Францыск Скарына – усходнеславянскі і беларускі гуманіст і асветнік

1. Францыск Скарына –
усходнеславянскі і беларускі
гуманіст і асветнік

2. Сям’я
1490 г. – нарадзіўся у
Полацку у купецкай сям’і:
Бацька гандляваў скурамі.

3. Адукацыя
• Спачатку – дамашняя;
• Пасля – школа ў Вільні ці
Полацку.
• 1504-1506 гг. – Кракаўскі
ўніверсітэт. Атрымаў дыплом
доктара філасофіі.
• Пасля – сакратар караля
Даніі.
• 1512 г. – абараніў дыплом
доктара медыцынскіх навук у
Падуанскім універсітэце.

4. Пачатак кнігадрукавання
Горад: Прага.
Прычыны:
Прага – адзін з
культурных цэнтраў
Еўропы;
Кароль Чэхіі – з дынастыі
Ягелонаў.
Кантакты ВКЛ і Чэхіі

5. Выданні Скарыны
• 1517 г. – “Псалтыр”.
• Яшчэ 22 кнігі Бібліі.
o1522 г. – “Малая
падарожная кніжыца”.
o1525 г. – “Апостал”.
у Празе
у Вільні

6. Далейшы лёс
• Ездзіў у Маскоўскую
дзяржаву
Але!
Там яго кнігі – некананічныя.
• Ездзіў у Кёнігсберг (Прусія).
• Пасля – матэрыяльныя
цяжкасці
• Вярнуўся ў Прагу, да смерці
працаваў садоўнікам.

7. Характарыстыка выданняў Скарыны
У асноўным – біблейскія
тэксты;
Адна з мэтаў – асвета
Імкнуўся зрабіць Біблію
таннейшай;
Перакладаў Біблію,
дадаваў элементы
гутарковай мовы.

8. Пісьменніцкая дзейнасць
Прадмовы і сказанні;
Каментарыі;
Вершаваныя гімны.

9. Каштоўнасці Скарыны
Гуманізм;
Патрыятызм;
Цікавасць да навук і
набыткаў антычнасці;
Ідэя справядлівых законаў;
Ідэал – справядлівая і
моцная манархія.

10. Навуковыя звесткі
“Малая падарожная кніжыца”:
звесткі па астраноміі, календары,
беларускія назвы месяцаў года,
знакі Задыяка;
Лічыў, што царкоўныя кнігі можна
выкарыстоўваць для навучання:
“Пеўніцы” – музыка;
Кнiгі Маісеевы — арыфметыка;
Кнiга Iсуса Навiна — геаметрыя
i астраномiя.

11. Афармленне кніг
• Зручныя памеры;
• Мастацкія гравюры і
арнамент;
• Дасканалы шрыфт.
Навінкі:
oПрамежкі паміж
словамі;
oАбзацы.

12. Асоба Скарыны
Тытан Адраджэння;
Шматбаковасць асобы:
першадрукар, філосаф, медык,
пісьменнік, паэт, мастак,
перакладчык;
Удзельнічаў у падрыхтоўцы І
Статута ВКЛ;
Аказаў уплыў на кнігадрукаванне,
гравюру, літаратуру, развіццё
старабеларускай мовы і г.д.