nouvel ambassadeur à faire tous les efforts possibles afin de développer davantage les relations actuelles. « La coopération arméno-iranienne continue à se développer dans tous les domaines, » a noté Calouste Sahakian. « Un change- ment positif a été enregistré dans les relations économiques bilaté- rales. » Calouste Sahakian a exprimé sa satisfaction envers les activités des groupes d’amitié des parlements des deux pays, le dialogue ren- force la coopération dans tous les domaines. Sahakian a noté être bien conscient des projets communs arméno-iraniens, et a exprimé l’espoir que l’Ambassadeur Sajjadi fasse la promotion de leur mise en œuvre et l’élaboration de nouveaux projets. Le chef du parlement arménien a également assuré que, comme d’habitude, le Parlement collaborera avec l’ambassade d’Iran et aidera à la mise en œuvre de nouveaux projets. Seyed Kazzem Sajjadi a, pour sa part, déclaré qu’il était heureux de commencer sa mission diplomatique en Arménie. Selon l’ambassadeur il faudrait promouvoir l’approfondissement des relations diplomatiques arméno-iraniennes et le développement de la coopération dans tous les domaines. Le diplomate iranien a également présenté les projets à mettre en œuvre durant son mandat, et les projets qui sont en cours en santé, éducation, culture et économie. Soulignant le rôle de la diplomatie parlementaire dans le développement des relations bilatérales, l’ambassadeur Sajjadi a déclaré qu’il sera conforme à la coopération entre les groupes parlementaires d’amitié et l’intensification de visites mutuelles.
- 9. BY EDMOND Y.AZADIAN When President Obama launched his healthcare reform bill, he triggered a nationwide controversy. The most vocal opponents of the bill took their position in order to express their opposition to the president rather than the content of the bill. Therefore, any legislative move by the president seemed toxic. To dramatize the controversy, polit- ical satirist Jon Stuart, the former host of Comedy Central’s “The Daily Show” conducted a survey, asking people whether they favored Obamacare or Affordable Healthcare. Lo and behold, the latter turned out to be the winner. The farce, of course, is that the people were choosing the very same bill pre- sented under two different labels. If that degree of ignorance is toler- ated in the most democratic country in the world, some latitude can be allowed for the electorate in Armenia, which is facing a referendum on con- stitutional reforms on December 6. As of this writing, polls taken in Armenia indicate that 50 percent of the voting public is undecided. That may be the result of a variety of rea- sons: either the constitutional reforms have not been properly explained to the voting public or the voters are overwhelmed by the pressing demands of their livelihood — because of ram- pant poverty — or there is general apa- thy towards any political issues. But since the constitution will determine the course of their daily lives in the future, it must be taken seriously so that the public does not miss this opportunity to make its posi- tion heard. As complicated as those amend- ments may be, there are certain salient topics which are not beyond the com- prehension of the ordinary citizen. One of those issues is the transforma- tion of the government from a presi- dential democracy to a parliamentary system. Under the current system, the president is elected by the people and can only serve two five-year terms. The president retains single-handedly all power. In the parliamentary system, however, the president will be elected by the National Assembly or parlia- ment, for a one term of seven years and he is no longer the commander-in- chief of the armed forces. That power will be conferred upon the prime min- ister. The presidency will become a mostly ceremonial post and the presi- dent will be accountable to the parlia- ment. The number of seats in the parlia- ment will be reduced from 131 to 101 and political parties will compete to be elected to the parliament, rather than individuals campaigning for seats. Under the current system, a propor- tion of the parliament is elected from the list of individual candidates and another group through party slates. The government is, of course, pro- moting a yes vote, whereas the opposi- tion is spearheading the no campaign. The main argument of the opposi- tion is that through the proposed amendments, President Serge Sargisian is planning to perpetuate his own rule. Armenia has in place a two- term limit for the president, thus Sargisian, who has run twice, cannot do so anymore. He has, incidentally, ruled out seeking the position of prime minister if the changes are adopted. The viewpoint of the opposition gains some validity when we dissect Armenia’s political spectrum. As the head of the Republican Party, Sargisian may indeed wield some influence because it is the pub- lic’s opinion that the Republican Party will continue to dominate the parlia- ment for the foreseeable future. But that cannot last forever, as it has been proven time and time again Armenia’s recent history shows that political parties have an ephemeral nature and they are anchored on oli- garchs or powerful individuals rather than a set of beliefs or principles. A case in point is Gagik Zaroukian’s Prosperous Armenia Party, which experienced a dramatic growth and importance in Armenia’s power struc- tures, only to be pulverized when his business interests were threatened. As of now, it has become a marginal party hanging on to the coattails of the Republican Party. Therefore, the transformation into a parliamentary system will mean progress in democracy, as the political parties mature and stand on their own, advocating their particular political philosophies or maintaining a plat- form. But because Armenia has not reached that level of political sophisti- cation yet, the road towards a more democratic system should not be blocked at this stage. The constitution already underwent one level of transformation during Robert Kocharian’s administration in 2005, adopting the semi-presidential system. The proposed constitutional reforms were launched in 2013 with the input of the experiences of more advanced democracies. The recom- mendations of the Venice Council have also been integrated in the proposed amendments. The Venice Council, which was created under the aegis of Cont’d on page 10 LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 9 E N G L I S H S E C T I O N MONDAY DECEMBER 21, 2015 Armenia at a Legislative Crossroad Armenia MOD: All this will not go unanswered The border tension is linked to domestic politics and regional develop- ments. Minister of Defense of Armenia Seyran Ohanyan expressed such a view speaking to Armenian News-NEWS.am, and reflecting on the tension caused by Azerbaijan in recent days. “It’s not about the people, but the [Azerbaijani] leaders who exacerbate the situation,” Ohanyan said. “I’m being harsh in saying, but this situation allows me to say a scum is a scum. (…) All this will not go unanswered.” In the Armenian defense minister’s words, this situation has already become a format and a way of life for Azerbaijan. “Our adversaries have chosen this [way of life],” Seyran Ohanyan added. “They should be treated the same way as they treat.” Border tension has increased in recent days, and as a result, the Armenian side has suffered one casualty and three injuries. Seyran Ohanyan Russia air base in Armenia gets first batch of military helicopters The first group of military heli- copters has arrived in capital city Yerevan’s Erebuni Air Base of the Southern Military Okrug (district) base of the Russian Armed Forces that are stationed in Armenia. The seven choppers were brought from Krasnodar Krai (region), Russia. Press service of the Southern Military Okrug informed Armenian News-NEWS.am that another consign- ment of military helicopters will be sent by the year’s end. Erebuni Air Base has become a component of the 102nd Russian Military Base in Gyumri, Armenia. Armenia and Luxembourg sign Air Services Agreement In the framework of his visit to Luxembourg, Karen Chshmarityan today had a meeting with Luxembourg’s Sustainable Development and Infrastructure Minister François Bausch . At the meeting, the European side was represented by chief advisers of Luxembourg government Tom Weisgerber and Félicie Weycker, Varos Simonyan, Trade Representative to the EU, and Anna Chobanyan, head of Civil Aviation Policy and Economic Regulation Department at Armenia’s Economy Ministry, representing the Armenian side. During the meeting, issues on the mutual significance of cooperation in the aviation sphere were discussed. François Bausch noted that Luxembourg’s Cargolux Airlines is very interested in Armenian market and thanked Karen Chsmaritian for providing 7 degrees of freedoms for cargo transportation in the field of bilateral cooperation. He also said that Cargolux is going to present a cooperation program. Mutual agreement was reached on organizing the visit of Cargolux representatives to Armenia, during which the cooperation program will be discussed through rele- vant meetings and discussions. At the meeting, Armenian and Luxembourg representatives also signed an intergovernmental Air Services Agreement under which the airline companies of both states are provided with the opportunity to use routes for civil and cargo transportation pursuant to the fifth and seventh freedoms. The agreement was signed by Armenia’s Minister of Economy Karen Chshmaritian and Luxembourg’s Sustainable Development and Infrastructure Minister François Bausch.
- 10. Armenia at a... Cont’dfrom page 9 the Council of Europe, operates under the paradigm of “democracy through law.” Former President Kocharian is opposing the constitutional changes, because, he insists, “the proposed amendments fail to provide the true ‘decentralization’ which is one of the purported aims of the reform.” While Kocharian opposes the reforms based on principal, the oppo- sition parties are promoting the “no” vote, on the principal of opposing every directive from the government. The Armenian National Congress, headed by former president, Levon Ter-Petrosian, held its own rally to oppose the referendum. Heritage Party founder Raffi Hovannisian and Founding Parliament headed by Jirair Sefilyan, are conduct- ing their own “no” campaign. The “no” campaign is not always based on substance; it is mostly moti- vated by politics, as it is revealed by the statement of one of the opposition leaders, Aram Manukyan, who recent- ly visited Georgia, where the parlia- mentary system was adopted and the democratic process is experiencing its own growing pains. “I have met members of political parties represented in the parliament, Georgia is facing serious problems today. They say it was not timely. I don’t mean at all that the parliamen- tary model is not good; it was just a matter of expediency.” Manukyan added that he opposed the reforms because the country “is on the threshold of war.” It may sound ironic that all three traditional parties have adopted an identical position supporting the “yes” vote. The ARF, Social Democratic Hunchakyan Party and the ADL have all expressed their positions and they have been siding with the administra- tion. The reason they support the “yes” vote does not mean they are in the pocket of the present administration. As traditional parties, which have many years of experience under their belts, they see the prospect of future developments as the other parties mature and the parliamentary system becomes truly functional then there are opportunities of power sharing. The ARF has the added incentive of favoring the referendum because it has chosen to join the ruling party in a coalition. During the remaining short time before the referendum, the undecided voters have to make up their minds. But the government is convinced that the yes position will carry the day on December 6. Otherwise, they would not have taken the chance. One way or another, Armenia’s legislative drama will end on December 6. 10 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Zarakolu, who recognized Armenian Genocide, receives Peace Award Turkish publisher Ragıp Zarakolu, who had recognized the Armenian Genocide, was awarded with Denmark PL Foundation Peace award. “Armenpress” reports the aforementioned citing DemokratHaber. According to the latter, the prize will be awarded on December 10. The award is handed to Zarakolu for the huge efforts he made in the spheres of freedom of thought and expression, as well as human rights. He pub- lished many books about the Armenian Genocide. He has visited Armenia for several times, as well as the Armenian Genocide memorial complex. EU to launch talks with Armenia on unfair competition in area of air transportation In the framework of the struggle against unfair competition, the European Commission stated about its intention to seek a mandate from nation- al governments of EU member-states for talks with countries of the Gulf, as well as Turkey, China, Mexico, Armenia and Association of Southeastern Asian Nations (ASEAN) regarding the so-called “Aviation package,” aimed at the economic growth and improvement of competition within the EU. The European Commission wants to convince Gulf-based airlines to give up alleged subsidies as the EU plans to struggle against unfair competition. European airlines accuse Gulf carriers – including Qatar Airways, Emirates and Ethiad Airways - of receiving market-distorting state subsidies, a charge denied by the companies themselves. “While the additional connections provided by the Gulf airlines are welcome, there are concerns regarding the conditions under which they operate,” the European commission representative said, Euronews reports. Professor: Resumption of “Great Silk Road” will be “Agreement of the Century” for Armenia The agreement on resuming the “Great Silk Road” will be the “Agreement of the Century” for Armenia, especially considering China’s involvement in the construction of Iran-Armenia railway. Nubar Chalmyan, Head of the Chair in the Department of Diplomatic Service and Communication, Faculty of International Relations at Yerevan State Linguistic University (YSLU), told Armenian News – NEWS.am correspon- dent. He said that only a month ago he was in Moscow, where he took part in the international forum entitled “Silk Road: Cultural Cooperation.” The forum was attended by 300 guests from 16 countries of the world, which are included in the map of the “Great Silk Road.” “4 countries from our region – Armenia, Azerbaijan, Turkey and the Islamic Republic of Iran – were repre- sented [at the forum]. The great impor- tance of resuming the “Silk Road” was stressed at the forum. As to Armenia, this is very important to us, since back in the middle ages Armenia was on that road and had trade relations with many countries,” Nubar Chalmyan said. According to him, the resumption of this road in the 21st century is very important for Armenia, since the country will get the opportunity to have open borders to the external world. “We are ready - and the Chinese side also knows this – to provide them with our intellec- tual potential. The Armenian-Chinese relations over the last years showed that the Chinese value our scientific poten- tial. The proof of this is, for instance, the launch of “Nairit-2” in China,” Chalmyan said. The Professor also stressed that wide perspectives will open for Armenia thanks to the cooperation with Iran and China in the sphere of railway construc- tion. “Speaking about the “Great Silk Road,” we must also suppose air routes. I’m sure Yerevan-Beijing and Yerevan- Shanghai flights will open,” Nubar Chalmyan said. Documents on Armenian Genocide from Vatican Archive Published in 7-Volume Set The Ministry of Foreign Affairs of Armenia informs that The Pontifical Oriental Institute of Santa Maria Maggiore, the premier center for the study of Eastern Christianity in Rome, held a special presentation event for a unique seven-volume set of books on the Armenian Genocide by Father Georges-Henri Ruyssen on November 21. The event was organized by the Embassy of Armenia in the Holy See. Rector of the Pontifical Oriental Institute David Nazar, clergymen of the Armenian Apostolic and Catholic churches, political representatives, and mem- bers of Armenian community in Italy were among the participants of the event. The publication presents all the documents on the Armenian Genocide from the period of the Hamidian massacres till the post-Genocide years of Kemalist rule preserved in the Vatican closed archives, and provides a full picture of all the stages of the Genocide, from planning to implementation. During his speech, Ambassador of Armenia to the Holy See Mikael Minasyan stressed the fact that the seven-volume set is a significant achievement for geno- cide studies and contributes to the history of both the Armenian people and the Turkish people as well. “The work by Father Ruyssen helps us to trace back the facts. It helps us to read the past thus learning the lessons for the future,” Minasyan said. At the event, Minasyan presented Father Georges-Henri Ruyssen the Order of Honor awarded by the President of Armenia for his contribution to Armenian Studies and for his dissemination of spiritual values.
- 11. LUNDI 21 DECEMBRE2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 11 Ս. Երրորդութիւն Հայց. Առաք. Եկեղեցւոյ Ծուխի Կազմաւորման 87-րդ Տարեդարձի Սուրբ Պատարագ Մատաթ Բ. ՄաՄուրեան Կիրակի, 6 Դեկտեմբեր 2015-ի առաւօտեան, եկեղեցւոյս ծուխի կազմաւորման 87-րդ տարեդարձի Սուրբ եւ անմահ Պատարագը մա- տոյց եւ քարոզեց Գանատահայոց Բարեխնամ Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Աբգար Ս. Եպս. Յովակիմեան, իրեն առընթերակայ ունենալով եկեղեց- ւոյս հովիւ Արժ. Տ. Զարեհ Աւագ Քհնյ. Զարգարեանը: Ս. Սեղանին սպասարկեցին Բրշ. Սարկաւագներ ու բարեկրօն դպիր- ներ: Երգեցողութիւնը ներդաշնակ կ երպ ով կ ա տար ուեցաւ դպրաց դասին կողմէ, ղեկավարութեամբ դպրապետ Շահէ Ալթունեանի, եր- գեհոնի ընկերակցութեամբ Սօնա Արթինեանի: Արարողութեան ներ- կայ էր նաեւ Հայաստանի հանրա- պետութեան Պատուակալ հիւպա- տոս, (Թորոնթօ-Օնթարիօ) Տիար Ռիչըրտ Պերճ Սվազլեան: Յընթացս Ս. Պատարագի «Ու- րախ Լեր» շարականի երգեցո- ղութեամբ եւ եկեղեցւոյ ներքին զանգակի ղօղանջներով, Ս. Խորան առաջնորդուեցան եկեղեցւոյս դպրաց դասը, ստանալու համար Սրբազան Հօր օրհնութիւնները նոյնպէս Սըր- բազան Հայրը օրհնեց, Հ.Հ. Պատ- ւակալ Հիւպատոս (Թորոնթօ-Օնթա- րիօ) Տիար Ռիչըրտ Պերճ Սվազ- լեանը եւ յաջողութիւն մաղթեց իրեն: Առաջնորդ Սրբազան Հայրը եկեղեցւոյս տարեդարձի ուրախ առիթով, հաղորդական ոճո վ ի ր սրտի խօսքը ու բարեմաղթութիւն- ները փոխանցեց հոծ թիւով ներկայ հաւատացեալներուն: Յաւարտ Ս. Պատարագի տեղի ունեցաւ մասնաւոր հոգեհանգըստ- եան պաշտօն Դեկտեմբեր 7, 1988-ին Հայաստանի մէջ պատահած երկ- րաշարժի զոհերուն, եկեղեցւոյս վախճանեալ հոգեւորականներուն, նախկին Ծխական Խորհուրդնե- րուն, կնքահայրերուն ինչպէս նա- եւ բարեպաշտ հաւատացեալներու պարագաներուն հոգիներուն ի հան- գիստ: JORONJØ Պաթումի մէջ՝ Հայ Մշակոյթի Տուն Պաթումի մէջ Դեկտեմբեր 5-ին տեղի ունեցած է Ալեք- սանդր Մանթաշեանի ան- ւան Հ ա յ մ շակոյ թի տան հանդիսաւոր բացման արա- րողութիւնը, որուն ներկայ եղած է Վրաստանի մէջ ՀՀ դեսպան Եուրի Վարդան- եանը: ՀՀ արտաքին գործոց նա- խարար ութ եան մ ամ ուլ ի, տեղեկատւութեան եւ հա- սարակայնութեան հետ կա- պի վարչութեան փոխան- ց ած տեղ եկ ութիւններով` արարողութեան մասնակ- ցած են նաեւ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն Եպիսկոպոս Միրզախանեանը, ինչպէս նաեւ Երեւանէն ժամանած Կեդրոնի վերաշինութեան մեծ նպաստ բերած «Վարդան Ճիմիշեան» հիմնադրամի ներկայացուցիչներ, բազմաթիւ պա- թումահայեր, Պաթումի քաղաքապետարանի, հայկական եւ վրացական լրատուամիջոցներու ներկայացուցիչներ: Իր ողջոյնի խօսքին մէջ Վրաստանի մէջ ՀՀ դեսպան Եուրի Վարդան- եանը շնորհաւորելով ներկաները Մշակոյթի կեդրոնի բացման առիթով` յոյս յայտնած է, որ անիկա իր աշխատանքներուն մէջ պիտի ձգտի նմանիլ Վիրահայոց թեմին առընթեր գործող «Հայարտուն» մշակութակրթական կեդրոնին` հաւաստիացնելով, որ ՀՀ պետական կառոյցները, ներառեալ նաեւ Սփիւռքի նախարարութիւնը, Վրաստանի մէջ ՀՀ դեսպանութիւնն ու Պաթումի մէջ ՀՀ գլխաւոր հիւպատոսութիւնը մշտապէս պիտի աջակցին Կեդրոնին բոլոր հարցերով: «Վարդան Ճիմիշեան» հիմնադրամի ներկայացուցիչ Արմէն Յակոբեան, իր հերթին, գոհունակութիւն յայտնած է, որ Հիմնադրամը աջակցեցաւ նման բարձրակարգ կեդրոնի բացման: Այնուհետեւ տեղի ունեցած է կեդրոնի տնօրհնէքը, որ կատարուած է Վազգէն եպիսկոպոս Միրզախանեանի ձեռամբ, որմէ ետք ելոյթով հանդէս եկած է նաեւ Կեդրոնի տնօրէն Սօնա Յովհաննիսեանը, որ պատմած է Կեդրոնի յետագայ գործունէութեան, նպատակներու եւ հեռանկարներու մասին: 2016 Ապրիլին պիտի իրականացուի Ցեղասպանութեան նուիրուած «Գլոբալ Երկրորդ Ֆորում»-ը Մեծ աշխատանք կը տար ո ւ ի 2016 թուականի Ապրիլ 23-ին Երե- ւանի մէջ Հայոց Ցեղասպանութեան նուիրուած «Գլոբալ երկրորդ ֆո- րում»-ի իրականացման ուղ ղ ո ւ - թեամբ: Ֆորումի հիմնական թեման պիտի ըլլայ Ցեղասպանութեան յանցագոր- ծութիւնը եւ փախստականներու ճգնաժամը: Այդ մասին, ըստ Armen- press.am-ի, կառավարութեան նիս- տին յայտարարած է ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգէն Սարգսեան` աւելցնելով, որ ընտըր- ւած թեման արդիական է եւ միջազգային մեծ հետաքրքրութիւն ներկա- յացնող: Ան նշած է, որ Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրէն ներս, ինչպէս եւ նախատեսուած էր, կարեւոր ուղղութիւններէն մէկը Ցեղասպանութեան յանցագործութեան դէմ առհասարակ միջազգային պայքարն է եւ Հայաստանի Հանրապետութեան նախաձեռնութեամբ 90 երկրի համահեղինակութեամբ ՄԱԿ-ի մէջ ընդունուած է երկու կարեւոր բանաձեւ: «Երէկ պատմութեան մէջ առաջին անգամ ՄԱԿ-ի կեդրոնակա- յանում` Նիւ Եորքում, նշւում էր բոլոր ցեղասպանութիւնների զոհերի յիշատակի օրը: Միջոցառման հիւրընկալողներն էին ՄԱԿ-ի գլխաւոր վե- հաժողովի նախագահը, գլխաւոր քարտուղարի յատուկ ներկայացուցիչը, ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ դեսպան Մնացականեանը: Հեղի- նակաւոր «Փոլիսքօ» ամսագրում հրապարկուել է մեծ յօդուած եւ տեղ գտել գովազդային էջ, որտեղ առհասարակ խօսւում է ցեղասպանութիւնների մասին: Ծրագրի համահովանաւորողներից մէկը Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան-ինստիտուտն է»,-ըսած է Սարգսեան: Միաժամանակ, ան բարձր գնահատած է «100-կեանք»է ծրագիրը: Նշենք, որ Դեկտեմբեր 9-ը առաջին անգամ նշուեցաւ իբրեւ Ցեղասպա- նութեան յանցագործութեան զոհերու յիշատակի եւ արժանապատւութեան ու այս յանցագործութեան կանխարգելման միջազգային օր:
- 12. Հայկական լրատու աղբիւրներկը հաղորդեն 9 Դեկտեմբեր 2015-ին, լուր մը սուրիահայ ընտանիքի մը մասին, որ դժբախտ ճակատագիր մը ունեցաւ: Հալէպահայ Թէքէեան ընտանիքը՝ յովհաննէս Թէքէեան, Թալին Պ ա րթունեան - Թէքէեան, Արինա եւ Վահան Թէքէեաններ ու Թալինին մայրը՝ Սեդա Պարթուն- եան Սուրիայէն Գերմանիա մեկնելու նպատակով, փախստականներու խումբով շաբաթ մը առաջ Լիբա- նանէն Թուրքիա եկած են: Անոնք որոշած են լաստանաւով յունաս- տան անցնիլ ծովու ճամբով, սակայն դժբախտաբար լաստանաւը ընկըղ- մած է ու բոլոր անդամները խեղ- դըուած են: Թէքէեաններու միայն 19 տարեկան դուստրը՝ Արինա Թէ- քէեանն է որ չորս ժամ լողալէ ետք փրկուած է ու այժմ կը դարմանուի իզմիր հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ: Հայաստանի Սփիւռքի Նախարա- րութիւնը աշխատանք կը տանի Թէքէեան ընտանիքի անդամներու ճակատագիրը պարզելու ուղղու- թեամբ: Նախարարութեան աշխա- տակազմի ղեկավար Ֆիրտուս Զա- քարեան ըսաւ որ իրենք չէին կրնար անտարբեր մնալ այս ցաւալի դէպքի առնչութեամբ: Զաքարեան տուաւ հետեւեալ բացատրութիւնները, «Սփիւռքի Նախարարութիւն հրա- ւիրուած է յովհաննէս Պարթուն- եանը, որուն քրոջ ընտանիքն է այս կորուսեալ ընտանիքը: Անոնք կ’ապ- րէին Լիբանանի մէջ: Հոնկէ իզմիր գացած էին, յետոյ իզմիրի մօտա- կայքէն որոշած էին նաւով հասնիլ յունաստան եւ հոնկէ անցնիլ Գեր- մանիա, ուր կ’ապրէր ընտանիքի աղջիկներէն մէկը: Լաստանաւը ընկղմած է եւ բոլոր ճամբորդները ջրախեղդ եղած են, միայն քանի մը հոգի փրկուած է, այդ կարգին նաեւ Արինա Թէքէեանը՝ Թէքէեան ընտա- նիքի դուստրը: յովհաննէս Պարթունեանի քոյրը, փեսան, երկու զաւակները՝ 19-ամ- եայ Արինան ու 10ամեայ Վահանը, մայրը լաստանաւի մէջ էին: Փաս- տօրէն միայն Արինան է որ փրկուած է: Ընտանիքի միւս դուստրը՝ Սէրլի անունով, Հայաստանի մէջ հաս- տատուած է ու կ’ուսանի»: Ֆիրտուս Զաքարեան տեղեկա- ցուց որ յովհաննէս Պարթունեանի խնդրանքով կը փորձեն մանրամաս- նութիւններ պարզել: «կը փորձենք ճշդել թէ փրկուածներու կամ զոհ- ւածներու մարմինները ո՞ւր են, ափ հասա՞ծ են թէ ոչ: կ’աշխատինք այդ ուղղութեամբ: երկրորդ հարցը Արի- նայի հետագայ ճակատագիրն է. մօրաքոյրը, որ Գերմանիոյ մէջ կը բնակի, իզմիր գացած է ո ւ կ ը փորձէ օգնել Արինային: կա’մ Գեր- մանիա պիտի երթան, կամ Հայաս- տան պիտի գան: իրե’նք է որ պիտի որոշեն: ինչպիսի որոշում ալ որ ըն- դունին, պիտի օգնենք անոնց: Գա- լով Սէրլիին, ան երեւանի մասնաւոր դպրոցներէն մէկուն մէջ կ’ուսանի, Սփիւռքի Նախարարութիւնը պիտի փորձէ հոգալ անոր ուսման վարձը եւ հոգեբանական օգնութիւն ցու- ցաբերել», շեշտեց Ֆիրտուս Զա- քարեան: Ի՞նչ ըսաւ Արամ Սրբազան Այս ն ի ւ թ ի կ ա պ ա կ ցո ւ թ ե ա մ բ Պատրիարքական Ընդհանուր Փո- խանորդ Գերշ. Տ. Արամ Ս. Արք. Աթ էշ ե ա ն ը ցա ւ յա յտ ն ա ծ է ա յս ողբերգական դէպքի կապակցու- թեամբ: Հայաստանի Սփիւռքի Նախարա- րութիւնը եւս կապ հաստատած է Պատրիարքարանի հետ, զարգա- ցումներէն տեղեակ ըլլալու համար: Ար ի ա ն ա Թ էքէե ա ն ի մ օր ա քո յր ը իզմիրի մէջ կը սպասէ որ իր ազ- գականներու մարմինները գտնուին եւ յանձնուին իրենց: 12 • ABAKA • LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Arina Jhqh;an ՍուրիԱՀԱյ ԱրիՆԱ ԹէՔէեԱՆի ոԴիՍԱկԱՆԸ 19-ամեայ Թէքէեան չորս ժամ լողալէ ետք փրկուած է ու ներկայիս կը դարմանուի իզմիրի մէջ Իր ծնողները, եղբայրն ու մեծմայրը ջրախեղդ եղած են Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած Սուրբ Պատարագ Հանոյի մէջ Հան ոյի Սո ւրբ Ժո զէֆի կաթո- լիկ տաճարին մէջ Վիեթնամի մէջ ՀՀ դեսպանութեան նախաձեռնու- թեամբ մատուցուած է պատարագ` նուիրուած Հայոց ցեղասպանու- թեան 100-րդ տարելիցին: ԱԳՆ մամուլի եւ տեղեկատուու- թեան վարչութեան հաղորդմամբ, պատարագին մասնակցած են Վիեթ- ն ամ ի մ էջ ՀՀ դե սպան Ռայիսա Վարդանեանը, Հայ-վիեթնամական բարեկամական խումբի անդամներ, տեղ ա կ ա ն ի նքն ակ առավարման մարմիններու ներկայացուցիչներ, մտաւորականներ, վիեթնամցի եւ օտարերկրեայ այցելուներ, լրագ- րողներ: Հանոյի Արքեպիսկոպոս Զոզէֆ Նգօ Քուանգ Քիեթը ներկաներուն ուղղուած իր խօսքին մէջ ըսած է, որ ցեղասպանութեան յանցագործու- թեան զոհերու յիշատակի եւ արժա- նապատուութեան եւ այդ յանցագործութեան կան- խարգելման միջազգային օրը Վիեթնամի կաթոլիկ եկեղեցին հայ ժողովուրդի կողքին է: Պատարագի աւարտին դեսպան Ռայիսա Վար- դանեանը Հանոյի Արքեպիսկոպոսին հետ առանձ- նազրոյցի ընթացքին ընդգծած է, որ քաղաքակիրթ մարդկութիւնը լաւ կը գիտակցի խաղաղութեան արժէքը, սակայն դեռ կան երկիրներ, որոնք ոչ միայն չեն հասկնար խաղաղութեան խորհուրդը, այլ նաեւ կը շարունակեն սերմանել անհանդուր- ժողականութիւն եւ կը վարեն ժխտողական քաղա- քականութիւն: Ըստ դեսպան Վարդանեանի` հայ եւ վիեթնամացի ժողովուրդները իրենց համատեղ ջանքերը պէտք է գործադրեն անարդարութեան դէմ պայքարին համար: Հայ ժողովուրդը իր օրինակով ցոյց տուած է ամբողջ աշխարհին, որ նոյնիսկ հարիւր տարի անց կարելի է պայքարիլ եւ հասնիլ արդարութեան` ի հեճուկս բոլոր խոչընդոտներուն: Սէյրան Օհանեան.... Շար. էջ 3-էն Աւարտին յիշենք, որ սահմանին վրայ իրավիճակը կը շարունակէ մնալ լարուած: Հակառակորդը առաջին անգամ ըլլալով հրասայլով արկակոծման ենթարկած է ՊԲ հարաւային ուղղութեամբ տեղակայուած մարտական դիրքերը: ԼՂՀ պաշտպանութեան նախարարու- թեան մամուլի ծառայութեան փոխանցած տեղեկութիւններով` ընդհանուր առմամբ, Դեկտեմբեր 8-ին եւ լոյս 9-ին ղարաբաղա- ատրպէյճանական հակամարտ զօրքերու սահմանագծին հակառակորդին կողմէն հրադադարը խախտուած է աւելի քան 180 անգամ, որուն ընթացքին տարբեր տրա- մաչափի հրաձգային զինատեսակներէ, ինչպէս նաեւ 60 (101 արկ), 82 (193 արկ), 120 (35 արկ) միլիմեթրանոց ականա- նետերէ, Հան-17 (27 արկ) եւ Ռպգ-7 (3 արկ) տիպի նռնականետերէ, հայ դիր- քապահներու ուղղութեամբ արձակուած է շուրջ 1500 կրակոց: Հակառակորդը կի- րառած է նաեւ TR-107 տիպի զենիթա- հրթիռային կայանք (17 արկ) եւ հրասայլ (5 արկ): Հակառակորդին կողմէն խոշոր տրամա- չափի դիպուկահար հրացանէ արձակ- ւած կրակոցէն Դեկտեմբեր 8-ին` ժամը 21:10-ի սահմաններուն, ՊԲ արեւելեան ուղղութեամբ տեղակայուած զօրամա- սերէն մէկուն մարտական յենակէտին մէջ նահատակուած է ՊԲ պայմանագրային զինծառայող, 1991 ծնունդ Գարիկ Գուր- գէնի Աւանէսեանը:
- 13. LUNDI 21 DECEMBRE2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 13 Մոնթրէալ, 30 նոյեմբեր 2015 Սիրելի Հայ Տունի Բարեկամներ, Հայ Տունը ութը տարի է ի վեր իր անսակարկ աջակցութիւնը կը բերէ մեր համայնքի կարիքաւոր ընտանիքներուն եւ անհատներուն: Մենք կը հաւատանք թէ մեր համայնքին անդամները, մանաւանդ անոնցմէ ամէնէ անկարներն ու անպաշտպանները, արժանի են ունենալու հնարաւորութիւններ իրենց կեանքը ապրելու արժանապատուութեամբ եւ իրենց կարողութեանց լրիւ իրագործմամբ: Ներկայի մեր գլխաւոր ծրագիրներէն մին է երաշխաւորել Սուրիոյ եւ Իրաքի ապաստանեալները: 2009 թուականէն ի վեր, Հայ Տունը երաշխաւորած է 2500 անձեր եւ համադրած 925 ապաստանեալներու ժամանումը: Այս բոլորը իրագործուած են սահմանափակ միջոցներով՝ շնորհիւ մէկ պաշտօնեայի եւ հոյլ մը կամաւորներու տքնաջան աշխատանքին: Հարկ է յիշել որ ապաստանեալներու երաշխաւորման այս ծրագրին համար ո՛չ պետութենէն եւ ո՛չ ալ այլ հիմնարկներէ որեւէ նիւթական նպաստ կամ յատկացում չենք ստանար: Սոյն կոչին նպատակն է ձեզ հրաւիրել մեր աշխատանքներուն աջակցելու։ Իր մեծագոյն մարտահրաւէրի նախօրեային, Հայ Տունը պէտք ունի ձեզի. այս կոչը կ՚ուղղենք ձեզի, որովհետեւ կը հաւատանք որ դուք ալ կը բաժնէք մեր առաքելութեան հրամայականը Սուրիահայերու Երաշխաւորման ծրագրին գծով։ Մենք կը հաւատանք որ բոլոր Գանատա հասած մեր հայրենակիցները արժանի են ամուր ապաւէններու, իրենց կեանքը վերսկսելու ու վերակերտելու։ Ցարդ՝ գործակցաբար կրցած ենք բարեփոխել շատերուն կեանքը։ 2015-ին Հայ Տունը, Համադրած է հարիւրաւոր ապաստանեալներու Գանատա ժամանումը, եւ դիմաւորած է զանոնք մէկ առ մէկ օդակայանին մէջ։ Գոհացուցած է անոնց այլազան բնակարանային ու կահաւորման կարիքները, ապահոված է ձմեռնային հագուստեղէն, օգնած է գործի պրպտուքներուն, ու համադրած անոնց բժշկական հետեւողութիւնը. մեր նորահաս ընտանիքներուն մօտ 70%-ը գործ գտած են առաջին 3 ամսուան ընթացքին։ Ուղղութիւն տուած է մեր երիտասարդներուն ուսումնական ծիրէն ներս։ Կազմակերպած է ամսական դրութեամբ ձրի հանդիպումներ խորհուրդ ու ուղղութիւն տալու համար Գանատական ներգաղթի առնչութեամբ։ Մօտէն գործակցած է Քէպէքի ներգաղթի նախարարութեան հետ։ 2015-ի յունուարին Հայ Տունը պարգեւատրուած է եզակի ճանաչումով մը, որպէս՝ 2014-ին ե՛ւ Գանատայի ե՛ւ Քէպէքի առումով, մեծագոյն թիւով ապաստանեալներ երաշխաւորող ոչ- շահութաբեր կազմակերպութիւն։ Մեր մարտահարաւէրները 2016 տարուան – Հայ տունը կը շարունակէ ստանալ հազարաւոր սուրիահայերու Քէպէք ներգաղթելու աղաչանքը։ Մենք չենք կրնար անյոյզ եւ անտարբեր մնալ մեր հայրենակիցներուն դժուարութիւններուն դիմաց, երբ անոնք ստիպուած են տուն-տեղ ձգել ու փախչիլ իրենց ընտանիքներուն կեանքը փրկելու։ Հայ Տունը հաստատ է իր առաքելութեան մէջ անմիջական ինչպէս նաեւ տեւողական իր ծառայութիւնը բերելու ապաստանեալներուն, եւ դիմագրաւելու նոր մարտահրաւէրները յաւելեալ ապաստանեալներու երաշխաւորման, նոյն կորովով ու ծառայասիրութեամբ։ 2016 թուին մեր նպատակներն են յաւելեալ մեր տարած աշխատանքներուն – Պաշտօնի առնել երկու լիաժամ անձեր երաշխաւորման ծրագրի համադրումին համար։ Տրամդրել մասնաժամ դրութեամբ հոգեբանական եւ ընկերային ծառայութեանց մասնագէտ մը օգնելու պատերազմի հետքերէն տառապող ընտանիքներուն։ Հայ Տունը սակայն կրնայ իրագործել իր նպատակները միայն ապաւինելով ձեր թանկագին աջակցութեան։ Անշահաբեր կազմակերպութիւն մը կը գոյատեւէ իր առաքելութեան համար եւ իր առաքելութեամբ, բաժնելով իր տեսլականը, Մե՛ր եւ Ձե՛ր տեսլականը... որն է շարունակել մատուցել մեր ծառայութիւնն ու խնամքը մեր համայնքի ամէնատկար ու խոցելի անդամներուն։ Կրնաք դուք ալ ձեր բաժինը՝ թէկուզ ձեր փոքր նպաստը բերել, մեր բեռը մի քիչ թեթեւցնելու, եւ մեզի ուժ եւ նոր սլացք տալու։ Ձեր նիւթական նպաստը կարելի է երկու ձեւով բերել – Այցելելով մեր կայքէջը, www.haydoun.ca եւ սեղմելով “Help us Grow” կոճակին. կրնաք կատարել մի անգամուայ նուիրատուութիւն, կամ ամսական դրութեամբ նուիրատուութեան խոստում PayPal-ի միջոցաւ։ Ամսական կրկնուող նուիրատուութիւնները պիտի նպաստեն մեր պիւտճէական աւելի լաւ նախատեսութեան եւ կազմակերպումին։ Գրելով դրամատնային «Չէք» մը ի նպաստ «Hay Doun» ին եւ զայն յղելով հետեւեալ հասցէին - 615 Stuart Ave., Outremont, Québec, H2V 3H2. Բոլոր 25$-էն վեր նուիրատուութիւնները պիտի ստանան տուրքէ զերծ ստացագիր: Հայ Տունի կամաւորներու եւ աշխատակազմի անունով մեր կանխայայտ երախտագիտութիւնը կը յայատնենք ձեր անսակարկ աջակցութեան, որ նոր յոյս եւ ժպիտ պիտի շնորհէ շատերուն իրենց դժուարին պահերուն։ Մաղթելով, որ 2016-ը ըլլայ երջանկաբեր տարի մը Ձեզի եւ Ձեր սիրելիներուն: ՆարOտ ՕտապաշեաՆ Նայիրի ԴաւլեաՆ Տնօրէնուհի Ատենապետուհի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները պէտք է երաշխաւորէ Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի խա- ղաղ կարգաւորումը: Այս յայտարարութեամբ հանդէս եկած են ԱՄՆ խումբ մը քոնկրէսա- կաններ` ելոյթ ունենալով Քոնկրէսի շէնքին մէջ, ուր տեղի ունեցաւ ԼՂ անկախութեան տարե- դարձին նուիրուած ձեռնարկ: «Լեռնային Ղարաբաղի յանձնառութիւնը խա- ղաղութեան» խորագիրով ձեռնարկին ներկայ եղած են ամերիկացի ազդեցիկ օրէնսդիրներ, ամերիկահայ համայնքի ներկայացուցիչներ, ԼՂ-էն մեկնած արտաքին գործոց նախարար Կա- րէն Միրզոյեան: ԱՄՆ քոնկրէսական Ատամ Շիֆ Ատրպէյճանի իշխանութիւնները մեղադրեց կրակի հետ խաղ ընելուն մէջ: «Սա մահացու վտանգաւոր, պա- տերազմական ու սադրիչ գործելաոճ է Ատրպէյ- ճանի կողմէ, մեր դիւանագէտները պէտք է զայն անուանեն իրական անունով»,-նշած է Շիֆ: «Որպէս աշխարհի ամենահզօր բարի ուժ` Ամերիկան, իմ կարծիքով, պէտք է ԼՂ բնակիչնե- րուն երաշխաւորէ, որ խնդիրը պիտի կարգա- ւորուի խաղաղ ու համապարփակ` Ղարաբաղի ինքնիշխանութիւնը յարգելով»,- ըսած է քոնկ- րէսականներէն մէկը: Զինադադարի պահպանման հարցին նուիր- ւած եղած է նաեւ ԱՄՆ ազդեցիկ քոնկրէսական, Ներկայացուցիչներու պալատի արտաքին յա- րաբերութիւններու յանձնաժողովի նախագահ Էտ Ռոյսի ելոյթը: Ան յիշեցուցած է, որ ստացուած հաղորդումներուն համաձայն` շփման գիծին վրայ վերջին օրերուն արձակուած է 1500 փամ- փուշտ ու արկ: «1500 փամփուշտ արձակուած հրասայլերէ ու ականանետներէ, իսկ ԼՂ-ի մէջ այդ պայմաններուն մէջ կ՛ապրի 140 հազար մարդ` տղամարդիկ, կանայք ու երեխաներ»,- յայտնած է Ռոյս: Ան կրկին ԱՄՆ Պետական բաժանմունքին կոչ յղած է, որ անհրաժեշտ է շփման գիծին վրայ ու հայ-ատրպէյճանական սահմանին յատուկ սար- քեր տեղադրել, որոնք կ’արձանագրեն հրադա- դարը խախտողին ու թոյլ կու տան անոր պա- տասխանատուութեան ենթարկել: Պետական բաժանմունքի ներկայացուցիչ Ճոն Քիրպին յայտարարած էր, որ հրադադարի խախ- տումը ու ծանր հրետանիի օգտագործումը անըն- դունելի է: Քոնկրէսականները ԱՄՆ վարչակարգէն կը պահանջեն երաշխաւորել ԼՂ ժողովուրդին ինքնորոշման իրաւունքի իրականացումը
- 14. 14 • ABAKA• LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 EMBASSY OF THE REPUBLIC OF ARMENIA AMBASSADE DE LA RÉPUBLIQUE D’ARMÉNIE Հայաստանի Հանրապետութեան Դեսպանութիւն Մամուլի Հաղորդագրութիւն 2016թ. Փետրուարի 26-ից 28-ը ՀՀ առողջապահութեան նախարա- րութեան եւ «INTER EXPO» կազմակերպութեան համատեղ ջանքերով Երեւանում կայանալու է «Առողջապահութիւն 21-րդ դար» խորագրով Էքսփօ-2016 ցուցահանդէսը: Միջոցառումը նախատեսուած է բժշկական կենտրոնների ղեկա- վարների, գիտական աշխատակիցների, գործող բժիշկների, ինչպէս նաեւ առողջապահութեան բնագաւառում ներդրողների, ձեռնար- կատիրական գործունէութեամբ զբաղուող անձանց համար, ինչը կը նպաստի մասնակիցների միջեւ նոր գործընկերութեան ստեղծմանը եւ համագործակցութեան զարգացմանը: «Առողջապահութիւն. 21-րդ դար» Էքսփօ-2016-ը բացառիկ հնարաւորութիւն է մասնակիցների համար մասնագիտական կարծիքներին ծանօթանալու եւ տարբեր ոլորտների առաջատար մասնագէտներից խորհրդատուութիւն ստա- նալու համար, գտնել տեղական առողջապահական փրաքտիքայից բխող լաւագոյն լուծումները: Ցուցահանդէսի ընթացքում անցկացուելիք կլոր-սեղանները, սէմի- նարներն ու ներկայացումները կը նպաստեն նոր գործընկերութեան ստեղծմանը, ինչպէս նաեւ մասնակիցների մասնագիտական ցանցի ընդարձակմանն ու ընդլայնմանը: Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ցուցահանդէսի տարածքն ընդլայնուել է 50% -ով: Նախորդ տարի ցուցահանդէսն ունեցել է աւելի քան 80 մասնակից, որից 30%-ը կազմում են օտարերկրեայ կազ- մակերպութիւնների ներկայացուցիչներ Ռուսաստանից, Պելառուսից, Իրանից, Գերմանիայից, Հունգարիայից, Չինաստանից, Ղազախստա- նից, եւ Իսրայէլից: Արդիւնքում մասնակիցները ծանօթանում են ա րտ ա սա հման եան կազմակերպութիւնների մասնագիտական նուաճումներին՝ քայլելով բժշկութեան միջազգային զարգացումներին համընթաց: Այս ամէնն, ու ոչ միայն, հնարաւոր է դառնում «Առող- ջապահութիւն. 21-րդ դար» Էքսփօ-2016-ի շնորհիւ: Նախագահ Սարգսեան ներկայ գտնուած Է «Ուշացած Լուսանկար» արձանախումբի բացման արարողութեան ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեան այսօր ներկայ գտնուած է մայրաքա- ղաքի Աբովեան փողոցին վրայ տարբեր սերունդներու երեք վարպետներու` տուտուկահարներ Վաչէ Յովսէփեանին, Ջիւան Գասպարեանին եւ Լեւոն Մադոյեանին նուիրուած «Ուշացած լուսանկար» անուանումը կրող արձա- նախումբի բացման արարողութեան: Արձանախումբի քանդակագործն է Դաւիթ Մինասեան, ճարտարապետ` Լեւոն Իգիթեան: Առողջապահական օգնութիւն` Դարբնիկ ապրող սուրիահայերուն Դեկտեմբեր 9-ին ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան եւ «Հաուըրտ Գարակէօզեան» բժշկական բարե- գործական հասարակական կազ- մակերպութեան նախաձեռ ն ո ւ - թեամբ կազմակերպուեցաւ աւան- դոյթ դարձած առողջապահական այց Արարատի մարզի Դարբնիկ հա- մայնք: ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան մամուլի եւ տեղեկատւութեան գրա- սենեակի տուած տեղեկութիւննե- րով՝ այցի ընթացքին իրականաց- ւեցաւ տեղի մինչեւ 18 տարեկան 117 սուրիահայերու, իրաքահայե- րու եւ Խորհրդային Ատրպէյճանէն տեղահանուած անձերու ակնաբու- ժական եւ ատամնաբուժակ ա ն ստուգում: Անոնցմէ 70-ը մասնագիտական բուժման կարիք ունի: Մինչեւ 14 տարեկան երեխաները համապա- տասխան բուժումներ կը ստանան Երեւանի մէջ` «Հաուըրտ Գարա- կէօզեան» բժշկական բարեգործա- կան հաստատութեան մէջ: «Հայերն այսօր»-ի հետ զրոյցին Դարբնիկ համայնքին մէջ ապրող ս ո ւ ր ի ա հ ա յ տ ի կ ի ն Ար ա քս ե ա ն , որուն երկու թոռնիկները` Արաքս- եան եւ Ալինան բժշկական ստու- գում անցած են, բժիշկներու այ- ցելութիւնը գնահատելի քայլ հա- մարեց ու շնորհակալութիւն յայտ- նեց նախաձեռնութեան կազմակեր- պ ի չն ե ր ո ւ ն : « Թ ո ռն ի կ ս ` Ալի ն ա ն , առողջական խնդիրներ չունի, իսկ Արաքսեայի մօտ բժիշկները որոշ խնդիրներ նկատեցին ու խոստա- ցան ակնոց ուղարկել»,-աւելցուց տիկին Արաքսեան: Նշենք, որ «Հաուըրտ Գարակէօզ- եան» յիշատակի ընկերակցութիւնը 95 տարիէ ի վեր աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ կ’իրականացնէ մարդասիրական եւ բարեսիրական տարբեր ծրագիրներ: Ի շահ Ատրպէյճանի լրտեսութեան մեղադրանքով ձերբակալուած է պահեստազօրային սպայ մը Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան կողմէն իրա- կանացած համալիր հետախուզական քայլերու ընթացքին, ստացուած տուեալներու իրակա- նացման իբրեւ արդիւնք, 2015 Դեկտեմբեր 4-ին ձերբակալուած է Հայաստանի Հանրապետու- թեան քաղաքացի, Արմաւիրի մարզի բնակիչ, պահեստ ա զ օր այի ն հ րամանատար` Գարիկ Խաչիկի Մարութեանը, (1977-ի ծնունդ): ՀՀ ԱԱԾ մամուլի կեդրոնին փոխանցած տե- ղեկութիւններով՝ Գարիկ Մարութեանը երկար տարիներ զբաղեցնելով ՀՀ ՊՆ տարբեր զօրա- մասերու հետախուզութեան պետի պաշտօններ, հ ամ ա ց ա նց այի ն հաս արակական կայքերու միջոցով կապ հաստատած է Թուրքիոյ մէջ գոր- ծող ատրպէյճանական յատուկ ծառայութիւն- ներու հետ եւ վարձատրութեան դիմաց անոնց փոխանցած ծառայութեան բերումով իրեն յայտնի դարձած, ներառեալ` պետական գաղտ- նիք պարունակող տուեալներ: Աղբիւրին համաձայն` յարուցուած է քրէական գործ Հայաստանի Հանրապետութեան քրէական օրէնսգրքի 299-րդ յօդուածի 1-ին մասի յատ- կանիշներով եւ Գ. Մարութեանին առաջադ- րուած մեղադրանք պետական դաւաճանու- թեան համար: Կը կատարուի նախաքննութիւն: Լեւոն Արոնեան բարձրացուց իր վարկանիշը Հայկական ճատրակի առա- ջատար Լեւոն Արոնեան Ճատ- րակի Միջազգային ֆէտէրա- սիոնի՝ ՖԻՏՎի դասակարգու- մի աղիւսակին մէջ վեցերորդ կարգի վրայ է եւ ունի 2788 կ էտ : Ֆ Ի ՏԷի առաջատարը դարձեալ Մակնուս Քարսլէնն է, որուն կը յաջորդեն պուլ- կարացի Վէսէլին Թօփալով ու հնդիկ Վիշվանաթան Անանտ: Հարիւր լաւագոյններու ցան- կին մէջ տեղ գտած են նաեւ Հայաստանի ազգային խումբի երեք մարզիկներ: Գաբրիէլ Սարգսեան՝ 43րդն է, Սէրկէյ Մովսիսեան՝ 88րդը, իսկ Հրանդ Մելքումեան՝ 95րդն է:
- 15. LUNDI 21 DECEMBRE2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 • ABAKA • 15 Շուտափոյթ Առողջութեան մաղթանք Մօտ ամիս մը առաջ, գաղութիս սիրուած ազգային ղեկավարներէն, բժիշկ՝ Տօքթ. Էտտի Եղիաեան տեղւոյս Սէյնթ Մէյրիզ Հիւանդանոցին մէջ սրտի լուրջ վիրաբուժութեան մը են- թարկուելէ ետք, ուրախութեամբ կը տեղեկանանք թէ այժմ կը բոլորէ ապաքինման շրջան մը: «Ապագայ»ի, ՌԱԿ Էօժէն Բաբազեան Ակումբի եւ Թէքէեան Մշակութային Միութեան կողմէ շուտափոյթ եւ ամբողջական ապաքինման լաւագոյն մաղթանքներ կը ներկայաց- նենք: Նորատեսակ քաղաքականութիւն մը ԱԿՕՍ-ի 11 Սեպտ. 2015 ի թիւին մէջ Վարդան Էսթուքեան ունի յօդուած մը, որ առնուելով «Ազատական մտածողութիւն» պարբերաթերթէն, կու տար իսլամաց մեծ մարգարէէն մէջբերում- ներ: Հոն կը պատգամուէր եւ կը թելադրուէր թէ Իսլամ երկիրներու Իսլամ ժողովուրդը ինչպէ’ս պէտք է վերաբերուի ոչ-իսլամ քաղաքացիներու հանդէպ. «Քրիստոնեաներու անձին, ինչպէս նաեւ անոնց աղօթատեղիներուն պէտք չէ վնաս պատճառել»: Իսկ հայերու մասին կը խօսէր, որպէս քրիստոնեայ ժողովուրդ մը, որ կ’ապրէր Պիզանսի եւ Պարսկաստանի իշխանութեան տակ: Յօդուածագիր Հասան Եիւճէլ Պաշտէմիր կ’ըսէ թէ իսլամ ժողովուրդը հետզհետէ փոխեց իր բա- րոյական կեցուածքը հայերու հանդէպ: Նոյնիսկ իսլամներ, իրենց միջեւ իսկ կորսնցուցին նախ- կին ապրելակերպը: Ան կը խորհի, թէ հարկաւ այսօր իսկ կան հաւատացեալ իսլամ հատուած- ներ, որոնք պահած են հին բարոյականը, սակայն այժմու առօրեան հին շրջանը չէ այլեւս: Երբ Վ. Էսթուքեան ակնարկը կը դարձնէ դէպի 1915 եւ հարց կու տայ թէ այսօր իսլամական հայեացքով ինչպէ՞ս կ’արժեւորէ 1915 ին ապ- րըուածները, պատասխանը կ’ըլլայ, թէ գործողու- թիւնները դոյզն իսկ նմանութիւն չունին առա- ջադրութիւններուն հետ: Անբացատրելի վիճակ մը ստեղծուած է 1915 էն ի վեր հայ եւ թուրք յա- րաբերութիւններուն մէջ: Սա որոշ է, որ հայ գաղութը հետզհետէ աւելի կարեւորութիւն տուաւ ուսման, օրինակ առնելով արեւմտեան երկիրները. մինչդեռ թուրք տարրը, իր բանակի եւ յաջորդական արքաներու ռազմա- կան նուաճումներու շնորհիւ կեղեքեց հայերու ունեցուածքը, տէր դարձաւ հողամասերուն: Յատկանշական է, որ ուսման հետեւող թուրք երիտասարդներու թիւն ալ յայտնօրէն աւելցաւ, բայց անոնց հայերու հանդէպ թշնամանքը բնաւ չպակսեցաւ: Շատ դժուար է այս պարագային բացատրութիւն գտնել. այս իրողութիւնը կրօնա- կան մեկնաբանութիւն մըն ալ չունի, քանի որ արդի թուրք երիտասարդութիւնը կրօնական մոլեռանդութիւն մը չունի իսլամական կողմէ: Արեւմտեան երկիրներու վստահելով Օսման- եան գերիշխանութենէն փրկուելով ազատութիւն հռչակող Յունաստանի, Պուլկարիոյ, եւ Ռու- մանիոյ փոխարէն հայերը չկրցան անկախանալ, վասնզի Ռուսիա, իր պոլշեւիկութիւնը հաստա- տելու համար ստիպուեցաւ թուրք դրացիին հետ հաշտութեան դաշինք կնքել: Թուրքն ալ իր կար- գին Անատոլուի հողերուն վրայ բացարձակ իշխող ըլլալու համար պէտք ունէր իր բնակա- վայրին մէջ հայերու դէմ թուական բացարձակ գերակայութիւն ունենալ: Լուծումը կարելի եղաւ 1915 ի հայոց ջարդով, քանի որ հայերը ոչ բանակ ունէին, ոչ զէնք, իսկ Ռուսիա դարձած էր Թուրքիոյ դաշնակից: Մինչդեռ Եւրոպա մնաց դիտող, քանի որ ոչ մէկ շահ ունէր հայերու պաշտպան կանգնելու համար: 1915 ը կերտեց սեւ պատմութիւնը հայերու, որոնք 1,5 միլիոն զոհ ունեցան ջարդի մէջ: Ասոնց մեծ մասը ան- թաղ՝ գետերու հետ ծովն ալ կարմիր ներկեցին: Համիտեան շրջանը վերջ գտնելէ ետք Թուր- քիոյ հ ա ն ր ա պ ե տ ո ւ թ ի ւ ն ը ի ր յա ր մ ա ր գտ ա ծ շարադրութեամբ ազգային նոր պատմութիւն գրեց: Եւրոպայի լուռ եւ կոյր կեցուածքին առջեւ կատարուած Հայոց Ցեղասպանութիւնը ջնջեց պատմութեան գիրքերէն եւ Եւրոպա հաշիւ չպա- հանջեց Թուրքիայէ, որ դարձած էր իրեն համար շահաբեր շուկայ: Թուրքիա այսօր իսկ անպատ- կառօրէն աշխարհին կ’ըսէ՝ թէ Հայոց Ցեղաս- պանութիւնը ապացուցուած իրողութիւն չէ: Այսօր, պատմութեան բեմին վրայ կը բեմադրուին երկու կատակերգութիւններ. 1) Հայաստան – Թուրքիա բարեկամութիւնը, 2) Հայ Ուղղափառ Եկեղեցին կը ձեռնարկէ սրբացնել Ցեղասպանու- թեան 1,5 միլիոն անանուն զոհերը: Հատուցումի խօսքն իսկ չկայ: ԱրԱյ ԿԱրմիրեԱն Մոնթրէալ, 8 Նոյեմբեր 2015 Ըստ Իրանի ղեկավարութեան յայտարարութիւններուն Վերջին ութ ամիսներուն Ըշիտ 800 միլիոն տոլարի քարի՞ւղ վաճառած է Թուրքիոյ ԸՇԻՏի կողմէ Թուրքիոյ քարիւղ վաճառելու պնդումները չեն դադրիր եւ ամէն օր մէտիան լայնօրէն մելան կը հոսեցնէ այս թէմայի շուրջ: Այժմ նոր պնդումները կու գան Իրանէն: Արդարեւ Իրանի մէջ կարգ մը ազ- դեցիկ դէմքեր յայտարարութիւններ հնչեցուցին այն մասին որ Թուրքիա քարիւղ կը գնէ ԸՇԻՏի զինե ա լ- ներէն: Յայտարարութիւններուն մէջ կը նշուի որ Թուրքիա քարիւղի իր կարիքներու մէկ մասը կը գոհայ ԸՇԻՏէն գնուած քարիւղով: ԸՇԻՏ օրական 700-900 հազար տակառ քարիւղը կէս գինով կը վաճա ռէ Թուրքիոյ, պնդեցին իրանցի պաշ- տօնեաներ, աւելցնելով թէ ա յդ պատճառով է որ պակսած է Իրանէն քարիւղի արտածումը դէպի Թուր- քիա: «Քարիւղի առեւտուրը օդի պէս անհրաժեշտ է ԸՇԻՏին ու եթէ այդ վաճառքը դադրի, ապա ահա- բեկիչները պարզապէս կը խե ղ - դըուին Սեւ շուկայի մէջ վերջին ութ ամիսներուն արդէն 800 միլի ո ն տոլարի քարիւղ վաճառուա ծ է Թուրքիոյ», ըսին իրանցի ղեկավար դէմքեր: Միւս կողմէ, Իսրայէլի գործարար շրջաններու «Տհը Կլոպս» կայքէջը կը գրէ որ թուրք եւ քիւրտ մաք- սանենգներ ԸՇԻՏէն գնուած քա- րիւղը կը տեղափոխեն Սուրիոյ եւ Իրաքի տարածքով, ապա զայն կը վաճառեն Իսրայէլի ու այլ երկիր- ներու: Կայքէջի հեղինակներու հա- մաձայն, ԸՇԻՏ ամէն օր կը վաճառէ 20-40 տակառ քարիւղ, վաստա- կելով 1-1.5 միլիոն տոլար: Լուրը սապէս կը շարունակուի. «Քարիւղը կ ’ ա ր դ ի ւ ն ա հ ա ն ո ւ ի Տ էր Զ օր ի ո ւ իրաքեան երկու հանքավայրերու մէջ, այնուհետեւ կը փոխադրուի Թուրքիոյ եւ Սուրիոյ սահմանին մերձակայ քրտական Զախօ քա- ղաք: Հոն է որ կը հաւաքուին իս- րայէլցի ու թուրք միջնորդները, որոնք տեղւոյն վրայ համաձայնու- թիւն կը գոյացնեն սակագնի շուրջ: Այդ փուլին մէկ տակառ քարիւղը կը վաճառուի 15-18 տոլարով, մինչդեռ համաշխարհային սակարաններու մէջ քարիւղի տակառը կը վաճառ- ւի 41-45 տոլարով: Ատկէ ետք մաքսանենգներու լաւ կազմակերպուած ցանցը Թուրքիոյ տարածքով քարիւղը կը հասցնէ նաւահանգիստներ, ուրկէ անիկա կը ղրկուի պատուիրատուի նաւա- հանգիստներ: Ընդ որում Իսրայէլ ապօրէն քա- րիւղի գլխաւոր գնորդներէն մէկն է», կը նշէ թերթը:
- 16. 16 • ABAKA• LUNDI 21 DECEMBRE 2015 - MONDAY DECEMBER 21, 2015 Թուրքիոյ վարչապետ Ահմէթ Տաւութօղլու Ատրպէյ- ճան այցի ընթացքին անդրադարձած է Կովկասի մէջ խաղաղութիւն հաստատելու Թուրքիոյ ջանքերուն եւ կոչ յղած Հայաստանին, կը յայտնէ Tert.am-ը: Ան նշած է, թէ իրենք միշտ եղած են եւ պիտի «եղբայ- րական Ատրպէյճանի» կողքին ու Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան կարգաւորման համար կրկնած է իր աւանդական թեզերը` պահանջելով դուրս գալ ազա- տագրուած տարածքներէն: «Հայաստանին կոչ կ՛ընեմ՝ դո՛ւրս եկէք ձեզ չպատ- կանող հողերէն ու խաղաղութեան գործընթաց սկսելու պարագային կը կարենաք մասնակցիլ Թուրքիոյ, Վրաս- տանի ու Ատրպէյճանի միջեւ ձեւաւորուած խաղաղ եւ հեռանկարային միութեան»,- ըսած է ան: Տաւութօղլու նաեւ յայտարարած է, թէ «Ատրպէյճանի հողերը սուրբ են» եւ անպայման «պիտի ազատագ- րըուին»: Աւելին` ան յայտարարած է, թէ «մարդասէր» Թուրքիան միշտ հոն է, ուր մարդկային ողբերգութիւն կայ` Հայիթիի երկրաշարժ, Ճաբոն կամ Ֆիլիփիններու ցունամի: «Ուր զոհ կայ, ճնշուած կայ, Թուրքիան անպայման այնտեղ է: Մենք այս դիւանագիտութեան մարդկային դիւանագիտութիւն, խղճի դիւանագիտութիւ ն կ ը կոչենք»,- ըսած է թուրք պաշտօնեան: Տաւութօղլուն Հայաստանին կոչ յղած է դուրս գալու Լ. Ղարաբաղի ազատագրուած տարածքներէն Իրաք ՄԱԿի Անվտանգութեան Խորհուրդին պիտի դիմէ Թուրքիոյ «ներխուժման» հարցով Թ ո ւ ր ք զի ն ե ա լ ո ւ ժե ր ը Իր ա քի Մուսուլ շրջանի Պաշիքա քաղաքի մէջ կ’ընդարձակեն իրենց ռազմա- ճամբարի զօրաքանակը ու կը պատ- ր ա ս տ ո ւ ի ն հ ի մ ն ե լ 600 հ ո գի ն ո ց զօր ա կ ա զմ ո վ խ ա ր ի ս խ մ ը : Հ ա - մապատասխան համաձայնագիրը կնքուած է 4 Նոյեմբերին, Թուրքիոյ նախկին Արտաքին Նախարար Ֆէ- րիտուն Սինիրլիօղլուի ու Իրաքեան Քիւրտիստանի ղեկավար Մեսուտ Պարզանիի հանդիպման ընթացքին: Ըստ ձեռք բերուած համաձայնու- թեան, Թուրքիոյ Սիղիրթ նահանգէն 400 հոգինոց զօրախումբ մը 25 հրասայլերու շարասիւնով ճամբայ ելած է դէպի Պաշիքա: Թուրքիոյ այս քայլին փոխադար- ձելով, Իրաքի իշխանութիւնները պայմանաժամ տուած էին Թուրքիոյ եւ յայտարարած որ Թուրքիա Իրաք զօրք մտցուցած է, առանց կեդրո- նական իշխանութիւնները տեղեակ պահելու եւ անոնց համաձայնու- թիւնը ստանալու: Իրաքի իշխանութիւնները Թուր- քիոյ քայլը կ’որակեն որպէս Իրաքի ինքնիշխանութեան խախտում ու հարեւան երկրին ուղղեալ անար- գանք: Պայմանաժամը 48 ժամուայ համար էր ու հիմա Իրաքի վարչա- կազմը պիտի դիմէ ՄԱԿի Անվտան- գութեան Խորհուրդին: Միւս կողմէ, «Հապէրլէր» կայքէջը հրապարակեց Պաշիքա շրջանին մէջ Թուրքիոյ կողմէ հիմնուած ռազ- մակայանի առաջին լուսանկար- ները: Կայքէջը կը նշէ որ Պաշիքայի մէջ տեղակայուած թուրք զինուոր- ներու թիւը նախատեսուած է հաս- ցընել 30 հազարի: Բացի Պաշիքա- յէն, նախատեսուած է ռազմական ճամբար մը հիմնել նաեւ Զէլիքանի շրջանին մէջ: Թուրք մարզիկը հրաժարեցաւ հայ մրցակցին հետ մրցելէ Ռուսաստանի Եարոսլավա քաղաքին մէջ մրցում մը կազ- մակերպուեցաւ, որուն ընթաց- քին դէմ յանդիման եկան թուրք եւ հայ մարզիկներ: Հայ մար- զիկը կը կոչուէր Դաւիթ Խա- չատրեան: Կ’ըսուի որ իրենց հանդիպ- ման սրահին մէջ Հայոց Ցեղաս- պանութեան 100-ամեակը յի- շեցնող որմազդ մը կար: Այս տեսարանին դիմաց թուրք մարզիկը հրաժարեցաւ մրցելէ իր հայ հակառակորդին հետ: Թ ո ւ ր ք մ ա ր զի կ ի ն մ ա ր զի չը ՝ Հասան Կեաճիպէյ յայտնեց որ որմնազդը վերցուելու պարա- գային է միայն որ կրնայ տեղի ունենալ մրցումը եւ պայման է նաեւ որ կենդանի հաղորդումով սփռուի այդ տեսարանը: Ուստի մրցումը ջնջուեցաւ: