Этнічныя меншасці ў ВКЛ

1. Этнічныя меншасці ў ВКЛ

2. Шматэтнічны склад насельніцтва ВКЛ
• Літоўцы;
• Беларусы;
• Украінцы;
• Рускія;
• Палякі.
Пераважалі
ўсходнія славяне.
ядро дзяржавы ў
часы Міндоўга
частка земляў, далу-
чаных пры Альгердзе

3. Этнічныя меншасці
Татары;
Яўрэі;
Цыганы і інш.

4. З'яўленне татар у ВКЛ
XIV ст. - першыя звесткі
пра татар у ВКЛ.
Гедымін, Вітаўт і інш. князі
запрашалі татар.
Мэта:
Барацьба з крыжакамі.

5. Татарскі хан у ВКЛ
У ВКЛ - збеглыя татарскія ханы.
Самы вядомы – Тахтамыш
(пасля паражэння ад Цімура):
• Быў прыняты Вітаўтам;
• Пасяліўся ў Лідзе;
• Разам з Вітаўтам - паход пад Азоў
Захапілі шмат палонных татар
Рассялілі іх у Лідскім,
Навагрудскім, Ашмянскім,
Брэсцкім паветах і пад Вільняй.

6. Сутыкненні з крымскімі татарамі
Татары рабавалі беларускія і ўкраінскія
землі, забіралі ў палон жыхароў
1506 г. - бітва пад Клецкам.
Міхал Глінскі перамог татар, захапіў 4000
палонных.
Іх пасялілі ў Клецку і Менску на вольных
землях.
За землі яны неслі павіннасці і служылі ў
войску.

7. Культура татар
Вызнавалі іслам і
будавалі мячэці;
З XVI ст. размаўлялі па-
беларуску;
Мелі Аль Кітабы –
свяшчэнныя кнігі на
беларускай мове з
выкарыстаннем арабскага
алфавіта.

8. Рассяленне яўрэяў
 Яўрэі – у розных краінах
пасля распада Рымскай
імперыі;
 Размаўлялі на розных
мовах;
 У Еўропе – мова ідыш (на
базе нямецкіх гаворак);
 Рэлігія – іўдаізм
(свяшчэнная кніга – Талмуд).

9. Рассяленне яўрэяў у ВКЛ
Ганненні на яўрэяў у Заходняй
Еўропе
Яны – у Польшчу і ВКЛ:
Іх ахвотна запрашаў Вітаўт;
Да іх добра ставіліся князі і
магнаты;
Яны мелі гасцінны двор у Вільні.

10. Арганізацыя жыцця яўрэяў
• Жылі ў асобных кварталах –
гета;
• Жылі кагаламі – абшчынамі,
дзе кожны – паўнапраўны
грамадзянін.

11. Заняткі яўрэяў
• Збор падаткаў і гандлёвых
пошлін;
• Працавалі ў маёнтках
буйных феадалаў
Але!
oНе маглі набываць зямлю;
oНе маглі служыць у
шляхецкім войску (зрэдку
мелі свае палкі і сотні).

12. Яўрэі на Беларусі
З канца ХIV ст. – у Брэсце і
Гародні.
Кан. XV ст. – масавае
перасяленне яўрэяў у
Беларусь пры Казіміре
Ягелончыку.

13. З’яўленне цыганоў
Продкі цыганоў – з Індыі
Але!
Спусташальныя паходы
заваёўнікаў на Індыю
Х ст. – цыганы ў Еўропе.
XV ст. – цыганы ў ВКЛ.

14. Заняткі цыганоў
Варажбіты;
Каняводы;
Дрэсіроўшчыкі;
Танцоры і г.д.

15. Лад жыцця
• Жылі групамі сем’яў –
табарам
(старэйшына – “барон” ці
“кароль”);
• Качавалі
Сутыкненні з мясцовым
насельніцтвам у Еўропе

16. Цыганы ў ВКЛ
Качавалі;
Збіраліся на
кірамашах;
Прымалі мясцовую
рэлігію;
Размаўлялі на
цыганскай і
беларускай мовах.

17. Цыганы на Беларусі
• Галоўнае месца збору –
Зэльва;
• Найбольш цыганоў – у
Міры.
Зэльва
Мір