Зургийг ажиглаад сэтгэгдлээ бичээрэй
Дараах шүлэг хэний ямар бүтээл вэ? Цэлмэг залуу насныхаа  Гал дөлөөр бадарч  Сэтгэл зүрх хоёртлоо шатаж явах үедээ Чин сайхан амрагтаа хэлж үзээгүй мөртлөө Чиний төлөө үхье гэж эх орондоо би хэлсэн
Зургийг ажиглаад ямар ямар улирал байгааг ажиглаарай
Дашдоржийн Нацагдорж “Дөрвөн цаг” Уг зургаар Нацагдаржийн ямар зохиолыг агуулж болох вэ?
Хичээлийн зорилго: Эх орны үнэ цэнийг ойлгох, эх орны гайхамшгийг мэдрүүлэх, хайрлан хамгаалах төлөвшлийг бий болгох
Хичээлийн зорилт: Зохиолчийн товч намтартай танилцах
Зохиолын агуулга, утга санааг ярилцах
Зохиолын дүрслэх ур маягтай танилцах
Шинэ мэдээлэлтэй танилцах
Дашдоржийн Нацагдорж намтар уран бүтээл Д.Нацагдорж нь багаасаа Алтангэрэл багшид шавиар орж уншиж бичиж сурсан. Ленинград хотын Цэргийн академи, Германы Лейпциг хотноо сэтгүүлчийн сургууль тус тус төгссөн. Яруу найраг, өгүүллэг, жүжгийн төрлөөр голлон бичдэг байсан. Тэрээр “Бүхий олон багачууд”,”Од”,”Алс газар сурахаар одсон нь”,”Дөрвөн цаг” гэх мэт шүлгүүд, “Миний нутаг” найраглал, “Цагаан сар ба хар нулимас”, “Соёлыг гайхав”, “Харанхуй хад” зэрэг өгүүллэг, “Би биш”, “Их авхай”,”Учиртай гурван толгой” зэрэг жүжиг бичсэн байна. Нацагдорж нь Монголын орчин үеийн уран зохиолыг үндэслэгч  хүн юм.
Дашдоржийн Нацагдорж
“ Дөрвөн цаг” Хавар Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар  Монголын сайхан оронд жил жил дэлгэр Энх улирал ханхлахад хүний сэтгэл тэнэгэр Өвсний соёо ногоороход морь мал ханагар Холхи нар ойртож хасын цас хайлахад Хорвоо дэлхий шинэчлэгдэн хуучин юм халагдана Хөхөрсөн модод цэцэглэж хүүхэд багачууд наадахад Хөгшин хүн өөрийгөө залуу болсон шиг санана Хээрийн галуу айлчлан ирж гангар гунгар донгодоход Гэртээ суусан малчин дууг нь чагнаад уярна. Хажуу дахь ууланд горхи булаг хоржигнон урсахад Хаяан дахь хурга хөгжим нийлүүлэн майлна.
Шүлгийг уран яруу уншаарай Өвөл Алсын салхи жихүүн амьсгалаар тас няс хийхэд Алтан дэлхийн уул тал мөнгөн хуягийг өмсөнө Өвлийн шөнө тэнгэрийн одод оч мэт гялалзахад Уудам талд жинчин хүний дуу тодхон сонстоно. Өндөр уулын оройд будан хүдэн зугаацаад Өргөн тал хөндий нүд гялбан мэлцийхэд Бэлчээрийн мал соргог үсээ гялалзуулан буцахад Идэр залуу малчин түүнийг хураан исгэрнэ.
1-р баг Зургийг ажиглаад ямар баяр, хэдэн сард болдог болохыг тоочимж хэлбэрээр 20-30 үгтэй эх зохиогоорой.
2-р баг Энэ хэдэн сард болдог ямар баяр вэ? 4 мөрт шүлэг зохиогоод ая оруулаарай.
3-р баг Энэ ямар баяр вэ? Эрэгцүүлэмж хэлбэрээр 20-30 үгтэй эх зохиогоорой.
4-р баг Зургийг ажиглаад хэдэн сард болдог ямар баяр болохыг  дүрийн тоглолтоор үзүүлнэ үү.
Улирал яагаад солигддог вэ? Дэлхий нар луу өрөөсөн талаараа хазайсан байрлалтайгаар нарыг тойрон эргэдгээс болж улирал солигддог ажээ. Бөмбөрцгийн нар луу хазайсан аль нэг хагаст зун болдог ба нөгөө хагаст нь өвөл болж байдаг. Хавар, намар нь дэлхийн бөмбөрцгийн өмнөд ба хойд хагас нарнаас адил зайд орших үед болдог улирал юм.
Сонин хачин
Дараах дүрслэх ур маягийг тайлбарлаарай Мөнх тэнгэрийн дор  мянга мянган  хавар

чимгээ хичээл 2

  • 1.
  • 2.
    Дараах шүлэг хэнийямар бүтээл вэ? Цэлмэг залуу насныхаа Гал дөлөөр бадарч Сэтгэл зүрх хоёртлоо шатаж явах үедээ Чин сайхан амрагтаа хэлж үзээгүй мөртлөө Чиний төлөө үхье гэж эх орондоо би хэлсэн
  • 3.
    Зургийг ажиглаад ямарямар улирал байгааг ажиглаарай
  • 4.
    Дашдоржийн Нацагдорж “Дөрвөнцаг” Уг зургаар Нацагдаржийн ямар зохиолыг агуулж болох вэ?
  • 5.
    Хичээлийн зорилго: Эхорны үнэ цэнийг ойлгох, эх орны гайхамшгийг мэдрүүлэх, хайрлан хамгаалах төлөвшлийг бий болгох
  • 6.
    Хичээлийн зорилт: Зохиолчийнтовч намтартай танилцах
  • 7.
    Зохиолын агуулга, утгасанааг ярилцах
  • 8.
    Зохиолын дүрслэх урмаягтай танилцах
  • 9.
  • 10.
    Дашдоржийн Нацагдорж намтаруран бүтээл Д.Нацагдорж нь багаасаа Алтангэрэл багшид шавиар орж уншиж бичиж сурсан. Ленинград хотын Цэргийн академи, Германы Лейпциг хотноо сэтгүүлчийн сургууль тус тус төгссөн. Яруу найраг, өгүүллэг, жүжгийн төрлөөр голлон бичдэг байсан. Тэрээр “Бүхий олон багачууд”,”Од”,”Алс газар сурахаар одсон нь”,”Дөрвөн цаг” гэх мэт шүлгүүд, “Миний нутаг” найраглал, “Цагаан сар ба хар нулимас”, “Соёлыг гайхав”, “Харанхуй хад” зэрэг өгүүллэг, “Би биш”, “Их авхай”,”Учиртай гурван толгой” зэрэг жүжиг бичсэн байна. Нацагдорж нь Монголын орчин үеийн уран зохиолыг үндэслэгч хүн юм.
  • 11.
  • 12.
    “ Дөрвөн цаг”Хавар Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар Монголын сайхан оронд жил жил дэлгэр Энх улирал ханхлахад хүний сэтгэл тэнэгэр Өвсний соёо ногоороход морь мал ханагар Холхи нар ойртож хасын цас хайлахад Хорвоо дэлхий шинэчлэгдэн хуучин юм халагдана Хөхөрсөн модод цэцэглэж хүүхэд багачууд наадахад Хөгшин хүн өөрийгөө залуу болсон шиг санана Хээрийн галуу айлчлан ирж гангар гунгар донгодоход Гэртээ суусан малчин дууг нь чагнаад уярна. Хажуу дахь ууланд горхи булаг хоржигнон урсахад Хаяан дахь хурга хөгжим нийлүүлэн майлна.
  • 13.
    Шүлгийг уран яруууншаарай Өвөл Алсын салхи жихүүн амьсгалаар тас няс хийхэд Алтан дэлхийн уул тал мөнгөн хуягийг өмсөнө Өвлийн шөнө тэнгэрийн одод оч мэт гялалзахад Уудам талд жинчин хүний дуу тодхон сонстоно. Өндөр уулын оройд будан хүдэн зугаацаад Өргөн тал хөндий нүд гялбан мэлцийхэд Бэлчээрийн мал соргог үсээ гялалзуулан буцахад Идэр залуу малчин түүнийг хураан исгэрнэ.
  • 14.
    1-р баг Зургийгажиглаад ямар баяр, хэдэн сард болдог болохыг тоочимж хэлбэрээр 20-30 үгтэй эх зохиогоорой.
  • 15.
    2-р баг Энэхэдэн сард болдог ямар баяр вэ? 4 мөрт шүлэг зохиогоод ая оруулаарай.
  • 16.
    3-р баг Энэямар баяр вэ? Эрэгцүүлэмж хэлбэрээр 20-30 үгтэй эх зохиогоорой.
  • 17.
    4-р баг Зургийгажиглаад хэдэн сард болдог ямар баяр болохыг дүрийн тоглолтоор үзүүлнэ үү.
  • 18.
    Улирал яагаад солигддогвэ? Дэлхий нар луу өрөөсөн талаараа хазайсан байрлалтайгаар нарыг тойрон эргэдгээс болж улирал солигддог ажээ. Бөмбөрцгийн нар луу хазайсан аль нэг хагаст зун болдог ба нөгөө хагаст нь өвөл болж байдаг. Хавар, намар нь дэлхийн бөмбөрцгийн өмнөд ба хойд хагас нарнаас адил зайд орших үед болдог улирал юм.
  • 19.
  • 20.
    Дараах дүрслэх урмаягийг тайлбарлаарай Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар