На шляху да дзяржавы

1. На шляху да дзяржавы

2. Знаць: шляхі фарміравання
Спачатку:
Карысныя для грамадства
людзі;
Найбольш паважаныя і
ўплывовыя людзі;
Мудрыя старцы;
Багатыя людзі.
Пасля:
Дзеці і ўнукі гэтых людзей.

3. Шляхі ўзбагачэння:
• Старанная земляробчая праца;
• Занятак гандлем;
• Удзел у рабаўніцкім набегу.
Багаты чалавек – любімец багоў.

4. З’яўленне князёў
Прычыны:
Перасяленне славян на
новыя землі
Войны
Патрэбен добры правадыр
Такі племянны правадыр –
князь

5. Князь
Рысы князя:
З ліку знаці;
Перадаваў сваё становішча
ў спадчыну.
Функцыі князя:
Ваенная – абарона і
нападзенне;
Размеркаванне здабычы;
Суд.

6. З’яўленне даніны
Даніна – натуральны падатак
(футра, мёд, прадукты і г.д.),
які насельніцтва абавязана
было штогод выплачваць на
карысць вярхоўнай улады –
князя.
Князю патрэбна аплата
З’яўленне даніны

7. Дружына
Дружына – атрад узброеных і
спецыяльна абучаных ваеннай
справе людзей.
Рысы:
• Займаліся вайсковай службай;
• Адбіраліся асабіста князем;
• Былі вершнікамі;
• Умацоўвалі ўладу князя.
Крок да стварэння дзяржавы

8. Ваеннае апалчэнне
Войны паміж асобнымі
славянскімі плямёнамі
Стварэнне ваеннага апалчэння
Ваеннае апалчэнне – ваеннае
фарміраванне, у якое ўваходзілі
ўсе мужчыны аднаго племені.
Але!
Слабей за княжацкую дружыну

9. Стварэнне дзяржавы
Пастаянныя войны
Неабходна добрая абарона
Аб’яднанне плямён у саюзы
Але!
Яны слабыя
Неабходна стварыць
дзяржаву

10. Веча
Праблема:
Славяне жылі на вялікай
тэрыторыі
Цяжка часта збіраць веча
Бягучыя справы вырашаў савет
старэйшын
Веча – народны сход у грамадстве ўсходніх славян, які склікаўся для
вырашэння важных спраў. Правам удзелу ў ім карысталіся ўсе
паўнапраўныя вольныя мужчыны.

11. Функцыі веча:
• Вырашэнне пытанняў
вайны і міра;
• Выбар князя;
• Спачатку – усе
судовыя справы
(пасля – толькі самыя
складаныя).

12. Змяншэнне ролі веча
Паступова функцыі веча – да князя;
У яго – дружына;
Веча – у надзвычайных абставінах.

13. З’яўленне гарадоў
Некаторыя гарады – з
гарадзішчаў:
• Там хаваліся ад небяспекі;
• Быў запас прадуктаў;
• Было месца для грамадскіх
мерапрыемстваў;
• Сяліўся князь з дружынай.
VIII – IX стст. – пачатак зараджэння гарадоў на беларускіх землях.

14. Пасяленні саюзаў плямёны
Крывічы – селішчы на
месцы Полацка, Віцебска,
Лукомля (ІХ ст.);
Дрыгавічы – Тураў (Х ст.);
Радзімічы – гарадзішча на
месцы Гомеля.

15. Племянныя княжанні
Племянное княжанне – славянскі саюз плямён, у якім існавала
княжацкая ўлада.
Рысы:
• Захоўвалася веча;
Але!
• Важнейшыя пытанні вырашаў князь і знаць;
• Спадчынная ўлада князя;
• Вялікае значэнне – войны.

16. Усходнеславянскія княжанні
Былі ў крывічоў-палачан і
дрыгавічоў.
Х ст. – князь Рагвалод у
палачан.
Прыйшоў «з-за мора»
(магчыма, скандынаў-вараг).