Утварэнне беларускай
народнасці
Асноўныя паняцці
"Этнас" (з грэч.) - "народ",
"народнасць".
Народнасць - гістарычная
супольнасць людзей, якая мае
агульныя:
• Мову;
• Культуру;
• Побыт;
• Тэрыторыю пражывання;
• Самасвядомасць.
Фарміраванне
беларускай народнасці
• Пачатак: пераход ад
першабытнасці да
феадалізма;
• Час фарміравання: усё
сярэднявякоўе.
Беларуская народнасць у ВКЛ
Сяр. XIII - XV стст. - фарміраванне ВКЛ:
Славянская каланізацыя балтаў
+
Балцкі ўплыў на славян
Але!
Афіцыйная мова – старабеларуская:
на ёй - дакументы, справаводства і г.д.
Спрыяльныя ўмовы для развіцця старажытнабеларускай культуры
Фарміраванне беларускай народнасці
З'яўленне старабеларускай мовы
Адлюстравана ў помніках
пісьменства 14-15 стст.
Фарміраванне:
Аснова – усходнеславянская
мова
+ уплыў польскай, літоўскай
Асаблівасці старабеларускай мовы:
• Дзеканне;
• Цеканне;
• Аканне.
Дзяржаўны статус старабеларускай мовы
З 2-ой пал. 14 ст. -
старабеларуская мова – мова
дакументаў і справаводства
Узбагацілася новымі
тэрмінам і развівалася
Адметныя рысы беларусаў
Працавітасць;
Ашчаднасць;
Шчасце - у свабоднай працы на зямлі;
Шанаванне хлеба;
Гасціннасць;
Цярплівасць;
Разважлівасць;
Удзячнасць;
Міралюбства;
Храбрасць у змаганні за сваю зямлю.
Саманазвы
Назва Тлумачэнне
"Русіны" і "беларусцы" Жыхары Падзвіння і Падняпроўя,
праваслаўныя.
"Ліцвіны" Жыхары Верхняга Панямоння;
У шырокім сэнсе - усе жыхары ВКЛ.
"Палешукі" Жыхары Палесся (Брэсцкая і
Гомельская вобл.)
Назва "Белая Русь"
1382 г. - Полацк названы
крэпасцю Белай Русі.
14-15 стст. - "Белая Русь" -
Падняроўе і Падзвінне.
Пазней – уся сучасная Беларусь.
Версіі паходжання назвы
• Белы колер пазначаў
усход;
• Белая вопратка, светлыя
валасы і белы колер
твару;
• "Белая" = свабодная і
незалежная (не
захопленая крыжакамі і
татарамі).

21. Утварэнне беларускай народнасці