Download to read offline
23. Царква і рэлігія
- 1.
- 2. Да Крэўскай уніі Праваслаўе (жыхарыбеларускіх, украінскіх і рускіх зямель); Язычніцтва (літоўцы, у т.л. большасць князёў) Але! Князі не парушалі правоў праваслаўных; Хацелі стварыць сваю мітраполію з цэнтрам у Наваградку.
- 3. Прыняцце Крэўскай уніі Язычнікіпавінны стаць каталікамі Могуць быць супраць (бо каталіцтва – рэлігія крыжакоў) Трэба зрабіць каталіцтва прывабным
- 4. Прывілеі каталікам 1387 г.– вотчыннае права на зямлю, забарона шлюбу паміж праваслаўнымі і каталікамі. 1413 г. – вышэйшыя пасады ў дзяржаве – толькі каталікам. Нераўнапраўнае становішча праваслаўных Рэлігійныя канфлікты 1432, 1434 гг. – ураўнанне праваслаўных і каталікоў у большасці правоў Але! Вышэйшыя пасады – па-ранейшаму толькі каталікам
- 5. Ідэя царкоўнай уніі ХІст. – хрысціянства раскалолася на праваслаўе і каталіцтва; XV ст. – ідэя іх аб’яднання Вітаўт і Свідрыгайла – за 1439 г. – унія на саборы ў Фларэнцыі. Але! Не падтрымана ў ВКЛ.
- 6. Прычыны: • Каталікі нежадаюць дзяліцца правамі; • Праваслаўныя не жадаюць змяняць традыцыі; • Унію не падтрымліваў Казімір Ягелон; • 1453 г. – заваяванне Канстанцінопаля туркамі. Але! Спроба аднавіць унію пры Аляксандры.
- 7. Праваслаўная царква пасляКрэўскай уніі Кан. XIV – XVI стст. – самая шматлікая канфесія; Яе прыхільнікаў не хрысцілі прымусова ў каталіцтва; Праваслаўныя нават феадалы (з 12 сыноў Альгерда каталікі толькі Ягайла і Свідрыгайла); Абмежавана будаўніцтва цэркваў Але! Пач. XVI ст. – праваслаўных цэркваў у Вільні больш, чым каталіцкіх.
- 8. Беларускія землі –у складзе епархій: Навагрудская; Полацкая; Тураўская; Уладзімірская; Смаленская; Чарнігаўская.
- 9. Падтрымка праваслаўнай царквы Не былозначнай падтрымкі ад дзяржавы Важная роля – падтрымка ад шляхты, магнатаў, мяшчан Залежнасць царквы ад апекуноў
- 10. Арганізацыйнае афармленне каталіцтва 1387г. – створана Віленскае біскупства; Касцёл атрымаў землі і даходы і павіннасці насельніцтва; Віленскае біскупства падпарадкоўвалася: • Спачатку – Рыму; • Пасля – Гнезенскаму архібіскупству. Іншыя біскупствы: Жамойцкае; Луцкае.
- 11. Дзейнасць каталіцкай царквы Ужопры Вітаўце – касцёлы на Беларусі (у асноўным, на захадзе і паўночным захадзе); 33 багацейшыя парафій ВКЛ, з іх 22 на Беларусі. Каталіцкія ордэны (усяго 8): • Бернардзінцы; • Францысканцы; • Аўгусцінцы і інш.
- 12. Змены ў стаўленніда рэлігій Першая пал. XVI ст. – праваслаўным даюць пасады; Аслабленне касцёла з прыходам пратэстантызма; Князь Жыгімонт Аўгуст – за стварэнне Народнага сабору (аб’яднанне ўсіх хрысціянскіх рэлігій).
- 13. Усталяванне талерантнасці Да сяр.XVI ст. – усталявалася рэлігійная талерантнасць (верацярпімасць) у ВКЛ. 1563 г. – прывілей, які ўраўнаў у правах феадалаў усіх канфесій.