13. Развіццё адукацыі, навукі і культуры

1. Развіццё адукацыі, навукі і
культуры

2. Заканадаўчая база ў галіне культуры
1991 г. – Закон “Аб культуры”.
1998 г. – створаны Фонд Прэзідэнта РБ па
падтрымцы культуры і мастацтва.
з 1997 г. – прэмія за духоўнае
адраджэнне.
з 1998 г. – спецыяльная прэмія
Прэзідэнта ў галіне культуры, навукі і
педагагічнай дзейнасці.

3. Мерапрыемствы ў галіне культуры
з 1994 г. – Дзень беларускага
пісьменства.
2009 г. – Год роднай зямлі.
з 2010 г. – “Культурная сталіца
Беларусі”:
• 2010 г. – Полацк;
• 2011 г. – Гомель.
• 2012 г. – Нясвіж.
• 2013 г. – Магілёў.
• 2014 г. – Гродна.
• 2015 г. – Брэст.
• 2016 г. – Маладзечна.
• 2017 г. – Бабруйск.

4. Статус беларускай мовы
Пачатак 1990-х гг. – павышэнне
сферы ўжывання, атрыманне статуса
дзяржаўнай.
Але!
з сяр. 1990-х гг. – падзенне ўплыву
беларускай мовы.
2009 г. – рэформа правапісу.

5. Афармленне сістэмы адукацыі
1991 г. – закон “Аб адукацыі”: кожны мае права атрымаць
адукацыю.
Суцэльная пісьменнасць насельніцтва:
2009 г. – только 0,4% людзей ад 15 гадоў непісьменныя.

6. Сістэма адукацыі
1999 г. – Праграма развіцця
нацыянальнай сістэмы адукацыі да
2010 г.:
• 10-гадовая базавая школа,
• 12-гадовая сярэдняя школа.
з 2008 г. – вяртанне да 11-гадовай
сярэдняй школы.

7. Установы адукацыі
Вышэйшыя.
Сярэдне-спецыяльныя і прафесійна-тэхнічныя
Сярэднія
Дашкольныя

8. Стан вышэйшай адукацыі
45 дзяржаўных і 10 прыватных ВНУ.
2 ступені вышэйшай адукацыі:
1. Спецыялісты;
2. Магістры.

9. Балонскі працэс
Стварэнне агульнай адукацыйнай прасторы ў Еўропе.
Зараз – 48 дзяржаў.
Сутнасць працэсу:
Павышэнне акадэмічнай мабільнасці;
Увядзенне агульнай сістэмы заліковых акадэмічных
адзінак (крэдытаў);
Самакіраванне і дэідэалагізацыя адукацыі;
Павышэнне ролі самастойнай працы студэнтаў.
2015 г. – Беларусь далучылася да Балонскага працэсу на
асаблівых умовах.

10. Міжнароднае супрацоўніцтва ў адукацыі
• Рост колькасці замежных студэнтаў у Беларусі;
• Філіалы расійскіх універсітэтаў;
• Сумесныя ВНУ: Беларуска-расійскі ўніверсітэт у Магілёве.

11. Кодэкс аб адукацыі
2011 г. – прыняты.
Замацоўвае асноўныя
заканадаўчыя нормы,
звязаныя з адукацыйным
працэсам.

12. Утварэнне грамадства ведаў
Рысы:
Важная роля навукі і тэхнікі;
Веды – галоўны фактар развіцця грамадства;
Істотнымі з’яўляюцца аналітычныя здольнасці;
Шырокамаштабная інфарматызацыя грамадства.

13. Арганізацыйны стан навукі
1990-я гг. – памяншэнне колькасці
навукоўцаў больш чым у 2 разы.
з 1991 – фонд фундаментальных
даследаванняў.
2007 г. – 1-ы з’езд навукоўцаў
Беларусі.
2014 г. – 2-і з’езд навукоўцаў
Беларусі.

14. Дасягненні навукоўцаў: дакладныя навукі
• Мікрасхемы для метада
радыёчастотнай ідэнтыфікацыі;
• Суперкамп’ютэры “Скіф”;
• 2005 г. – стварэнне парка высокіх
тэхналогій.
• 2000 г. – Нобелеўскую прэмію па
фізіцы атрымаў Ж. Алфёраў.
• 2012 г. – запуск Беларускага
касмічнага апарата і беларускага
касманаўта А. Навіцкага ў космас.
• Медыцына: дасягненні ў галіне
трансплантацыі.

15. Дасягненні навукоўцаў: гуманітарныя навукі
oЭнцыклапедычныя выданні:
“Беларусы”, “ВКЛ” і г.д.;
oЗнаходкі археолагаў;
oРэабілітацыя асуджаных
дзеячаў нацыянальнага
адраджэння.

16. Сучаснае беларускае
мастацтва

17. Літаратура
Тэма гістарычнай спадчыны беларусаў
 Л. Дайнека “Меч князя Вячкі;
 Л. Рублеўская “Сэрца мармуровага анёла”.
Тэма вёскі
 В. Адамчык “Голас крыві брата твайго” (пра
ЗБ);
 І. Чыгрынаў “Вяртанне да віны” (пра час
вайны);
 Г. Далідовіч “Заходнікі” (пра сучаснасць).

18. Літаратура
Тэма Чарнобыля
 І. Шамякін “Злая зорка”;
 С. Алексіевіч “Чарнобыльская малітва”.
Тэма сучаснасці
Творы М. Чаргінца.

19. Мастацтва
• Адыход ад сац. рэалізму;
• Увага да беларускай гісторыі, нацыянальных пытанняў;
• Працягваюць развівацца старыя і ўзнікаюць новыя жанры.

20. В. Шкаруба «Восеньскае святло»

21. У. Стальмашонак «Партрэт А. В. Селіванава, Героя»

22. У. Стальмашонак «Партрэт Кірылы Арлоўскага»

23. У. Стальмашонак. «Аўтапартрэт»

24. У. Стальмашонак «Першы і апошні каралі ВКЛ»

25. Л. Шчамялёў «Зіма ў Мінску»

26. Л. Шчамялёў «Астрашыцкае возера»

27. Г. Вашчанка «Чарнобыльскі рэквіем»

28. Г. Вашчанка «Дума пра хлеб»

29. Г. Вашчанка «Грунвальдская бітва»

30. Г. Вашчанка «К. Тураўскі»

31. А. Кішчанка «Чарнобыль»

32. А. Кішчанка «Габелен стагоддзя»

33. Тэатр
Гістарычная тэматыка
“Князь Вітаўт”, “Чорная панна Нясвіжа”
А. Дударава;
“Звон – не малітва” І. Чыгрынава (пра
Рагнеду);
“Страсці па Аўдзею” У. Бутрамееў (пра
калектывізацыю);
“Тутэйшыя” Я. Купала.

34. Тэатр
Творы класікаў беларускай і
сусветнай літаратуры
“Пан Тадэвуш”;
“Хам”;
“Пінская шляхта” і інш.

35. Опера і балет
1996 г. – балет “Страсці (Рагнеда)” А. Мдзівані (пастаўлены
Елізар’евым) прызнаны лепшым у свеце.

36. Музыка
Нацыянальны акадэмічны
канцэртны аркестр пад кір. М.
Фінберга;
Фестывалі:
• “Славянскі базар”;
• “Магутны Божа”;
• “Звіняць цымбалы і гармонік”;
• «Беларускія фанфары» і інш.
2002 г. – зацверджаны гімн РБ.

37. Кіно
Гісторыка-культурныя дакументальныя кінафільмы:
• “Ліст да нашчадкаў” і “Жыві ў свабодзе”;
• “Засталася душа яго тут”;
• “Знойдзеш Бацькаўшчыну блізка” і інш.
Гістарычная тэма:
• “У жніўні 44-га…”,
• “Анастасія Слуцкая” і інш.
з 1994 г. – фестываль “Лістапад”.

38. Помнікі
Рагнедзе і Ізяславу ў
Заслаўі;
Н. Ордзе ў Іванава;
М. Доўнар-Запольскаму ў
Рэчыцы;
Я. Драздовічу ў Мінску і
інш.

39. Аднаўленне архітэктуры
Шагалаўскі квартал у
Віцебску (праект);
Марыінскі
кафедральны касцёл у
Мінску;
Мірскі замак і г.д.