การวางโครงเรื่องของเรียงความ

2. การวางโครงเรื่อง คือ การเรียบเรียง
ความคิดว่าจะเขียนเรื่องอะไร เกี่ยวข้องกับสิ่งใด
ใจความสาคัญมีอะไร ได้เนื้อหาครบถ้วนหรือไม่
มีข้อมูลใดที่ต้องค้นคว้าเพิ่มเติม การวางโครงเรื่อง
ก่อนลงมือเขียนจะช่วยทาให้งานเขียนสมบูรณ์
ไม่วกวนสับสน เพราะมีการลาดับความที่ดี

3. การเขียนเรียงความจาเป็ นต้องวางโครงเรื่อง
ก่อนเพื่อช่วยให้เนื้อหาของเรียงความมีเอกภาพ การวาง
โครงเรื่องเป็ นการนาเอาประเด็นสาคัญมาจัดเรียงให้
เป็ นระบบ โดยยึดจุดประสงค์และขอบข่ายของเรื่อง
เป็ นเกณฑ์ ทาให้ผู้เขียนสามารถกาหนดได้ว่าควรจะ
เขียนอะไรก่อนอะไรหลัง เป็ นแนวทางในการเขียน
รายละเอียดต่อไป รวมทั้งเป็ นแนวทางให้งานเขียนอยู่
ในกรอบไม่ออกนอกเรื่อง

4. ลักษณะโครงเรื่องที่ดีมีดังนี้ คือ
1. มีขอบข่ายของเรื่อง คือ เนื้อหาอยู่ในขอบข่าย
จากัดไม่ออกนอกเรื่อง
2. เนื้อหาไม่ซ้าซ้อน คือ เนื้อหาในแต่ละส่วน
ต้องไม่ซ้ากัน เพราะจะทาให้การดาเนินเรื่อง
สับสนและวกวน

5. การวางโครงเรื่องด้วยวิธีต่าง ๆ
1. การวางโครงเรื่องด้วยการใช้หัวข้อต่าง ๆ
1.1 เรื่องเกี่ยวกับสถานที่ เช่น โรงเรียน อนุสาวรีย์ วัด
ฯลฯ ควรมีหัวข้อตามลาดับดังนี้
(พิณเพชร บูรณภิญโญ, 2545: 141-142)
ก.ประวัติ
ข.ที่ตั้ง
ค.ลักษณะ
ง.ความสาคัญ

6. 1.2 เรื่องเกี่ยวกับบุคคล เช่น พระมหากษัตริย์ กวี
วีรบุรุษ บุคคลสาคัญ ฯลฯ ควรมีหัวข้อตามลาดับ
ดังนี้
ก.กาเนิด
ข.การศึกษา
ค.งาน-ผลงานทั่วไป
ง.งานเด่น,สาคัญ
จ.เกียรติคุณ

7. 1.3 เรื่องเกี่ยวกับนิทาน นิยาย เรื่องเล่า ควรมีหัวข้อ
ตามลาดับ ดังนี้
ก.ที่มา
ข.เวลาและสถานที่
ค.เนื้อเรื่อง
ง.คติธรรม

8. 1.4 เรื่องเกี่ยวกับคุณธรรม เช่น ความซื่อสัตย์
ความเพียร ความสามัคคี ฯลฯ ควรมีหัวข้อ
ตามลาดับ ดังนี้
ก.ความหมาย
ข.การปฏิบัติ
ค.ประโยชน์
ง.อุทาหรณ์

9. 1.5 เรื่องเบ็ดเตล็ด เช่น เรื่องชีวิตความเป็ นอยู่ รูปร่าง ลักษณะ
ของมนุษย์ งานรื่นเริง กิจกรรม ประเพณี พิธีการต่างๆ
งานเขียนประเภทนี้ แล้วแต่ว่าผู้เขียนจะคิดและลาดับความ
ขึ้นเอง แต่ควรยึดหลักสาคัญ คือ
ก.ต้องเขียนให้ชัดเจน ผู้อ่านจะได้เข้าใจหรือเห็น
เหตุการณ์ตามไปด้วย
ข.ต้องรู้จักหยิบยกเอาสิ่งที่เด่นและน่าสังเกตมากล่าว
ค.พยายามเลือกสรรคามาใช้ ให้คาเหล่านั้นแสดง
ความหมายเด่นชัด

10. ตัวอย่างการวางโครงเรื่อง “สุนทรภู่”
(พิณเพชร บูรณภิญโญ, 2545: 145-146)
1. กาเนิด
1.1 ชื่อเดิม
1.2 บิดา-มารดา
1.3 วันเดือนปี เกิด
1.4 สถานที่เกิด
1.5 ชีวิตวัยเด็ก
1.6 ช่วงชีวิตที่สาคัญๆ

11. 2. การศึกษา
2.1 เบื้องต้น
2.2 ความสนใจ-ความสามารถ
3. ผลงาน
3.1 เริ่มแรก
3.2 ต่อมา
3.3 บั้นปลาย

12. 4. งานเด่น
5. เกียรติคุณ
5.1 กวี 4 สมัย
5.2 ครูกลอนสอนธรรม
5.3 กวีเอกของโลก

13. 2. การวางโครงเรื่องด้วยการใช้แผนภาพโครงเรื่อง
2.1 การวางหัวข้อโครงเรื่องอย่างเป็ นระบบ โดยแบ่งเป็ น
ขั้นตอนหรือเป็ นระดับ จัดเป็ นกลุ่มๆ เป็ นหมวดหมู่
เช่น โครงเรื่อง เครื่องสาอางจากสมุนไพรไทย
มีลักษณะดังนี้

14. เครื่องสาอางจาก
สมุนไพรไทย
ปลอดสารเคมี ผลต่อการใช้
ประโยชน์
หลายด้าน
สร้าง
ภูมิคุ้มกัน
ร่างกาย
ไม่เป็น
อันตราย
ต่อผิวหนัง
เสริมสร้าง
สุขภาพจิต
ราคาถูก
ลงทุน
คุ้มค่า
ส่งขาย
ต่าง
ประเทศ
ร่างกาย จิตใจ วิชาชีพ

15. ในกรณีที่เหตุการณ์ในเรื่องที่เขียนเป็ นเรื่อง
ทั่วๆ ไป ต้องการอธิบายรายละเอียดของสิ่งนั้นๆ
ให้ชัดเจนว่าประกอบด้วยอะไรบ้าง เช่น สัตว์
สิ่งของ เป็ นต้น สามารถวางแผนภาพเป็ น
ลักษณะต่างๆ กันไปได้หลายแบบ เช่น
แผนภาพโครงเรื่องเกี่ยวกับสัตว์สี่เท้า สองเท้า
แมว สุนัข นก ฯลฯ

16. นก
รูปร่าง
ลักษณะ
การ
สืบพันธุ์
ประโยชน์
จากนก
ภัย,โทษ
จากนก
อาหาร
ของนก
ที่อยู่
อาศัย
ของนก

17. 2.2 ถ้าเหตุการณ์ในเรื่องเป็ นเรื่องราวที่ดาเนินไป
อย่างต่อเนื่อง มีบทสนทนา มีฉาก เวลา
โอกาส สถานการณ์ต่างๆ นาคาถามจาก
5 W 1 H มาใช้ถาม สร้างเป็ นแผนภาพ
โครงเรื่องอีกรูปแบบหนึ่ง ดังตัวอย่าง

18. แผนภาพโครงเรื่อง
เรื่อง...........................................
ตัวละคร
ฉาก
เวลา
สถานที่
แนวคิด ปัญหา
เหตุการณ์ (ใคร ทาอะไร ผลเป็ นอย่างไร)
1………………………………………………………………………………………………….
2……………………………………………………………………………………………….....
3…………………………………………………………………………………………………
ฯลฯ
เหตุการณ์สุดท้าย……………………………………………………………………………….