lecture.jpg (350×350)

1. ТӨЛӨӨНИЙ ҮГ
Төлөөний үгийн тухай
Төлөөний үгийн ангилал,
Үгзүй, өгүүлбэрзүйн шинж

2. ТӨЛӨӨНИЙ ҮÃ ÃÝÆ ÞÓ ÂÝ?
Бодот ертөнцийн хүн амьтан , юмс үзэгдэл
Шинж чанар, тоо ширхэг, орон, цаг
Үйл байдал
Шууд нэрлэхгүй, төлөөлөн заах,
лавлан асуух утгатай,

3. УТГА НЬ ЕРӨНХИЙ
• Өгүүлбэрийн хам бүтцээс утга тодорхой
болдог.
• Бүх үгсийн аймгийг төлөөлж чадна;

4. ОНЦЛОГ НЬ
• Би явнаХэлний хөгжлийн
явцад бага хувьсдаг
• Би-, ми-, на-; Би, ми, над, намЯзгуур, үндсийн
олон хувилбартай
• Бүх бодит үгсийг төлөөлдөг
учраас
Бүрэн хувилна
• Ямар үгсийн аймгийн үгийг
төлөөлж буйгаас хамаарч...
Ямарч гишүүн
болно
Çààõ òºëººíèé ¿ãñ õîëáîõ ¿¿ðãýýð õýðýãëýãäýõ íü
ò¿ãýýìýë. Иймээс, ингээд, тийнхүү, тэгээд...

5. ТӨЛӨӨНИЙ ҮГИЙН
АНГИЛАЛ
• Би,
• чи, та,
• энэ тэр
биеийн
• Э-, Тэ-Заах
• Хэн? Юу?
Аль? Ямар?Асуух
• Хэн ч, юу ч,
аль ч, ямар
ч...
Тодорхойгүй
• Бусад, зарим
, нөгөө,
бүгд...
Ялгах
• Өөрөө,
өөрсдөөӨөрийн

6. ÁÈÅÈÉÍ ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ
Õ¿íèé áèåèéã òºëººëí çààäàã áè, áèä, ÷è,
òà ãýõ ìýò ¿ãñèéã áèåèéí òºëººíèé ¿ãñ ãýíý.
Áèåèéí òºëººíèé ¿ãñ íü ÆÍ-èéã òºëººëíº.
Áèåèéí òºëººíèé ¿ãñ íü õýëç¿éí 3 áèåèéã
çààõààñ ãàäíà ãàíö áà îëîí òîîã çààäàã.
¯¿íèéã ¿ç¿¿ëáýë:
Áèåèéí òºëººíèé ¿ãèéí ÿçãóóð íü áè-, ìè-,
íà- ãýñýí ãóðâàí õóâèëáàðòàé.
áèå
òîî I áèå II áèå III áèå
Ãàíö òîî Áè ÷è, òà Ýíý, òýð
Îëîí òîî áèä Òà íàð Ýä, òýä

7. ЗААХ ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ
• Хол, ойроос заан төлөөлөх;
• Энэ тэр,
эдгээр,
тэдгээр
Хүн, амьтан,
юмс үзэгдэл
• Ийм, тийм,
Шинж чанар,
бэлгэ тэмдэг
• Өд, төдТоо ширхэг
• Энд, тэнд,
ийш, тийш
Орон
байр
• Өдийд
төдийд,
Цаг
хугацаа
• Ингэ, тэг
Үйл
хөдлөл

8. Э-
ойр
Энэ, эд,
өдий, ийм,
ТЭ-
хол
Тэр, тэд,
төдий,
тийм

9. АСУУХ ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ
• Хэн?
Юу?
Аль?
Хүн,
амьтан
• Ямар?
Шинж
чанар, бэлгэ
тэмдэг
• Хэд?
Хичнээн?Тоо ширхэг
• Хаана?
Орон
байр
• Хэзээ?
Цаг
хугацаа
• Яа-,
хэрх-?
Үйл
хөдлөл

10. • Тодорхой бус;
ТОДОРХОЙГҮЙ ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ
• Хэн Ч? Юу
Ч? Аль Ч?Хүн, амьтан
• Ямар Ч?
Шинж чанар,
бэлгэ тэмдэг
• Хэд Ч?
Хичнээн Ч?Тоо ширхэг
• Хаана Ч?
Орон
байр
• Хэзээ Ч?
Цаг
хугацаа
• Яах ч,
хэрхэх ч?
Үйл
хөдлөл

11. • Олон юмсыг нэгтгэх, ялган бүлэглэж
нэрлэх тул олон тооны нөхцөлөөр
хувилахгүй;
• Тийн ялгал, хамаатуулахаар хувилна;
• Бүгд, цөм, өөр, бусад, зарим, нөгөө,
хамт, цуг...
ЯЛГАХ ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ

12. • ҮЙЛИЙН ЭЗНИЙ НЭРИЙГ төлөөлөн
заах “өөр, өөрөө” гэдэг үгийг;
• Ганц тоог заах: Өөрөө; Олон тоог заах:
өөрсдөө хоёр хэлбэртэй;
• Зөвхөн жинхэнэ нэрийг төлөөлнө: Тоо,
тийн ялгал, хамаатуулахын нөхцөлөөр
төгс хувилна;
• Онцлон ялгах, лавшруулах утга илтгэнэ
ӨӨРИЙН ÒӨËӨӨÍÈÉ ҮÃ