Download to read offline
![AGBU Launches...
Cont’d from page 9
the demands of an increasingly connec-
ted and visual world. This new platform
will bring together expertise on
Armenian topics in one easily accessible
online resource.
“Every generation has its own
approach to dealing with questions of
identity and community. This multigene-
rational sharing and learning platform
focuses on access, dissemination and
preservation of the knowledge and
insight of scholars, intellectuals, artists
and many others on topics pertaining to
the Armenian reality. The curated
content allows individuals to navigate
and explore their Armenianness through
different perspectives shared by leading
experts and opinion makers,” says Lena
Sarkissian, AGBU Central Board
Member and Director of Program
Development at the Zoryan Institute’s
International Institute for Genocide and
Human Rights.
AGBU WebTalks debuts with five
videos, produced in partnership with the
Zoryan Institute, an international acade-
mic and scholarly center devoted to the
documentation, study and dissemination
of material related to issues of universal
human rights, genocide, diasporas and
Armenia. The videos were filmed during
the “Responsibility 2015” international
conference held in New York in March
2015 as part of the centennial comme-
morations of the Armenian Genocide
and feature interviews with journalists
Laure Marchand and Guillaume Perrier;
human rights lawyer Geoffrey
Robertson; historian Raymond
Kévorkian; psychologist Israel Charny;
and professor of history Richard
Hovannisian. The themes of the afore-
mentioned videos revolve around poli-
tics and the Armenian Genocide. The
videos currently in production explore a
diverse array of topics from art and
architecture to classical, jazz and folk
music.
“AGBU remains committed to enhan-
cing education with innovation. With
high quality, accessible content, we can
not only ensure that Armenians have an
archive of our history, but we can utilize
these tools to further our mission by pro-
moting Armenian subjects to be used in
non-Armenian universities and schools.
Now, with AGBU WebTalks, we can
encourage professors of art, architectu-
re, history and linguistics to incorporate
the Armenian story into their syllabi,
giving us a new platform for integrating
our heritage in classrooms around the
world,” added Ani Manoukian, AGBU
Central Board Member.
AGBU WebTalks is part of a larger
multimedia platform currently in deve-
lopment.
Set to launch later this year, this onli-
ne platform is a global access point offe-
ring innovative multimedia educational
tools to foster and promote the learning
of Armenian language, history and cultu-
re. “As part of this larger platform,”
added Lena Sarkissian, “the WebTalks
series provides a living repository of our
distinguished minds as well as a living
archive of our community activities. It is
all about making connections-to know-
ledge, to leading experts, to one’s histo-
ry, to one’s culture, to one’s identity, to
being Armenian. Thus, AGBU provides
one more opportunity to help forge the
future of the Armenian world.”
To learn more about the AGBU
WebTalks series, please visit www.agbu-
webtalks.org.
Established in 1906, AGBU
(www.agbu.org) is the world’s largest
non-profit Armenian organization.
Headquartered in New York City, AGBU
preserves and promotes the Armenian
identity and heritage through educatio-
nal, cultural and humanitarian programs,
annually touching the lives of some
400,000 Armenians around the world.
For more information about AGBU
and its worldwide programs, please visit
www.agbu.org.
Armenia and Iran will strive to create a new transport corridor that would con-
nect India to Europe via their territories, Armenian Transport and Communications
Minister Gagik Beglarian revealed on Friday.
Beglarian stated that he reached relevant understandings with senior Iranian gov-
ernment officials during a visit to Tehran last week. The Armenian and Iranian gov-
ernments will work together in facilitating cargo shipments between Europe and
India that would be carried out through the Persian Gulf, Iran, Armenia, Georgia and
the Black Sea, according to Beglarian.
“We agreed to ship two [sample] containers from [the Indian port of] Mumbai to
the Black Sea and on to Europe via the Persian Gulf and Iran and ascertain the price
[of such shipments,]” he went on. “According to our rough calculations, the cost of
this transit route should be lower than other routes offered to Iran, which, as you
know, would pass through Turkey and Azerbaijan.”
Beglarian met with Iran’s First Vice-President Eshaq Jahangiri, Roads and Urban
Development Minister Abbas Akhoundi and Communications and Information
Technology Minister Mahmoud Vaezi during the January 20-21 trip to Tehran.
According to Beglarian’s press service, he discussed with Akhoundi “the creation of
a Persian Gulf-Black Sea corridor.”
Iran’s President Hassan Rouhani was reported to say, in a January 24 phone call
with his Armenian counterpart Serzh Sarkisian, that the two neighboring states
should “spare no effort in connecting the Persian Gulf to the Black Sea.” The two
leaders explored this and other opportunities for closer economic ties that have
emerged with the recent lifting of international sanctions against Iran.
Beglarian said that in an effort to make the would-be Eurasian corridor more
attractive the Armenian government will step up this year the ongoing reconstruction
of Armenia’s main highways stretching more than 550 kilometers to Georgia and
Iran. The government will specifically try to accelerate highway upgrades in the
southeastern Syunik province bordering Iran.
“If we start that work from Agarak (a Syunik town on the Armenian-Iranian bor-
der) this year, they will realize that our alternative transit route is better,” explained
the minister.
The government already borrowed $150 million last year from the Kazakhstan-
based Eurasian Development Bank (EDB) to rebuild a 20-kilometer road currently
going through a mountain pass close to Agarak. Most of that money is to be spent
on the construction of a 4-kilometer tunnel there.
The tortuous Kajaran pass is situated over 3,000 meters above the sea level and is
frequently closed to traffic in winter months because of snowstorms and ice.
In Beglarian’s words, upgrading the Agarak-Kajaran section alone would signifi-
cantly shorten travel from the Iranian border to Yeraskh, a railway station about 50
kilometers southeast of Yerevan. Under the ambitious transit project discussed with
Tehran, he said, goods from India and Iran would be transported to Yeraskh by
trucks and then shipped to the Georgian Black Sea port of Poti by rail.
10 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016
Iran, Armenia to promote new Eurasian Transport Corridor
The second coming...
Cont’d from page 9
Asia Minor, and today the West would not be
obliged to beg Turkey to use Incirlik Airbase,
which is at the heart of Cilicia, in Adana.
Perhaps Mr. Hollande’s pledge to pass the
new law represents the revenge of history. Great
powers do not let remorse play a role in decision
making, no matter what the cost is for another
player.
Now that Armenia does not have too many
friends which can stand by her on the interna-
tional political stage, we have no choice but to
be grateful to France for this new initiative. But
at the same time, we need to remind them that
this afterthought constitutes the minimum
reprieve for their historic treachery in Cilicia,
when the French troops, after reassuring
Armenians of their protection, evacuated Cilicia
stealthily, leaving the unarmed Armenian popula-
tion at the mercy of the Kemalist forces.
Although Hollande reassured his audience
that his pledge is not tied to any elections, poli-
tics in Europe have witnessed many trials and
tribulations, especially when it comes to issues
related to the Armenians.
The French-Armenian activists deserve our
appreciation. This is not the first time that they
have been able to bring the president of the
country to an Armenian function. In the US, with
all fanfare possible, Armenians were able to
oblige Vice President Joe Biden to attend a
benign prayer service in Washington in May, dur-
ing the centennial commemorations. That partic-
ipation does not add up to a political endorse-
ment. Perhaps, working together in the US we
may be able to mobilize and politicize larger
numbers of citizens, to have more visibility on
the political radar.
At this point, let us welcome the second com-
ing of Mr. Hollande and wait with anticipation
for him to make good on his pledge.
Iranian Roads and Urban Development Minister Abbas Akhoundi (R) and
Armenian Transport Minister Gagik Beglarian at a news conference in Tehran
on Jan. 20, 2016. (Source: RFE/RL)
Moscow and Tehran
establish direct flights
The Iranian airline, Mahan Air, began once-weekly direct
flights between Moscow and Tehran starting January 21.
Iranian Ambassador to Russia Mehdi Sanaei said, “It is
expected that the current process of expanding ties
between Iran and Russia, as well as the newly emerged
spheres and possibilities will result in a rise in the number
of flights between the capitals, regions of the two countries
in the future.” He said that the number of flights will reach
to two a week starting February 20.](https://image.slidesharecdn.com/abaka-15022016-160213165723/85/Abaka-15-02-2016-10-320.jpg)
More Related Content
Abaka 15 02 2016
- 1. A X GA | I N % M < A K O U J A | I N : U F A S A R A K A K A N < A B A J A J : R J LX& TARI JIU 2022 :RKOU<ABJI% 15 ˆ:TROIAR 2016 • VOL. XXXVI, NO 2022 • LUNDI, 15 FEVRIER 2016 • MONDAY, FEBRUARY 15, 2016 Սփիւռքի Նախարարութիւնը Տեղափոխուեցաւ Նոր Շէնք Սփիւռքի նախարարութենէն կ’իմանանք, որ ՀՀ սփիւռքի նախարարութիւնը տեղափոխուե- ցաւ Վազգէն Սարգսեան 3 հասցէին գտնուող կառավարական-վարչական նոր համալիր: Յիշեցնենք, որ Վազգէն Սարգսեան 3 հաս- ցէին գտնուող կառավարական-վարչական նոր համալիրի բացումը կատարուած է 2015 թուա- կանի Դեկտեմբեր 5-ին՝ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեանի մասնակցութեամբ: Փարիզի մէջ Յունուար 28-ի երեկոյեան տեղի ունեցած է Ֆրանսայի Հայկական կազմակերպութիւնները համակարգող խո- րհուրդի տարեկան ընթրիքը, որուն ներկայ եղած են Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլանտ, Փարիզի քաղաքապետ Անն Իտալ- կօ, աշխարհահռչակ հայազգի երգիչ եւ Զուիցերիոյ մօտ Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Շարլ Ազնաւուր, Ֆրան- սայի մօտ Հայաստանի դեսպան Վիգէն Չի- տեչեան, ֆրանսահայ ականաւոր քաղաքա- կան գործիչ Փաթրիք Տեւեճեան, «Սոր- պոն»ի հայազգի դասախօս Մարկ Մու- ղալեան, որ առաջին անձն էր, որ փորձած էր անցեալ Օգոստոս 21-ին կանգնեցնել Փարիզ-Պրիւքսէլ գնացքի ահաբեկչը եւ որուն համար Հոլանտէն արժանացած էր Ֆրանսայի Քաջութեան չորրորդ աստիճանի պարգեւին. ներկայ էին նաեւ ֆրանսահայ հասարակական ու քաղաքական գործիչ- ներ: Իր խօսքին մէջ, Հոլանտ յայտարարած է, որ արդէն իսկ սկսած են Ֆրանսայի մէջ Հա- յոց Ցեղասպանութեան ուրացումը քրէակա- նացնող նոր օրէնք մը պատրաստելու քննարկումները՝ նշելով, որ օրինագիծին պատրաստումը վստահուած է Մարդկային իրաւունքներու եւրոպական դատարանի նախկին նախագահ Ժան Փօլ Քոսթայի: Հոլանտ, դիմելով ներկաներուն՝ նշած է, որ ինք լաւ գիտէ, թէ ինչպիսի՛ դժգոհու- թիւններ յառաջացած են 2012-ին ներկա- յացուած օրէնքի մերժումին պատճառով, որ հաւանաբար ներկայացուած էր հապճեպով: Ֆ ր ա ն ս ա յի ն ա խ ա գա հ ը ն ա ե ւ ը ս ա ծ է. «Հայաստան եւ Թուրքիա միշտ պէտք է գիտնան, թէ Ֆրանսա պատրաստ է զիրենք երկխօսութեան առաջնորդելու»: Հոլանտ վստահ է Ցեղասպանութեան ուրացումը քրէականացնող օրինագիծի որդեգրումին ՀԱՅ ԶԻՆՈՒՈՐ ՄԸ ԶՈՀՈՒԵՑԱՒ ԶԻՆԵԱԼ ԲԱԽՈՒՄՆԵՐՈՒ ԸՆԹԱՑՔԻՆ Փետրուար 4-ի առա- ւօտեան ժամերուն Ղա- ր ա բ ա ղ - Ա տ ր պ է յ ճ ա ն սահմանին վրայ Ատըր- պէյճա ն ա կան զ ինեալ ուժերու կրակոցներէն մահացաւ 20-ամեայ Սի- մոն Ճավռշեան: Շիրակ մարզ ի Փան իկ գիւղի բնակիչ Սիմոնը իր եր- կու տարուայ զինուո- րական ծառայութիւնը պիտի աւարտէր երկու ամիսէն: Սիմոնի հայրը եւ եղբայրը Ռուսիա մեկ- նած էին աշխատանքի համար: Ատրպէյճանական աղբիւրներ կը յայտնեն թէ սոյն բախումներու ընթացքին մահացած են երեք հայ եւ մէկ Ատրպէյճանցի զինուորներ: Քոմանտոս. «Պատերազմի պարագային Ատրպէյճանը ամբողջովին կ’ոչնչացուի» Եթէ ղարաբաղեան հար- ցի պատճառով Հայաստանի ու Ատրպէյճանի միջեւ մեծ կռիւ ըլլայ, ատիկա կը յան- գեցնէ Ատրպէյճանի միա- կողմանի ոչնչացման: Փե- տըրուար 3-ին մամուլի ասու- լիսի ժամանակ յայտնած է ղարաբաղեան պատերազմի մասնակից, զօրավար գնդա- պետ Արկադի Տէր Թադե- ւոսեան (Քոմանտոս)։ Անոր խօսքով, ասիկա նաեւ շատ փորձագէտներու, Ատրպէյճանի դաշնակիցնե- րուն ու Թուրքիոյ տեսա- կէտն է: «Մենք պատերազմ չենք ուզում, բայց Ատրպէյ- ճանը կարող է աւանտիւ- րայի գնալ: Հիմք ընդունելով միջազգային ի ր ա ւ ո ւ ն քը ` մենք կարող ենք հասցնել ու կը հասցնենք կանխիչ հար- ւած»,- շեշտած է Արկադի Տէր Թադեւոսեան: Քոմանտոս նաեւ աւելցու- ցած է, որ Ատրպէյճանի մէջ շատ բարդ իրավիճակ ձե- ւաւորուած է ազգային փոք- րամասնութիւններու դրու- թեան մասին: ՀԱԼԷՊԻ ՀԱՅԱԲՆԱԿ ՇՐՋԱՆՆԵՐՈՒ ՌՄԲԱԿՈԾՈՒՄՆԵՐԷՆ ՎՆԱՍՈՒԵՑԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹԻՒՆՆԵՐ Հայաստանի լրատու գործակալութիւններ կը տեղեկաց- նեն թէ 3 Փետրուարի գիշերը ահաբեկչական ուժերու կողմէ արձակուած հրթիռներէն մին պայթած է հայաբնակ Նոր Գիւղ թաղամասին վրայ, վնասներ պատճառելով Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ եւ Սահակեան վարժարանին: Երկ- րորդ հրթիռ մըն ալ պայթած է Հայոց Ծերանոցին մօտ: Տե- ղի ունեցած են վիրաւորեալներ, այրած են ելեկտրականու- թեան ցանցեր եւ գոյացած է նիւթական մեծ կորուստ: Ռուսիա բնակող հայ գործարարը 5000 տոլար կը տրամադրէ Արցախի իւրաքանչիւր ընտանիքի մէջ ծնած 4-րդ փոքրիկին Ռուսիա բնակող հայ գործարար Սամուէլ Կարապետեան այսուհետեւ 5000 տոլար պիտի տրամադրէ Արցախի իւրաքանչիւր ընտանիքի մէջ ծնած չորրորդ փոքրիկին: Արցա խ ի Հ ան րապետութեան կառա- վարութեան նիստին յայտնած է նախագահ Բակօ Սահակեան, Facebook-ի իր էջին գրած է վարչապետի խօսնակ Արտակ Բեգ- լարեանը: Իբրեւ յետգրութիւն ան նաեւ տեղեկա- ցուցած է հինգերորդ փոքրիկի առիթով «Հայաստան» համահայկական հիմնադ- րամն ու ԱՀ կառավարութիւնն ալ բնակա- րան պիտի յատկացնեն ընտանիքներուն… «էնպէս որ գոնէ երրորդ երեխայից յետոյ արժէ վերաբնակուել Արցախում, սիրելի՛ ոչ արցախաբնակ ընկերներ»,- գրած է Արտակ Բեգլարեանը:
- 2. <abajaj;rj Hebdomadaire Arménien Armenian WeeklyISSN 0382-9251 Publié par /Published by Le Centre de Publication Tékéyan 825 rue Manoogian, Saint-Laurent, Québec H4N 1Z5 Tél: (514) 747-6680 • FAX: (514) 747-6162 e-mail: abaka@bellnet.ca www.tekeyanmontreal.ca PM40015549R10945 TPS/GST – R119209294 • TVQ/PST #1006268699 2 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 Canada 2nd Class $80 (QC & ON) 1ère classe/first class $90 U.S.A. 1st class (US)$90 Autres pays/Other countries: 1st class (US)$120 Per issue $1.75 Dépôt légal: Bibliothèque du Québec ABAKA Patas.anatou .mbagir^ AU:TIS PAGGAL:AN ’anouzoumn;rou% nouiratououjiunn;rou ;u gras;n;aki patas.anatou^ SALBI MARKOS:AN Joronjoi patas.anatou^ MATAJ B& MAMOUR:AN “We acknowledge the financial support of the Government of Canada through the Canada Periodical Fund (CPF) for our publishing activities.” Ռուսաստանը Թուրքիան կ’ամբաստանէ սուրիական տարածքներու ռմբակոծումներով Թասս լրատու գործակալութինը կը հաղորդէ, թէ՝ Ռուսաստան ան- հերքելի ապացոյցներ ունի Սուրիոյ հողերուն Թուրքիոյ կողմէ ռմբա- կոծութեան վերաբերեալ: Ըստ հաղորդդագրութեան` ռուս զինուորականները ունին նաեւ սու- րիական ընդդիմութեան կողմէ նկա- րահանուած տեսանիւթեր, որոնց մէջ կը տեսնուի, թէ ինչպէ՛ս թրքա- կան ուժերը կը գնդակոծեն Սուրիոյ հողերը: Ռուս հրամանատարը պնդած է, թէ թրքական բանակը մեծ հրետա- նային սարքերով կը գնդակոծէ սու- րիական սահմանամերձ բնակելի շրջանները: Ռուսաստանի զինուած ուժերը յայտնած են նաեւ, որ ռուսական օդանաւեր Սուրիոյ մէջ միայն մէկ շաբաթուան մէջ 468 ռազմական թռիչքներու ընթացքին ոչնչացու- ցած են ահաբեկիչներու 1300 կեդ- րոններ: ՌԱԿ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹԵԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՆԻՍՏԸ` ՀԻՄՆԱՆՈՐՈԳՈՒԱԾ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿՈՒՄ Ռամկավար Ազատական կուսակ- ցութեան «Նազար եւ Արտեմիս Նա- զարեան» կենտրոնի հիմնովին վե- րանորոգուած գրասենեակում Յուն- ւարի 23-ին կայացաւ ՌԱԿ Հանրա- պետական վարչութեան առաջին նիստը Պատգամաւորական ժողո- վից յետոյ, կազմակերպչական հար- ցերով ծանրաբեռն օրակարգով: ՌԱԿ ատենապետ Յակոբ Աւե- տիքեանն իր ողջոյնի խօսքում, ար- տայայտելով ներկայ բոլոր ժողովա- կանների գոհունակութիւնը ի տես բարեկարգ եւ ամէն յարմարութիւն- ն երով օժտ ուած գրաս ենեակի, ասաց, որ բարեգործութեան մէջ կ արեւոր ը ոչ այն քան ստացած գումարի չափն է, որքան այն թէ ո՛վ է այդ գումարը նուիրում: Իսկ այս պարագայում վերանորոգման հա- մար նիւթական օժանդակութիւնը բերող անձը Նազար Նազարեանը, իր ողջ գերդաստանի աւելի քան 400 տարուայ պատմութեամբ իրաւ բարեգործ է, որի տարբեր նուիրա- տըուութիւնները Սփիւռքում թէ Հա- յաստանում, առաւելաբար ՀԲԸ- Միութեան խողովակով, հանդիսա- նում են նորօրեայ վկայութիւնները 400-ամեայ բարեգործ այս ընտա- նիքի մասին: Ինչպէս ասուեց օրակարգը ծան- րաբեռնուած էր առաւելաբար կազ- մակերպչական հարցերով: Եւ դա բնական է: 23-րդ համագումարի պա տ գա մ ա ւորների միահամուռ յանձնարարութիւնն էր դա հիմնո- վին վերակազմակերպել կուսակ- ցութիւնը իր բոլոր ակումբներով ու շրջանային վարչութիւններով, որոնք ընդգրկում են ողջ Հայաս- տանի Հանրապետութիւնը, առաւել աշխուժացնել ամէնօրեայ կապը կառոյցների ու կենտրոնի միջեւ, քարոզչական եւ համապատասխան այլ նիւթ եր ով Ռ ամկավ ար Ազա- տական գաղափարախօսութիւնը մատչելի դարձնել հասարակութեան առաւել լայն շրջանակների, յատ- կապէս երիտասարդ սերնդից նորա- գիր կուսակցականներ ընդգրկել եւ ստուերացնել ՌԱԿ-ի համակիրների բանակը: Եւ այդ ամէնը ոչ ինքնա- նպատակ, այլ յառաջիկայ աշնանը կայանալիք տեղական ինքնակառա- վարման մարմինների ընտրութիւն- ներին ընդառաջ: Բազմաթիւ ելոյթներից եւ աշխոյժ քննարկումներից յետոյ Հանրա- պետական վարչութիւնը կայացրեց համապատասխան որոշումներ, տուեց յանձնարարութիւններ: Որոշուեց առաջին հերթին այ- ցելել Գիւմրի որտեղ այժմ նպաս- տաւոր գետին կայ տեղի շրջանակը վերաշխուժացնելու, ապա Եղուարդ որտեղ կուսակցութիւնն ունի սեփա- կան գրասենեակ, որն անհրաժեշտ է օժտել մշտապէս գործող անձնա- կազմով: Որոշուեց արտագնայ նիստ-ստու- գայցեր կազմակերպել Սիւնիքում, Վարդենիսում, Մարտունիում, Սե- ւանում, Լոռիում (Վանաձոր, Ստե- փանավան եւ Սպիտակ), Մասիսում: Որոշուեց յատուկ ուշադրութիւն դարձնել Տավուշի մարզին, որտեղ կուսակցական ներկայութիւնը թոյլ է: Իսկ ինչ վերաբերում է Երեւանին, որոշուեց մայրաքաղաքի տարբեր ակումբներին հրաւիրել առանձին հաւաքի, որի նպատակն է լինելու ամրացնել այդ կառոյցները ե ւ ստեղծել նորերը: Այդ իմաս տ ո վ յատկանշական է, որ նիստի սկըզ- բում երդմնառութեան արարողու- թեամբ ՌԱԿ շարքերն ընդունուեց բազմափորձ եւ լրջախոհ համա- կիրներից Յովիկ Օհանեանը, որին յանձնարարութիւն տրուեց Նորքի զանգուածում եւս մի նոր ակումբ ստեղծելու: Նիստի աւարտին ՌԱԿ ատենա- պետը տեղեկացրեց, որ Հանրա- պետական վարչութիւնը օ ր ե ր ս հրատարակել է կուսակցութեան փոխատենապետ, էներգակիրների ոլորտի մասնագէտ Արմէն Մանվէլ- եանի նոր աշխատութիւնը, որի ներ- կայացում-քննարկումը տեղի կունե- նայ յառաջիկայ օրերին: Նմանապէս հրատարակութեան է տրուել փրոֆ. Նիկոլայ Յովհան- նիսեանի տարածաշրջանում քրտա- կան գործօնի եւ հայերիս հետ դրա առնչութիւններին նուիրուած գրքոյ- կը, մեծ տպաքանակով նորի ց է տպագրուելու ՌԱԿ ծրագիրն ու կա- նոնադրութիւնը: ՌԱԿ մամլոյ դիւան Էդուարդ Նալպանտեան. «2015 թուականը բաւական խօսուն էր Հայաստանի եւ այլ երկիրներու միջեւ յարաբերութիւններու զարգացման տեսանկիւնէ» «Հիմնաւորուած չեն այն պնդումները, թէ Հայաս- տանի`Եւրասիական տնտեսական միութեանն անդա- մակցութիւնը, խոչընդոտում է այլ երկրների հետ զար- գացմանը»,- լրագրողներու հետ հանդիպման ժամա- նակ՝ ըստ Panorama.am-ի՝ ըսած է ՀՀ արտաքին գոր- ծոց նախարար Էդուարդ Նալպանտեան` պատասխա- նելով հարցումին, թէ համաձա՞յն էք այն կարծիքնե- րուն, պնդումներուն հետ, որ ԵՏՄ-ին անդամակ- ցութիւնը Հայաստանը կը կողմնորոշէ մէկ ուղղու- թեամբ, կը խոչընդոտէ յարաբերութիւններու զարգա- ցումին այլ երկիրներու հետ: Նախարարին խօսքով, Հայաստան յայտարարած է, որ շահագրգիռ է շարունակելու համագործակցութիւնը այլ երկիրներու, կառոյցներու հետ` նկատի ունենալով Հայաստանի պարտաւորութիւնները ԵՏՄ-ի մէջ: «Յոռետեսներին կ’ասէի, որ 2015 թուականը բաւա- կանին խօսուն էր Հայաստանի յարաբերութիւնների զարգացման տեսանկիւնից ոչ միայն ԵՏՄ անդամ երկրների, այլ նաեւ այլ երկրների ու կառոյցների հետ»,- ընդգծած է նախարարը: է. Նալպանտեան յիշեցուցած է, որ 2015-ին Հայաս- տանի ն ա խ ագահը այց ելած էր Չինաստան, ուր կնքուած էին տասնեակ պայմանագիրներ, ընդունուած է համատեղ հռչակագիր, ԱՄՆ-ի հետ կնքուած էր ներ- դրումներու խրախուսման եւ առեւտրային շրջանա- կային համաձայնագիր, ԱՄՆ-ը 2015-ին Հայաստանի մէջ կատարած էր ամենամեծ ներդրումը, 2015-ի Յուն- ւարէն ԱՄՆ-ի հետ ուժի մէջ մտած էր վիզային օրէնքի դիւրացման համաձայնագիրը, Եւրոմիութեան հետ մեկ- նարկած էր բանակցութիւնները` նոր շրջանակային փաստաթուղթի ստորագրման նպատակով: Նախարա- րը նշած է, որ Հայաստան հաստատած, զարգացուցած, խորացուցած է յարաբերութիւնները շարք մը երկիրնե- րու հետ, իսկ Իրանի արտաքին գործոց նախարա- րը յայտարարած է, որ Հայաստան անդամակցելով Շար. էջ 14
- 3. LUNDI 15 FEVRIER2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 3 Ընդհանուր Ակնարկ: Յուշերուս այս հանգրուանը, մէկ կողմէ այն շրջանն է որ ինձ պիտի առաջնորդէ մտնելու բարձրագոյն ուսմանս եւ հետեւաբար գիտական եւ փրոֆեսիոնալ ասպարէզիս լայն հորիզոնը տանող ճամբուն մէջ եւ դէպի անոր տիրապե- տելու կեդրոնացած աշխատանքիս, միւս կողմէ, այս շրջանը կը զուգադիպի նաեւ սփիւռքահայ կեանքին մէջ պատահած հսկայական ցնցումի մը, իբրեւ հետեւանք Հայաստանեայց Առաքելա- կան Եկեղեցւոյ մէջ յառաջ եկած, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան յափշտակման իբ- րեւ արդիւնք, ազգաքանդ հերձուածին: 1954-55 շրջանին պատահածը, այդ օրերուն ոչ միայն պի- տի ստեղծէր ահաւոր տագնապ մը եկեղեցական կեանքին մէջ, այլ նաեւ ան պատճառ պիտի ըլլար ազգային կեանքը հիմնովին պառակտելու եւ զայն ենթարկելու եւ մխրճելու եղբայրատեաց եւ յատկապէս Լիբանանի մէջ, եղբայրասպան պայ- քարներու շարունակական քանդիչ մթնոլորտի մը մէջ: Յուշերուս այս բաժնէն սկսեալ, դժբախտաբար յաճախ պիտի ստիպուիմ անդրադառնալ այս պայքարներուն որովհետեւ այս նոյն շրջանին է որ սկսայ աստիճանաբար աւելի խորունկ կեր- պով առնչուիլ ազգային եկեղեցական գաղու- թային մեր կեանքով, նախ Եգիպտոս, ապա Ամե- ր իկա , Գա ն ատա եւ ը նդհանրապէս ամբողջ սփիւռքահայ կեանքին մէջ: Կատարուածը ահաւոր, ապօրէն եւ ազգա- քանդ դէպք մըն էր որուն հետեւանքները մինչեւ այսօր կը կրէ սփիւռքահայութիւնը: Ես իմ կարգիս որպէս տրամաբանութեան եւ ուղղամտութեան անսակարկ հետեւող անձ, կամ պէտք էր բոլորովին հեռու մնայի ազգային կեան- քէն եւ հետեւաբար խաղաղօրէն ապրէի գիտու- թեան եւ գործի աշխարհին ինծի տրամադրելի դարձնող գերերջանիկ առաւելութիւնները, եւ կամ ալ երբ սկսայ առնչուիլ ազգային կեանքով, անխուսափելիօրէն պիտի մասնակցէի եւ յետոյ եւս առաջնորդէի, սխալը եւ ծուռը շտկելու եւ ազ- գային գերագոյն շահերը պաշտպանելու անվեր- ջանալի եւ անհաճոյ սակայն անհրաժեշտ պայ- քարին: Այսքանը պէտք էր գրէի որպէսզի ընթերցողը որ կը փափաքի տրամաբանական գիծ մը տեսնել այս յուշերուս մէջ, կարենայ հանգիստ կերպով ընկերակցիլ ինծի հասկնալու համար թէ, գիտու- թեան հսկայ ասպարէզին մէջ նետուող եւ ան- սահման յառաջդիմութեան առիթ ունեցող այս մարդը ինչու եւ ինչպէս այսքան խոր եւ ամ- բողջական կերպով ժամանակ, շունչ եւ ջանք տրամադրած է եւ կը շարունակէ տրամադրել ազգային եկեղեցական կեանքին, ուր դժբախտա- բար գիտութիւն եւ տրամաբանութիւն յաճախ բացակայ են եւ զոհ դարձած կարգ մը խմբակ- ցութեանց եւ անհատներու տկարութեանց եւ մանաւանդ անոնց փոքր եւ անխոստովանելի ինքնակեդրոն շահերուն եւ հաշիւներուն: Ահա ուրեմն պիտի տեսնէք այս յուշերէս որ նկարագիրս թոյլ չի տուաւ որ պարզապէս հեռու մնայի ազգային տագնապներէն եւ ազգային գե- րագոյն շահերու պաշտպանութիւնը հետապնդե- լու ծանր պարտականութեան զգացումէն: Կրնայի անշուշտ ընդհակառակը, մնալ պարզա- պէս անձնական եւ ընտանեկան շահերովս զբաղելու շատ աւելի հանգիստ եւ անձնասէր ապրելու կեանքի սահմաններուն մէջ: Ուսանողութեան շրջանս Աղեքսանդրիոյ Համալսարանին մէջ: Վերադառնալով յուշերուս, ընթերցողը պի- տի յիշէ թէ վերջին բաժնին մէջ հասած էի այն հանգրուանին ուր յաջողութեամբ աւարտած ըլլալով Աղեքսանդրիոյ ֆրանսական լիսէն եւ բարձր արդիւնքներ ստացած ըլլալով պաքալօ- րէայի Մաթեմաթիք բաժնին մէջ, նախընտրու- թիւնս էր բարձրագոյն ուսումս շարունակել Ֆրանսա, Փարիզի այսպէս կոչուած Les Grandes Ecoles բարձրագոյն կրթութեան հաստատու- թիւններէն մէկուն մէջ: Թէեւ ընտանիքիս նիւթա- կան պայմանները, ձախողած ներգաղթի վաղոր- դայնին, չէին թոյլատրեր նախատեսուած ճամ- բորդական եւ ուսումնական մեծ ծախսերս հոգա- լու, սակայն գիտէի թէ որեւէ դժուարութիւն պի- տի չ’ունենայի եթէ դիմէի, համապատասխան կրթաթոշակի արժանանալու նոյնիսկ մէկէ աւելի աղբիւրներէ: Սակայն գլխաւոր արգելքը եղաւ ընտանիքիս եւ յատկապէս հօրս վէթօն «տունէն հեռու, օտար երկիր, այն ալ Ֆրանսա ճամբոր- դելու եւ ապրելու» նկատմամբ: Հետեւաբար միակ տարբերակը որ կը մնար ինծի մնալ էր Եգիպտոս: Դիմեցի եւ անշուշտ ընդունուեցայ Հոկտեմբեր 1954-ին Աղեքսանդրիոյ Համալսարանի Փոլի- թէքնիք «Faculty of Engineering» բաժինը: Փոլիթէքնիքը կ’սկսէր առաջին տարին մօտ 400 ուսանողներով, որովհետեւ աւելի վերջ բոլոր մասնագիտութեանց հետեւողները միասին էին առաջին տարին: Աւելի վերջ, հետզհետէ մասնա- գիտա ն ա լո վ , հ ի ն գ տ ա ր ո ւ ա յ շ ր ջ ա ն ը պ ի տ ի աւարտէի 1959-ի Յունիսին, Electrical Enginee- ring-ի Electronics բաժինէն: Ֆրանսական Լիսէի մէջ ստացած պաքալօ- րէայի չափազանց պահանջկոտ կրթութենէն ետք, եգիպտական համալսարանի ծրագիրը որ հիմնուած էր անգլիական դաստիարակութեան մօտեցման եւ ծրագրին վրայ, ինծի համար շատ աւելի հեշտ երեւցաւ առաջին իսկ հանգրուա- նէն: Մեր բոլոր դասագիրքերը քլասիք անգլերէն համալսարանական թէքստերն էին որոնք կը գործածուէին ամերիկեան կամ անգլիական ծանօթ համալսարաններուն մէջ, իսկ մասնագէտ փրօֆէսէօրները բոլորն ալ առանց բացառու- թեան իրենց պատրաստութիւնը ստացած էին ամերիկեան, անգլիական կամ գերմանական բարձրագոյն կրթական հաստատութիւններէն: Պարզ խօսքով կրնամ ամփոփել Աղեքսանդ- րիոյ Համալսարանին մէջ ձեռք բերած իմ կրթա- կան յաջողութեանս չափը եւ մակարդակը, ըսե- լով թէ կրթական այս շրջանիս հինգ տարիներուն ընթացքին, առաջին օրէն սկսեալ մինչեւ վերջին օրը, բոլոր մակարդակներու եւ բոլոր նիւթերու մէջ անցուցած բոլոր քննութիւններուն մէջ առանց բացառութեան հանդիսացած եմ դա- սարանիս առաջինը եւ ստացած եմ համալսա- րանին զանազան յիշատակութեանց շարքէն, ամենաբարձր «Պատուոյ Առաջին կարգի, Քաջա- լաւ» յիշատակութիւնը: Այս պարագան բնակա- նաբար հետաքրքրուող որեւէ մէկը կրնայ երթալ եւ հաստատել փնտռտուք կատարելով համալ- սարանի արխիւներուն մէջ: Շար. էջ 6 Հ.Բ.Ը.Մ. Կեդրոնական Վարչական Ժողովի երկարամեայ նախկին անդամ եւ փոխ-նա- խագահ մինչեւ 2010, այժմ Կ.Վ.Ժ.-ի վաս- տակաւոր (Emeritus) անդամ: Ռ.Ա.Կ. Կեդրո- նական Վարչութեան երկարամեայ նախկին անդամ եւ Ատենապետ մինչեւ 1995: Գանա- տայի Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ Թեմի հիմնադիրներէն եւ Թեմական Խորհուրդի անդրա նիկ Ա տ ենա պ ետ , ա պ ա հռչա կուա ծ Պատուոյ Ատենապետ: Ամերիկայի եւ Գանա- տայի Թ.Մ. Միութեան Կեդրոնական Վարչու- թեան հիմնադիր անդամ: Մոնթրէալի Թ.Մ. Միութեան հիմնադիրներէն, Ատենապետ այժմ Պատուոյ Նախագահ: Մոնթրէալի Ալեք Մա- նուկեան Վարժարանի Հիմնադիր եւ Գործադիր Նախագահ մինչեւ 2011: (Շարունակելի ) Նախորդ հատուածները տեսնել Ապագայ 13 Ապրիլ 2015, Ապագայ 29 Յունիս 2015, Ապագայ 24 Օգոստոս 2015 Ապագայ 05 Հոկտեմբեր 2015 թիւերուն մէջ: Կարճ Բացատրողական Քանի մը ամսուայ ընդմիջումէ մը ետք կը վերադառնամ յուշերուս հրատարակութիւնը շարու- նակելու: Այսպիսի ընդմիջումներ նախատեսելի են, այնպէս ինչպէս առաջին իսկ օրէն, երբ անցեալ Ապրիլի 13-ին Ապագայ-ին մէջ լոյս տեսաւ առաջին գրութիւնս, բացատրած էի թէ բազմազբաղ ժամա- նակացոյցիս պատճառաւ, յաջորդական բաժիններս պիտի երեւային ըստ ժամանակիս թոյլտուութեան: Կը խոստովանիմ սակայն թէ որպէս հեղինակ շատ հաճելի թուեցաւ ինծի երբ անցնող ամիսներուն ընթացքին բազմաթիւ ընթերցողներ, հեռուէն թէ մօտէն, կրկնակի լուր կը ղրկէին թէ, որոշ անհամ- բերութեամբ եւ շատ հետաքրքրութեամբ, կ’սպասէին յուշերուս շարունակութեան: Ահաւասիկ այսօր կը տեսնէք գրութեանս շարունակութիւնը: Անգամ մը եւս կ’ուզեմ յիշեցնել սակայն թէ յուշերս կը վերաբերին թէեւ անձնական կեանքիս, սա- կայն իմ ազգային կեանքին մէջ ունեցած արտակարգ գործունէութեանս բերմամբ հոն կը դրսեւորուին անցնող տասնեակ տարիներուն ընթացքին մեր գաղութային եւ հաւաքական կեանքը յուզող բազ- մաթիւ իրադարձութիւններ եւ երեւոյթներ որոնց մասին կը գրեմ իմ դատողութեամբս, ամենայն արդա- րամտութեամբ, յստակութեամբ եւ պատահածներուն նկատմամբ ճշմարտութիւնը արտայայտելու նպատակով: Որեւէ ժամանակ որեւէ անձի եւ կամ կազմակերպութեան, եթէ գրութիւնս հաճելի թէ ան- հաճոյ թուի, ընթերցողը վստահ կրնայ ըլլալ թէ այդ պարագան դոյզն իսկ չափով չի հետաքրքրէր ինձ: Ինձ կը հետաքրքրէ միայն արտայայտել ճշմարտութիւնը, եւ այդ է արդէն միակ պատճառը որ զիս մղեց գրելու յուշերս: Այս պատճառաւ ալ, կրնան յուշերս զարգանալ այնպիսի ձեւով մը որ որոշեմ չի շարու- նակել զանոնք «Ապագայ»ին մէջ հրատարակել եւ նախընտրեմ զանոնք ամբողջութեամբ զատ հատո- րով մը հրապարակել որպէս կարեւոր փաստաթուղթ, իմ շրջանի ազգային կեանքին վերաբերեալ որ- պէսզի բոլորովին ազատ զգամ, բոլոր նիւթերուն եւ անոնց հետ առնչուող անձերուն մասին, ի պա- հանջեալ յարկին, գրելու ճշմարտութիւնները եւ միայն ճշմարտութիւնները առանց որեւէ չափով պէտքը զգալու նոյնիսկ փոքր չափով մեղմացնելու իսկական պատահածներու վերաբերեալ յաճախ ան- խուսափելի, կծու իրականութիւնները: Իմ Յուշերս Գլուխ 2 Եգիպտոսի Մէջ Վերջին Տասներկու Տարիներս Մինչեւ 1961 Գ. Բաժին Աղեքսանդրիոյ Համալսարանի Տարիներս եւ Սկիզբը մեծ Հերձուածին՝ Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ մէջ
- 4. 4 • ABAKA• LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 Հայաստանի եւ Վրաստանի միջեւ ռազմական համագործակցութեան ծրագիր Ստորագրուեցաւ Հայաստանի եւ Վրաստանի պաշտպանութեան նա- խարարութիւններու միջեւ 2016 թուականի ռազմական համագործակ- ցութեան ծրագիրը: Հայաստանի ՊՆ մամուլի ծառայութենէն NEWS.am-ը կը տեղեկացնէ՝ Հայաստան պաշտօնական այցի ծիրէն ներս, Երկուշաբթի 1 Փետրուար 2016-ին, Վրաստանի պաշտպանութեան նախարար Թինաթին Խիտաշելիի գլխաւորած պատուիրակութիւնը հիւրընկալուած է ՀՀ պաշտպանութեան նախարարութեան վարչական համալիրին մէջ: Երկու երկիրներու պաշտպանական գերատեսչութիւններուն մէջ մի- ջազգային համագործակցութեան համար պատասխանատու պաշտօն- եաները ստորագրած են Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Վրաստանի պաշտպանութեան նախարարութիւններու միջեւ 2016 թուականի ռազ- մական համագործակցութեան ծրագիրը: 2010-էն ի վեր ծրագրային հի- մունքներով իրականացուող երկկողմ ռազմական համագործակցութեան ամէնամեայ ծրագրի այս տարուան հիմնական ուղենիշներն են՝ փորձի փոխանակումը խաղաղապահութեան, ռազմական կրթութեան, մաս- նագիտական վերապատրաստման եւ ռազմավարական ծրագրաւորման ոլորտներուն մէջ: Ա. Երիցեան. «Քննարկման փուլի մէջ է Իրաք-Իրան-Հայաստան ճանապարհի հարցը» Հայաստանի եւ Իրանի համագոր- ծակցութիւնը բոլոր բնագաւառնե- րու մէջ խորացնելու նպատակ կայ: Այս մասին նշած է Հայաստանի մէջ Իրանի Իսլամական Հանրապետու- թեան նորանշանակ դեսպան Քա- զեմ Սաճատին` վերջերս ՏԿԱԻ նա- խարար Արմէն Երիցեանի հետ հան- դիպման ժամանակ: ՏԿԱԻՆ լրատուական ծառայու- թենէն կը յայտնեն, որ տարածքային կառավարման ոլորտին մէջ առան- ձին մարզերու եւ քաղաքն ե ր ո ւ միջեւ համագործակցութիւնը խո- րացնելու նպատակով դեսպանը նախարար Երիցեանին խնդրած է ՏԿԱԻ նախարարութեան անունէն հրաւէր ուղարկել Իրանի Հանրա- պետութեան Սպահանի, Հորմոզ- գանի, Կիլանի նահանգապետերուն եւ Թեհրանի մարզպետին: Այցի նպատակը խորացնել Իրանի ե ւ Հայաստանի մարզերու համագոր- ծակցութիւնը գիւղատնտեսութեան եւ յատկապէս ձկնաբուծութեան ոլորտին մէջ: Կարեւորելով երկու երկիրներու միջեւ մերձեցումը նաեւ մարզային մակարդակով` նախարար Երիցեան յանձնարարած է պատրաստել հա- մապատասխան հրաւէրները` հա- ւաստիացնելով դեսպանին, որ ՏԿԱԻ նախարարութիւնը իր գործառոյթ- ներու ոլորտին մէջ ամէն ինչ պիտի ընէ հայ-իրանական համագործակ- ցութիւնը խորացնելու եւ որակա- պէս նոր մակարդակի վրայ բարձ- րացնելու համար: Նախարար Երիցեան ներկայա- ցուցած է նաեւ ՏԿԱԻՆ-ի ծառա- յութիւններն ու գործառոյթները` նախանշելով այն բնագաւառները, որոնցմով նախարարութիւնը կրնայ նպաստել հայ-իրանական համա- գործակցութեան խորացման: Նա- խարարը ներկայացուցած է նաեւ իր այցը Իրաքի Հանրապետութիւն` նշելով, որ քննարկման փուլի մէջ է Իր ա ք-Իր ա ն -Հ ա յա ս տ ա ն ճա ն ա - պարհի հարցը: Հայ զինուորներու բուժումը զօրացրուելէ ետք պիտի շարունակուի պետութեան հաշուին Ծառայութեան ընթացքին առող- ջական խնդիրներ ձեռք բերած զին- ւորներու բուժումը զօրացրուելէ ետք կը շարունակուի պետական միջոցներու հաշուին: Այս մասին, ըստ Tert.am-ի, տեղեկացուցած է Բժշկասոցիալական փորձաքննու- թեան գործակալութեան պետ Ար- մէն Սողոյեան: «Յաճախ ծառայութեան ընթաց- քում ձեռք բերած հիւանդութիւնը զինուորին կարող է հասցնել հաշ- մանդամութեան: Հաշմանդամու- թիւն ունեցող անձանց համար վե- րականգնման գործընթացն այդ ժա- մանակ իրականացւում է պետական միջոցների հաշուին»,- ըսած է Սո- ղոյեան` միաժամանակ նշելով, որ կ’ըլլան դէպքեր, երբ հիւանդու- թիւնը կայ, սակայն ատիկա անձին չէ հասցուցած հաշմանդամութեան: Այդ պարագային, ըստ պաշտօն- եային, զօրացրուելէ յետոյ վերա- կանգնման հարցը քաղաքացին պէտք է լուծէր սեփական գրպանի հաշուին: Սակայն այժմ, Սողոյեա- նի խօսքերով, պատրաստուած եւ շրջանառութեան մէջ դրուած է Կառավարութեան որոշման նախա- գիծ, ըստ որուն` ծառայութեան ըն- թացքին հիւանդութիւն ձեռք բերած եւ զօրացրուած անձանց կը տրա- մադրուի վերականգնողական ան- հատական ծրագիր, եւ ատով անոնց բուժօգնութիւնը կ’ըլլայ պետական պատուէրի ծիրին մէջ: Բակօ Սահակեան ընդունած է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրէնը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահ` Բակօ Սահակեան Փետրուար 4-ին ընդունած է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Արա Վարդանեանը եւ փոխտնօրէն Արարատ Խլղաթ- եանը: Այս մասին կը տեղեկացնեն Արցախի Հանրապետութեան նախա- գահի աշխատակազմի տեղեկատւութեան գլխաւոր վարչութենէն: Հանդիպման ընթացքին քննարկուած են հիմնադրամին կողմէ Արցախի մէջ իրականացուող ծրագիրներու ընթացքին վերաբերող շարք մը հար- ցեր: Նախագահը կարեւոր համարած է աշխատանքներու պատշաճ կա- տարումը` պահպանելով նախանշուած ժամկէտները:
- 5. LUNDI 15 FEVRIER2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 5 Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանը Ատրպէյճանին եւ Հունգարիոյ մինչեւ Մայիս 12 ժամանակ տուած է պատասխանելու ատրպէյճանցի ոճրագործ Ռամիլ Սաֆարովին արտայանձնելու եւ վա- ղաժամ ազատ արձակելու գործով դատարանի կողմէ այդ պետութիւն- ներուն ուղղուած հարցերուն: Ինչպէս «Արմէնփրէս»-ի հետ զրոյցի ընթացքին նշած է ՄԻԵԴ-ի մէջ դիմումատու` հայ սպայ Գուրգէն Մարգարեանի հարազատներու շահերուն պաշտպան Նազելի Վարդանեան, դիմող կողմը կը ձգտի ամէն ինչ ընել, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը ճանչցուի կողմ, քանի որ Գուրգէն Մարգարեանը Հայաստան պետութիւնը ներկայացնող զինծառայող էր, երբ դաժանաբար սպաննուեցաւ ատրպէյճանցի ոճրագործ Սաֆարովի կողմէ: «Այն, որ դատարանը գործն ընդունել է վարոյթ եւ արդէն մեկնարկել է հաղորդակցութեան փուլը, մեծ առաջընթաց է: Մենք դրան երեք տարի սպասել ենք, քանի որ հայցը ներկայացրել էինք 2013թ. Փետրուարի 28- ին»,- ըսած է Վարդանեան: ՄԻԵԴ-ի մէջ Գուրգէն Մարգարեանի հարազատներուն շահերը կը ներ- կայացնեն նաեւ ՄԻ եւրոպական փաստաբանական կեդրոնը, հայկական հասարակական Legal Guide կազմակերպութիւնը: Գանգատին մէջ կը պահանջուի ճանչնալ, որ Հունգարիոյ կողմէ Ատրպէյճանին մարդասպան Ռամիլ Սաֆարովի փոխանցումը եւ Ատրպէյճանի կողմէ անոր ներումը, ըստ էութեան` արդարացումը եւ հերոսացումը կը խախտէ Մարդու իրաւունք- ներու եւրոպական ուխտագիրի 2-րդ յօդուածով (այն է` կեանքի իրաւունք), 14-րդ յօդուածով (խտրականութեան արգելք) ամրագրուած հիմնարար իրաւունքները: Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանը կրնայ պարտաւորեցնել ոճրագործին ետ յանձնել Հունգարիոյ կամ կրել պատիժի մնացած մասը նոյն Ատրպէյճանի մէջ: Վճիռը կրնայ ենթադրել նաեւ դրամական պատասխանատուութիւն: Մարգարեանի հարազատները նաեւ կը շեշտեն, որ հայ սպան զոհ դարձած է ազգային ատելութեան հողի վրայ կատարուած յանցագործու- թեան, որ աւելի ուշ արդարացուցած է մարդասպանին ներում շնորհելու եւ ազատ արձակելու միջոցով: Հունգարիան իր հերթին ինչպէս ընդգծած են գանգատ ներկայացնողները, արտայանձնած է Սաֆարովը Ատրպէյճանին առանց երաշխիքներ ստանալու, որ յանցագործը այդ երկրին մէջ պիտի կրէ իր դատավճռով սահմանուած պատիժը ամբողջութեամբ: Գանգատ ներկայացուցած է նաեւ Հայկ Մակուչեանը, որուն, ինչպէս պարզած է դատարանը, ցանկացած է սպաննել Սաֆարովը Պուտափեշտի մէջ նոյն միջադէպի ժամանակ: Թուրքիոյ մէջ յատուկ պատրաստութիւն անցած Ատրպէյճանի ԶՈՒ սպայ Ռամիլ Սաֆարովը 2004-ի Փետրուարին կը մասնակցէր ՆԱԹՕ-ի «Գոր- ծընկերութիւն յանուն խաղաղութիւն» ծրագրի ծիրէն ներս անգլերէնի դա- սընթացքներուն, որուն կը մասնակցէին նաեւ հայ սպաներ Գուրգէն Մարգարեանն ու Հայկ Մակուչեանը: 2004-ի Փետրուար 19-ի գիշերը Ռամիլ Սաֆարովը թաքուն մտած էր Գուրգէն Մարգարեանի սենեակը եւ կացինահարած քնացած հայ սպան: Երկարատեւ դատական գործընթացէ ետք 2006-ի Ապրիլին Սաֆարովը Պուտափեշտի դատարանին կ ո ղ մ է ցմ ա հ ա զա տ ա զր կ մ ա ն դ ա տ ա - պարտուած էր` 30 տարի առանց ներման իրաւունքի: Հունգարական դա- տարանը բազմիցս յայտարարած էր Սաֆարովի` հայրենիքին արտա- յանձնելու անհնարինութեան մասին, սակայն 2012-ի Օգոստոս 31-ին Սաֆարովը արտայանձնեցին Ատրպէյճանին, ուր մարդասպանին Նա- խագահ Ալիեւը անմիջապէս ներում շնորհեց, զինուորական բարձր կոչում տուաւ եւ միանուագ վճարեց 8 տարուան աշխատավարձը: Նոյն օրը պաշտօնական Երեւանը խզեց դիւանագիտական յարաբերութիւնները Պուտափեշտի հետ: Ատրպէյճանն ու Հունգարիան ոճրագործ Սաֆարովի գործով ՄԻԵԴ-ի հարցերուն պէտք է պատասխանեն մինչեւ Մայիս 12 Ֆրանսա եւ Իրան 15 միլիառ եուրոյի համաձայնութիւններ կնքած են Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլանտ յայտարարած է, որ Ֆրանսա վերջին 17 տար- ւան ընթացքին առաջին անգամ Իրանի նա- խագահը ընդունելով՝ Իրանի հետ յարաբերու- թիւններուն մէջ նոր էջ մը բացած է: Հոլանտի եւ Իրանի նախագահ Հասան Ռու- հանիի բանակցութիւնները տեղի ունեցած են Էլիզէի պալատին մէջ: Բանակցութիւնները տեւած են աւելի քան երկու ժամ եւ աւարտած երկկողմանի համագործակցութեանց վերա- բերեալ մօտաւորապէս 30 փաստաթուղթերու ստորագրութեամբ: «Այսօր նոր էջ կը բացուի մեր երկիրներու յարաբերութիւններուն մէջ», յ այտա ր ա րած է Հոլ ան տ եւ աւելցուցած. «Ատիկա օգտակար պիտի ըլլայ ոչ միայն մեր երկիրներուն, այլեւ՝ ամբողջ աշխարհին»: Հոլանտ նաեւ նշած է, որ համաձայնա- գիրները կ՛ընդգրկեն գիւղատնտեսութեան, առողջապահութեան ու մշակոյթի մարզերը, դրամատնային հատուածը եւ ինքնաշարժ- ներու արտադրութեան մարզը: Ըստ նախնա- կան գնահատումներու՝ համաձայնագիր- ներուն ընդհանուր գումարը կը հասնի 15 միլիառ եուրոյի: Օրինակ՝ ֆրանսական «Թո- թալ» ընկերութիւնը նախնական համա- ձայնագիր մը կնքած է անմշակ քարիւղի գնման վերաբերեալ: Կը նախատեսուի, որ մատակարարում- ներու ծաւալը հասնի օրական 150-200 հա- զար տակառի: Կը նշուի նաեւ, որ բանակցութիւններուն ընթացքին արծարծուած է սուրիական տագ- նապը: «Սուրիոյ մէջ փոխանցման քաղա- քական հոլովոյթը կարելի է իրագործել», յայտարարած է Հոլանտ: Իսկ Ռուհանին համաձայն գտնուած է, որ անհրաժեշտ է լուծել Սուրիոյ ճգնաժամը, սակայն միա- ժամանակ մատնանշած, թէ որոշ մարզերու մէջ Փարիզի եւ Թեհրանի դիրքերը տարբեր են: ԵԱՀԿ գործող նախագահը մտահոգ է ԼՂ հակամարտութեան գօտիի զինուած բախումներով Գերմանի ո յ ա ր տ ա - քին գործոց նախարար Ֆրանք-Վալթեր Շթայն- մայըր հեղինակաւոր The Huffington Post-ին մէջ հրապարակած է յօդուած մը «Ինչո՞ւ ԵԱՀԿ-ը ան- փոխարին ե լի է Եւ ր ո - պայի անվտանգութեան համար» խ ո ր ա գի ր ո վ , որուն մէջ անդրադար- ձած է նաե ւ Լե ռն ա յի ն Ղարաբաղի հակամար- տութեան կարգաւորման: Ըստ Artsakhpress.am-ի՝ Շթայնմայըր նշած է, որ Մերձտնեսդրեան եւ Լեռ- նային Ղարաբաղի նման սառեցուած հակամար- տութիւնները կը շարունակեն այդ շրջաններուն մէջ բնակող մարդոց համար յարուցել մեծ դժուարու- թիւններ: «Մենք կ’ուզենք կայունացնել հրադադարը, կա- ռուցել վստահութիւն, առնել փոքր, բայց իրական քայ- լեր մարդոց ամենօրեայ կեանքը բարելաւելու նպա- տակով, ինչպէս, օրինակ, մեծցնել տնտեսական շըր- ջանառութիւնը: Ինչ կը վերաբերի Լեռնային Ղարա- բաղի հակամարտութեան, սահմանագծին եւ հայ- ատրպէյճանական սահմանին զինուած բախումները մտահոգուելու լուրջ առիթ դարձած են: Գերմանիան հանդէս կու գայ ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի ծիրին մէջ բա- նակցային գործընթացի անմիջականացման օգտին: Կարեւորագոյն քայլ պիտի ըլլայ այնպիսի մեքե- նականութեան ստեղծումը, որ պիտի քննէ հրա- դադարի խախտման դէպքերը»,- ընդգծած է Գերմա- նիոյ արտաքին գործոց նախարարը, որուն կարծիքով այժմ աշխարհը կ’առերեսուի Պաղ պատերազմէն յետոյ Եւրոպայի խ ա ղ ա ղ ո ւ թ ե ա ն ո ւ ա ն վ տ ա ն գո ւ թ ե ա ն սպառնացող ամենամեծ վտանգին հետ:
- 6. Կիրակի՝ 31 Յունուար2016-ին Հայաստանի Հ1 հեռատեսիլի պաշ- տօնական կայանէն հաղորդուած է նշանաւոր հաղորդավարուհի եւ վերլուծաբան Արփէն Մովսիսեանի կողմէ պատրաստուած «Մարմա- րա»-ի գլխաւոր խմբագիր Ռ. Հատ- տէճեանի մասին նոր ժապաւէն մը: Այս մասին կը տեղեկանանք «Մար- մարա»-էն, ուր կը նշուի, թէ Հատ- տէճեանին նուիրուած Մովսիսեանի յայտագիրը այս անգամ կը կրէր «Թուղթ առ Ռոպէր Հատտէճեան» վերնագիրը: Արփէն Մովսիսեան նախապէս ալ Հայաստանի մէջ, կամ Պոլիս այցե- լած ժամանակ յայտագիրներ ար- ձանագրած էր Հատտէճեանի մա- սին: Իսկ այս անգամուան յայ- տագիրը կը բաղկանար հիներուն վրայ աւելցած նոր տուեալներով, որոնք նախապէս չէին հրապարակ- ւած: Կատարուած հարցազրոյց- ներուն մէջ լայն կարելիութիւն տրուած էր, որպէսզի խմբագրա- պետը արտայայտէր իր կարծիքը եւ մտորումները ազգային լինելու- թեանը շահագրգռող նիւթերու շուրջ, անդրադառնար ազգային ինքնութեան հրամայականներուն, խօսէր մշակոյթի գործօններուն մա- սին, եւ անցեալի իր յուշերը փոխան- ցէր հանդիսատեսին, Արփէն Մով- սիսեանի ուղղած հարցումներուն միջոցաւ: Յայտագրին մէջ կարեւոր մաս կազմած է Արփէն Մովսիսեանի վերլուծական մեկնաբանութիւննե- րը, որոնք մեկնելով «Յուշատետր»ե- րու խորհուրդէն, կը պարզաբանէին Ռ. Հատտէճեանի գաղափարական աշխարհը: Յատկանշական է հաղորդման աւարտին Մովսիսեանի հարցին Հատտէճեանի տուած պատասխա- նը, երբ հարցուցած էր որ վաղուան յուշատետրը դեռ գրուա՞ծ չէ, Ռ. Հատտէճեան պատասխանած էր, որ «Ոչ, վաղուան յուշատետրը դեռ չէ գրուած, ան պիտի գրուի վաղը, ձեր բոլորին հետ ձեռք ձեռքի»: 6 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 Իմ Յուշերս... Շար. էջ 3-էն Այս սովորական երեւոյթ չէր անշուշտ, հետե- ւաբար, ամբողջ համալսարանին մէջ ինձ կը ճանչնային, որպէս բացառիկ յաջող ուսանող: Իսկ աւարտական քննութեանց իբրեւ ար- դիւնք, երբ ստացայ Bachelor of Electrical Engi- neering վկայականս, նոյնպէս վկայականիս մէջ կը յիշատակուէր որ ստացած էի «Պատուոյ Առա- ջին կարգի Քաջալաւ յիշատակութիւնը, «Ex- cellent, with First Honour Degree»: Այդ առիթով ինձ նաեւ տեղեկացուցին թէ ստացած էի բարձ- րագոյն միջինը նկատի առած այդ տարուայ նոյն մասնագիտութեան մէջ Եգիպտոսի այդ ժամա- նակուայ երեք համալսարաններէն աւարտական քննութեանց մասնակցող բոլոր ուսանողները: Անշուշտ այս պարագան եւս շատ պատուաբեր արդիւնք մըն էր, անձնապէս ինծի եւ իմ ընտա- նիքիս համար: Նաեւ բնականաբար պատուաբեր արդիւնք էր մեր գաղութին համար, հետեւաբար յաճախ խօսուեցաւ եւ յաճախ գրուեցաւ այդ մա- սին: Այդ տարին, այսինքն 1959-ին առաջին անգամ ըլլալով, պետութիւնը ստեղծեց «Գիտութեան Տօն» անուան տակ փառատօն մը որուն ընթաց- քին, այդ օրերու աշխարհածանօթ եւ համբա- ւաւոր նախագահ Կամալ Ապտէլ Նասէր ինք իր ձեռամբ պիտի շնորհաւորէր եւ վկայականները յանձնէր Եգիպտոսի համալսարաններու բոլոր ճիւղերէն շրջանաւարտ բարձրագոյն արդիւնքնե- րու հասած աւարտողներուն: Այդպէս ալ ուրեմն ես բացառիկ պատիւը ունեցայ վկայականս ստա- նալու նոյն ինքն Ապտէլ Նասէրի ձեռքէն: Հաճելի զուգադիպութեամբ մը այդ պահուն առնուած նկարը, ի տարբերութիւն պատմական բազմաթիւ ուրիշ առիթներու վերաբերեալ կորսնցուցած նկարներէս, մնացած է իմ մօտ եւ սիրով զայն ցոյց կու տամ պատշաճ առիթներով...: Համալսարանը աւարտելէս անմիջապէս ետք, տնօրէնութեան պահանջքով նշանակուեցայ «Օգնական դասախօս» իմ մասնագիտական բաժնիս մէջ: Անշուշտ բուն նպատակս էր, յաջող արդիւնքով աւարտած բոլոր միւս ուսանողնե- րուն նման, ուսումս եւ մասնագիտութիւնս շա- րունակել, հասնելու համար բարձրագոյն հան- գըրուանին այսինքն ստանալու համար դոկտո- րաս: Բնականաբար այս անգամ եւս բուռն փա- փաքս էր, Եգիպտոսէն դուրս ելլել եւ նկատի առնելով մինչ այդ աշխարհի տարածքին կա- տարուող քաղաքական եւ տնտեսական խոշոր փոփոխութիւնները, այս անգամ մտասեւեռումս էր մեկնիլ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները: Կրկին շատ խոչընդոտներ կային որպէսզի հասնէի այս նպատակիս: Այդ օրերուն Եգիպտո- սի պետական օրէնքները չափազանց խիստ էին երկրէն դուրս ճամբորդութեան կապակցու- թեամբ: Նոյնիսկ երկրէն դուրս տասը տասնհինգ տոլարէն աւելի գումար արտօնուած չէինք դուրս հանել: Աւելին եւս, համաձայն օրուան օրէնքնե- րուն, համալսարանի նոր պաշտօնս երկու տարի կատարելէ ետք պէտք էր կատարէի եգիպտական բանակի զինուորական ծառայութիւնս, աստիճա- նաւոր սպայի մակարդակով: Ես, անշուշտ, ասոնցմէ ոչ մէկը կ’ուզէի ընել: Շատ երկար է այդ երկու տարիներուն ընթաց- քին կատարած փորձերուս եւ աշխատանքներուս պատմութիւնը, որպէսզի կարենայի ազատիլ օրուան օրէնքներու կապանքներէն: Մէկ կողմէ քանի մը ձեռներէց բնիկ եգիպտա- ցի ուրիշ ընկերներու գործակցութեամբ ձեռնար- կեցինք ամենահամարձակ դիմումներու շարքի մը հասնելով մինչեւ նոյն ինքն Նախագահ Կամալ Ապտէլ Նասէրին որպէսզի ջանայինք մեզի յար- մարող ճեղքեր ստեղծել զինուորական եւ այլ օրէնքներուն մէջ: Ըսեմ պարզապէս թէ աներեւակայելի ջանքերէ վերջ, յաջողեցանք: Միւս կողմէ սակայն պէտք էր միջոցը գտնայի որպէսզի առանց պետութեան նկատմամբ յաւել- ւածական պարտաւորութիւններ ունենալու կարենայի մեկնիլ Ամերիկա եւ շարունակել ուսումս: Այս իմաստով մեծ չափով օգնեց ինծի, մէկ տարի մեր համալսարանը եկած ամերիկացի հիւր փրօֆէսէօր Thomas Hoffman-ը: Արդարեւ նկատի առած իմ կրթական բացառիկ արդիւնք- ներս եւ նաեւ Prof. Hoffman-ի բացառիկ յանձնա- րարականները, Ֆիլատելֆիոյ University of Penn- sylvania ծանօթ համալսարանէն ընդունուեցաւ որպէս դոկտորական ուսման ուսանող եւ ինձ շնորհեցին «Full fellowship» այսինքն համալսա- րանի ամբողջական թոշակի ջնջում եւ առաւել անձնական ապրելու ծախսերս հոգալու համար տարեկան $2000 յատկացում: Այսպիսով արքա- յական առիթ մը ստեղծուեցաւ ինձ համար: Կ’արժէ նկատել թէ 1960-ի օրերուն երկու հա- զար տոլարը այսօրուայ աւելի քան երեսուն հա- զար տոլարին համազօր էր: Կը մեկնիմ Ամերիկա Այսպէս ուրեմն 1959-ի Յունիս ամիսէն մինչեւ 1961-ի Դեկտեմբեր, երկուքուկէս տարի Աղեք- սանդրիոյ համալսարանին մէջ պաշտօնավարելէ ետք, եւ մինչ այդ Եգիպտական կառավարու- թեան այդ օրերու զինուորական ծառայութեան, կրթաթոշակներու եւ ճամբորդութեանց մասին ունեցած շատ խիստ օրէնքները շրջանցել յա- ջողելէս ետք, ինչպէս նաեւ վերջապէս University of Pennsylvania համալսարանէն բացառաբար նպաստաւոր ամբողջական կրթաթոշակ ստա- ցած ըլլալով, 1961-ի Դեկտեմբերին, դժուար հա- ւատալով թէ կրցած էի այս բոլոր պատնէշները յաղթահարել, Գահիրէէն օդանաւ նստած կը մեկնէի Լոնտոնի ճամբով հասնելու Ամերիկա, նախ Ուաշինկթըն «յարգանքներս մատուցանե- լու» եգիպտական դեսպանատան եւ ապա վերջապէս հասնելու Ֆիլատելֆիա, գրպանս ունենալով ութը կամ տասը տոլար: Յոյսով էի թէ մէկ երկու օրուայ մէջ 1962 Նոր Տարուայ արձակուրդը հազիւ վերջացած, հա- մալսարանը ազնուաբար ինձ պիտի տար առա- ջին ամսական $200-ի փոխգիրը: Հիմա յետադարձ ակնարկով կը զարմանամ համարձակութեանս այդ խոշոր ոստումը կատա- րելուս համար: Ինչպէս բաժնուեցայ ընտանիքէս եւ գաղութէն: Յայտնի է թէ յուշերուս այս բաժինը աւելի չ’երկարելու համար պիտի ստիպուիմ այստեղ պարզ եւ արագ ակնարկ մը նետել միայն, առա- ւելաբար ուսումնական կեանքիս մասին կատա- րած այս նկարագրականէս վերջ, նաեւ յուշագ- րումս կատարելու այդ նոյն եօթը տարիներուն ընթացքին 1954-էն մինչեւ 1961-ի վերջը, անդ- րադառնալու մէկ կողմէ մեր ընտանեկան յարկէն ներս կատարուած զարգացումներուն եւ ապա- գայի ծրագրումներուն, եւ միւս կողմէ մեր գա- ղութի ազգային եկեղեցական կեանքին մէջ պա- տահած աննախատես հսկայ ցնցումներուն: Միայն, շատ ամփոփ կերպով այստեղ պիտի ըսեմ թէ մեր ընտանիքի կեցուածքը ապագային մասին մնաց միշտ նոյնը, այսինքն յատկապէս երէց եղբօրս հայեցակէտը, թէ պէտք էր մեկ- նէինք Եգիպտոսէն եւ այդ պարագային միակ երկիրը ուր պէտք էր հաստատուէինք Հայաս- տանն էր: Ես եւս համաձայն էի այս տեսակէտին, սակայն որովհետեւ մինչեւ մեկնումս դէպի Ամե- րիկա 1961-ին, ոչ մէկ նշոյլ իսկ կար Հայաստան ներգաղթ վերսկսելու կարելիութեան մասին, ըսած էի ընտանիքիս թէ պէտք էր որ ես առիթը չի կորսնցնէի դէպի դոկտորաս ուսումս շարու- նակելու, եւ թէ անկէ ետք եթէ պատահէր որ ներգաղթը վերսկսէր եւ ընտանիքս փոխադրուէր Հայաստան, այն ժամանակ ես ալ Ամերիկայէն կու գայի միանալու իրենց: Գալով այդ եօթը տարիներուն ընթացքին ազգային եկեղեցական կեանքին մէջ պատահած երկրաշարժի համազօր ցնցումին, այդ պատահե- ցաւ 1955 թուականներու շուրջ, Մեծի Տանն Կի- լիկիոյ կաթողիկոսական ընտրութիւններու առի- թով: Երջանկայիշատակ Գարեգին Ա. Յովսէփեան- ցի 1952-ին վախճանումէն ետք, արդէն թափ առած միջազգային պաղ պատերազմի մթնոլոր- տին մէջ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը որոշած էր ուղղակի ձեռք առնել եւ գրաւել Անթի- լիասի կաթողիկոսութիւնը: Շատ պարզ էին պա- տահածները նոյնիսկ եթէ այսօր անոնք անհա- ւատալի կարծուին: Այդ օրերուն Հ.Յ.Դ.-ն լծակից դարձաւ ամերիկեան CIA գործակալութեան որ իր կարգին պահանջեց Լիբանանի Քամիլ Շամուն- եան կառավարութենէն որպէսզի բանակով եւ զէնքով միջամտեն մեր խեղճ կաթողիկոսական ընտրութիւններուն, ճամբայ բանալու համար Դաշնակցական Կուսակցութեան, բռնի գրաւելու Անթիլիասը եւ այնտեղ զետեղելու դաշնակցա- կան եպիսկոպոս Զարեհ Փայասլեանը, որ այդ- պիսով դարձաւ Անթիլիասի Զարեհ Ա. ապօրէն կաթողիկոսը: Ամբողջ սփիւռքը, ներառեալ Ռամ- կավար Ազատական Կուսակցութիւնը, Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւնը, Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւնը (Ալեք Մանուկեանի նախագահութեամբ), ամբողջ ոչ- կուսակցական զանգուածը Արեւմուտքէն Արե- ւելք, սփիւռքի ամբողջ տարածքին, ընդվզեցան այս ահաւոր արարքին առջեւ եւ այդպիսով սկսաւ եկեղեցւոյ հերձուածը այսինքն բաժանու- մը: Յաջորդ բաժնին մէջ պիտի աւելի մանրա- մասնութեամբ անդրադառնամ այս ազգաքանդ տագնապին որուն առաջին հետեւանքներէն մէկը ապրեցանք անշուշտ մենք Եգիպտոսի մէջ տեղւոյն եկեղեցական թեմական ընտրութիւն- ներուն առիթով: Այդ օրերուն էր որ ես տակաւին համալսարանական ուսանող շատ լուրջ կերպով մասնակցեցայ, ազգային եկեղեցական բաժանա- րար այս ցնցիչ տագնապին դէմ պայքարող, եգիպտահայ հսկայ շարժումին: (Շարունակելի 5) Պոլսոյ «Մարմարա»-ի Խմբագրին Մասին Նոր Տեսաֆիլմ
- 7. Editorial écrit enanglais par Edmond Y. Azadian et publié dans The Armenian Mirror-Spectator en date du 28 janvier 2016 Une fois de plus, le conflit du Karabagh apparaît en bonne place sur le radar politique du Caucase, ce qui éveille pour certains, la possibilité d’une percée et pour les autres, le spectre d’une nouvelle guerre. La situation est tellement volatile que le problème peut toujours prendre une tangente inattendue. « Ceci est une guerre et je voudrais vous demander d’utiliser le terme « guerre », et ne pas utiliser l’expression « violations du cessez-le-feu, parce qu’en fait, il n’y a plus de cessez-le- feu, » a annoncé le porte-parole du ministère arménien de la Défense Artsrun Hovhannisian à des journa- listes en décembre dernier. C’est arrivé juste après une autre rencontre entre les présidents armé- nien et azerbaïdjanais, à Berne, en Suisse. Un proche du gouvernement de l’Azerbaïdjan a caractérisé la réunion de formalité de routine. En effet, l’intensification des hostili- tés à la frontière ne ressemble à rien de plus qu’une violation du cessez-le- feu, surtout lorsque l’Azerbaïdjan déplace le champ de bataille de sa frontière avec le Karabagh vers le ter- ritoire souverain de l’Arménie, et de nombreux citoyens se demandent à quoi sert l’alliance stratégique de l’Arménie avec la Russie, si ce traité ne couvre pas l’ensemble du territoire arménien. En réalité, le Karabagh est une fois de plus pris dans un bras de fer entre les forces qui tentent de consolider leurs positions dans une guerre froide renouvelée. L’ambassadeur américain auprès du Groupe de Minsk de l’Organisation pour la sécurité et la coopération en Europe (OSCE), James Warlick, a utili- sé cette expression pour décrire la situation, formulation très similaire à celle du ministère de la Défense d’Arménie : « Ce n’est pas un conflit gelé, mais c’est un conflit oublié, avec un risque réel de perte de contrôle. » La situation explosive a précipité une suite de changements dans la région: la confrontation de la Russie avec l’Occident a forcé Moscou à résoudre les conflits à sa manière - la guerre de 2008 avec la Géorgie, le référendum de Crimée, la guerre syrienne et le bras de fer avec la Turquie. Et puisque Moscou détient la clé de la résolution du conflit du Karabagh, l’Occident, et en particulier, les États-Unis, était inquiet du jeu possible, et par consé- quent, a intensifié ses activités diplo- matiques. L’Union européenne a annoncé qu’il n’y avait qu’une seule manière de résoudre le conflit du Karabagh : un règlement pacifique. D’autre part, le Congrès américain a tenu des audiences à huis clos sur ce conflit, tandis que les principaux membres du Congrès font pression pour des mesures de résolution du conflit que l’Arménie favorise, mais auxquelles s’oppose l’Azerbaïdjan. Le Président du Comité des affaires étrangères du Congrès, Ed Royce (R- CA), et le leadeur démocrate du comi- té, Eliot Engel, ont recommandé que les tireurs d’élite, des deux côtés de la ligne de contact, reculent, et que des équipements de surveillance soient installés afin de détecter les violations du cessez-le-feu. Il s’agit d’une deman- de faite en vain ces dernières années par l’Arménie. Les Azéris ont demandé le retrait de toutes les « forces d’occu- pation » du Karabagh. Le Département d’Etat américain a évolué dans la même direction que le Congrès en envoyant un diplomate de haut rang à Bakou et à Erévan. Charles Kupchan, directeur des Affaires euro- péennes au Conseil national de sécuri- té des États-Unis, a rencontré le prési- dent Serge Sargissian et le ministre des Affaires étrangères Edouard Nalbandian. Bien que la substance des pourparlers n’ait pas été rendue publique, la partie arménienne a remercié les Etats-Unis à profusion pour son aide et son soutien. Kupchan a également remercié l’Arménie pour fournir des forces de maintien de la paix en Afghanistan et au Kosovo, sous commandement de l’OTAN. Dans un autre avertissement à l’Azerbaïdjan, le Congrès américain a commencé à rédiger une résolution afin de condamner le président Ilham Aliev et son régime pour sa persécu- tion des ONG, des journalistes et des militants des droits humains. Bien que le projet de résolution n’ait pas été soumise à un vote, le gouvernement azéri a reçu le blâme. Alors que la tension entre les puis- sances régionales contribue à la dyna- mique politique, les maux intérieurs de l’Azerbaïdjan jouent également un rôle dans l’aggravation de la situation. Thomas de Waal, associé principal de la fondation Carnegie Europe, a analysé les raisons derrière la rhéto- rique de plus en plus belliqueuse du régime Aliev. Soixante-quinze pour cent du budget de l’Azerbaïdjan est basé sur les recettes pétrolières du pays. La baisse des prix du pétrole sous les 30 dollars le baril a contrarié l’économie du pays et déclenché une spirale descendante de la monnaie du pays, le manat. Le choc a frappé la classe moyenne et entravé l’appétit du gouvernement pour des armements coûteux et sophistiqués. Les soubresauts de l’économie ont également provoqué un remaniement social. L’Azerbaïdjan soudainement à court d’argent, ses dirigeants ne sont pas en mesure de calmer les préoccu- pations nationales grâce à la stabilité économique que les coffres bien rem- plis offrent à un Etat riche. La première victime politique en Azerbaïdjan a été Eldar Mahmudov, ministre de la Sécurité nationale du pays. Il a été limogé, avec la plupart de ses co-équipiers, et accusé de cons- piration. M. De Waal demande dans son article, « à quel moment les mani- festations économiques deviennent Suite à la page 8 LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 7 S E C T I O N F R A N Ç A I S E LUNDI 15 FEVRIER 2016 Percée ou recul au Haut-Karabagh ? François Hollande promet une nouvelle loi sur le « génocide arménien » Invité au dîner annuel du Conseil de coordination des organisations armé- niennes de France (CCAF), le 28 janvier dernier, le chef de l’Etat français François Hollande a déclaré avoir confié une mission à l’ancien président de la Cour européenne des droits de la personne, Jean-Paul Costa, pour chercher les moyens juridiques de pénaliser la négation du « génocide arménien ». L’événe- ment a été suivi par le président français François Hollande, le maire de Paris, Anne Hidalgo, le chanteur arménien et ambassadeur d’Arménie en Suisse Charles Aznavour, ainsi que des personnalités publiques et politiques franco- arméniennes. « Nommer ce qui a été 1915, c’est ce que la République française a fait en adoptant la loi du 29 janvier 2001 », a-t-il dit avant d’assurer qu’il ne s’agissait pas « d’établir une vérité officielle » mais « d’énoncer une réalité et de lutter contre le négationnisme. » La qualification juridique des déportations des Arméniens de l’Empire otto- man en 1915 continue en effet de susciter émotion et ressentiment entre les Arméniens et les Turcs. Ankara estime que les événements de 1915 ne sauraient être assimilés à un « génocide » qui implique l’intention de détruire tout un peuple. Revenant sur la loi de janvier 2012 visant à réprimer la contestation de l’exis- tence des génocides reconnus par la loi et censurée par le Conseil constitution- nel en février 2012, le chef de l’Etat a confié : « Je sais la déception qui a été la vôtre, qui a été la nôtre ». « Ce texte avait été voté, sans doute dans la hâte, dans l’urgence, (...) à la veille d’une consultation électorale », a-t-il reconnu. François Hollande qui a exprimé sa crainte de voir une nouvelle loi qui serait « de nouveau censurée par le Conseil constitutionnel ou qui vaudrait à la France d’être condamnée par la Cour européenne des droits humains». « Ce serait un échec terrible pour notre pays et pour la cause arménienne puisque ça serait une victoire du négationnisme, » a-t-il fait valoir. Le président a donc décidé de confier une mission à Jean-Paul Costa, l’ancien président de la CEDH. « J’ai demandé à Jean-Paul Costa, (...) l’un de nos plus grands juristes (...) de chercher dans notre droit quelle voie solide, incontestable, permettrait de protéger la mémoire. » « Il va rendre son travail dans un délai très court, » a-t-il assuré. Se défendant de tout « acharnement, » François Hollande a affirmé que cette initiative n’avait « rien à voir avec les consultations électorales » à venir. « L’enjeu, c’est de réconcilier », a-t-il plaidé, soulignant que « l’Arménie comme la Turquie trouveront toujours la France à leurs côtés pour les aider à progresser dans la voie du dialogue. » Hausse de l’émigration arménienne en 2015 La directrice de la Division de la démographie et du Service national de la sta- tistique d’Arménie, Karine Kouyoumjian, a déclaré qu’un total de 5 millions 462 000 personnes avaient franchi les frontières arméniennes au cours de l’année 2015. Selon Mme Kouyoumjian, les sorties du pays ont été de 43 438 arrivées en 2015; cet indicateur était 41 672, l’année précédente. En outre, le solde négatif de ceux qui ont traversé la frontière avec des docu- ments arméniens a totalisé 47 676 l’an dernier, par rapport à 47 074 en 2014.
- 8. Percée ou recul... Suitede la page 7 politiques ? Il y a une limite floue. » L’accord sur le nucléaire avec l’Iran a eu un impact à la fois économique et politique sur l’Azerbaïdjan, l’entrée de Téhéran dans le marché de l’énergie a frappé durement le trésor de l’Azerbaïdjan. Même l’alliée d’hier, la Géorgie, a commencé à négocier avec Téhéran l’achat de gaz. En outre, l’Occident a été le soutien de Bakou contre Téhéran, en particulier dans ses conceptions stratégiques. A un moment donné, Bakou a même aspiré à reprendre le nord de l’Iran, et ainsi étendre son territoire. Tous ces rêves semblent avoir disparu avec le change- ment iranien, bien sûr. Ces développements ajoutent au désespoir du régime Aliev, le forçant ainsi à chercher des boucs émissaires. Ce bouc émissaire ne peut pas être autre que l’Arménie, ainsi M. De Waal conclut : « L’inquiétude croissante est qu’un régime azerbaïdjanais placé dans une situation désespérée pourrait choisir de jouer la carte du Karabagh, seul grief qui peut rallier tous les Azerbaïdjanais autour du drapeau, et entamer une opération militaire, petite ou grande, pour récupérer les terri- toires perdus. Dans ce cas, les Arméniens seraient tenus de riposter et un nouveau conflit potentiellement catastrophique éclaterait dans le Caucase. » La Turquie a également un rôle dans ce jeu d’échecs. Le gouvernement Erdogan poursuivait avec arrogance un rôle néo-ottoman dans l’ensemble du Moyen-Orient. Elle a joué impru- demment et panse ses plaies depuis. Dans un geste désespéré, Ankara tend une main amicale à Israël dans le but de réorganiser les relations qu’elle a si joyeusement endommagées. La Turquie tente de mettre sur pied une alliance se reliant à d’étranges compa- gnons comme l’Arabie saoudite et Israël afin de contrer l’influence de l’Iran dans la région. Ankara cherche désespérément à rapiécer ses relations brisées avec Le Caire, jouant la carte sunnite. La même carte n’a pas de prise en Azerbaïdjan, où la majorité appartient à la branche chiite de l’islam, et la population a tendance à être laïque. Une autre carte vide de sens a été utilisée par Ankara en Azerbaïdjan : « Une nation, deux gou- vernements ». Pour remonter le moral en Azerbaïdjan, le ministre des Affaires étrangères turc, Mevlüt Çavusoglu, s’est récemment rendu à Bakou, où il a annoncé, que « la normalisation des relations turco-arméniennes est impossible sans la libération des terri- toires d’Azerbaïdjan occupés. » Bien sûr, Çavusoglu n’oserait pas aller au-delà de son mantra tradition- nel, compte tenu de l’impasse de la Turquie avec la Russie et la concentra- tion récente d’armements russes en Arménie. Quelques voix à Moscou ont suggé- ré une percée au Karabagh. Ainsi, Dmitri Saveliev, membre de la Douma russe et chef du groupe interparlemen- taire d’amitié russo-azerbaïdjanais, a récemment exprimé l’espoir d’une per- cée, en notant que, contrairement à l’impasse sur certaines questions, le processus progressait. Il a également fait écho à une déclaration antérieure du ministre russe des Affaires étran- gères Sergueï Lavrov voulant que « sept régions occupées de l’Azerbaïdjan » et rattachées au Haut- Karabagh devaient être retournées à l’Azerbaïdjan. Alors que les médiateurs du Groupe de Minsk mettent la main finale aux Principes de Madrid, qui demandent la libération de ces sept régions, la garantie des droits des personnes déplacées, et le retour des réfugiés dans leurs anciens lieux de résidence, permettant au Haut-Karabagh de tenir un référendum pour déterminer de son statut futur. Il paraît que le mot chinois pour « crise » a également le sens de « débouché ». Alors, si la formule chi- noise fonctionne dans le Caucase, une percée aura bientôt lieu. Traduction N.P. 8 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 Le Conseil d’administration de la California State University (CSU) a nommé Mary Papazian, Ph.D., prési- dente de l’Université d’État de San Jose (Californie) à compter du 1er juillet prochain. Mary Papazian sera la 29e présiden- te de l’université et la troisième femme présidente en 159 ans d’histoire. « Je suis honorée d’avoir été choisie comme présidente et de poursuivre la « longue tradition d’innovation et d’excellence, » a déclaré Mary Papazian. Mary Papazian est depuis 2012, pré- sidente de la Southern Connecticut State University. Elle est née et a gran- di aux États-Unis. Une Arménienne nommée présidente de l’Université de Californie Une réunion ordinaire de la Commission intergouvernementale arméno-irakienne, à Bagdad, a permis la signature d’un protocole final sur les perspectives de coopération économique et humanitaire entre l’Arménie et l’Irak dans les années à venir. Armen Yeritsian, co-président de la Commission arménienne, également ministre de l’Administration et des Situations d’urgence territoriales d’Arménie, a rencontré le Premier ministre irakien Haider al-Abadi. Armen Yeritsian a transmis le sou- tien du gouvernement arménien à la lutte contre le terrorisme en Irak, et a ajouté que les autorités arméniennes étaient prêtes à renforcer les relations avec l’Irak. Le Premier ministre irakien Haider al-Abadi a, pour sa part, noté qu’en rai- son de la chute des prix du pétrole, le gouvernement irakien porte désormais une attention particulière au dévelop- pement de la coopération avec des partenaires étrangers dans de nou- veaux domaines, et à cet égard, en mettant l’accent sur l’Arménie. En outre, le premier ministre ira- kien a mentionné le rôle positif de la communauté arméno-irakienne dans le développement de l’Irak. Le même jour, Armen Yeritsian a éga- lement rencontré le ministre irakien du Commerce Mohammed al-Sudani, et le ministre des Transports Bayane Baqer Soulagh. Le ministre du Commerce a invité les entreprises arméniennes à faire usage des possibilités offertes par l’Irak. Avec le ministre irakien des Transports, Armen Yeritsian a discuté des questions relatives à des vols directs Bagdad-Erévan ainsi que des frais de port via l’Iran. Coopération économique et humanitaire entre l’Arménie et l’Irak Les exportations arméniennes vers le Canada ont augmenté de manière significative Les relations diplomatiques entre le Canada et la République d’Arménie ont été officiellement établies en 1992. Le Canada est représenté en Arménie par son ambassade à Moscou ainsi que par un consulat honoraire à Erévan. La République d’Arménie est représentée au Canada par son ambassade à Ottawa. Selon l’ambassadeur canadien, John Kur, les exportations arméniennes vers le Canada ont augmenté de façon significative en 2015. « Il y a tout juste un an, j’eu le plaisir de diriger la plus grande mission commerciale du Canada en Arménie, avec plus de 20 représentants d’entreprises. Les secteurs d’intérêt de cette mis- sion étaient l’agriculture et l’alimentation, le transport et la logistique, ainsi que les services professionnels. » Le Canada et l’Arménie déploient des efforts en vue d’encourager le resserre- ment de leurs liens économiques et commerciaux, un certain nombre d’entre- prises canadiennes menant déjà des activités en Arménie, notamment dans les secteurs des ressources naturelles et de la haute technologie. « A la dernière lecture des statistiques commerciales, les exportations armé- niennes vers le Canada en 2015 ont été de plus de 130 millions de dollars. Cela représente une augmentation significative par rapport à 2014, mais nous sommes à la recherche d’une perspective globale: les importations dans un sens, les exportations dans un autre, l’investissement, le partage d’expertise, nous avons de très bonnes perspectives de diversification de zones dans lequel nous opérons - par exemple, non seulement de promouvoir les produits canadiens en Arménie, mais aussi, en partenariat avec l’ambassade d’Arménie à Ottawa, promouvoir des produits arméniens sur le marché canadien. Et ce serait certainement quelque chose sur lequel nous pouvons nous concentrer en 2016. »
- 9. Armenia, UK signdefense cooperation plan Whitin the framework of cooperation between the Armenian and UK Defense Ministries, Armenian-British military-political consultations were held Thursday, January 14, with Deputy Defense Minister Davit Tonoyan heading the delegation from Yerevan. At the meeting, the parties discussed the results of bilateral collaboration, as well as prospects of cooperation in the sector of defense for 2016-2017. Tonoyan and Nick Gurr, the Director International Security Policy of the Ministry of Defense of the United Kingdom, further signed the 2016-2017 coop- eration plan between Armenia and Britain. The document includes around two dozen directions that mainly focus on mil- itary education and training, exchange of experience in various sectors, as well as consultative assistance by Britain following constitutional reforms in Armenia. On the same day, the Armenian delegation met with Michael Tatham, the head of the Eastern Europe & Central Asia Directorate, Foreign and Commonwealth Office to discuss bilateral defense cooperation and regional security, as well as the Nagorno Karabakh peace process. BY EDMOND Y. AZADIAN After the setback of the Switzerland vs. Perinçek verdict at the European Court of Human Rights this past October, it was most refreshing and reassuring to hear a major leader in Europe stand up for the Armenians. Indeed, the president of France, François Hollande, delivered a power- ful speech in Paris on January 29 at the annual banquet organized by the Coordinating Council of Armenian Organizations in France (CCAF) and solemnly pledged to introduce a law in the French Parliament criminalizing the denial of the Armenian Genocide. (See related story on page 1.) Incidentally, unlike the US, Armenian lobbying groups in France cooperate under one umbrella, despite the traditional differences and ani- mosities plaguing their political par- ties. The ARF (Dashnagtsoutiun) has strong ties with the ruling Socialist party and the ADL (Ramgavar) and other groupings and individuals are affiliated with RMP, the right-leaning party. The CCAF annual banquet has become a tradition where movers and shakers in the community congregate. Therefore, any president or politician may miss the opportunity at his or her own peril. This time around, among the participants were legendary singer Charles Aznavour, Paris Mayor Anne Hidalgo and Armenian-American Sorbonne Professor Mark Moogalian, who wrestled a terrorist on a Paris- bound train from Brussels. The last two, incidentally, received awards at the banquet. The highlight of the evening was the appearance of the French president, who delivered a well-crafted speech outlining the cause of justice present- ed by the recognition of the Armenian Genocide within the framework of French values and policies. He proudly said that he had visited Yerevan to par- ticipate in the centennial commemora- tion of the Genocide, representing not only the audience gathered at the ban- quet and his country France, but also in order to support the international struggle for justice. While delving into the current crises in the world, especially the refugee problem, he indicated that today’s refugees come from the same loca- tions where the Armenian Genocide took place, Der Zor and Aleppo. The French president discussed both phases of Armenian Genocide recognition at the French legislature: In 2001, the French parliament adopt- ed a resolution recognizing the Armenian Genocide. However, in 2012, the French constitutional court struck down another law criminalizing the denial of the Armenian Genocide. He was dignified enough not to put the blame on his predecessor — and oppo- nent — President Nicholas Sarkozy, who was the actual culprit. Indeed, fol- lowing the adoption of the law at the parliament, there was a time window when the president could sign and finalize the process, but Sarkozy, who had pledged to the Armenian commu- nity, with tearful eyes, that he would ratify the law, through deliberate pro- crastination allowed its opponents to gather enough votes at the Constitutional Court to annul the par- liament’s vote. The French president painfully remembered the Perinçek case and he qualified another defeat at a further point not only a loss for the Armenian Genocide, but also a loss for France. France has already a law on the books (Loi Gayssot) criminalizing the denial of the Jewish Holocaust. But legal experts can perform any manner of hair splitting to demonstrate that there exists a “difference” between the two cases. The audience received the presi- dent’s announcement that he has com- missioned the former president of the European Court of Human Rights Jean-Paul Costa, who incidentally was in attendance, to draft a law “within a short time” to criminalize the denial of the Armenian Genocide in such a way as to stand up to any challenge, with a standing ovation. In his concluding remarks, Hollande indicated that Armenia was ready to join Europe like its neighbor, Georgia. Perhaps the French president should have remembered that Armenia deserved to be part of Europe since World War I, when it stood by France and its allies, and by means of the Armenian Legion and soldiers in the Russian army, contributed to the Allied victory. However, Mr. Hollande’s predeces- sors reneged on their pledges to pro- vide home rule to the Armenians in Cilicia under French protection. Had the Cilician plan survived, Europe would have extended all the way to Cont’d on page 10 LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 9 E N G L I S H S E C T I O N MONDAY FEBRUARY 15, 2016 The second coming of President Hollande AGBU LAUNCHES NEW WEBTALKS VIDEO SERIES ON ARMENIAN ARTS, HISTORY AND MORE CREATING A RICH ONLINE REPOSITORY OF KNOWLEDGE FOR LEARNERS AND ARMENIAN ENTHUSIASTS OF ALL AGES The Armenian General Benevolent Union (AGBU) is proud to launch its latest in Education Innovation, the AGBU WebTalks online video series. AGBU WebTalks aims to capture and preserve the insights of engaging, dyna- mic thinkers from around the world, speaking on a wide range of Armenian topics. With these short videos, AGBU WebTalks seeks to create a rich reposi- tory of knowledge and provide easy access to reliable information to meet Cont’d on page 10
- 10. AGBU Launches... Cont’d frompage 9 the demands of an increasingly connec- ted and visual world. This new platform will bring together expertise on Armenian topics in one easily accessible online resource. “Every generation has its own approach to dealing with questions of identity and community. This multigene- rational sharing and learning platform focuses on access, dissemination and preservation of the knowledge and insight of scholars, intellectuals, artists and many others on topics pertaining to the Armenian reality. The curated content allows individuals to navigate and explore their Armenianness through different perspectives shared by leading experts and opinion makers,” says Lena Sarkissian, AGBU Central Board Member and Director of Program Development at the Zoryan Institute’s International Institute for Genocide and Human Rights. AGBU WebTalks debuts with five videos, produced in partnership with the Zoryan Institute, an international acade- mic and scholarly center devoted to the documentation, study and dissemination of material related to issues of universal human rights, genocide, diasporas and Armenia. The videos were filmed during the “Responsibility 2015” international conference held in New York in March 2015 as part of the centennial comme- morations of the Armenian Genocide and feature interviews with journalists Laure Marchand and Guillaume Perrier; human rights lawyer Geoffrey Robertson; historian Raymond Kévorkian; psychologist Israel Charny; and professor of history Richard Hovannisian. The themes of the afore- mentioned videos revolve around poli- tics and the Armenian Genocide. The videos currently in production explore a diverse array of topics from art and architecture to classical, jazz and folk music. “AGBU remains committed to enhan- cing education with innovation. With high quality, accessible content, we can not only ensure that Armenians have an archive of our history, but we can utilize these tools to further our mission by pro- moting Armenian subjects to be used in non-Armenian universities and schools. Now, with AGBU WebTalks, we can encourage professors of art, architectu- re, history and linguistics to incorporate the Armenian story into their syllabi, giving us a new platform for integrating our heritage in classrooms around the world,” added Ani Manoukian, AGBU Central Board Member. AGBU WebTalks is part of a larger multimedia platform currently in deve- lopment. Set to launch later this year, this onli- ne platform is a global access point offe- ring innovative multimedia educational tools to foster and promote the learning of Armenian language, history and cultu- re. “As part of this larger platform,” added Lena Sarkissian, “the WebTalks series provides a living repository of our distinguished minds as well as a living archive of our community activities. It is all about making connections-to know- ledge, to leading experts, to one’s histo- ry, to one’s culture, to one’s identity, to being Armenian. Thus, AGBU provides one more opportunity to help forge the future of the Armenian world.” To learn more about the AGBU WebTalks series, please visit www.agbu- webtalks.org. Established in 1906, AGBU (www.agbu.org) is the world’s largest non-profit Armenian organization. Headquartered in New York City, AGBU preserves and promotes the Armenian identity and heritage through educatio- nal, cultural and humanitarian programs, annually touching the lives of some 400,000 Armenians around the world. For more information about AGBU and its worldwide programs, please visit www.agbu.org. Armenia and Iran will strive to create a new transport corridor that would con- nect India to Europe via their territories, Armenian Transport and Communications Minister Gagik Beglarian revealed on Friday. Beglarian stated that he reached relevant understandings with senior Iranian gov- ernment officials during a visit to Tehran last week. The Armenian and Iranian gov- ernments will work together in facilitating cargo shipments between Europe and India that would be carried out through the Persian Gulf, Iran, Armenia, Georgia and the Black Sea, according to Beglarian. “We agreed to ship two [sample] containers from [the Indian port of] Mumbai to the Black Sea and on to Europe via the Persian Gulf and Iran and ascertain the price [of such shipments,]” he went on. “According to our rough calculations, the cost of this transit route should be lower than other routes offered to Iran, which, as you know, would pass through Turkey and Azerbaijan.” Beglarian met with Iran’s First Vice-President Eshaq Jahangiri, Roads and Urban Development Minister Abbas Akhoundi and Communications and Information Technology Minister Mahmoud Vaezi during the January 20-21 trip to Tehran. According to Beglarian’s press service, he discussed with Akhoundi “the creation of a Persian Gulf-Black Sea corridor.” Iran’s President Hassan Rouhani was reported to say, in a January 24 phone call with his Armenian counterpart Serzh Sarkisian, that the two neighboring states should “spare no effort in connecting the Persian Gulf to the Black Sea.” The two leaders explored this and other opportunities for closer economic ties that have emerged with the recent lifting of international sanctions against Iran. Beglarian said that in an effort to make the would-be Eurasian corridor more attractive the Armenian government will step up this year the ongoing reconstruction of Armenia’s main highways stretching more than 550 kilometers to Georgia and Iran. The government will specifically try to accelerate highway upgrades in the southeastern Syunik province bordering Iran. “If we start that work from Agarak (a Syunik town on the Armenian-Iranian bor- der) this year, they will realize that our alternative transit route is better,” explained the minister. The government already borrowed $150 million last year from the Kazakhstan- based Eurasian Development Bank (EDB) to rebuild a 20-kilometer road currently going through a mountain pass close to Agarak. Most of that money is to be spent on the construction of a 4-kilometer tunnel there. The tortuous Kajaran pass is situated over 3,000 meters above the sea level and is frequently closed to traffic in winter months because of snowstorms and ice. In Beglarian’s words, upgrading the Agarak-Kajaran section alone would signifi- cantly shorten travel from the Iranian border to Yeraskh, a railway station about 50 kilometers southeast of Yerevan. Under the ambitious transit project discussed with Tehran, he said, goods from India and Iran would be transported to Yeraskh by trucks and then shipped to the Georgian Black Sea port of Poti by rail. 10 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 Iran, Armenia to promote new Eurasian Transport Corridor The second coming... Cont’d from page 9 Asia Minor, and today the West would not be obliged to beg Turkey to use Incirlik Airbase, which is at the heart of Cilicia, in Adana. Perhaps Mr. Hollande’s pledge to pass the new law represents the revenge of history. Great powers do not let remorse play a role in decision making, no matter what the cost is for another player. Now that Armenia does not have too many friends which can stand by her on the interna- tional political stage, we have no choice but to be grateful to France for this new initiative. But at the same time, we need to remind them that this afterthought constitutes the minimum reprieve for their historic treachery in Cilicia, when the French troops, after reassuring Armenians of their protection, evacuated Cilicia stealthily, leaving the unarmed Armenian popula- tion at the mercy of the Kemalist forces. Although Hollande reassured his audience that his pledge is not tied to any elections, poli- tics in Europe have witnessed many trials and tribulations, especially when it comes to issues related to the Armenians. The French-Armenian activists deserve our appreciation. This is not the first time that they have been able to bring the president of the country to an Armenian function. In the US, with all fanfare possible, Armenians were able to oblige Vice President Joe Biden to attend a benign prayer service in Washington in May, dur- ing the centennial commemorations. That partic- ipation does not add up to a political endorse- ment. Perhaps, working together in the US we may be able to mobilize and politicize larger numbers of citizens, to have more visibility on the political radar. At this point, let us welcome the second com- ing of Mr. Hollande and wait with anticipation for him to make good on his pledge. Iranian Roads and Urban Development Minister Abbas Akhoundi (R) and Armenian Transport Minister Gagik Beglarian at a news conference in Tehran on Jan. 20, 2016. (Source: RFE/RL) Moscow and Tehran establish direct flights The Iranian airline, Mahan Air, began once-weekly direct flights between Moscow and Tehran starting January 21. Iranian Ambassador to Russia Mehdi Sanaei said, “It is expected that the current process of expanding ties between Iran and Russia, as well as the newly emerged spheres and possibilities will result in a rise in the number of flights between the capitals, regions of the two countries in the future.” He said that the number of flights will reach to two a week starting February 20.
- 11. LUNDI 15 FEVRIER2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 11 «Ճատրակի Տէյվիտ Պեքհամը». CNN-ը` Լեւոն Արոնեանի մասին Երբ Լեւոն Արոնեան կը քայլէ իր հարազատ Հայաստանի փողոցներուն մէջ, բոլորը անոր կը ժպտին, կը ստիպեն, որ ճաշարանին մէջ չվճարէ, ծնողները իրենց երեխաները անոր անունով կը կոչեն: Հայ շախմատիստ Լեւոն Արոնեանի մասին ըստ Panarmenian.am-ի՝ գրած է CNN-ը: Լրատուամիջոցը կը գրէ` Արոնեան դերասան, գործիչ կամ ալ աստ- ղագէտ չէ: Ան շախմատիստ է, աշխարհի մէջ լաւագոյն չորրորդը: Ատիկա կը նշանակէ, որ փոքրիկ, հետխորհրդային երկրին մէջ ան եւս ազգային հերոս է: «Երբ առաջին անգամ իմ հարսնցուս ժամանեց Հայաստան, մենք կանգ- նեցանք պենզալցակայանի մօտ: Անոնք ըսին. «Մենք չենք պատրաստուիր ձեզմէ գումար վերցնել»,-լրատուամիջոցին պատմած է օտար մամուլի կողմէ «Հայաստանի Տէյվիտ Պեքհեմ» անունը ստացած 33-ամեայ Արոն- եան: «Հարսնցուիս համար ատիկա մեծ ցնցումի պէս բան էր, բայց ատիկա կը պատահի ամէն անգամ»,- ըսած է ան: Հայաստանի մէջ ճատրակը ընդգրկուած է պարտադիր ուսուցման ենթակայ դպրոցական նիւթերու շարքին: ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեանն ալ Ճատրակի ֆետերասիոնի նախագահն է: Ունենալով երեք միլիոն բնակ- չութիւն, Հայաստան ամենամեծ թիւով շախմատային կրանտմասթըրներ ունեցող երկիրներու շարքին է: Վերջին հինգ ողիմպիականներու ընթաց- քին հայաստանեան հաւաքականը, որ կը գլխաւորէ ազգային կուռք հա- մարուող Արոնեանը, յաղթած է երեք անգամ: «Ճատրակը նման է միւս մարզաձեւերուն, բայց փոքրիկ վանդակի մէջ դուն ստիպուած ես հասկնալ, ինչպէս կ՛աշխատի ուղեղդ, ինչպէս կը հոսի արիւնդ»,- ըսած է Արոնեան: Կը նշուի, որ Արոնեան կառավարութեան կողմէ կը ստանայ խորհրդա- նշական գումար` ամսական 120 տոլար, սա միւս երկիրներուն համեմատ շատ փոքր գումար է: Բայց շախմատի նկատմամբ իրական սէրը տեսնելու համար պէտք է շրջիլ Հայաստանի փողոցներով: «Դուք կը տեսնէք, որ մարդիկ շախմատ կը խաղան սրճարաններուն, այ- գիներուն մէջ, ընտանեկան հաւաքոյթներու ընթացքին»,- ըսած է փրո- ֆեսոր Արամ Հաջեանը, որ Ճատրակի ակադեմիայի համահիմնադիրներէն է: Լրատուամիջոցը կը գրէ, որ Հայաստանի մէջ ճատրակի նախահայրը Տիգրան Պետրոսեանն է, որ 1960-ականներուն շախմատի աշխարհի ախոյ- եան էր, եւ ճատրակի նկատմամբ ժամանակակից սիրոյ համար ան է «մեղաւորը»: Մահացած է եգիպտական բեմի «Հրաշամանուկ» հայուհին Եգիպտոսի մէջ մահացած է եգիպ- տական կինոյի հայ դերասանուհի, երգչուհի Ֆէյրուզը: Այս մասին կը յայտնէ եգիպտական Daily NEWS պարբերականը: Պարբերականին հաղորդմամբ` 73-ամեայ Ֆէյրուզն ունէր երիկամ- ներու եւ լեարդի հետ կապու ա ծ խնդիր եւ վերջին շրջանին անոր վի- ճակը ծանր էր: Դեռ մանուկ հասակէն ստանձ- նած է եգիպտական կինեմատոգ- րաֆի «Ոսկէ դար»-ի աստղի փառք: Ֆէյրուզ յայտնի դերասանուհի եւ երգչուհի Նելլի Արթին Գալֆայեա- նի աւագ քոյրն է: Վերցնելով ֆէյրուզ անունը (Փի- րուզ անունի արաբական ձեւը) ան կը սկսի գլխաւոր դերեր խաղալ ֆիլմերու մէջ արդէն 7 տարեկանէն, առաջին անգամ ելոյթ ունեն ա - լով Yasmine (1950) ֆիլմին մէջ: Ան մասնակցած է աւելի քան 10 ֆիլ- մերու որպէս դերասանուհի, երգ- չուհի, պարուհի: Ֆէյրուզ իր ամե- նամեծ դերը կատարած է Dahab (1953) ֆիլմին մէջ: Նշենք, որ դերասանուհին, որուն կ՛անուանէին «հրաշամանու կ » , յայտնի էր երաժշտական ներկայա- ցումներու մէջ իր դերերով: Ան 9 տարուան մէջ խաղցած է 10 դեր, սակայն 15 տարեկանին ամուսնա- նալով լքած է բեմը: 2001-ին Ֆէյրուզ պարգեւատըր- ւած է Գահիրէի միջազգային կի- նոփառատօնին կողմէ՝ եգիպտա- կան կինոյի մէջ ունեցած իր աւան- դին համար: Յիշեցնենք, որ Ֆէյրուզ` Փիրուզ Արթին Գալֆայեան, ծնած է 1943-ին, Գահիրէ: Երեւանը զբօսաշրջային ամենամատչելի ուղղութիւնների տասնեակում է Հիւրանոցների առցանց ամրա- գըրման «Oktogo.ru» ռուսական ծա- ռայութիւնը կազմել է 2015թ. ամե- նամատչելի զբօսաշրջային ուղղու- թիւնների ցանկը: Վարկանիշը կազ- մըուած է 2015թ. Փետրուարի 1-ից մինչև Դեկտեմբերի 31-ը հիւրանո- ցային ամրագրումների միջին օրա- վարձի տուեալներով: Երևանը 2015թ. ռուս զբ օս ա - շըրջիկների կողմից ընտրուած օտարերկրեայ ամենամատչելի քաղաք- ների առաջին տասնեակում է: «Ok-togo.ru»-ի տուեալներով Երևան են գալիս միջինը 3.5 օրով: «2015թ. Երևանը մտել է ամենամեծ ժողովրդականութիւն վայելող զբօսաշրջային ուղղութիւնների տասնեակ, ուր անհատ զբօսաշրջիկները մեկնում են հանգստեան օրերին»,- նշել է «Oktogo.ru»- ի հաղորդակ- ցութիւնների հարցերով տնօրէն Յակոբ Սադչիկովը: Զբօսաշրջիկների համար ամենամատչելի տասը քաղաքներից են նաև լեհական Պոզնանը ու Կրակովը, իսպանական Մալագան, Վրաստանի մայ- րաքաղաք Թբիլիսին, Մոլդովայի մայրաքաղաք Քիշնևը և այլ քաղաքներ: Այդ քաղաքներում զբօսաշրջիկները ծախսում են օրական 10-22 ԱՄՆ տո- լար: Անիի Տիգրան Հոնենց եկեղեցւոյ պատկանելութեան հարցով change.org-ի մէջ ստորագրահաւաք սկսած է Քանդակագործութեան ազգային պարկ-թան- գարանը Անիի Տիգրան Հոնենց եկեղեցւոյ պատ- կանելութեան վիճարկման եւ թերի վերկանգնը- ման առիթով ստորագրահաւաք նախաձեռնած է: Թանգարանի տնօրէն Արթուր Գէորգեան «Եր- կիրն այսօր»-ին ըսած է, որ այս նախաձեռնու- թեան առիթը օրեր առաջ համացանցին մէջ յայտնուած լուսանկարն է: Անոր մէջ Տիգրան Հո- նենց եկեղեցւոյ ցուցանակն է` եկեղեցւոյ` վրա- ցական պատկանելութեան մասին գրութեամբ: Թուրքիոյ մշակոյթի նախարարութեան, ԵՈՒՆԵՍ- ՔՕ-ի ժառանգութեան համաձայնագիրի յանձնա- խումբին եւ ամբողջ աշխարհի մտաւորականու- թեան ուղղուած նամակին մէջ կը նշուի, որ Տիգ- րան Հոնենց եկեղեցւոյ ազգային եւ դաւանա- բանական պատկանելիութեան վառ ապացոյց- ները եկեղեցւոյ` Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի տան- ջանքները պատկերող որմնանկարներն են: Ստորագրահաւաքի նախաձեռնողները ոլորտի թրքական պատասխանատու կառոյցներէն կը պահանջեն զերծ մնալ եկեղեցւոյ պատմական պատկանելիութեան շուրջ յայտարարութիւններէ, եկեղեցւոյ մօտ տեղադրուած ցուցանակին մէջ նշել, որ անիկա հայկական քրիստոնէական եկե- ղեցի է, կը պահանջեն այս փուլով չամփոփել եկե- ղեցւոյ գմբէթի շինարարութիւնը եւ յայտարարել յետագայ աշխատանքներու ընթացքն ու նպա- տակները, նաեւ զերծ մնալ Վրաստանի եւ Հայաս- տանի միջեւ մշակութային հակամարտութեան հրահրումէն: Ստորագրահաւաքը կ՛իրականացուի` change.org կայքին մէջ:
- 12. Մ. Մերտխանեան Անցեալ տարին երկուկարեւոր թե- մ ան երով ընդգծ- ւած է մտքիս մէջ. - Ցեղասպանու- թեան 100-րդ տա- րելիցը - Սուրիահայութեան վիճակը Կասկած չկայ, որ 100-րդ տարե- լիցը արժանաւոր կերպով նշուեցաւ: Արտաքին ճակատի վրայ արձա- նագրուած յաջողութիւնները անու- րանալի են: Ապրիլ 24-ին Երեւան այցելող նախագահներու ու օտար պետութիւններու ներկայացուցիչ- ներու անունները, անշուշտ, այդ մ ասին դ ր ական վկայո ւթիւն են: Ամէնէն արդիւնաւէտն ու մնայուն օրինակները, թերեւս, Ցեղասպա- նութեան ճանաչման իրերայաջորդ բանաձեւերն են: Ոչ ոք կրնայ վի- ճարկել Հռոմի Պապի յայտարարու- թիւնը: Նաեւ` դժուար պիտի ըլլայ շղթայական ճանաչումներու արժէ- քը թերագնահատել: Ինչո՞ւ չէ. բա- նաձեւի չյանգած խորհրդարանա- կան քննարկումները եւս կարելի է յաջողութիւն համարել: Չէ՞ որ այն- տեղ Ցեղասպանութեան թեման կ՛արծարծուէր: Գաղափար մը կազ- մելու համար կը բաւէր Թուրքիոյ ջղագար քայլերուն ու արձագանգ- ներուն հետեւիլ: Ներազգային ճակատի մասին նոյնքան դրական կարելի չէ գրել: 24 տարի (չըսելու համար` 100 տարի) սպասեցինք, որպէսզի մեր նահատակները սրբադասենք եւ «համազգային հռչակագիր» մը որ- դեգրենք: Ամէն գաղութ նշեց եւ յարգանքի տուրք մատուցանեց մեր նահա- տակներու յիշատակին: Հաւանա- բար տեղ մը կազմուեցաւ ցանկը այս առիթով կազմակերպուած բո- լոր ձեռնարկներուն, պատրաստ- ւած ժապաւէններուն ու թատրոննե- րուն, զետեղուած յուշարձաններուն, հրատարակուած գիրքերուն եւ այլն: Հիմա, երբ «բան մը ընել»ու տեն- դը անցած է, չ՛ա՞րժեր այդ ցանկը աչքէ անցընել եւ տեսնել, թէ ո՛ր ձեռնարկները իրապէս նպատակա- յին էին, որոնք` ոչ: Քանի՞ ձեռնարկ նպատակը արդարացուց: Եւ... ի՞նչ էր նպատակը: Հաւանաբար այդ հաշուեյարդա- րը կրնայ օգնել վերջապէս անդրա- դառնալու, որ յուշաքարի մը գումա- րով կրնայինք Հայաստանի սահմա- նային շրջանի մը դպրոցը նորոգել: Կամ, հաւանաբար, ելոյթի մը ծախ- սերով կրնայինք ուրիշ գիւղի մը մէջ աշխատավայրեր ստեղծել… շարքը երկար է: Հիմա փորձեցէք բաղդա- տել եւ դուք պատասխանը գտէք, թէ ո՛ր քայլը աւելի արդիւնաւէտ պիտի ըլլար: Կը կարծեմ, որ մենք բազմա- թիւ շռայլութիւններ կրնայինք խնա- յել… Մենք դատ հետապնդող փոքրա- թիւ ժողովուրդ ենք: Մեր ե րկր ի սահմանին դրացիները «բարի» ըլ- լալէ հեռու են: Երկուքը նոյնիսկ թշ- նամի են: Մեր երկիրը բնական պա- շարներ չունի եւ ներքին ու արտա- քին բազմաթիւ դժուարութիւններ կը դիմագրաւէ: Մեծաթիւ Սփիւռք ունինք, որուն կարողութիւնները հազուադէպօրէն կրնանք ճիշդ «օգ- տագործել»: Ինչո՞ւ այս արագ մատ- նանշումները կ՛ընեմ: Պարզապէս յի- շեցնելու համար, որ մենք պէտք չէ միշտ Արեւմուտքի մէջ կատարուող «ուշագրաւ» ձեռնարկները ընդօրի- նակենք: Մենք, դժբախտաբար, չու- նինք այդ պերճանքը: Մենք պէ՛տք է մեր առաջնահերթութիւնները ճշ- դենք եւ ըստ այդ շարժինք. եւ շար- ժինք` ազգովին: Եւ այս կարեւոր սր- բագրութիւնը բոլոր մակարդակնե- րով կրնանք ընել` ամէնէն փոքր գա- ղութէն մինչեւ հայկական պետա- կան բարձրագոյն օղակը: Մեր սրբացած նահատակները ի՞նչ պիտի ուզէին տեսնել. իրենց յի- շատակին նուիրուած յուշաքա՞ր, թէ զարգացող եւ ամրացող ազատ Հայ- րենիք: «Աւանդական» եւ դիւրին լուծում- ներէն ձերբազատելու ժամանակը չէ՞… Ժան Հալլաճեան «Գանատա կայք հաստատե- լու առիթը պէտք չէ վերածել նո- րաձեւութեան, «Մոտա»ի հետե- ւելու հեւքոտ ճիգի, աւելին` ար- կածախնդրական ծրագիրի մը» Սուրիոյ տագնապի առթած անկայունութիւնը, իր մեծ անդրադարձը ունեցաւ հայկական կազմակերպ գաղութին վրայ, շատե- րուն մղելով, որ գաղթեն կամ ծրագրեն գաղթել հարեւան երկիրներ կամ աւելի հեռաւոր ափեր, այս պարագային արեւմտեան երկիրներ: Խորհրդածութիւններուս առանցքը պիտի չըլ- լայ, իրաւացիութիւնը քննել նմանօրինակ ճա- կատագրական քայլի մը ու անոր անդրադարձը Սուրիոյ գաղութային իրավիճակին վրայ: Այդ մէ- կը կարելի պիտի ըլլայ քննել առանձին յօդուա- ծով մը: Պիտի զանց առնեմ իմ մտածումներուս մէջէն նաեւ բոլոր այն վարկածները, որոնք կը շօշափեն ուղղորդուած գաղթ կազմակերպելու կարելիու- թիւնները կամ գաղթականներ հիւրընկալող եր- կիրներու միջեւ բաղդատականներ ընելը եւ պի- տի կեդրոնանամ առաւելաբար Գանատան որ- պէս ընտրանք եւ կարելիութիւն տեսնելու շատե- րու բաղձանքին, եւ կամ արդէն ի՛սկ իրականա- ցած ընտրութեան վրայ: Գանատայի կառավարութեան գաղթականներ ընդունելու այս օրերու երեւոյթը, պատերազմա- կան եւ քաղաքական անկայունութենէ տառա- պող երկիրներէ, նորութիւն մը չէ, ոչ ալ յատուկ միջոցառում: Պարագայաբար, տարիներու վրայ երկարած, Գանատան իր իրերայաջորդ կառա- վարութիւններով 100% միջոցներով ընդունած է գաղթականներ` Սոմալիայէն, Վիէթնամէն, Սերե- լանքայէն, Պոսնիայէն, Եգիպտոսէն, Լիբանանէն եւ զանազան երկիրներէ: Այս օրերու գանատական կառավարութեան կիրառած Սուրիայէն գաղթականներ ընդունելու միջոցները կը բաժնուին հիմնական երկու ենթա- բաժանումներու: Մին ուղղակի կառավարութեան խնամատարութիւնը եւ նիւթական հոգածու- թիւնը վայելող գաղթականներն են, միւսը` անձ- նական երաշխաւորութեամբ գաղթականներու շերտը, որոնք կ՛երաշխաւորուին գանատական կազմակերպութիւններու եւ անհատ քաղաքացի- ներու փոխադարձ պայմանաւորուածութեամբ: Երկրորդի պարագային, երաշխաւորող կողմը պատասխանատու կը մնայ եկուոր գաղթակա- նին հանդէպ լման մէկ տարի, իրեն մատուցելով ծառայութիւններ, որոնք կը հեշտացնեն իր կայ- քը Գանատայի տարածքին: Հետեւաբար երաշ- խաւորող կողմերու դերակատարութիւնը շատ կենսական է եւ երբեմն ճակատագրական ու եր- բե՛ք «ձեւական» չէ, ինչպէս շատե՜ր կը կարծեն: Այս ձեւաչափերով Գանատա հասնող հայորդի- ները, մեծ մասամբ կը վայելեն իրենց հարազատ- ներու, հարեւաններու, բարեկամներու եւ հայկա- կան հաստատութիւններու ու եկեղեցիներու նե- ցուկը, որ երբեմն սահմանափակ չափերով կը ներկայանայ համեմատած նոր եկուորներու ծով կարիքներուն: Պէտք է ընդգծել, որ գանատական կառավա- րութեան ընձեռած գաղթի պայմաններու «առա- տաձեռնութիւնը», որ իր ձեւին մէջ «կակուղ» եւ կամ աւելի ճիշդ է ըսել «թոյլ» կը ներկայանայ, պատճառ կը հանդիսանայ, որ շատեր առաւել քաջալերուին այս «արկածախնդրութեան» դի- մելու համար, կորսնցնելիք բան չունենալու հոգե- բանութեամբ: Իրաւացի կը թուին ըլլալ նմանօրի- նակ մտածողները, որովհետեւ իրօք` Հալէպէն Պէյրութ երթեւեկը աւելի արկածախնդրութիւն եւ նիւթական պարտաւորութիւն կ՛ենթադրէ, քան Գանատա հասնիլը: Երեւակայեցէ՛ք, որքա՜ն ու- շագրաւ եւ քաշողական առիթ կը թուի ըլլալ առաջարկ մը, ուր զերօ ամ. տոլար ծախսով, ըն- տանեկան բոլոր պարագաներովդ կրնաս հասնիլ երկիր մը, ուր ժամանած վայրկեանէդ սկսեալ քեզ պիտի շնորհուի լիիրաւ քաղաքացիի կար- գավիճակ, բժշկական լման հոգատարութիւն` ի հարկին, ուսումնական ձրի ծառայութիւններ եւ նոյնիսկ կարգ մը պարագաներու դեռատի զա- ւակներուն նիւթական կոկիկ օժանդակութիւն: Շատեր ճամբայ կ՛ելլեն պատերազմական թէժ մթնոլորտէն հեռանալու դիտաւորութեամբ, ապաստանելով աւելի ապահով երկինքի մը տակ, ուր իրենց զաւակներուն պիտի սպասէ աւելի ձեռնտու պայմաններ համեմատած իրենց տեսած 5 տարիներու վրայ երկարած աննախան- ձելի կեանքին: Ոմանք ալ` Աւետեաց Երկրի մէջ El Dorado գտնելու չփախցուելիք առիթին փաթթ- ւելու սին հեռանկարով կը հասնին այս ափունքը: Բայց ի՜նչ ալ ըլլան սպասումներն ու յոյզերը եւ գաղթի այլազան մեկնակէտերը, պէտք է ուշադիր ըլլալ, որ գաղթի որոշումը չվերածուի արկա- ծախնդրական մէկ քայլի կամ «Լաւագոյն տղոց օտար ափերուն բախտ որոնելու» ոդիսականի: Արեւմտեան երկիրներու մէջ կենցաղային պայմաններու շռայլութիւնը շատ ուշագրաւ երե- ւոյթ է, ուր ջուրն ու ելեկտրականութիւնը չեն ընդհատուիր, ապահովական-պատերազմական տագնապ գոյութիւն չունի, սակայն գոյ են կեն- ցաղային, բնակարանային, կլիմայի, մշակութա- յին այնպիսի ծանր պայմաններ, որոնց կարելի պիտի ըլլայ հանդուրժել ու տանելի դարձընել, քանի մը անհրաժեշտ նախադրեալներ ապահո- վելու պարագային միայն: Արդ, 1- Գաղթող ընտանիքը կամ անհատը պէտք է ունենայ բաւարար չափի նիւթական խնայողու- թիւն, որ կ՛երաշխաւորէ իր կենցաղային անհը- րաժեշտ կարիքներու բաւարարումը առաջին ամիսներու ընթացքին: 2- Տեղական լեզուի քաջածանօթ ըլլալը, կրնայ մեղմ ա ցն ե լ մ շ ակ ո ւթ այի ն ցնցո ւմ ը (c u ltu r e shock): Մշակութային ցնցումը իր ծանր անդրա- դարձը կ՛ունենայ նոր գաղթականի հոգեկան վի- ճակին վրայ, ծնունդ տալով տուայտող ներաշ- խարհի, զինք մղելով իր անձի կարողականու- թեան հանդէպ անվստահութեան, ենթական մատնելով անճրկած իրավիճակներու: Այս տիպի դժուարութեան տեսակը նուազագոյնն է կա՛մ Լի- բանանի կա՛մ Հայաստանի մէջ հաստատուողնե- րու պարագային, տրուած ըլլալով որ արաբական եւ հայկական մշակութային եւ կենցաղային պայ- մանները շատ ալ հեռու չեն սուրիահայուն վար- ժութիւններէն ու սովորութիւններէն` ի մասնաւո- րի լեզուի պարագան: 3- Զինք ընդունող ու առաջին ամիսներու անհը- րաժեշտ կարիքներուն ցուցմունք ու նեցուկ կանգնող մօտիկ պարագայի մը ներկայութիւնը, որուն երբեմն պիտի սահմանուի` երաշխաւոր կողմի դերակատարութիւն հասկացողութիւնը: Ի տես գանատական իրականութեան այս օրե- րու զարգացումներուն ու գետնի վրայ պարզուող կացութեան, դէմ յանդիման կը գտնուինք հետեւ- եալ պատկերներուն: Պատկեր առաջին- Բնակարանի փնտռտուք: Metropolitan քաղաքներու մէջ, ինչպիսիք են Թորոնթօն կամ Մոնթրէալը, տուն վարձելը ունի իր նախապայմանները, սկսած սենեակներու թիւէն, որ պէտք է համընկնի ընտանեկան ան- դամներու թիւին: Երկրորդ` պէտք է ունենաս կա- յուն, մնայուն գործ, որ տանտէրը ունենայ այն ապաւէնը, թէ դուն ապահով յաճախորդ ես: Կամ ալ, պէտք է ունենաս երաշխաւոր, որ կրնայ ստորագրել խնդրոյ առարկայ անձին փոխարէն` ներկայացնելով բաւարար ելեւմուտի ապաւէնի փաստաթուղթ: Ասոնց վրայ պէտք է գումարել կարգ մը իրաւացի նախասիրութիւններ, ուր եկուոր հայորդիները կը փափաքին տուն ունե- նալ հայկական եկեղեցիներու եւ ակումբներու մերձակայ շրջանի մէջ` վայելելու ջերմութիւնը այդ հաստատութիւններուն ու պահելու այն գողտրիկ վաղեմի հալէպեան վարժութիւնը ազ- գային հաստատութիւն-հայորդի մտերմիկ ան- քակտելի կապին: Շար. էջ 14 12 • ABAKA • LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 ԳԱՆԱՏԱՆ` ՓՐԿՈՒԹԵԱՆ ԼԱՍՏ, ԿԱՄ` ԱՒԱԶԱԽՐՈՒՄ AXAT B:M Ո՞ՒՐ Կ՛ՈՒԶԵՆՔ ՀԱՍՆԻԼ (ա.)
- 13. LUNDI 15 FEVRIER2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 13 Թէ ինչպէս 1915-ին Հալէպի հայերը օգնեցին իրենց հայրենակիցներուն Խաչիկ Մուրատեան 100lives.com-ի վրայ տեղադրուած իր յօդուածին մէջ կը գրէ, որ Հալէպ Հա յոց ցե ղաս պանութեան ընթաց- քին տեղահանութեան ճամբաներուն համար կարեւոր կեդրոն մըն էր։ Վտանգաւոր ճամբոր- դ ութեն էն վե րապրածներու կարաւանները շրջան սկսան հասնիլ Մայիս 1915-ին։ Հալէպի մէջ Միացեալ Նահանգներու հիւպատոս Ճեսի Ճաքսընի կողմէ 5 Յունիս թուակիր զեկուցում մը կը բացատրէ. ”Մօտակայ քաղաքներէ եւ գիւղերէ Հալէպ հոսող հայերու կենդանի գետ մը կայ…Կառավարութիւնը կենդանիներ չեն տրա- մադրեր, եւ անոնք որոնք բաւարար բախտ չու- նին կը ստիպուին ճամբորդութիւնը կատարել քա-լելով”։ Շատեր ապաստան չունէին։ Տասնամեակներ ե տք ի ր գրած յո ւշերուն մէջ Սեբաստիայէն տեղահանուած Ճոն Մինասեան յայտնեց‚ որ ինք կարճ ժամանակուան համար ապաստանած է Հալէպի պատուելի Յովհաննէս Էսքիճեանի տան մ էջ‚ ուր “շ ուրջ 20 ը նտանիքներ խմբուած էին…բոլորն ալ սպառած եւ դանդաղօրէն սովէն ու հոգատարութեան պակասէն կը մահանային։ Հազիւ կենդանի‚ անոնք այդտեղ պաշտպանուած չէին‚ սակայն պատուելին ունէին իբրեւ բարե- կամ”։ Ըստ ականատես Հայկ Թորոյեանի‚ ”Հա- լէպի հայերը ընդհանրապէս տեղահանուածները մեծ սիրով ընդունեցին։ Անոնք անոնց դիմաց իրենց տուներուն դռները բացին…։ Սակայն քա- ղաքին փողոցները‚ դաշտերը եւ մոռցուած ան- կիւնները լեցուած էին հազարաւոր լքեալ մար- դոցմով‚ որոնց բոյները քանդուած էին”։ Հալէպի 10,000 հաշուող հայ համայնքը տե- ղահանուածներուն օժանդակելու համար զօրա- կոչի ենթարկուեցաւ։ Հալէպի հայ առաքելական եկեղեցին սկիզբը անմիջական քայլեր առաւ նոր եկուորներուն օժանդակելու համար։ 24 Մայիսին եկեղեցին աւելի կազմակերպուած նախաձեռնու- թեան մը ձեռնարկեց կազմելով ”Տեղահանուած- ներու համար խորհուրդ” մը‚ որուն պարտա- կանութիւնն էր ժամանող հայերու ”անմիջական տնտեսական‚ բարոյական եւ առողջապահական կարիքները հոգալ”։ Քաղաքի Հայ Աւետարանական եւ Կաթողիկէ եկեղեցիները կատարեցին օժանդակութեան իրենց սեփական նախաձեռնութիւնները։ Ամերի- կացի հիւպատոս Ճաքսըն սկիզբէն նշմարեց հա- մայնքին կողմէ ցուցաբերուող այդ աջակցու- թիւնը եւ 5 Յունիսին իր գերադասներուն զե- կուցեց‚ թէ տեղահանուածներուն հոգ կը տանի այս քաղաքի հայ բնակչութիւնը”։ Մէկ այլ զե- կուցումի մը մէջ ան նշեց.“իւրաքանչիւր կրօնա- կան համայնք իր սեփական օժանդակութեան յանձնախումբը ունի”։ Հալէպի հայ համայնքը Մայիս եւ Յունիս 1915- ին նոյնիսկ փորձեց փոխել կառավարութեան տեղահանութեան քաղաքականութիւնը։ Հա- մայնքը առաջին հերթին դիմեց Օսմանեան կայս- րութեան ծովուժի հարցերու նախարար եւ 4-րդ բանակի հրամանատար Ճեմալ Փաշային՝ քա- ղաքին մէջ տեղ չգտած տեղահանուածները վերստին դէպի անապատ չտեղահանելու։ Հա- մայնքը պատասխան չստանալով՝ այս անգամ դիմեց վարչապետարանին‚ պաշտպանութեան նախարարութեան եւ ներքին գործոց նախարա- րութեան՝ խնդրելով դադրեցնել այդ հրամաննե- րը։ Երբ մայրաքաղաքէն եւս որեւէ պատասխան չստացան, խորհուրդը տեղահանուած կիներուն կողմէ մէկ այլ դիմում մը յղեց ինքնին սուլթանին։ Բայց եւ այնպէս տեղահանութիւնները շարու- նակուեցան։ Կաթողիկոսը շուտով անդրադարձաւ‚ որ օսմանցի թուրք իշխանութիւններուն դիմումները ոչինչ կ’իրագործեն։ 19 Յուլիսին Պոլսոյ պատ- րիարք Զաւէն Տէր Եղեայանին յղուած նամա- կին մը մէջ գրեց.”Հայ ժողովուրդը խելագարած է։ ցաւի տարողութիւնն ու բնոյթը չի հաս- կնար…Անոնք զիս կը մղեն սուլթանին եւ վեր- նախաւին դիմելու։ Զիս կը մղեն հեռագրելու եւ անօթիներուն համար հաց խնդրելու‚ սակայն գիտեմ, որ իւրաքանչիւր դիմում, աղաչանքի իւրաքանչիւր արարք անօգուտ է եւ միայն աւելի խիստ միջոցառումներու եւ յաւելեալ չարիքի դուռ կը բանայ”։ Կառավարութիւնը շատ չանցած ճնշեց Հալէ- պի հայ համայնքի օժանդակութեան ջանքը՝ բանտարկելով որոշ ղեկավարներ եւ աքսորելով ուրիշներ՝ ներառեալ հոգեւորականներ‚ եւ մինչեւ իսկ Կաթողիկոսը‚ որ ղրկուեցաւ Երուսաղէմ։ Յաջորդող ամիսներուն տասնեակ հազարաւոր տեղահանուածներ մահացան Օսմանեան Սու- րիոյ համակեդրոնացման ճամբարներուն մէջ‚ մասնաւորաբար անոնք որոնք կը գտնուէին Եփ- րատ գետի եզերքին եւ Ռաս ուլ Այնի մէջ։ 1916-ի ամրան շուրջ 200,000 վերապրածներ ջարդուե- ցան Տէր Զօրի մէջ։ Տարագիրներուն օժանդակութեան աշխա- տանքը շարունակուեցաւ մինչեւ Համաշխարհա- յին Ա. պատերազմի աւարտը‚ եւ նոյնիսկ անկէ ետք‚ հազարաւոր տեղահանուածներու օգնու- թեան ձեռք երկարեցին Հալէպի հայերը, այն տա- րագրուածներուն, որոնք յաջողած էին կորսուիլ քաղաքին մէջ կամ ապաստանիլ որբանոցներու եւ համայնքային կեդրոններուն մէջ՝ այդպիսով խուսափելով դէպի անապատ վերստին աքսոր- ւելէն։ Մեծաւ մասամբ շնորհիւ Հալէպի հայ հա- մայնքի ջանքերուն‚ հազարաւոր հայեր վերապ- րեցան ցեղասպանութենէն եւ իրենց կեանքերը վերակառուցեցին սփիւռքի մէջ։ Սուրիահայ Գրիգորը Երեւանի մէջ գտաւ երկրորդ կեանք ու ապրելու իմաստ Առաջինը, որ Չաթալպաշեաննե- րու ընտանիքը յայտնաբերեց Երե- ւանի մէջ այն էր, որ այստեղ չեն քնանար արկերու դղրդիւնին տակ եւ երեկոյեան չեն սարսափիր այն մ տքէն , ո ր առաւօ տե ան թերեւս չարթննան: «Արմէնփրէս»-ին հետ զրոյցի ընթացքին Գրիգորը պատ- մած է, որ սկիզբը տան լռութիւնը անսովոր էր. վերջին երեք տարի- ներուն արկերու պայթիւններն ու մարդոց աղաղակները, ընդհանուր լարուածութիւնը այնքան սովորա- կան դարձած էին, որ երեւանեան հանգստութիւնը տարօրինակ կը թուէր: Այս ընթացքին արդէն վարժուած են երեւանեան հանգստութեան. տան ամենամեծ աղմուկը կը բարձ- րացնէ ընտանիքին գլխաւորը` Սե- լան, որ ծնած է Երեւան եւ այդ կեր- պով երկրորդ կեանք ու ապրելու ի մա ստ տ ուած է ծնողներուն ու երկու պապիկներուն: «Երեւանի մէջ իմացանք, որ կինս յղի է: Ատիկա այսքան դժբախտութիւններէ ու կորուստներէ յետոյ մեզի ապրելու իմաստ տուաւ: Աստուծոյ կարգադ- րութիւնն էր»,- կ՛ըսէ Գրիգորը ու կ՛աւելցնէ, որ դստեր անունը ընտ- րելու համար երկար չեն մտածած ու ընտրած են աստուածաշնչեան ան- ւանում: «Սուրբ գիրքին մէջ այս անունը շատ յաճախ կը յիշատակ- ւի` կը նշանակէ «Աստուծոյ ներկա- յացուցիչ»: Եւ մենք որոշեցինք, որ մեր դուստրը Աստուծոյ ներկայա- ցուցիչն է մեր տան մէջ», -կ՛ըսէ Գրիգորը: Արդէն քսան տարի վարսավի- րութեամբ զբաղող Գրիգորը Երեւա- նի մէջ ալ գումար կը վաստակի մկրատի ու սանտրի օգնութեամբ: Շաբաթական 10-12 պատուէր կը ստանայ. յաճախորդներուն տանն ալ կ՛աշխատի. կ՛ըսէ պայմանները այդքան ալ էական չեն, իսկական արհեստավարժի համար ամենակա- րեւորը վարժ ձեռքը, աչքն ու ճա- շակն է: Զինք իր յաճախորդները կը սիրեն ոչ միայն թուարկած երեք յատկանիշները ունենալու համար, այլ որովհետեւ միշտ կրնայ յաճա- խորդին հետ համաձայնութ ե ա ն գալ: Գրիգորին խօսքերով` Երեւանի մէջ հաճոյքով կ՛աշխատի: Ի հարկէ, ի տ ա ր բ ե ր ո ւ թ ի ւ ն Հ ա լէպ ի , հ ո ս պատուէրները էականօրէն քիչ են, վարձատրութիւնն ալ նոյնը չէ, բայց հ ո ս կ ա ն ա յք ա ւ ե լի ճ ա շ ա կ ո վ ե ւ նորաձեւ են: «Արաբ կանայք այլ ճաշակ ունին: Անոնց մօտ կը գե- ր ի շ խ է ա ր ե ւ ե լե ա ն ո ճ ը : Բո լո ր ը նոյն սանտրուածքը կ՛ընտրեն: Հայ Շար. էջ 14
- 14. 14 • ABAKA• LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 ABAKA News, online Համացանցային եռալեզու ամէնօրեայ լրատուական ճոխ հրատարակութիւնը www.abakanews.org Գանատան՝ Փրկութեան լաստ... Շար. էջ 12-էն Պատկեր երկրորդ- Ուսումնական հաստատու- թեան փնտռտուք: Վարժարանը պէտք է ըլլայ վարձած տանդ մերձակայ, որպէսզի աշխատող ծնողքը առիթը ունենայ դեռատի զաւակը հասցնելով` արագ մը ուղղուելու գործի: Պատահած է, որ բոլոր պետա- կան վարժարանները, որոնք կը գտնուին հայութ- եամբ հոծ շրջաններու մէջ, օրէնքով սահման- ուած աշակերտներու առաւելագոյն թիւը ապա- հոված ըլլալով, մերժած են ընդունիլ նորեկները: Ծնողներ հարկադրաբար դիմած են աւելի հեռա- ւոր վայրերու մէջ գտնուող վարժարաններ, որոնք թէ՛ հեռաւորութեան իմաստով, թէ՛ ուսում- նական մակարդակով այդքան ալ նախանձելի չեն: Հայկական վարժարանները նոյնանման կա- ցութեան մատնուեցան, ուր պատասխանատու մարմիններ եւ դպրոցի տնօրէնութիւններ իրենց առաւելագոյնը ըրին պարփակելու համար առա- ւելագոյն չափով սուրիահայ նոր աշակերտներ` յատկացնելով նիւթական ուշագրաւ նպաստներ: Սակայն տեղի եւ դասարաններու թիւի սահմա- նափակումի օրէնքները պարտադրեցին, որ յա- ւելեալ նոր դիմողներու փափաքին չընդառաջուի: Պատկեր Երրորդ – Գործի կարելիութիւններ: Փափաքելի է, որ գաղթողը նախօրօք պատկեր մը ունենայ Գանատայի գործի եւ արհեստներու կարելիութիւններուն մասին: Այդ մէկը կարելի է իրականացնել բարեկամներէ հաւաքուած տեղե- կութիւններով, եւ աւելի վաւերականը` համա- ցանցի ճամբով կատարուած գործի եւ արհեստ- ներու որոնումով, ուր աւելի լայն տեղեկութիւն- ներ քաղելով ու շօշափելով տեղական շուկայի պէտքերը, կարելի պիտի ըլլայ ուղղորդել առնուե- լիք քայլերը գետնի վրայ: Արդ, կարելի է պատ- րաստել CV (Resume), եւ դիմել տուեալ հաստա- տութիւններուն նախքան Գանատա հասնիլը: Գանատայի տարածքին ի գործ դրուած, բոլոր հայ ազգային գաղութային ճիգերը, ըլլան անոնք միութենական կամ կրօնական, նոյնիսկ անհա- տական նախաձեռնութիւնները ի մտի ունին, բո- լոր եկուորներուն, անխտի՛ր, բարւոք ու պատ- ուաբեր կեանքի նոր ընթացքը հեշտացնել: Գոյացած աննպաստ պայմաններուն առըն- թեր, գանատական կառավարութեան կողմէ պարտադրուած ու իրականացուած սեղմ ժամկէ- տով հոծ թիւով եկուորներ պարփակելու պարա- գան ստեղծեց կրկնակի դժուարութիւններ: Գա- ղութային ուժերու լարումով ու փոխադարձ հա- մագործակցութեամբ, նոր ժամանած հայորդինե- րու ու ազգային կառոյցներու ջանքերով, միաս- նական ճիգերով կը փորձուի մեղմացնել ստեղծ- ւած անհամար խոչընդոտները ու հնարաւորինս կարգաւորել հաւանական դժուարութիւնները: Վերջապէս, հասկնալով ու յարգելով հանդերձ բոլոր եկուորներուն պարագաները, պէտք է ընդգծել, թէ Գանատա կայք հաստատելու առիթը պէտք չէ վերածել նորաձեւութեան, «Մոտա»ի հե- տեւելու հեւքոտ ճիգի, աւելին` արկածախնդրա- կան ծրագիրի մը: Նոր բացուելիք հորիզոնները, եթէ չզուգորդուին չափուած-ձեւուած նուազա- գոյն պայմաններու գոյաւորումով, կայանալիք նախաձեռնութիւնը կրնայ շատ արագ վերածուիլ ձախաւերութեան` յուսախաբութեան մատնելով ամբողջ ընտանիքի մը երազները: Անձրեւէն փախչելով կարկուտի բռնուելու իրավիճակին չմատնուելու համար, մնալով հեռու աւազախրման մը հաւանական իրավիճակներէ, գաղթել փափաքողները, հարկաւոր է որ շատ հանդարտ կշռոյթով դիմեն նման քայլերու, ապա- հովելով նուազագոյն առարկայական կռուաննե- րը, որոնք մասամբ միայն կ՛երաշխաւորեն իրենց հեզասահ կեցութիւնը Նոր Աշխարհի տարած- քին: Էդուարդ Նալպանտեան... Շար. էջ 2-էն ԵՏՄ-ին` նոր հեռանկարներ կը բանայ հայ-իրանական յարաբերութիւն- ներու զարգացման տեսանկիւնէ: ՀՀ ԱԳ նախարար Էդուարդ Նալպանտեան խօսելով ԵԽԽՎ-ի մէջ տեղի ունեցած վերջին զարգացումներուն մասին յայտարարած է, որ Ատրպէյ- ճան, չկարենալով ԼՂ հիմնախնդրի բանակցային սեղանի շուրջ առաջ տանիլ «սեփական միակողմանի տեսակէտները», կը փորձէ մխիթարութիւն գտնել այլ ձեւաչափերու մէջ, ինչպիսին ԵԽԽՎ-ն է: «Ատրպէյճանի ղեկավարութիւնն է ասում, որ ԵԽԽՎ բանաձեւերն իրենց համար թղթի կտոր են: Այդ մասին նրանք յայտարարել են ամենաբարձր մակարդակով: Մենք չենք ասում նման բան, բայց, դրա հետ մէկտեղ, պէտք չէ ուռճացնել, չափազանցել այս կարգի բանաձեւերի նշանակութիւնը: Չեմ կարծում, որ նրանք, ովքեր դարձել են Ատրպէյճանի շահերի սպասարկողն ինչ-ինչ կառոյցներում, ովքեր երբեւէ չեն եղել Արցախում եւ անգամ քար- տէզի վրայ չեն պատկերացնում, թէ որտեղ է գտնւում Արցախը, կարող են թելադրել միջազգային հանրութեանը` ինչպէս լուծել հիմնախնդիրը»,- նշած է նախարարը: էդուարդ Նալպանտեան նկատած է, որ պաշտօնական Պաքուն կ’օգ- տագործէ այս բնոյթի բանաձեւերը, որպէսզի «ինքնիրեն բացատրութիւն տայ, թէ ինչու չ’ընդառաջեր եռանախագահներու առաջարկած կարգա- ւորման սկզբունքներու հիման վրայ բանակցութիւններու շարունակու- թեան»: ՀՀ ԱԳ ղեկավարը յիշեցուցած է, որ Եւրոպայի Խորհուրդի պաշտօնական դիրքորոշումը կը ներկայացնէ ոչ թէ ԵԽԽՎ-ն, այլ ԵԽ նախարարներու կոմիտէն, որ բազմաթիւ անգամներ իր աջակցութիւնը յայտնած է խաղաղ կարգաւորման ուղղութեամբ ԵԱՀԿ ՄԽ եռանախագահներու ջանքերուն: Սուրիական Գրիգորը... Շար. էջ 13-էն կ անայք ուրիշ են: Ա ն ոնք աւելի եւրոպական պահանջներ ունին, եւրոպական ճաշակ, սանտրուածք- ներու ընտրութեան մէջ ալ տարբեր են, նոյնատիպ կտրուածքներ չեն ընտրեր եւ միշտ կը ցանկան ըլլալ իւրայատուկ»,- կ՛ըսէ Գրիգորը ու կ՛աւելցընէ իրեն միշտ հաճելի է կանանց գեղեցկութիւնը եւ ժպիտ պարգեւելը: «Ամէն անգամ, երբ աշխատանքս կ՛աւարտեմ, կը նայիմ պատուի- րատուի դէմքին: Եթէ ան կը ժպտի` կը նշանակէ գործս անթերի կատա- րած եմ: Կը նեղուիմ, երբ յաճա- խորդը դժգոհ կ’ըլլայ»,- կ՛ըսէ ան: Արհեստավարժ վարսավիրներու հարցով Գրիգորը սեռական խտրա- կանութիւն կը դնէ: Ան կը հաւաս- տիացնէ, որ աշխարհի լաւագոյն վարսավիրները տղամարդիկ են. պատճառը, ոչ աւելի, ոչ պակաս, կանացի խանդի եւ նախանձն է: Գրիգորը կը հաւաստիացնէ, որ այս «ճշմարտութեան» ինք ականատես եղած է աշխատանքի քսանամեայ գործունէութեան ընթացքին: «Տղա- մարդ վարսավիրները կը ցանկան, որ կանայք աւելի գեղեցիկ, աւելի խնամուած ըլլան: Տղամարդ վար- սավիրը ամէն ջանք կը գործադրէ, որ կնոջ սանտրուածքը գեղեցիկ ըլլայ, կտրուածքը` իւրայատուկ: Կանանց մօտ միշտ ալ այդ ն ա - խանձը կայ. յաճախ մասնագիտա- կանը կը խառնուի կանացի զգա- ցումներուն հետ եւ չեն ցանկար, որ յաճախորդ կինը իրենցմէ գեղեցիկ ըլլայ»,- կ՛ըսէ ան: Գրիգորն ու Դալարը կը խ ո ս - տովանին, որ այժմ իրենց կեանքի գլխաւոր նպատակը փոքրիկ Սելա- յին գեղեցիկ եւ ապահով մանկու- թիւն ապահովելն է: Անոնց գնա- հատմամբ, հոս երեխայի խնամքի առումով արտօնութիւնները աւելի շատ են, բուժ օգնութեան մակար- դակն ալ բարձր է: Հիմա գլխաւոր խնդիրը շատ գումար վաստակիլն է, որ փոքրիկը որեւէ բանի կարիք չունենայ: Թ էե ւ Հ ա լէպ ը կ ը կ ա ր օտ ն ա ն , բայց վերադարձի մասին չեն մտա- ծեր: Գրիգորը կ՛ըսէ, որ Հալէպ կը վերադառնայ պատերազմի աւար- տէն ետք, որպէսզի տուն այցելէ, վաճառէ եւ վերադառնայ Երեւան: Ըստ անոր, վերադարձի պատճառ- ն ե ր ը ե ր կ ո ւ քն ե ն . Եր ե ւ ա ն ի մ էջ անվտանգ է եւ ապահով, բացի այդ դստեր ծննդականին մէջ նշուած է` ՀՀ քաղաքացի: ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Հայկական ծագումով ռուս գեղասահորդուհին՝ Եւրոպայի ախոյեան է Սլովաքիոյ մէջ աւարտին հասաւ գեղասահքի Եւրոպայի ախոյեանու- թիւնը: Կիներու դասաւորման մէջ ախոյեանութեան տիտղոսը նուաճեց Ռուսաստանի ներկայացուցիչ, 16-ամ- եայ Եւկէնիա Մէտվէտեւա: Հայաս- տանեան լրատու աղբիւրները կը հաղորդեն որ 16ամեայ հրաշք այս պարմանուհին հայկական ծագում ունի, իր հայրն է՝ Արման Պապաս- եան, իսկ մայրը ռուս է: Եւկէնիա Մէտվէտեւա Եւրոպայի ախոյեանու- թեան մրցաշարքի ընթացքին հա- մաշխարհային մրցանիշ սահմանեց, հինգ պտոյտ կատարելով սառոյցի վրայ: Իրմէ զատ աշխարհի վրայ ո’չ մէկ գեղասարդուհի կրնայ ընել ատիկա: Միւս կողմէ, Հայաստան երեք դասաւորումներու մէջ ներկայացուցիչներ ունէր. պարային զոյգերու դասաւորման մէջ Թինա Կարապետեան-Սիմոն Սէնէկալ զոյգը 18րդ տեղը գրաւեց: Կիներու դասաւորման մէջ Անաս- թասիա Գալուստեան 15րդ հանդիսացաւ, իսկ Սլավիկ Հայրապետեան 30-րդ:
- 15. LUNDI 15 FEVRIER2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 • ABAKA • 15 Հայաստանը ազատ տնտեսութիւններու վարկանշային ցանկին վրայ յայտնուած է 54-րդ հորիզոնականին Հայաստանը յայտնուած է տնտեսական ազատութեան վե- րաբերեալ վարկանշային ցանկի 54-րդ հորիզոնականին: Տնտեսական ազատութեան մասին կը հաշուարկեն ամերիկ- եան Heritage Foundation հետա- զօտական ուսումնարանն ու The Wall Street Journal պարբերա- կանը: Նախաբանը հրապարակուած է Heritage Foundation-ի կայքին մէջ: Ցանկի վրայ ընդգրկուած է 178 երկիր: Հայաստանը, հաւաքելով 67.0 միաւոր, յայտնուած է երկիրներու խում- բին մէջ, որոնց տնտեսութիւնը կը համարուի «չափաւոր ազատ»: Անցեալ տարի Հայաստանը հաւաքած է 67,1 միաւոր` յայտնուելով 52-րդ տեղը: Վրաստանը յայտնուած է 23-րդ տեղը` 72.6 միաւորով, Ատրպէյճանը` 91- րդ տեղը` 60.2 միաւորով: Թուրքիան ցանկին վրայ յայտնուած է 79-րդ տեղը, Իրանը` 171-րդ, իսկ Ռուսիան զիջած է դիրքերը 10 կէտով` հասնելով 153-րդ հորիզոնականին: Ամենաազատ տնտեսութիւններով երկիրներ ճանչցուած են, ինչպէս եւ մէկ տարի առաջ, Հոնկ Քոնկը, Սինկափուրը եւ Նոր Զելանտիան, իսկ ոչ ազատ` Վենեզուելան, Քուպան եւ ԿԺԴՀ-ն: ԱՄՆ ցանկի վրայ զբաղցուցած է 11-րդ տեղը, իսկ Չինաստանը` 144-րդ: Վարկանշային ցանկը կազմողները հաշուի կ՝առնեն տնտեսական ազա- տութեան մակարդակը, որ անոնք կը գնահատեն տասը չափորոշիչի հիման վրայ: Անոնցմէ են սեփականութեան իրաւունքներու երաշխիքը, կաշա- ռակերութենէն ազատութիւնը, պետական ծախսերու արդիւնաւէտութիւնն ու թափանցիկութիւնը, առեւտուրի ազատութիւնը եւ աշխատաշուկայի ճկունութիւնը: Պէշիկթաշ խումբը տէր կանգնեցաւ Արաս Էօզպիլիզին Ինչպէս ծանօթ է, Հայստանի ֆութպոլիսթ Արաս Էօզպիլիզ 3,5 տարուան համար պայմանագրու- թիւն կնքեց Պէշիկթաշ խումբին հետ: Բայց անոր հայկական ինքնութիւնը պատճառ դարձաւ որ անոր դէմ հակազդեցութիւններ ստեղծուին ընկե- րային Մէտիայի մէջ: Լրագրող Վէրճիհան Զիֆլիօղլու կը հաղորդէ որ Արասին դէմ եղած հակազդեցութիւնները բարե- բախտաբար ժխտական արդիւնք չտուին, Պէշիկ- թաշի վարչութիւնը տէր կանգնեցաւ Արասին: «Սթատիում» պարբերաթերթի հրատարակութեան տնօրէն Արամ Գուրանն ալ, անդրադառնալով Արասին դէմ եղած հակազ- դեցութիւններուն, ըսաւ որ մեր պարտականութիւնն է բարձրացնել Արաս- ներու թիւը: «Փոխանակ Արասը մաշեցնելու, պէտք է որ տէր կանգնինք անոր» ըսաւ Արամ Գուրան: Վէրճիհան Զիֆլիօղլու կը հաղորդէ որ հայ հաւաքականութիւնը գոհ մնաց Պէշիկթաշի վարչութեան կողմէ Արասի նկատմամբ ցուցաբերուած հոգածու վերաբերումէն: Թէքէեան ՄշակուԹային ՄիուԹիւն Կը Բանախօսէ` Տէր Վազգէն քհն. Պոյաճեան «Պահքը Քրիստոնեայ Կեանքին Մէջ» Ուրբաթ, 4 Մարտ 2016 երեկոյեան ժամը 9:00-ին Թէքէեան կեդրոնէն ներս вڲêî²Ü вزвÚÎ²Î²Ü ÐÆØܲ¸ð²Ø FONDATION HAYASTAN CANADA INC. HAYASTAN FOUNDATION CANADA INC г۳ëï³Ý гٳѳÛÏ³Ï³Ý ÐÇÙݳ¹ñ³ÙÇ ØáÝÃñ¿³- ÉÇ í³ñãáõû³Ý ï³ñ»Ï³Ý ÁݹѳÝáõñ ÅáÕáíÁ ï»ÕÇ åÇïÇ áõÝ»Ý³Û ºñÏáõß³μÃÇ« 7 سñï 2016-ÇÝ« »ñ»- ÏáÛ»³Ý ųÙÁ 8:00-ÇÝ« ȳõ³ÉÇ Ð³Û Î»¹ñáÝÇ ä³ñáÝ- »³Ý êñ³ÑÇÝ Ù¿ç£ 397 Blvd. Des Prairies, Laval-Des-Rapids, QC. H7N 2W6 ÄáÕáíÇÝ åÇïÇ Ý»ñϳ۳óáõÇ ÙÇáõû³Ý 2015 ï³ñ»- ßñç³ÝÇ ·áñÍáõÝ¿áõû³Ý ÝÇõó-μ³ñáÛ³Ï³Ý ï»Õ»- ϳ·ñ»ñÁ£ Ðñ³õÇñáõ³Í »Ý ·³ÕáõÃÇ μáÉáñ ѳٳÛÝùÝ»ñÁ« ϳ½- ٳϻñåáõÃÇõÝÝ»ñÁ »õ ÙÇáõÃÇõÝÝ»ñÁ£ Ð.Ð.ÐÇÙݳ¹ñ³ÙÇ ØáÝÃñ¿³ÉÇ ì³ñãáõÃÇõÝ JOB OPPORTUNITIES SOURYAHAY compatriots are looking for job opportunities (Please, spread the word so that they too make a decent living) FILE NUMBER MALE FEMALE TRADE 101 X MUFFLER MECHANIC / WELDER 442 X ELECTRICIAN / HELPER 462 X PASTRY CHEF 501 X GENERAL WORK / HANDYMAN 553 X GRAPHIC DESIGN 611 X MACHINIST (Torno) 612 X CAR MECHANIC 631 X METAL SHEET WORKER 691 X ADMINISTRATIVE / ACCOUNTING ASSISTANT 751 X AUTO SPARE PARTS SPECIALIST 771 X CONSTRUCTION HELPER 821 X SPECIALIST CARPENTER We have numerous other candidates seeking for work, we will publish such list on regular basis. Employers looking for labor of any kind, or the ones posted above are requested to call the Tekeyan Center at (514) 747-6680 or email at centretekeyan@bellnet.ca TEKEYAN will make its utmost to establish the contact between them.
- 16. 16 • ABAKA• LUNDI 15 FEVRIER 2016 - MONDAY FEBRUARY 15, 2016 ՀՀ կառավարութիւնը «Արմեանսկի ուրաժայ« ՍՊ ը նկերութ եան կողմէ ապրանքներու ներմուծման պարագային մաքսային մարմիններուն կողմէ հաշուած աւելցուած արժէքի հարկի գումարներուն վճարման ժամկէտը 2016 թուականի Յունուար 31-ի փոխարէն կ’երկարաձգէ մինչեւ 2016-ի Յուլիս 31: «Արմէնփրէս»-ի փոխանցմամբ` համապատասխան հարցը ընդգրկուած է կառավարութեան Փետրուար 4-ի նիստի օրակարգին վրայ: Ներդրումային ծրագրի ծիրէն ներս` ՀՀ Կոտայքի մարզին մէջ կառուցուած 11 հա ջերմոցներուն մէջ ընկերութիւնը կը ծրագրէ բարձր որակի հոլանտական վարդեր աճեցնել: Ընկերու- թիւնը կը նախատեսէ իրականացնել շուրջ 1.637 միլիառ դրամի ներդրում, որմէ մօտ 1.337 միլիառ դրամը պիտի ուղղուի սարք ձեռք բերելու համար: Ներդրում- ներուն շնորհիւ հնարաւոր պիտի ըլլայ աճեցնել տա- րեկան շուրջ 2.5 միլիառ դրամի արտադրանք (2016- ին), որուն մեծ մասը պիտի արտահանուի Ռուսիա, Վրաստան, Պելառուսիա, Ղազախստան եւ այլն: Հաշուի առնելով վերոգրեալը, ինչպէս նաեւ այն, որ ընկերութեան կողմէ արդէն իսկ ներմուծուած է որոշ խմբաքանակի սարքաւորումներ` անհրաժեշտութիւն յառաջացած է համապատասխան փոփոխութիւնը իրա- կանացնել` երկարացնելով ներմուծուող սարքաւորում- ներուն ժամկէտը: Ներդրումային ծրագրի իրագործման արդիւնքով պիտի ստեղծուի մօտ 90 աշխատատեղ (ջերմոցային տնտեսութեան ամբողջական հզօրութեամբ աշխա- տելու պարագային)` միջին աշխատավարձը կազմելով 2016-ին.` 125, 2017-ին` 130 եւ 2018-ին` 140 հազար դրամ: Շուէտի հայկական համայնքը երկրի կառավարութեան դիրքորոշումը կ’ակնկալէ 1915ի առնչութեամբ Շուէտի հայկական ընկերակցու- թեան խօսնակ Վահագն Աւետեան «Արմէնփրէս»ի թղթակցի հետ զրոյ- ցի ը ն թ ա ցքի ն ն շ ե ց թ է հ ա յ հ ա - մայնքը 2016ին երկրի կառավարու- թ ե ա ն դ ի ր քո ր ո շ ո ւ մ ը կ ’ ա կ ն կ ա լէ հայկական հարցի առնչութեամբ: «Շուէտի խորհրդարանը 2010ին ճանչցաւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը եւ կոչ ուղղեց կառավարութեան, որպէսզի կառավարութիւնն ալ իր դիրքորոշումը հրապարակէ: Նախ- կին կառավարութիւնը այդ ուղղու- թեամբ ոչի’նչ ըրաւ, բայց ներկայ կառավարութիւնը ըսած է որ մէկ տարուայ ընթացքին անպայման կարծիք պիտի յայտնէ: Մենք կը հետեւինք այդ գործընթացին ու կ’ակնկալենք որ այս տարի կառա- վարութիւնը իր դիրքորոշումը կը հրապարակէ», նշեց Վահագն Աւետ- եան: Իր խօսքերով, Հայոց Ցեղաս- պանութեան հարցի հետ կապուած պարբերաբար աշխատանք կը տար- ւի, 2015ը այդ առումով աւելի աշ- խոյժ տարի մըն էր եւ երկրի լրա- տըուամիջոցները բազմաթիւ յօդ- ւածներ, հարցազրոյցներ հրապա- րակեցին Հայոց Ցեղասպանութեան թէմայի մասին: Շուէտի հայկական ընկերակցու- թեան խօսնակը դիտել տուաւ որ հայ համայնքի համար կարեւոր է նաեւ սուրիահայ գաղթականներու հարցը: Վերջին շրջանին մեծ թիւով սուրիահայեր հասած են Շուէտ: «Կը փորձենք օգնել տարբեր հարցերով, իսկ հարցերը բազմազան են՝ նիւ- թական, կրթական, փաստաթղթա- յին հարցեր, եւլն.», ըսաւ Վահագն Աւ ե տ ե ա ն , ն շ ե լո վ ո ր հ ա յկ ա կ ա ն միութիւնները կը զբաղին շաբաթօր- եայ կամ կիրակնօրեայ դպրոցներու աշխատանքի կազմակերպումով: Հայաստանի մէջ մշակուած վարդերը պիտի արտահանուին ԵԱՏՄ եւ այլ երկիրներ