15. os contrastes territoriais e as políticas de cohesión

803 views

Published on

Selección de diapositivas sobre os desequilibrios económicos no estado español, pretende unha introdución ao tema e pode ser útil para iniciar o proceso de aprendizaxe desta unidade temática en 2º curso de bacharelato.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
803
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
13
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

15. os contrastes territoriais e as políticas de cohesión

  1. 1. 15. Os contrastes territoriais e as politicas de cohesión. Ismael Vide González IES Maria Soliño Cangas (Pontevedra)
  2. 2. CAUSAS ECONÓMICASAs orixes dosdesequilibrios Prodúcense po-rexionais las diferentes evolucións es- paciais da in- dustrialización, das vías de co- Teñen municación e transporte ou das dispoñibi- lidades de ca- pital. Zonas industriais en España CAUSAS POLÍTICAS CAUSAS DEMOGRÁFICAS Derivan das decisións po- Dende o século líticas adop- XVIII o crece- Felipe V Sagasta tadas polos mento da po- diferentes go- boación foi bernos ao lon- desigual no go do tempo territorio. dende o sécu- lo XVIII. Densidades de poboación en España Primo de Rivera M. Azaña
  3. 3. Causas políticas Desenvólvense ao longo de Séculos Século XVIII Século XIX 1º e 2º terzo do século XX Último terzo do século XX Época democrática:Fomentouse: Impulsouse: II República: a) Nova división administrativa:a) A eliminación de fronteiras a) unha nova división admi- a) Reforma Agraria inacaba- CC.AA. interiores. nistrativa que sustitúe os da. b) Mellora a situación dalgun-b) A construción do sistema reinos por provincias. b) Inténtase un desenvolve- has comunidades. radial de comunicacións. mento equilibrado do te- c) Os Fondos de Compensa-c) A liberdade do comercio rritorio. ción Interterritorial moderni- con América. c) A Guerra Civil trunca os zan comunicacións e indus- proxectos. tria. d) Pero as diferenzas persis- ten.Estas medidas producen:1. O impulso das economías División administrativa de J. de Época de Franco: da periferia. Burgos. 1833 a) Acrecéntanse as diferen- zas interrexionais. b) Potenciase a emigración das rexións pobres ás ricas.Resultados definitivos:- Mantivéronse as estruturas Resultados definitivos: socio-económicas de A. R. - Estas medidas tampouco- Polo tanto, a R. Industrial non producen moitos cambios. chegou ao país.
  4. 4. Causas económicas (I) No século XVIII... Densidade de poboación a finais do s. XVIII Produciuse nas rexións periféricas o desen- volvemento da agricultura, das manufacturas e do comercio marítimo...Isto impulsou o crecemento da poboaciónnestas rexións, en claro contraste coas zo- nas interiores, que permaneceron dedica- das case exclusivamente á agricultura. Provincias e clases agrícolas cara 1797
  5. 5. Causas económicas (II) No século XIX... A implantación industrial na España do s. XIX O trazado do ferrocarril non chegou a amplas zonas de España, o que motivou que algunhas rexións non participasen no desenvolvemento económico.A industrialización non foi uniforme no espazo.Só tres zonas acadaron un certo nivel: P. Vasco,Madrid e Cataluña. As demais non foron indus- trializadas.
  6. 6. Causas económicas (III) No século XX... A industria medrou moito, pero só nas zonas xa industrializadas no século XIX.O peso económico desprazousecara estas zonas e distanciou as demais rexións.
  7. 7. Causas económicas (IV) Relacionadas coNo século XVIII... Comercio... Implantación do libre comercio con América no s. XVIII. Galeón español do s. XVIII En 1778, cando se ampliou o derei- to a comerciar con América, as ci- dades da costa aproveitaron a oca- sión para abrir novos mercados e iniciar un proceso de industrializa- ción. O centro non disfrutou destas melloras.
  8. 8. Causas económicas (V) Relacionadas co No século XIX... Comercio... A emancipación colonial supuxo un forte retroceso do comercio nos portos espa- ñois no momento inicial. Pero máis tar- de recuperouse e seguiu sendo moi be- neficioso para as cidades costeiras.Emancipación das colonias españolas Fábrica de tabacos de A Coruña cara a segunda metade do s. XIX. A súa materia prima procedía de Cuba
  9. 9. Causas económicas (VI) Relacionadas co No século XX... turismo...Praia de Benidorm (Alacante) Zonas turísticasCoa chegada do turismo, a costa mediterránea,as Baleares e as Canarias aumentaron os seus ingresos e creceron a construción e o sector inmobiliario. De novo, as zonas do interior fo- ron alleas ao fenómeno.
  10. 10. Evolución da poboación española Evolución da poboación española Século XVIII Século XVIII MillónsCausas demográficas Millóns 12 12 No século XVIII... 10 10 88 V e c inda rio de Ca mpoflorido V e c inda rio de Ca mpoflorido A poboación española gozou dun especta- Ce ns o de Florida bla nc aa 66 Ce ns o de Florida bla nc Ca ta ss trode EE ns e na da ns e na da cular crecemento... ns o de A ra nda C e ns o de G odoy C ee ns ode A ra nda C e ns o de G odoy 44 de tro 22 Ca ta C Densidade de poboación no S. XVIII 00 1717 1717 1752 1752 1768 1768 1787 1787 1797 1797 Fonte: elaboración propia Fonte: elaboración propia ... Pero repartíase desigualmente no territorio: altas densidades na peri- feria e baixas no interior.
  11. 11. 1. As guerrasCausas demográficas No século XIX... A poboación estancouse por... A poboación estancouse por... 3. A industrialización 2. As pestes
  12. 12. Causas demográficas No século XX... A saída de miles de emigrantes das rexións máis desfavorecidas: Galicia, Asturias, Andalucía, Es- tremadura, Castela-León.. cara América e outros destinos, contribuíu a aumentar os desequili- brios rexionais. O “éxodo rural” e as migracións interiores, dende as zonas menos desenvolvidas ás máis industrializa- das e terciarizadas, acentuaron as diferenzas demo- gráficas no espazo xeográfico.Emigración española a Europa e América
  13. 13. Os contrastesOs contrastesdemográficosdemográficos A densidade de poboación da Península demostra A densidade de poboación da Península demostra unha gran desigualdade entre as CC. AA. :: unhas unha gran desigualdade entre as CC. AA. unhas son auténticos “desertos humanos” e outras pre- son auténticos “desertos humanos” e outras pre- sentan densidades notables. sentan densidades notables. Paisaxe rural da Meseta con moi baixa densidade de poboaciónPaisaxe rural con notable densidade de poboación no norte de España
  14. 14. Un crecemento demográfico desigual Crecemento natural (Taxas en 0/00) (Taxas en 0/00)As taxas brutas de mortalidade e natalidade tamén son diferentes por CC. AA. As comunidades con crecemento natural negativo correspóndense coas de crecemento económico lento: Galicia, Asturias, Castela-León, Estremadura, Aragón,P. Vasco. Pola contra, as de crecemento natural positivo son máis dinámicas economicamente: Cataluña, Murcia, Valen- cia, Madrid, Andalucía, A Rioxa, Navarra, Baleares, Canarias.
  15. 15. Un crecemento demográfico desigual Un crecemento demográfico desigualNatalidade e mortalidade Taxas brutas de natalidade e mortalidade por CC.AA. Ano 2010 Ta ntos por mil 14 12 10 8 6 4 2 0 í a ón ria s r es ia s ria ón c ha ña an a ur a ia rid ci a rra sc o xa uc ag ea ar b Le an lu ci ad lic ad ur va io al Ar tu al an ta ta n a M M a Va R d As an .e M a le re m G e e N P. A An I. B C C C .A C a t .d .d .d e C .V Ex C R . F C C Mortalidade Natalidade Fonte: elaboración propia con datos do INE
  16. 16. Os desequilibrios socioeconómicos Os desequilibrios socioeconómicosDistribución sectorial da poboación activa e participación no PIB. Indicadores económicos das Comunidades Autónomas A no 2009 % 100 80 60 40 20 0 ía n s te s ia s ia ón ha ñ a a ur a ia rid ci a rr a co a uc gó r ia r r br Le c lu ia n al ic as io x al ra tu ea na a an ta nc ad ad ur a d A s al a nt e m G M M av V R An A B C C a e la A M Ca al e t re e d e e N aí s A de st a- .V .d R. P P. Ill as a el Es C .d C t C .F as C C P . a c tiv a na a gric ultura P . a c tiv a na indus tria P . a c tiv a nos s e rv izos P a rtic ipa c ión no P IB na c iona l Fonte: elaboración propia con datos do INE
  17. 17. Comunidades con Comunidades Comunidades cun forteagricultura avanzada industrializadas sector turístico Os desequilibrios económicos En conxunto, e se se ten en conta a achega ao PIB nacional, obsérvase que son poucas as co- munidades que exercen un peso significativo dentro da economía es- pañola. Isto quere dicir que os desequilibrios son evidentes e que a riqueza segue concen- trada en poucas áreas.
  18. 18. Desequilibrios Case sempre se producen como consecuencia dos sociais desequilibrios económicosOs máis importantes son:Os máis importantes son: 1. O paro 3. Renda bruta dispoñi- 4. Prezo medio da 2. A inflación ble per cápita. vivendaAndalucía 21,8 C.-A Mancha 0,9 P. Vasco 30.450 2008 Estremadura 1.684 2008 2008 2008 2008C. F. de Navarra 8,1 P. Vasco 1,9 Andalucía 18.154 P. Vasco 3.981 6. Redes de comunica- 7. Innovacións tecno- 8. Fondos de compensa- 5. A atención sanitaria ción interterritorial ción e transporte lóxicasC. Valencia 2,7 c/1000 h. Aragón 400 c/1000h C.-A Mancha, internet 40,5% Cantábria: 19,43 e/h 2008 2007 2009 2009Cataluña 4,5 c/1000 h. Madrid 500 c/1000h Madrid, internet 62,3% Estremadura 89,63 e/h
  19. 19. Políticas de cohesión e incidencia en GaliciaGalicia ten un caracter periférico debido aoGalicia ten un caracter periférico debido ao Co fin de solventar estes problemas, tanto Co fin de solventar estes problemas, tantomenor grao de desenvolvemento fronte amenor grao de desenvolvemento fronte a España como a Unión Europea, tomaron España como a Unión Europea, tomaronoutras comunidades ou rexións europeasoutras comunidades ou rexións europeas medidas para promover un desenvolvemento medidas para promover un desenvolvementopolas seguintes razóns:polas seguintes razóns: harmónico: harmónico:1. Demografía: 1. Axudas económicas:- Pob. maioritariamente rural. - Fondos de Compensación- Distribución desigual. Interterritorial.- Pob. avellentada. - Fondos Estruturais. - Fondo de Cohesión.2. Economía:- Moita importancia do s. pri- mario. 2. Cooperación territorial:- Pequeno s. terciario. - Con rexións de Francia, Ita-- Industrialización reducida. lia, Polonia e o Norte de- Alta taxa de paro. Portugal.- PIB baixo. 3. Obxectivos:3. Infraestruturas: - Diversificar a economía.- Deficientes en transporte e - Reactivar a industria. Comunicacións. - Promover o s. terciario.- Escasa dotación de equipa- - Mellorar as infraestruturas. mentos e servizos. - Frear o despoboamento ru-- Tecnoloxía anticuada. ral...
  20. 20. Os desequilibrios rexionais Combátense coa promoción do desenvolvemento eco- no marco da U.E. nómico das rexións atrasadas. En vermello, rexións europeas susceptíbeis de recibir Fondos Estruturais. Fondos Estruturais Obxectivos: 1. Fomentar o crecemento e o emprego nas rexións menos desenvolvidas. 2. Reforzar a competitividade e o atractivo das re- xións. 3. Aumentar a cooperación a escala transfronteiriza, transnacional e interrexional.

×