http://st-taksh.blogspot.gr Γλώσσα ΣΤ΄. Επανάληψη 9ης ενότητας: ΄΄Συσκευές΄΄

1. Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
http://st-taksh.blogspot.gr
Γλώσσα ΣΤ΄
Επανάληψη 9ης ενότητας:
΄΄ Συσκευές ΄΄

2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Θεωρία - Γραμματική σελ. 3 - 22
Φύλλα εργασιών σελ. 23 - 55
Παρουσιάσεις σελ 56 - 97
Επαναληπτικά σελ. 98 - 203

3. Παλάνης Αθανάσιος
 Πώς δίνουμε οδηγίες.
 Όταν δίνουμε οδηγίες πρέπει να:
• είναι σαφείς και σωστές
• χρησιμοποιούμε κυρίως προστακτική και υποτακτική
 Στις οδηγίες χρησιμοποιούμε,
• προστακτική, όταν αυτές είναι υποχρεωτικές και κατευθύνουν το χρήστη,
• υποτακτική, όταν οι οδηγίες φανερώνουν αυτό που θέλουμε ή που περιμέ-
νουμε να γίνει. Έχουν μπροστά ένα από τα μόρια ας, να μην (άρνηση)
 Για να δώσουμε πληροφορίες και οδηγίες για μια συσκευή:
• περιγράφουμε τη συσκευή,
• γράφουμε για τον τρόπο λειτουργίας της,
• αναφέρουμε οδηγίες για την πρώτη φορά χρήσης,
• δίνουμε συμβουλές για τη συντήρηση και το καθάρισμα.
 Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προστακτικής
Οι καταλήξεις της προστακτικής γράφονται:
• κατάληξη –ήστε ρημάτων β΄συζυγίας (τονίζεται το –ώ)
π.χ. εκτιμώ – εκτιμήστε
• κατάληξη –είτε
π.χ. στέκομαι – σταθείτε
 Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται
με το «να»
Οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται με το «να» είναι:
• βουλητικές και χρησιμοποιούνται κυρίως ως αντικείμενο του ρήματος,
• τελικές, που εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους «να» και «για να»
και δείχνουν σε ποιο σκοπό αποβλέπει αυτό που δηλώνει η πρόταση.

4. Παλάνης Αθανάσιος
 Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση
Η αφήγηση παρουσιάζει σε κάποιον προφορικά ή γραπτά ένα γεγονός
πραγματικό ή φανταστικό.
Ο αφηγητής μπορεί:
• να ανήκει στα πρόσωπα της ιστορίας (αφήγηση σε α΄ πρόσωπο),
• να μην ανήκει στα πρόσωπα της ιστορίας (αφήγηση σε γ΄πρόσωπο).
Δίνει τις πληροφορίες πάντα με χρονική σειρά παρακολουθώντας και την
κίνηση στο χώρο.

5. 11 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
οδηγίες χρήσης
ιστοσελίδες
9η Ενότητα
μηχάνημα καφέ

6. 12 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Προστακτική
Προστακτική είναι η έγκλιση του ρήματος που εκφράζει
προσταγή (π.χ. Κλείσε την πόρτα), προτροπή ή αποτροπή (π.χ. Ζωγράφιζε με
προσοχή, Μην αφήσεις τη συσκευή ανοικτή), απαγόρευση (π.χ. Μην μπείτε σε
εκείνο το δωμάτιο), παράκληση (π.χ. Κάνε μου τη χάρη), έντονη ενέργεια (π.χ.
Τρίβε, τρίβε, το κατέστρεψε το χαλί), ευχή ή κατάρα (π.χ. Πήγαινε στο καλό,
Μείνε εκεί για όλη σου τη ζωή), παραχώρηση (π.χ. Ζήτα ό,τι θέλεις),
αποδοκιμασία (π.χ. Δε δουλεύεις ποτέ. Κάνε έτσι προκοπή).
Ορθογραφία:
Το β΄ πληθυντικό λήγει:
1) στην ενεργητική φωνή σε:
 -ήστε, στα ρήματα της Β΄συζυγίας (π.χ. αγαπώ - αγαπήστε), καθώς και
σε κάποια ρήματα της Α΄συζυγίας που λήγουν σε –ήνω (π.χ. αφήνω -
αφήστε) και σε –αίνω (π.χ. ανασταίνω - αναστήστε),
 -ίστε, στα ρήματα της Α΄ συζυγίας που στον Ενεστώτα λήγουν σε –ίζω
(π.χ. δροσίζω - δροσίστε),
 -είστε, στα ρήματα «κλείνω, αποκλείω, πείθω, σείω, δανείζω» (π.χ.
κλείστε, δανείστε),
 -οίστε, στα ρήματα «αθροίζω, συναθροίζω» (π.χ. αθροίστε),
 -ύστε, στα ρήματα της Α΄συζυγίας που στον Ενεστώτα λήγουν σε –ύζω,
-ύνω, -ύω (π.χ. λύνω - λύστε, κελαρύζω – κελαρύστε, ιδρύω – ιδρύστε).
2) στην παθητική φωνή σε:
 -είτε, στα ρήματα και των δύο συζυγιών (π.χ. δένομαι – δεθείτε, ξεχνώ -
ξεχαστείτε).
Προσοχή: Σε –ήστε λήγει το β΄πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής
Αορίστου στην ενεργητική φωνή, ενώ σε –είστε λήγει το β΄ πληθυντικό

7. 13 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
πρόσωπο της οριστικής και της υποτακτικής Αορίστου στην παθητική φωνή.
Π.χ. Θεωρήστε το σωστό. (προστακτική αορίστου ενεργητικής φωνής)
Πρέπει να θεωρείστε οι καλύτεροι. (υποτακτική αορίστου παθητικής)
Ασκήσεις:
1) Συμπληρώνω τα κενά βάζοντας τα ρήματα των παρενθέσεων στο
β΄πληθυντικό της προστακτικής του αορίστου:
Οδηγίες χρήσης για πλυντήριο πιάτων
1) ……………………… (Γεμίζω - άρνηση) το δοχείο με άλλο είδος αλατιού.
2) Πριν τοποθετήσετε το αλάτι, ……………………… (βεβαιώνομαι) ότι κρατάτε το
σωστό κουτί.
3) ……………………… (Ξεβιδώνω) το καπάκι του δοχείου γυρίζοντάς το αντίθετα
από τη φορά του πλυντηρίου.
4) ……………………… (Γεμίζω) το δοχείο αλατιού με νερό (μόνο την πρώτη
φορά).
5) ……………………… (Χρησιμοποιώ) το χωνί και ……………………… (γεμίζω) το
δοχείο με αλάτι.
6)
7) ……………………… (Αφαιρώ) το χωνί και ……………………… (σκουπίζω) τυχόν
υπολείμματα αλατιού γύρω από το άνοιγμα.
8) ……………………… (Βιδώνω) το καπάκι του δοχείου στη θέση του.
2) Υπογραμμίζω τα ρήματα και συμπληρώνω τον πίνακα, γράφοντας και το
χρόνο του κάθε ρήματος:
Οδηγίες χρήσης για τηλέφωνο
• Εάν μία κλήση δεν απαντηθεί, η μονάδα αντιμετωπίζει την κλήση ως
αναπάντητη. Στην οθόνη εμφανίζεται ο αριθμός των αναπάντητων κλήσεων.
Έτσι, μπορείτε να αποφασίσετε εάν θα πρέπει να προβάλετε τον κατάλογο

8. 14 ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
καλούντων για να δείτε ποιος σας πήρε ενώ λείπατε.
• Μπορείτε να επιλέξετε το είδος κουδουνισμού κάθε κατηγορίας. α) Πιέστε
και στη συνέχεια, «ΟΚ». β) Επιλέξτε «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ» και πιέστε . …
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
Ζωγράφισε την εικόνα και πάμε
στην επόμενη ενότητα!!!!

9. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗΣ1
Οι εγκλίσεις
Εγκλίσεις λέγονται οι διάφορες μορφές που παίρνει το ρήμα για να φανερώσει το πώς
θέλουμε να παρουσιάσουμε τη σημασία του.
Οι εγκλίσεις των ρημάτων είναι πέντε, η οριστική, η υποτακτική, η προστακτική, το
απαρέμφατο και η μετοχή.
Οι τρεις πρώτες, δηλαδή η οριστική, η υποτακτική και η προστακτική, λέγονται
προσωπικές εγκλίσεις, γιατί έχουν ξεχωριστούς τύπους για τα πρόσωπα κάθε αριθμού.
Το απαρέμφατο και η μετοχή λέγονται απρόσωπες εγκλίσεις, γιατί δεν έχουν
ξεχωριστούς τύπους για τα πρόσωπα κάθε αριθμού.
Οριστική
Η οριστική εκφράζει το πραγματικό, δηλαδή αυτό που έγινε, γίνεται, θα γίνει ή θα γίνεται
στο μέλλον. Την έγκλιση αυτή τη σχηματίζουν όλοι οι χρόνοι.
Υποτακτική
Η υποτακτική εκφράζει αυτό που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει, δηλαδή το επιθυμητό ή το
προσδοκώμενο. Με υποτακτική συντάσσονται τα μόρια θα, να, όταν, για να, αν, ας, μη. Την
έγκλιση αυτή δεν τη σχηματίζουν όλοι οι χρόνοι, αλλά μόνο ο ενεστώτας, ο αόριστος κι ο
παρακείμενος.
Προστακτική
Η προστακτική εκφράζει επιθυμία, προσταγή ή ευχή. Προστακτική έχουν ο ενεστώτας και ο
αόριστος. Η έγκλιση αυτή έχει ένα μόνο πρόσωπο, το δεύτερο. Δηλαδή της λείπει το πρώτο και
το τρίτο πρόσωπο.
Άσκηση 1η
Να γράψεις μέσα στην παρένθεση σε ποια έγκλιση βρίσκονται τα ρήματα των παρακάτω
προτάσεων.
π.χ. Μακάρι να πήγαινα κι εγώ. (υποτακτική)
α) Η μητέρα στερέωσε την κορνίζα. (………………………)
β) Πρόσεχε όταν περπατάς. (……………-…………….)
γ) Όταν γυρίσουν, θα τους δείξουμε το δώρο τους. (……………-……………….)
δ) Φτιάξε μου ένα καφεδάκι. (…………………..)
ε) Ο γιατρός έβαλε τα ακουστικά για να εξετάσει τον ασθενή. (……………...-………..….)
Άσκηση 2η
Να υπογραμμίσεις τα ρήματα του παρακάτω κειμένου και να γράψεις την έγκλισή τους.
«Οι άνθρωποι δεν έχουν καιρό πια να γνωρίσουν τίποτε. Τ' αγοράζουν όλα έτοιμα στα
μαγαζιά. Μα καθώς δεν υπάρχει μαγαζί που να πουλά φίλους, οι άνθρωποι δεν έχουν πια φίλους.
Αν θες ένα φίλο, κάνε με να σ' αγαπήσω και να σε γνωρίσω».
π.χ. δεν έχουν →οριστική
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................

10. Οι περισσότερες από τις προτάσεις προέρχονται από κείμενο δημοσιευμένο στο βιβλίο «Τετράδιο Γλωσσικών
ασκήσεων» της Ευγενίας Κολέτα, οι οποίες ανασυντέθηκαν για να αποτελέσουν νέα άσκηση. Μεταλλίδου Ζωή
Τάξη ΣΤ΄ , Ενότητα 9η
, Εγκλίσεις, Ονοματεπώνυμο: ………………………………………………………..
Μετατρέπω τις προτάσεις από τις εγκλίσεις στις οποίες βρίσκονται στις υπόλοιπες και
γράφω τα ονόματά τους στις παρενθέσεις.
• Μην ανοίγετε το εξωτερικό περίβλημα και το πάνω κάλυμμα. (Υποτακτική)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
• Για τη συντήρησή της να απευθύνεστε σε ειδικευμένους τεχνίτες και μόνο. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
• Καθαρίστε την τηλεόραση μ’ ένα ελαφρά υγρό ύφασμα. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
• Τοποθετήστε την τηλεόραση σε μια ασφαλή και στέρεη βάση. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
• Διαλύετε τις συσκευές ή τις παραδίδετε στην ανακύκλωση, όταν χαλούν. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
• Για περιβαλλοντικούς λόγους και για λόγους ασφαλείας, να αποσυνδέετε την
τηλεόραση κάθε φορά που δεν τη χρειάζεστε. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
………………………………………………………………………………………………………………………. (…………………….)
Αιτιολογώ με σύντομο, περιληπτικό τρόπο την ορθογραφία των υπογραμμισμένων /ι/ :
καθαρίστε
απευθυνθείτε
τοποθετήστε
διαλύετε
απευθύνεστε

11. Μεταλλίδου Ζωή Ζ.Μ.
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Γ Ι Α ΤΗΝ Ο Ρ Θ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α
ΤΩΝ / ι / ΣΤΑ ΡΗΜΑΤΑ :
Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ίζω
γράφονται με
πριν από το χαρακτήρα
του θέματος
(εκτός από τα δανείζω, αθροίζω,
πήζω, πρήζω, κελαρύζω, συγχύζω, δακρύζω)
Πώς λέμε με «συνθηματικό», περιληπτικό τρόπο αυτόν τον κανόνα;
Λέμε ότι το ρήμα γράφεται με ι , διότι προέρχεται από «ρήμα σε -ίζω»
Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω το ενεστωτικό και το αοριστικό θέμα των ρημάτων, στην ενεργητική
και παθητική φωνή και κυκλώνω με κόκκινο το /ι/ πριν από το χαρακτήρα του θέματος:
ΡΗΜΑΤΑ
ΕΝΕΣΤΩΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΟΡΙΣΤΙΚΟ ΘΕΜΑ
Ενεργητική φωνή Παθητική φωνή Ενεργητική φωνή Παθητική φωνή
φροντίζω
κερδίζω
σκουπίζω
γονατίζω
ξεσκονίζω
ποτί- ζ- ω
πότι- σ- α
να ποτι- στ- ούν
ποτί- σ- αμε
ποτί- στ- ε
έχεις ποτί- σ- ει
ποτι- στ- είτε

12. Μεταλλίδου Ζωή Ζ.Μ.
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Γ Ι Α ΤΗΝ Ο Ρ Θ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α
ΤΩΝ / ι / ΣΤΑ ΡΗΜΑΤΑ :
Τα ρήματα β΄ συζυγίας
γράφονται με
μετά το χαρακτήρα
του θέματος
Πώς λέμε με «συνθηματικό», περιληπτικό τρόπο αυτόν τον κανόνα;
Λέμε ότι το ρήμα γράφεται με η , διότι προέρχεται από «ρήμα β΄ συζυγίας»
Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω το ενεστωτικό και το αοριστικό θέμα των ρημάτων, στην ενεργητική
και παθητική φωνή και κυκλώνω με κόκκινο το /ι/ πριν από το χαρακτήρα του θέματος:
ΡΗΜΑΤΑ
ΕΝΕΣΤΩΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΟΡΙΣΤΙΚΟ ΘΕΜΑ
Ενεργητική φωνή Παθητική φωνή Ενεργητική φωνή Παθητική φωνή
συναντώ
εκτιμώ
παρατηρώ
χαιρετώ
κινηματογραφώ
αγαπ- ώ
αγάπ- η- σα
να αγαπ- ή- σω
αγαπ- ή- σαμε
αγαπ- ή- στε
έχεις αγαπ- ή- σει
αγαπ- η- θείτε

13. Μεταλλίδου Ζωή Ζ.Μ.
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Γ Ι Α ΤΗΝ Ο Ρ Θ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α
ΤΩΝ / ι / ΣΤΑ ΡΗΜΑΤΑ :
Τα ρήματα που τελειώνουν
σε - είτε ή σε - είται
γράφονται με
Πώς λέμε με «συνθηματικό», περιληπτικό τρόπο αυτόν τον κανόνα;
Λέμε ότι το ρήμα γράφεται με ει , διότι έτσι γράφεται η «κατάληξη –είτε , -είται»
Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω το ενεστωτικό και το αοριστικό θέμα των ρημάτων, στην ενεργητική
και παθητική φωνή και κυκλώνω με κόκκινο το /ι/ πριν από το χαρακτήρα του θέματος:
Ρήματα
Υποτακτική αορίστου
παθητικής φωνής
Προστακτική αορίστου
παθητικής φωνής
λούζομαι εσείς εσείς
χαίρομαι εσείς εσείς
συναντιέμαι εσείς εσείς
περιπλανιέμαι εσείς εσείς
λύνομαι εσείς εσείς
εσείς σκεφτ- είτε
εσείς ξεκουραστ- είτε
εσείς αγαπηθ- είτε
εσείς φανταστ- είτε
εσείς ποτιστ- είτε
αυτό παρατηρ- είται
αυτή νομιμοποι- είται

14. Μεταλλίδου Ζωή Ζ.Μ.
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Γ Ι Α ΤΗΝ Ο Ρ Θ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α
ΤΩΝ / ι / ΣΤΑ ΡΗΜΑΤΑ :
Τα ρήματα που τελειώνουν
σε -ύζω, -ύνω, -ύω
γράφονται πάντα με
πριν από το χαρακτήρα
του θέματος
Πώς λέμε με «συνθηματικό», περιληπτικό τρόπο αυτόν τον κανόνα;
Λέμε ότι το ρήμα γράφεται με υ , διότι προέρχεται από «ρήμα με –υ πριν το χαρακτήρα του θέματος»
Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω το ενεστωτικό και το αοριστικό θέμα των ρημάτων, στην ενεργητική
και παθητική φωνή και κυκλώνω με κόκκινο το /ι/ πριν από το χαρακτήρα του θέματος:
Ρήματα
Υποτακτική αορίστου
παθητικής φωνής
Προστακτική αορίστου
παθητικής φωνής
κελαρύζω εσείς εσείς
συγχύζω εσείς εσείς
εγκαθιδρύω εσείς εσείς
λύνω εσείς εσείς
απολύω εσείς εσείς
ιδρύ-ω δακρύ- ζ- ω
ίδρυ- σ- α δάκρυ- σ- α
ιδρύ- στ- ε δακρύ- στ- ε
ιδρυ- θ- είτε
ξεδιαλύ- ν- ω
ξεδιάλυ- ν- α
ξεδιαλύ- νθ- ηκε

15. Μηνάς Θεόδωρος
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ
( ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ)
Όνοματεπώνυμο:……………………………………. 79ο
Δημ.Σχολ.Θεσ/νίκης
Τάξη: ΣΤ2 26-1-07
 Μετατρέπω τις παρακάτω προτάσεις σε προστακτική αορίστου
Να επισκεφτείς το μουσείο
Να διαβάσεις τα μαθήματα σου
Να σκεφτείτε πριν από κάθε ενέργεια
Να με βοηθήσετε στη μεταφορά
Να βιαστείτε το τρένο θα φύγει
Αύριο να τηλεφωνήσετε στη γιαγιά
Να αθροίσετε τα τις προσθέσεις
Να γραφτείς στην ομάδα του βόλεϊ
 Γράφω στον αόριστο της ενεργητικής στην οριστική και στην προστακτική στα δυο πρόσωπα
 Γράφω στον αόριστο της παθητικής φωνής στην οριστική και στην προστακτική στα δυο πρόσωπα
οριστική ενεστώτα οριστική αορίστου προστακτική αορίστου
κουράζομαι
χτενίζομαι
κοιμούμαι
δέχομαι
κοιμούμαι
δανείζομαι
διηγούμαι
εργάζομαι
ασκούμαι
οριστική ενεστώτα οριστική αορίστου προστακτική αορίστου
γεμίζω
θερίζω
λαλώ
δακρύζω
ορμώ
ενώνω
χτυπώ
ενώνω
κλείνω

16. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Σ_σκευή // βιομ_χανικός // πετρέλ__ο // ορ_κτό // ευ_διαστός //
καταναλ_τής // επιστ_μη // ζητ_κραυγάζω // ζελατ_να // φ_ρμάικα //
φουσκ_τός // οδ_γία // χρ_ση // ασφάλ__α // δοχ__ο // φωτ__νός //
λειτουργ_α // καλ_διο // βρ_ση // __χμηρός // επιχ__ρώ //
αλ_σμένος // διαδίκτ_ο // _στός // ιστοσελ_δα // ηλεκτρ_νική
διεύθ_νση // υπολογ_στής // σκλ_ρός δ_σκος // _θόνη // ηχ__ο //
ποντίκι_// πλ_κτρολόγιο // δικτ_ακή πλοήγ_ση // ένστ_κτο //
μετέ_ρος // συμβι_νω // φιλ_ποπτος // προς_πάρχης // αναχ__τίζω
// αν_ποπτος // σ_θικά // αναδεύ_ // δ__δαλώδης.
ΕΞΑΣΚΟΥΜΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
1. Γράφω τα ρήματα δίνω, κινώ στην οριστική, υποτακτική
και προστακτική του ενεργητικού και παθητικού Αορίστου.
Δίνω
Ενεργητικός Αόριστος
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
Δίνω
Παθητικός Αόριστος
Οριστική Υποτακτική Προστακτική

17. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
κινώ
Ενεργητικός Αόριστος
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
κινώ
Παθητικός Αόριστος
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
2. Γράφω τα ρήματα που έχουν διαφορετικούς τύπους στον
Αόριστο:
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
λέω
βλέπω
πίνω
βγαίνω
ανεβαίνω
τρώω
κατεβαίνω
έρχομαι

18. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
3. Να υπογραμμίσεις τις δευτερεύουσες προτάσεις και να πεις
ποιες είναι τελικές και ποιες βουλητικές.
• Ήθελε να παίξουμε.
• Μου ζήτησε να μη φωνάξω.
• Έπρεπε να ήσουν εκεί, να τον έβλεπες.
• Ήρθε, αλλά δεν είχα χρήματα, για να της έδινα.
• Μου αρέσει να διαβάζω βιβλία Ιστορίας.
• Ήρθα στην Αθήνα να εργαστώ.
• Μου ζήτησε να της δανείσω τα βιβλία μου.
• Ο μεγάλος του πόθος ήταν να ταξιδέψει στη Βραζιλία.
• Βγήκε για να περπατήσει.
• Δε γύρισε να με κοιτάξει.
4. Να βρείτε πώς χρησιμεύουν οι δευτερεύουσες βουλητικές
προτάσεις (αντικείμενο, υποκείμενο ή επεξήγηση):
• Ήθελα να σε ακούσω λίγο.
• Χρειάζεται να δίνεις σωστές οδηγίες.
• Αυτό πρέπει να προσέχεις, να μην τρέχεις με το ποδήλατο.
• Αποφάσισε να τους αφήσει ελεύθερους.
• Λέει να μείνει στο χωριό του ένα μήνα.
• Είχε μια κρυφή επιθυμία, να τον αγαπούν όλοι.
• Πρέπει να επιστρέψεις νωρίς.
5. Κλίνω τον Ενεστώτα και τον Αόριστο στα παρακάτω
ρήματα:
αρνούμαι
Ενεστώτας Αόριστος
αρνούμαι αρνήθηκα

19. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
καταργούμαι
Ενεστώτας Αόριστος
καταργούμαι καταργήθηκα
6. Συμπληρώνω τα κενά με τα ρήματα της παρένθεσης στον
Αόριστο: (συντηρούμαι, μιμούμαι, απωθούμαι, διηγούμαι,
προωθούμαι, εξαντλούμαι, παραχωρούμαι)
(αυτοί) ....................... με επιτυχία το δάσκαλό τους.
Τα προϊόντα ..................... στην αγορά.
(εμείς) ........................ ακριβώς όσα συνέβησαν.
Ο Κώστας .......................... από την κούραση.
Τα εδάφη αυτά ........................... ύστερα από το Β΄ Παγκόσμιο
πόλεμο.
Οι εχθροί ................... σε μεγάλο βάθος.
(εσείς) ............................. επειδή σας πληρώναμε το νοίκι.
7. Βάζω ε ή αι στα κενά των παρακάτω λέξεων:
ιδ_α Τεγ_α περικεφαλ__α κασ_λα
κερ__α ν_α κοπ_λα
καν_λα
Πανωρ__α παρ_α ομπρ_λα
Ρ_α φουσταν_λα σ_λα

20. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
8. Βάζω ο ή ω στα κενά των παρακάτω λέξεων:
αλκυ_ν Καληδ_να
χελιδ_να εικ_να
βουβ_να Σικυ_να
Σιδ_να Χαλκηδ_να
Καρχηδ_να σταγ_να
9. Συμπληρώνω τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο των
ρημάτων της παρένθεσης:
 Ο ενοικιαστής …………………. τα κλειδιά του
διαμερίσματος. (παραδίδω, αόριστος )
 Ο ποδοσφαιρικός αγώνας ……………………… από το
MEGA. (μεταδίδομαι, στιγμ. μελ. )
 Τον ……………… το σημάδι που είχε στο χέρι. (προδίδω,
αόριστος )
10. Συμπληρώνω τις προτάσεις με το σωστό τύπο της
παθητικής μετοχής των ρημάτων που βρίσκονται στο
πλαίσιο:
Κρατούσε το γράμμα μέσα στα ………………….. από το
κρύο χέρια του.
Η άσκηση ήταν ………………………. στον πίνακα.
Πού έχεις …………………. τις καραμέλες;;
Τα εισιτήρια για τη συναυλία είναι………………………..
εδώ κι ένα μήνα.
Η αίθουσα είναι ……………………… για τη γιορτή.
Έλεγξε αν υπάρχουν ………………….. φώτα πριν φύγεις.
πουλώ, κρύβω, στολίζω, παγώνω, ανάβω, γράφω

21. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
11. Ξαναγράφω το κείμενο μεταφέροντας τα υπογραμμισμένα
ρήματα στον ενεστώτα:
 Ο παππούς κούναγε το κεφάλι του. Ο Πέτρος το `ξερε
πώς ο παππούς δεν τον εκτιμούσε καθόλου. Ο
Πέτρος κατά τον παππού τίποτε δεν κατάφερνε. Στις
ουρές, στη μαύρη αγορά, για να βρεθεί μια σταγόνα
λάδι έτρεχε η μαμά. Η μαμά παζάρευε και πουλούσε
ό,τι είχαν και δεν είχαν…
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………….
12. Να συμπληρώσεις τις παρακάτω προτάσεις με το
κατάλληλο ρήμα της παρένθεσης στον παρατατικό:
 ( ξέρω, λέω, θέλω )
Ο πατέρας του …………………… τι είχε συμβεί, αλλά δεν
……………………… τίποτα στο γιο του, γιατί δεν
……………………… να τον πληγώσει.
 (είμαι, βλέπω, νιώθω )
……………………. η πρώτη φορά που ………………… την
παρέλαση. …………………….. περήφανος για την ελληνική
καταγωγή του.
 (κόβω, βρίσκω )
Το ποτάμι ……………………… την κοιλάδα στα δυο. Ο παππούς
………………… πάντα την ευκαιρία να μας διηγηθεί την ιστορία
του.
 ( κάνω, πίνω )

22. Χατζηκυριακίδου Παγώνα
……………… πάντα ό,τι περνούσε από το χέρι του για να
βοηθήσει την πόλη του. Οι συμπολίτες του είχαν απεριόριστη
εμπιστοσύνη. ……… ……. νερό στο όνομά του.
13. Να κλιθούν στον ενεστώτα: απειλούμαι – εγγυώμαι
………………….. ……………………………..
………………… ……………………………….
…………………. ……………………………..
…………………. …………………………….
…………………. ……………………………
…………………. ………………………………
14. Να συμπληρώσεις τα κενά με τα ρήματα των
παρενθέσεων στον κατάλληλα τύπο:
☻Διαρκώς ……………………… (προσποιούμαι ) τον άρρωστο
για να μη διαβάζει.
☻Το ελαιόλαδο ……………………. (επιδοτούμαι ) από την
Ευρωπαϊκή Ένωση.
☻Πολλά δημόσια έργα …………………… (χρηματοδοτούμαι )
από τα ευρωπαϊκά προγράμματα.

23. ΕΝΟΤΗΤΑ 9 – Το μηχάνημα
1. Διαβάστε το κείμενο κι απαντήστε στον πιο κάτω προβληματισμό:
- Οι αντιδράσεις του Γιάννη - Πληροφορίες για το μηχάνημα
κατά χρονολογική σειρά.
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
…..……………………………………..….. ……………………………………………
2. Εντοπίστε στοιχεία από το κείμενο που δείχνουν ότι:
- Η ψυχολογική κατάσταση του Γιάννη από την ημέρα που έφεραν το μηχάνημα ήταν σε
κακά χάλια.
- Πώς ένιωθαν οι άλλοι για το μηχάνημα, για το δράμα του Γιάννη;
3. Πέστε διαφορετικά τις προτάσεις, χωρίς ν' αλλάζει το νόημα:
- Ο Γιάννης έμεινε με το δίσκο μετέωρο να κοιτά φιλύποπτα τον εχθρό.
- Ο Γιάννης άρχισε μια άνευ προηγουμένου συκοφαντική δυσφήμιση κατά του
εχθρού του.
- Ζαλίζεται παρακολουθώντας τη δαιδαλώδη διαδρομή τους.
- Το μηχάνημα του έγινε εφιάλτης.
4. Μετασχηματίστε τις προτάσεις:
- Το μεσημέρι του Σαββάτου, όταν θα' φεύγε ο κόσμος, θα' μένε στα γραφεία και θα
κανόνιζε τους λογαριασμούς του με το μηχάνημα.
- Παρ' όλα αυτά, όταν κάτι έλειπε από το δίσκο του, οι δυσαρεστημένοι δεν
περίμεναν να τους το φέρει.
- Ο Γιάννης περνούσε μπροστά απ' το μασίνι κι έβλεπε τη σχισμή του να χαμογελά.
- Όταν ...
- Περνώντας ...
- Το' σερναν οι δούλοι του, ξεβιδωμένο, ξέπνοο, με τα καλώδια του ν'
ανεμίζουνε τη νύχτα.
https://www.themata4all.com

24. 5. Φτιάξτε νέες προτάσεις, χωρίς ν' αλλάζει το νόημα, αντικαθιστώντας τις
πλάγιες λέξεις:
- Ο Γιάννης αναγκάστηκε ν' αλλάξει την τακτική του.
- Το μηχάνημα χάλαγε βέβαια, αλλά οι δούλοι του έσπευδαν να το
διορθώσουν.
- Ο ακέραιος χαρακτήρας του λύγισε.
- Ο Γιάννης συνέχισε ν' ανεβαίνει σκεφτικός.
- Ο Γιάννης και το μηχάνημα αναμετρήθηκαν.
6. Σημειώστε με ( Κ ) τις κυριολεξίες, (Μ) τις μεταφορές και ( Π ) τις παρομοιώσεις.
( ) Τα καλώδια έμοιαζαν με φίδια.
( ) Οι θόρυβοι ακούγονταν όπως σε όνειρο.
( ) Τα καλώδια κόπηκαν με την τανάλια.
( ) Η ζωή του κόπηκε μεμιάς.
( ) Η μηχανή έτρωγε τα κέρματα.
( ) Ο δρόμος ήταν σωστός λαβύρινθος.
( ) Το μηχάνημα ήταν βαρύ, ασήκωτο.
( ) Η καρδιά μου ήταν βαριά από τη λύπη.
7. Ερωτήματα για προβληματισμό:
- Ποια είναι η γνώμη σας για τον τρόπο αντίδρασης του Γιάννη; Ήταν σωστός;
Ναι ή όχι και γιατί;
- Εσείς αν ήσασταν ο Γιάννης πώς θα αντιδρούσατε; Όπως το Γιάννη ή θα
βρίσκατε τρόπο να συμβιώσετε με το μηχάνημα;
- Τελικά, ποιος φταίει που ο Γιάννης έχασε τη δουλειά του και κατ' επέκταση
τη ζωή του;
- Πώς είναι γραμμένο το κείμενο; Τι το κάνει ζωντανό;
- Γιατί ο συγγραφέας δε βάζει διάλογο στο κείμενο;
- Πώς είναι το στήσιμο του κειμένου;
8. Επέκταση - Δημιουργικές εργασίες:
- Αν ο Γιάννης είχε τη συνήθεια να κρατάει ημερολόγιο, τι θα έγραφε από την ημέρα που το
μηχάνημα εισέβαλε στη ζωή του;
- Γράφω ένα διάλογο ανάμεσα στο Γιάννη και στο μηχάνημα ή και στους υπαλλήλους.
- Ο Γιάννης δίνει συνέντευξη σ’ ένα δημοσιογράφο, προσπαθώντας να εξηγήσει το πρόβλημά
του.
- Τηλεοπτική συζήτηση: Ένα παιδί ο δημοσιογράφος, δυο ομάδες παιδιών οι υποστηρικτές και
πολέμιοι του μηχανήματος, η υπόλοιπη τάξη ακροατήριο, στο τέλος της συζήτησης το
ακροατήριο καλείται να πάρει θέση.
https://www.themata4all.com

25. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤ΄ - ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ
α)Ποιοι είναι οι δύο «αντίπαλοι» στο κείμενο;
β)Τι φοβόταν ο Γιάννης; Ποια ήταν η «απειλή»
γ)Πώς αντέδρασε στην αρχή; Ποια ήταν η «μεγάλη Απόφαση» που πήρε ;
δ)Ποιο το αποτέλεσμα ;
1)Το κείμενό μας είναι διήγημα. Μπορούμε να το δραματοποιήσουμε. Φανταστείτε ότι είστε
σκηνοθέτες κι ότι πρόκειται ν΄ ανεβάσετε το έργο «Το μηχάνημα»
Διαβάστε σιωπηρά το κείμενο και κρατήστε σημειώσεις ή υπογραμμίστε πληροφορίες για τα εξής :
Πώς πρέπει να είναι το σκηνικό :(Ανα δύο)
.
Πώς θα είναι ο,η ηθοποιός που θα διαλέξτε για πρωταγωνιστή ; (Ανα δύο)
https://www.themata4all.com

26. Πώς θα εξελιχτεί η υπόθεση :(Ανα δύο)
Πόσες εικόνες (σκηνές, πράξεις) θα γίνουν ;
Δώστε ένα διαφορετικό τέλος στο διήγημα αρχίζοντας
(α) από την πρόταση: «Ώσπου μια μέρα «πήρε τη μεγάλη απόφαση» .
(β) από τις προτάσεις: «Η ανάσα του κοφτή. Σφίγγει τα δόντια .Απλώνει το χέρι…»
https://www.themata4all.com

27. Επέκταση
Νόημα και εκφραστική του κειμένου. Το προηγούμενο κεφάλαιο έχει τίτλο «Οι μηχανές στην
υπηρεσία του ανθρώπου» .
Ποιος είναι ο σκοπός του συγγραφέα στο κεφάλαιο εκείνο και ποιος σ’ αυτό ;
Υπάρχει εκεί σκηνικό, πρωταγωνιστής, υπόθεση (σενάριο), όπως στο κείμενο «Το μηχάνημα» ;
Το κείμενο «Οι μηχανές στην υπηρεσία του ανθρώπου είναι διήγημα ή όχι;
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Τα τρία θεμελιακά δομικά στοιχεία του διηγήματος είναι :
Ποιο κείμενο σας άρεσε περισσότερο ; Ποια στοιχεία από το κείμενο αυτό , που σας άρεσαν, δεν
υπάρχουν στο άλλο ;
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Στοιχεία που ζωντανεύουν το κείμενο είναι ;
https://www.themata4all.com

28. 1
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤ΄ - ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ
Το κείμενό μας είναι διήγημα. Μπορούμε να το δραματοποιήσουμε. Φανταστείτε ότι
είστε σκηνοθέτες κι ότι πρόκειται ν΄ ανεβάσετε το έργο «Το μηχάνημα»
Διαβάστε σιωπηρά το κείμενο και κρατήστε σημειώσεις ή υπογραμμίστε πληροφορίες για τα
εξής:
Πώς πρέπει να είναι το σκηνικό;
. .........................................................................................
.........................................................................................
.........................................................................................
.........................................................................................
.........................................................................................
Πώς θα είναι ο/η ηθοποιός που θα διαλέξτε για πρωταγωνιστή; Πώς πρέπει να είναι
ντυμένος; Ποιος ο χαρακτήρας του;
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Πόσες εικόνες (σκηνές, πράξεις) θα γίνουν ;
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Ποιοι θα πρωταγωνιστούν στο έργο;
ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ: (κατανομή ρόλων)
1. ....................................... → .......................................
2. ....................................... → .......................................
3. ....................................... → .......................................
4. ....................................... → .......................................
5. ....................................... → .......................................
Το σενάριο! Μεταφέρω το κείμενο του βιβλίου σε διαλογική μορφή, έτσι ώστε να
μπορεί να παρουσιαστεί ως θεατρικό έργο.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
https://www.themata4all.com

29. 2
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
https://www.themata4all.com

30. ΣΤ΄ ΤΑΞΗ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
9η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «ΣΥΣΚΕΥΕΣ»
• ΠΩΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
• ΟΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
1. Οδηγίες χρήσης
Ένα κείμενο οδηγιών χρήσης συνήθως περιλαμβάνει:
• Την περιγραφή της συσκευής/του μηχανήματος
• Υποδείξεις ασφάλειας
• Οδηγίες για την πρώτη φορά που θα χρησιμοποιηθεί η συσκευή
• Αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο που λειτουργεί
• Συμβουλές για το καθάρισμα της συσκευής και για τη συντήρησή της
Οι οδηγίες δίνονται:
• Σε προστακτική ενεστώτα ή αορίστου (π.χ. ανοίξτε τη συσκευή από το κουμπί
ΟΝ/OFF)
• Σε υποτακτική ενεστώτα ή αορίστου (π.χ. μπορείτε να διαβάσετε τις
υποδείξεις ασφαλείας πριν ανοίξετε τη συσκευή)
• Σε ενεστώτα οριστικής (π.χ. κλείνουμε τη συσκευή όταν δεν τη
χρησιμοποιούμε)
Οι οδηγίες συνήθως συνοδεύονται και από σχεδιαγράμματα και φωτογραφίες τα
οποία βοηθούν τον καταναλωτή να κατανοήσει καλύτερα και πιο γρήγορα τα κείμενα
και να διαπιστώσει αν κάποιο εξάρτημα λείπει από τη συσκευασία.
2. Οι τελικές προτάσεις
Οι τελικές προτάσεις απαντούν στην ερώτηση «για ποιο σκοπό;» και εισάγονται
με τους τελικούς συνδέσμους «να» και «για να». (Π.χ. Διαβάζει για να περάσει στο
πανεπιστήμιο, Πήγε να αγοράσει ένα γάλα.). Προσοχή όμως: με το «να» εισάγονται
και μερικές άλλες προτάσεις οι οποίες δεν είναι τελικές (είναι αντικείμενα άλλων
προτάσεων και τις συναντάμε συνήθως με ρήματα όπως το «θέλω», το «μπορώ»
κ.τ.λ.. Για να μην τις μπερδεύουμε με τις τελικές, δοκιμάζουμε να βάλουμε στη θέση
του «να» της πρότασης που θέλουμε να αναγνωρίσουμε το «για να». Εάν το «για να»
ταιριάζει, τότε η πρότασή μας είναι τελική! (Π.χ. Τελική: Θα τηλεφωνήσει να (για
να) ρωτήσει το πρόγραμμα. Αντικείμενο: Θέλει να σπουδάσει στη Θεσσαλονίκη.
------------------------------
Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

31. ΣΤ΄ ΤΑΞΗ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
9η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «ΣΥΣΚΕΥΕΣ»
• ΠΩΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
• ΟΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
1. Γράψε ένα φυλλάδιο με ορισμένες βασικές οδηγίες χρήσης που αφορούν ένα
κινητό τηλέφωνο. Συμπεριέλαβε 2-3 οδηγίες που αφορούν την ασφάλεια του
χρήστη, 4-5 οδηγίες που αφορούν τη χρήση της συσκευής και 2-3 για τη
συντήρησή της και την επίλυση προβλημάτων. Χρησιμοποίησε Προστακτική
Έγκλιση:
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………
………………………………….
• ……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
………………………….
• ……………………………………………
……………………………………………
………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

32. • …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
2. Κάνε το ίδιο με τις ίδιες οδηγίες αλλά χρησιμοποιώντας την Υποτακτική
έγκλιση:
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
…………
• …………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
………….
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• …………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
• …………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

33. 3. Ξεχώρισε τις δευτερεύουσες προτάσεις στις παρακάτω περιόδους (με
παρενθέσεις) και βρες ποιες είναι τελικές και ποιές είναι αντικείμενο στο ρήμα της
κύριας πρότασης (ταυτόχρονα ανάλυσε συντακτικά τις προτάσεις σημειώνοντας
πάνω από κάθε λέξη):
• Θέλω να παίξω ποδόσφαιρο το απόγευμα.
…………………………
• Δεν μου αρέσει καθόλου να ανεβαίνω σε βουνά.
…………………………
• Αγωνίζομαι σκληρά να πετύχω στο πανεπιστήμιο.
…………………………
• Σκέφτομαι να δώσω εξετάσεις για να πάρω δίπλωμα οδήγησης.
………………………..
• Αποφάσισα να αφήσω ελεύθερο τον παπαγάλο μου.
………………………
• Ήρθε στο σπίτι μου για να παίξουμε με το playstation.
………………………
• Μου ζήτησε τα δανεικά αλλά δεν είχα χρήματα να της
επιστρέψω.
………………………
• Ξεκίνησε να διασχίσει όλο το δάσος μόνος του.
…………………………
• Συγκέντρωνε χρήματα για να ταξιδέψει στην Αμερική.
………………………
• Δεν καταδέχτηκε να γυρίσει το κεφάλι του για να με κοιτάξει.
……………………….
• Θέλω να ακούσω και τη δική σου άποψη.
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

34. …………………………
• Σκέφτεται να μείνει στην επαρχία μόνιμα.
…………………………
• Μου ζήτησε να τον βοηθήσω να λύσει τις ασκήσεις.
…………………………
• Η κρυφή του επιθυμία ήταν να τον σέβονται όλοι.
…………………………
4. Σχημάτισε τους χρόνους και τις εγκλίσεις (α΄ πρόσωπο) των ρημάτων που σου
ζητώ:
Οριστική Υποτακτική Προστακτική Απαρέμφατο Μετοχή
Δίνω
(ενεστώτας)
Παίρνω
(ενεστώτας)
Βγαίνω
(αόριστος)
Κατεβαίνω
(ενεστώτας)
Δανείζω
(αόριστος)
Επιστρέφω
(αόριστος)
Αγαπώ
(ενεστώτας)
Κοιτάζω
(αόριστος)
Διηγούμαι
(αόριστος)
4. Κλίνε τα ρήματα στους χρόνους και τις εγκλίσεις που σου ζητώ:
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

35. Οριστική Υποτακτική Προστακτική Απαρέμφατο Μετοχή
Ενεστώτας Ενεργητικής φωνής
χτυπώ
Αόριστος ενεργητικής φωνής
χτύπησα
Ενεστώτας Παθητικής φωνής
ντύνομαι
Αόριστος Παθητικής φωνής
ντύθηκα
------------------------------
Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

36. ΣΤ΄ ΤΑΞΗ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
9η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «ΣΥΣΚΕΥΕΣ»
• ΠΩΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
• ΟΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ……………………
ΟΝΟΜΑ: …………………………………………….
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ………………………………………..
1. Γράψε με 3 διαφορετικούς τρόπους τις παρακάτω οδηγίες:
• Δίπλωσε το χαρτί πάνω στη διακεκομμένη γραμμή.
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
• Απλώστε τα ρούχα στο σχοινί για να στεγνώσουν πιο γρήγορα.
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
• Κολλάμε τα αστεράκια πάνω στο χριστουγεννιάτικο δέντρο.
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
• Να αφαιρέσετε τη συσκευασία από το προϊόν προσεκτικά.
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
2. Πώς ξεχωρίζουμε τις δευτερεύουσες τελικές προτάσεις από εκείνες που είναι
αντικείμενα στο ρήμα της κύριας πρότασης;
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

37. 3. Δώσε σε ένα/μία φίλο/η σου οδηγίες για το πώς φτιάχνουμε τηγανητές πατάτες
(ή τηγανητά αυγά ή μια σαλάτα της αρεσκείας σου) (αναλυτικά, σε ενιαίο κείμενο,
σε μια παράγραφο περίπου 60-80 λέξεων):
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………….
------------------------------
Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

38. ΣΤ΄ ΤΑΞΗ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
9η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «ΣΥΣΚΕΥΕΣ»
• ΠΩΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
• ΟΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ……………………
ΟΝΟΜΑ: …………………………………………….
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ………………………………………..
1. Γράψε ένα σύντομο φυλλάδιο οδηγιών με 10 συγκεκριμένες οδηγίες ασφάλειας,
χειρισμού και συντήρησης για ένα κινητό τηλέφωνο. Προσπάθησε να
συμπεριλάβεις σε κάθε οδηγία σου και από μία τελική πρόταση (με το «να» ή το
«για να»). Κάθε οδηγία να αποτελείται από 10 τουλάχιστον λέξεις και να είναι
πλήρης και σωστή νοηματικά και συντακτικά. Πρόσεξε την έγκλιση που θα
χρησιμοποιήσεις. Για να είναι πληρέστερο το φυλλάδιο μπορείς να σχεδιάσεις
βελάκια και αριθμούς στο πλαίσιο με την φωτογραφία ώστε να συσχετίσεις τα
διάφορα κουμπιά του τηλεφώνου με ορισμένες (1-2) από τις οδηγίες σου.
………………………………………………………………………………….
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
……………………………………
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

39. ………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
------------------------------
Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

40. ΣΤ΄ ΤΑΞΗ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
9η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ – «ΣΥΣΚΕΥΕΣ»
• ΠΩΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
• ΟΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ……………………
ΟΝΟΜΑ: …………………………………………….
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ………………………………………..
[Aτομική κατά ομάδες]
1. Διάβασε το παρακάτω κείμενο (απόσπασμα από
μυθιστόρημα) του Στρατή Μυριβήλη και προσπάθησε
να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν: [50]
Στ’ ακρογιάλια του Αιγαίου η άνοιξη βγαίνει
από τη θάλασσα. Ένα πρωί ο αγέρας φέγγει
πιο γαλάζιος, τα κύματα ξεδιπλώνουν στον
άμμο το νέο ρυθμό με κοντές αναπνοές. Το πέλαγο μυρίζει φρεσκάδα,
παντού το κεντάνε σύντομες απανωτές αστραψιές. Τότες ανοίγουν
πάνω στα τρεμουλιάρικα νερά κύκλοι ασημένιοι, μ’ ένα χρώμα σαν το
στήθος του παγονιού. Είναι αμέτρητοι, ο ένας μέσα στον άλλον, ο ένας
κυνηγά τον άλλον. Έτσι ως τον ορίζοντα. Από τη μέση, από την καρδιά
του ανθού της θάλασσας, βγαίνει η άνοιξη του Αιγαίου. Η Αναδυόμενη.
Παντού πεταρίζουν άσπρες, γαλανές φτερούγες. Γιορτάζει ο αγέρας, η
στεριά, τα λαφριά σύννεφα κι ο μεταξωτός ουρανός. Τα καράβια μέσα
στο λιμάνι ισάρουν όλα τα πανιά να στεγνώσουν, κ’ είναι να κάθεσαι
να τα βλέπεις. Στις ρηχοπατιές σειούνται, πιασμένα από τις
μαλλιασμένες πέτρες του βυθού, λιγνά, μακριά τσουνιά από
νερολούλουδα. Τα φύλλα τους είναι ζωντανά, είναι ξανθιά. Απλώνουν
ράθυμα κάτι νήματα από μαλακό μάργαρο, και κρεμάζουν αρμαθιές από
μικρούς καρπούς, χρώμα άγουρο κερασί. Παντού είναι το πανηγύρι της
νέας νιότης, που ξαναβαφτίστηκε στην αιώνια χαρά του Θεού. Χιλιάδες
μικρά χρωματιστά ψάρια συνθέτουν, και πάλι στη στιγμή τσακίζουν τα
μωσαϊκά του βυθού. Αμέτρητα σαλιγκάκια, μικρά σα σπόροι του
ροδιού, σηκώνουν στο φρέσκον ήλιο το σουβλερό καφκί τους,
ψιλοδουλεμένο με πορτοκαλιά πλουμίδια. Έχουν τριανταφυλλιά
νυχάκια, βγαίνουν και βοσκίζουν λαίμαργα το χνούδι από τις
μουσκλιασμένες γιαλόπετρες. Απλώνεις να τα πιάσεις, και κείνα, μόλις
νιώσουν από πάνω τους τον ίσκιο του χεριού, αφήνουν μπόι και
βουλιάζουν, αμμοκούκουτσα ανάμεσα στ’ άλλα του βυθού. Τρέχα να τα
βρεις.
Έτσι βγαίνει η Άνοιξη από το Αιγαίο, βγαίνει από τα νερά και
προχωρεί.
[Στρατής Μυριβήλης, «Η Παναγιά η Γοργόνα»]
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

41. Λεξιλόγιο:
Ρηχοπατιές = ρηχά νερά,
Τσουνιά = κοτσάνια,
Ράθυμα = τεμπέλικα,
Αναδυόμενη = αυτή που βγαίνει από το νερό
Σειούνται = κουνιούνται
Μάργαρο = η λευκή γυαλιστερή εσωτερική ουσία των οστράκων,
Αρμαθιά = πολλά πράγματα μαζί περασμένα σε κλωστή ή σε κρίκο,
Πλουμίδια = στολίδια,
Καφκί = όστρακο,
Μουσκλιασμένα = γεμάτα βρύα και λειχήνες
Μωσαϊκό = πολύχρωμο πάτωμα σαν ψηφιδωτό
Γιαλόπετρες = τα βότσαλα της παραλίας
• Τι περιγράφει ο συγγραφέας στο απόσπασμα που
διάβασες;
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………
• Σύντομες απαντήσεις:
- πού συμβαίνουν όλα όσα περιγράφει ο συγγραφέας;
……………………………………..
- πότε συμβαίνουν όλα όσα περιγράφει ο συγγραφέας;
………………………………………………….
- τι μυρίζει το πέλαγο;
………………………………………………
- από πού βγαίνει η άνοιξη;
……………………………………………….
- ποια είναι ξανθιά;
……………………………………………….
- ποια τσακίζουν τα μωσαϊκά του βυθού;
……………………………………………….
- ποιοι κυνηγούν ο ένας τον άλλο;
……………………………………………….
- πού υπάρχουν νερολούλουδα;
……………………………………………….
- πώς φέγγει ο αγέρας;
……………………………………………….
- ποια είναι «σα σπόροι του ροδιού»
……………………………………………….
- ποιοι γιορτάζουν;
……………………………………………….
- ποιες κεντάνε το πέλαγος;
……………………………………………….
• Αντίγραψε εδώ μία πρόταση από το κείμενο που περιγράφει ή θυμίζει …
Μια εικόνα:
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

42. ……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Έναν ήχο:
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Μια μυρωδιά:
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Μια γεύση:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….
• Βρες στο κείμενο και αντίγραψε εδώ ….
- Μία παρομοίωση:
…………………………………………………………………………………………..
- Μία προσωποποίηση:
…………………………………………………………………………………………..
- Μία μεταφορά:
…………………………………………………………………………………………..
- Πέντε κοσμητικά επίθετα (επιθετικούς προσδιορισμούς):
…………………………………………………………………………………………..
- Δύο λέξεις που είναι υποκείμενα και δύο λέξεις που είναι κατηγορούμενα στις
προτάσεις τους
Υποκείμενα: …………………………………………………………………..
Κατηγορούμενα: ………………………………………………………………….
- Μία πρόταση που να είναι τελική (και εισάγεται με το «να»)
…………………………………………………………………………………………..
2. Διάβασε και το δεύτερο κείμενο (ποίημα) του Ζακ Πρεβέρ που ακολουθεί και
προσπάθησε να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν:[30] :
[
[30]
Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Μα να το πουλί-λύρα
που περνά στον ουρανό.
Το παιδί το βλέπει,
το παιδί το ακούει,
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

43. το παιδί το φωνάζει:
Σώσε με, παίξε μαζί μου,
πουλί!
Τότε το πουλί κατεβαίνει
και παίζει με το παιδί.
Δύο και δύο τέσσερα.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Και το παιδί παίζει,
το πουλί παίζει μαζί του…
Τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι
δεκάξι και δεκάξι πόσα κάνουν;
Δεν κάνουν τίποτα δεκάξι και δεκάξι
και προπάντων όχι τριάντα δύο
έτσι ή αλλιώς
και φεύγουν.
Και το παιδί έκρυψε το πουλί
μες στο θρανίο του
κι όλα τα παιδιά
ακούν το τραγούδι του
κι όλα τα παιδιά ακούν τη μουσική
κι οχτώ κι οχτώ στη βόλτα τους φεύγουν
και τέσσερα και τέσσερα και δυο και δυο
στη βόλτα τους το σκάνε
κι ένα κι ένα δεν κάνουν ούτε ένα ούτε δύο
ένα ένα το ίδιο φεύγουν.
Και το πουλί-λύρα παίζει
και το παιδί τραγουδάει
κι ο καθηγητής φωνάζει:
Πότε θα πάψετε να κάνετε τον καραγκιόζη!
Μα όλα τ' άλλα παιδιά
ακούν τη μουσική
και οι τοίχοι της τάξης
σωριάζονται ήσυχα.
Και τα τζάμια ξαναγίνονται άμμος
το μελάνι ξαναγίνεται νερό
τα θρανία ξαναγίνονται δένδρα
η κιμωλία ξαναγίνεται ακρογιαλιά
το φτερό ξαναγίνεται πουλί.
[Ζακ Πρεβέρ, «Σελίδα Γραπτού», «Κουβέντες»]
• Πού γίνονται/συμβαίνουν όλα όσα περιγράφει το ποίημα;
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
• Τι μάθημα κάνουν τα παιδιά;
…………………………………………………………………………………………………..
• Πώς επηρεάζει το πουλί που κελαηδάει τους μαθητές;
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

44. ……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
• Γιατί φωνάζει θυμωμένος ο καθηγητής;
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
• Τι νιώθουν τα παιδιά; Τι δεν τους αρέσει;
……………………………………………………………………………………………………
• Διάβασε ξανά τους τελευταίους 5 στίχους. Πού θα ήθελαν να βρίσκονται τα
παιδιά;
……………………………………………………………………………………………………
• «και οι τοίχοι της τάξης σωριάζονται [δηλαδή γκρεμίζονται] ήσυχα» - Τι
νομίζεις ότι εννοεί ο ποιητής με αυτή τη φράση;
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
3. Γράψε με 2 νέους διαφορετικούς τρόπους τις παρακάτω οδηγίες, αποδίδοντας
το ίδιο νόημα: [10]
• Δίπλωσε το χαρτί πάνω στη διακεκομμένη γραμμή.
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
• Απλώστε τα ρούχα στο σχοινί για να στεγνώσουν πιο γρήγορα.
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

45. 4. Προσπάθησε να καταλάβεις ποιες από τις παρακάτω δευτερεύουσες προτάσεις
είναι τελικές και ποιες είναι αντικείμενο στο ρήμα της κύριας πρότασης: [10]
Πρέπει να έρθεις μαζί μου να δεις πώς φτιάχνεται ο χαλβάς.
Το μεγάλο όνειρό του ήταν να γίνει συγγραφέας.
Θέλω να ακούσω κλασσική μουσική του Μότσαρτ.
Μου αρέσει ιδιαίτερα να χορεύω παραδοσιακούς χορούς.
Πήγαινε στην κουζίνα να φτιάξεις μία νόστιμη ομελέτα.
------------------------------
Δάσκαλος: Τσορτανίδης Χαράλαμπος
Τσορτανίδης Χαράλαμπος http://tsortanidis.blogspot.gr

46. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: Κεφ.9 -10 Ημ/ νία: __________________
Όνομα: _______________________
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΙΤΩΡΑΤΟΥ
Κινητή τηλεφωνία: Η σκοτεινή της όψη!
Στην εποχή μας τα ____________ παιδιά έχουν ____________ το δικό τους κινητό τηλέφωνο
πριν ακόμα πάνε στο γυμνάσιο. Κάποιοι από τους λόγους απόκτησης κινητού σε μικρή ηλικία
είναι _________ οι μαθητές θέλουν να κάνουν φιγούρα στους συμμαθητές τους, __________
επιδιώκουν να μιμηθούν τα μεγαλύτερα αδέρφια τους ή για να ________________ με τους
γονείς τους στην ________________ που πρέπει να πάνε κάπου μόνοι τους (διότι δεν πρέπει να
ξεχνάμε ότι τα επίπεδα της εγκληματικ___________ στη χώρα μας έχουν αυξηθεί τα
_____________ χρόνια). Είναι ______________ εμφανές ότι οι καλύτεροι πελάτες των εταιρειών
κινητής τηλεφωνίας είναι οι έφηβοι. Τηλέφωνα, _______________ , παιγνίδια και φωτογραφίες,
το κινητό τηλέφωνο προσφέρει πλέον ένα μεγάλο αριθμό υπηρεσιών.
Παρόλα αυτά θα πρέπει να _______________ ότι η εκτεταμένη χρήση κινητού τηλεφώνου, είναι
πιθανό να έχει ____________ αποτελέσματα _________ στις μικρές ηλικίες. Συγκεκριμένα,
πειράματα που έγιναν από το πανεπιστήμιο Αθηνών έδειξαν ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων
προκαλεί έλλειψη _________________ κατά τη διάρκεια του μαθήματος καθώς και ζαλάδες. Οι
ερευνητές τονίζουν ότι όσο ____________ _______________ το κινητό τηλέφωνο, τόσο
μεγαλύτερες πιθανότητες έχουμε να εμφανίσουμε καρκίνο στον εγκέφαλο. Φτάνουν μάλιστα στο
σημείο, να _____________ ότι το κινητό τηλέφωνο δεν πρέπει να _________________
περισσότερο από τρία λεπτά κάθε ημέρα!
Άλλες μελέτες έδειξαν ότι, εάν κατά τη διάρκεια συνομιλίας το κινητό ______________ κοντά
στο αυτί, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες, η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να εισχωρήσει στον
εγκέφαλο.
Συμπερασματικά, θα ήταν καλύτερα να ___________________ ένα Bluetooth ή ένα hands free.
____________ θετική θα ήταν, ίσως, η ____________________ της χρήσης του κινητού
τηλεφώνου. Αν και _____________ έρευνες οι οποίες _________________ ότι τα κινητά
τηλέφωνα είναι απολύτως ___________ και ότι τα ποσοστά ακτινοβολίας τα οποία εκπέμπουν
είναι σαφώς πιο κάτω από τα επιτρεπόμενα όρια, καλό θα είναι να _______________ τις
προφυλάξ____ μας. Θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να έχουμε το κινητό τουλάχιστον 40
εκατοστά μακριά από το ________ μας, γιατί ο εγκέφαλός μας αλλά και τα υπόλοιπα μέρη
του____________ μας βρίσκονται ακόμα σε ______________ ______________. Και ας μην
ξεχνάμε και τα αποτελέσματα μιας βρετανικής έρευνας, η οποία κατέδειξε ότι το κινητό μας έχει
δεκαοκτώ φορές ________________ μικρόβια από ότι μία τουαλέτα!
1. Χρωματίζω με κόκκινο 4 τοπικούς προσδιορισμούς και με πράσινο 4 χρονικούς
προσδιορισμούς.

47. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: Κεφ.9 -10 Ημ/ νία: __________________
Όνομα: _______________________
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΙΤΩΡΑΤΟΥ
2. Για ποιους λόγους επιθυμεί ένα παιδί να αποκτήσει σε μικρή ηλικία ένα κινητό τηλέφωνο;
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
3. Με ποιους τρόπους θα μπορούσαμε να μειώσουμε τους κινδύνους που μας απειλούν
εξαιτίας της χρήσης ενός κινητού τηλεφώνου;
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
4. Στο παραπάνω κείμενο βλέπετε τις μαυρισμένες λέξεις; Γράψτε δίπλα από την καθεμιά σε
ποιο είδος αντωνυμιών ανήκει.
το δικό τους
κάποιοι
(συμμαθητές) τους
που ...
μόνοι τους
αυτά
οι οποίες...
(ο εγκέφαλός) μας
5. Στις παρακάτω προτάσεις :
(α) στην πρώτη στήλη: βρίσκω και γράφω τους κύριους όρους της πρότασης και
(β) στη δεύτερη και τρίτη: στήλη κυκλώνω το χαρακτηρισμό που ταιριάζει στο ρήμα της πρότασης.
(α) Το κινητό χτυπάει!
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(β) Η Μαρία τού χάρισε ένα κινητό.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(γ) Ο θείος Φώτης πουλάει ακουστικά.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(δ) Η οθόνη του τηλεφώνου φαινόταν σπασμένη.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(ε) Οι καλύτεροι πελάτες κινητής τηλεφωνίας είναι οι έφηβοι.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(στ) Η αδελφή του μιλάει πολλές ώρες στο τηλέφωνο.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο
(ζ) Του έδωσε τα χρήματα χθες το πρωί.
μεταβατικό/
αμετάβατο
μονόπτωτο/
δίπτωτο

48. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: Κεφ.9 -10 Ημ/ νία: __________________
Όνομα: _______________________
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΙΤΩΡΑΤΟΥ
6. Να μεταφέρετε τις προτάσεις στον αόριστο αλλάζοντας μόνο τον τύπο του ρήματος.
(α) Τι συμβαίνει εδώ;
___________________________________________________________________________
(β) Ο κακοποιός συλλαμβάνεται από τον αστυνομικό.
___________________________________________________________________________
(γ) Ο τραυματίας εισάγεται στο νοσοκομείο.
___________________________________________________________________________
(δ) Ο πατέρας παραλαμβάνει το γράμμα μου.
___________________________________________________________________________
(ε) Ο δάσκαλος επεμβαίνει στον τσακωμό των μαθητών.
___________________________________________________________________________
7. Να γράψετε δίπλα από κάθε λέξη, τη συνώνυμη ή το αντίθετή της.
(α) θετικά ≠____________________ (β) απομακρύνομαι ≠ ___________________
(γ) κοντά ≠____________________ (δ) συγκεκριμένα ≠____________________
(ε) άπειρος ≠____________________ (στ) επιτρέπω ≠____________________
(ζ) σκοπός = ____________________ (η) διασχίζω = ______________________
(θ) τράκαρε = ___________________ (ι) αρχή = ________________________
8. Να μεταφέρετε τις παρακάτω προτάσεις στη ζητούμενη έγκλιση και χρόνο.
(α) Αφήνουμε τις τσάντες στο ταμείο.
__________________________________________________ (β΄ πρόσ. πληθ./ υποτ./ αόριστος)
__________________________________________________ (β΄ πρόσ. πληθ./ προστ./ αόριστος)
(β) Απάντησε στο ερωτηματολόγιό μας!
__________________________________________________ (β΄ πρόσ. ενικού/ υποτ./ αόριστος)
__________________________________________________ (β΄ πρόσ. πληθ./ προστ./ αόριστος)
(γ) Ζυγίζω μόνος μου τα φρούτα.
__________________________________________________ (α΄προσ. πληθ./ οριστ./ ενεστώτας)
__________________________________________________ (β΄προσ. πληθ./ προστ./ αόριστος)

49. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: Κεφ.9 -10 Ημ/ νία: __________________
Όνομα: _______________________
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΙΤΩΡΑΤΟΥ
ΟΤΑΝ ΞΥΠΝΑΩ...
Γράφω ένα άρθρο 60- 80 λέξεων, στο οποίο θα αφηγούμαι τι κάνω τα πρωινά μου, από τη στιγμή
που ξυπνάω, μέχρι τη στιγμή που μπαίνω στο λεωφορείο ή στο αυτοκίνητο για να πάω στο
σχολείο.
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________

50. ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 Φεβρουαρίου 2010
ΔΩΡΑ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ
Στην εποχή που ζούμε οι μηχανές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της
ζωής μας. Καλείστε να γράψετε ένα άρθρο με τίτλο : « ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ
ΒΛΑΠΤΟΥΝ Ή ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ;». Συγκεντρώστε
τις ιδέες σας σε έναν πίνακα με θετικά και αρνητικά των μηχανών, ώστε να
σας βοηθήσει.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ :
ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ :
ΘΕΤΙΚΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ
ΕΠΙΛΟΓΟΣ :
Στη σύγχρονη εποχή χρησιμοποιούμε καθημερινά πλήθος μηχανών, …………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
ΟΝΟΜΑ :

51. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ___________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
«Οδηγίες χρήσης καφετιέρας»
• Να συμπληρώσετε τους παρακάτω πίνακες με τις εγκλίσεις, όπως στο
παράδειγμα..
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
παίζω παίζεις παίζετε να παίζεις να παίζετε παίζε παίζετε
απλώνω
ανάβω
αφήνω
ζητώ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
έπαιξα έπαιξες παίξαμε να παίξεις να παίξετε παίξε παίξτε
άπλωσα
άναψα
άφησα
ζήτησα

52. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ___________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
λύνομαι λύνεσαι λύνεστε να λύνεσαι να λύνεστε _______ _______
σκέφτομαι _______ _______
δέχομαι _______ _______
ντύνομαι _______ _______
κρατιέμαι _______ _______
αρνούμαι _______ _______
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
β΄προσ.
ενικού
β΄προς.
πληθυντ.
λύθηκα λύθηκες λυθήκατε να λυθείς να λυθείτε λύσου λυθείτε
σκέφτηκα
δέχτηκα
ντύθηκα
κρατήθηκα
αρνήθηκα

53. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:______________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
1. Ένωσε τις προτάσεις χρησιμοποιώντας το «να» ή το «για να» και
κάνοντας όλες τις απαραίτητες αλλαγές.
• Έκανε πολλές δουλειές του ποδαριού. Εξασφαλίζει τα απραίτητα για την
οικογένειά του.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………..……..
• Μελετάει τα μαθήματά του από την Παρασκευή. Μπορεί να παίζει με τους
φίλους του το Σαββατοκύριακο.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
• Αποταμιεύει χρήματα. Αγοράζει ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι.
………………………………………………………………………………………………………….……………………..
• Η κατασκευαστική εταιρεία δεσμεύτηκε ότι μπορεί. Παραδίδει το έργο σε
τρεις μήνες.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. Συμπλήρωσε τα κενά της συνταγής με την προστακτική αορίστου
των ρημάτων της παρένθεσης στο β΄ πρόσωπο πληθυντικού.
Χυλοπίτες με λουκάνικα και πιπεριές
…………………………. (κόβω) τα λουκάνικα σε ροδέλες, …………………………… (τηγανίζω)
τα σε μέτρια φωτιά, ………………………………. (προσθέτω) το κρεμμύδι και κατόπιν την
πιπεριά, το αλατοπίπερο, τα ντοματάκια και 2 ποτήρια νερό. ………………………………
(βράζω) για 15 λεπτά. ………………………………… (τοποθετώ) σε πυρέξ τα λουκάνικα με
τη σάλτσα και 3 ποτήρια νερό και ………………….. (βάζω) το σε προθερμασμένο
φούρνο. Μόλις αρχίσει να βράζει, …………………………. (ρίχνω) τα ζυμαρικά και
………………………… (αφήνω) τα 10 λεπτά στους 220ο
C. ………………………………
(ανακατεύω) καλά κατά διαστήματα. …………………………….. (σβήνω) το φούρνο,
………………………………… (πασπαλίζω) με το τυρί και σερβίρετε αμέσως.

54. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΙΤΩΡΑΤΟΥ
Κινητή τηλεφωνία: Η σκοτεινή της όψη!
Στην εποχή μας τα περισσότερα παιδιά έχουν αποκτήσει το δικό τους κινητό τηλέφωνο πριν
ακόμα πάνε στο γυμνάσιο. Κάποιοι από τους λόγους απόκτησης κινητού σε μικρή ηλικία είναι
επειδή οι μαθητές θέλουν να κάνουν φιγούρα στους συμμαθητές τους, επειδή επιδιώκουν να
μιμηθούν τα μεγαλύτερα αδέρφια τους ή για να επικοινωνούν με τους γονείς τους στην
περίπτωση που πρέπει να πάνε κάπου μόνοι τους (διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα επίπεδα
της εγκληματικότητα στη χώρα μας έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια). Είναι ιδιαίτερα εμφανές
ότι οι καλύτεροι πελάτες των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας είναι οι έφηβοι. Τηλέφωνα,
μηνύματα , παιγνίδια και φωτογραφίες, το κινητό τηλέφωνο προσφέρει πλέον ένα μεγάλο
αριθμό υπηρεσιών.
Παρόλα αυτά θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η εκτεταμένη χρήση κινητού τηλεφώνου, είναι πιθανό
να έχει επικίνδυνα αποτελέσματα κυρίως στις μικρές ηλικίες. Συγκεκριμένα, πειράματα που
έγιναν από το πανεπιστήμιο Αθηνών έδειξαν ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων προκαλεί έλλειψη
συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του μαθήματος καθώς και ζαλάδες. Οι ερευνητές τονίζουν ότι
όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε το κινητό τηλέφωνο, τόσο μεγαλύτερες πιθανότητες έχουμε
να εμφανίσουμε καρκίνο στον εγκέφαλο. Φτάνουν μάλιστα στο σημείο, να υποστηρίζουν ότι το
κινητό τηλέφωνο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται περισσότερο από τρία λεπτά κάθε ημέρα!
Άλλες μελέτες έδειξαν ότι, εάν κατά τη διάρκεια συνομιλίας το κινητό τοποθετηθεί κοντά στο
αυτί, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες, η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να εισχωρήσει στον εγκέφαλο.
Συμπερασματικά, θα ήταν καλύτερα να χρησιμοποιούμε ένα Bluetooth ή ένα hands free.
Επιπλέον θετική θα ήταν, ίσως, η ελαχιστοποίηση της χρήσης του κινητού τηλεφώνου. Αν και
υπάρχουν έρευνες οι οποίες υποστηρίζουν ότι τα κινητά τηλέφωνα είναι απολύτως ασφαλή και
ότι τα ποσοστά ακτινοβολίας τα οποία εκπέμπουν είναι σαφώς πιο κάτω από τα επιτρεπόμενα
όρια, καλό θα είναι να παίρνουμε τις προφυλάξεις μας. Θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να
έχουμε το κινητό τουλάχιστον 40 εκατοστά μακριά από το σώμα μας, γιατί ο εγκέφαλός μας
αλλά και τα υπόλοιπα μέρη του σώματός μας βρίσκονται ακόμα σε συνεχή ανάπτυξη. Και ας μην
ξεχνάμε και τα αποτελέσματα μιας βρετανικής έρευνας, η οποία κατέδειξε ότι το κινητό μας έχει
δεκαοκτώ φορές περισσότερα μικρόβια από ότι μία τουαλέτα!

55. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:____________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
Το παρακάτω απόσπασμα αναφέρεται στις θετικές και στις αρνητικές
συνέπειες της τεχνολογίας στη ζωή μας. Μπορείς να το ξαναγράψεις,
ΣΤΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ, χρησιμοποιώντας χρόνο
ενεστώτα και κάνοντας όποιες αλλαγές κρίνεις απαραίτητες;
Ο άνθρωπος ισχυροποιήθηκε, γιγάντωσε με τη βοήθεια της μηχανής και
απολάμβανε ακοπίαστα, θα λέγαμε, έναν κόσμο που στηριζόταν στην άνεση, στην
απόλαυση, στην αφθονία. Η μηχανή πολλαπλασίασε την παραγωγή σε τέτοιο σημείο
που τα υλικά αγαθά πληθωριστικά παρεχόμενα στον άνθρωπο, βελτιωμένα όχι μόνο
ποσοτικά αλλά και ποιοτικά του διαμόρφωσαν ένα καθεστώς ενδαιμονισμού. Ο
άνθρωπος απολάμβανε το επίπεδο της υλικής ζωής και με τον αυτοματισμό, ελάχιστα
κοπιάζοντας, τελείωνε τις εργασίες του και χαιρόταν περισσότερο ελεύθερο χρόνο.
Πέρα από το επίπεδο της καθημερινότητας, τις απολαύσεις που γευόταν σε ημερήσια
βάση, μπορεί και να περηφανευόταν, γιατί ήταν προνομιούχος σε σχέση με τους
ανθρώπους των προηγούμενων αιώνων. Εκμηδένισε τις αποστάσεις, έσπασε το
φράγμα του χώρου και του χρόνου και διεύρυνε την επικοινωνία του έτσι, σαν να ήταν
δική του υπόθεση.
Ενώ όμως θα έπρεπε ο άνθρωπος να απολάμβανε τον κόσμο της αφθονίας και
να χαίρεται στην κάθε του στιγμή την ευλογία της μηχανής, τυραννιόταν από άγχος,
ανασφάλεια και το επίπεδο ζωής του υποβιβάζονταν σε τέτοιο σημείο, που μιλάμε για
κρίση του πολιτισμού μας. Ο άνθρωπος αδυνατούσε να οριοθετήσει τις επιθυμίες του.
Ζητούσε όλο και περισσότερα, αφού μπορούσε και του τα πρόσφερε η μηχανή. Η
μηχανή του πρόσφερε τα πάντα, του αφαιρούσε όμως τη δυνατότητα να τα
χρησιμοποιεί μιας και ούτε τα περιθώρια είχε, αποκλεισμένος στην τσιμεντούπολη,
ούτε και το χρόνο, γιατί ήταν τόσα, που δεν επαρκούσαν για να τα γευτεί.
Κι αυτό το αντίκρισμα της πραγματικότητας είναι η αιτία που το γέμιζε άγχος.
Ένιωθε ανασφαλής, υποταγμένος ο δημιουργός στο δημιούργημά του. Άρχιζε και
αμφέβαλε. Αντιμετώπιζε κάθε καινούρια ανακάλυψη με κρυφή ανησυχία. Κάθε εύρηκα
το πλήρωσε ακριβά και κάθε γνώση βρέθηκαν επιτήδειοι που την εκμεταλλεύτηκαν
και έστρεψαν ενάντια στον ίδιο τον ανθρώπινο παράγοντα.
Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος
Ο Σύγχρονος Άνθρωπος

56. Ενότητα 9η: ΢υσκευές
Ο εκπαιδευτικός: Σουλιόπουλος Υώτης
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

57. ΢τόχοι ενότητας
 Πώς δίνουμε οδηγίες
 Πότε χρησιμοποιούμε στις οδηγίες μας προστακτική και πότε
υποτακτική
 Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προσακτικής
 Πώς δίνουμε πληροφορίες και οδηγίες για να χρησιμοποιήσουμε
το διαδίκτυο
 Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται
με το «να»
 Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση
 Ποια πρόσωπα και ποιους χρόνους χρησιμοποιούμε στην
αφήγηση
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

58. Λιλιπούπολη
Η Μαριανίνα Κριεζή είναι Ελληνίδα
στιχουργός και παραγωγός ραδιοφώνου.
΢τίχους της έχουν ερμηνεύσει διάσημοι
τραγουδιστές όπως η Αρλέτα, η Ελένη
Δήμου, ο ΢τράτος Διονυσίου, κ.ά., ενώ
έχουν μελοποιηθεί από συνθέτες όπως η
Λένα Πλάτωνος, ο Λάκης
Παπαδόπουλος, ο Γιάννης ΢πανός, κ.ά.
΢υμμετείχε στην παραγωγή της
ραδιοφωννικής εκομπής «Εδώ
Λιλιπούπολη» στο τρίτο πρόγραμμα της
ΕΡΣ.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

59. Οδηγίες χρήσης καφετιέρας
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

60. Πώς δίνουμε οδηγίες
Όταν δίνουμε οδηγίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:
Προστακτική ενεστώτα ή αορίστου
 Τποτακτική ενεστώτα ή αορίστου
 Οριστική ενεστώτα
Φρησιμοποιούμε προστακτική όταν είναι υποχρεωτικές
και κατευθύνουν τον αναγνώστη.
Π.χ. Βάλτε νερό πριν ανοίξετε την καφετιέρα.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

61.  Φρησιμοποιούμε υποτακτική όταν οι οδηγίες δείχνουν αυτό
που περιμένουμε να γίνει, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό.
π.χ. Να βάλετε την προτεινόμενη ποσότητα καφέ στην
καφετιέρα.
 Φρησιμοποιούμε οριστική του ενεστώτα. όταν περιγράφουμε
σε κάποιον και του ζητούμε ευγενικά να το κάνει.
π.χ. Πλένουμε την κανάτα μετά από κάθε χρήση.
Οι οδηγίες για μια συσκευή περιλαμβάνουν:
 Περιγραφή της συσκευής
 Περιγραφή του τρόπου λειτουργίας
 Οδηγίες για την πρώτη χρήση
 Οδηγίες για τη συντήρηση και το καθάρισμα
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

62. Όταν δίνουμε οδηγίες προσέχουμε:
 Δίνουμε σαφείς και σωστές πληροφορίες
 Φρησιμοποιούμε ύφος και λεξιλόγιο ανάλογα με το
κοινό στο οποίο απευθυνόμαστε (οριστική ενεστώτα για
πιο ευγενικό ύφος, προστακτική για πιο αυστηρό)
 Παρουσιάζουμε σταδιακά τις οδηγίες για να γίνουμε
περισσότερο κατανοητοί
΢υνοδεύουμε τις οδηγίες με εικόνες και σκίτσα όπου το
κρίνουμε απαραίτητο
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

63. Οι καταλήξεις της προστακτικής
Οι καταλήξεις της προστακτικής γράφονται ως εξής:
 κατάληξη –ήστε για τα ρήματα της β συζυγίας (αυτά που
τονίζονται στο –ώ)
π.χ. αγαπώ – αγαπήστε
 η κατάληξη –είτε για όλα τα ρήματα που βρίσκονται στο β
πληθυντικό πρόσωπο γράφεται με ει και ε
π.χ. ανεβείτε, μαζευτείτε, κοιμηθείτε, κλπ
 Πότε γράφονται με (ει, ι, υ, οι): ανάλογα με τον ενεστώτα
γράφεται και η προστακτική:
δανείζω – δανείστε, σκουπίζω – σκουπίστε, αθροίζω – αθροίστε,
δακρύζω - δακρύστε
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

64. Πάμε μια βόλτα στον Γουέμπι;
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

65. Σελικές προτάσεις
Οι τελικές προτάσεις χρησιμοποιούντα για να δείξουμε για ποιο
σκοπό γίνεται κάτι. Οι προτάσεις αυτές εισάγονται με το για να ή
το να και εκφράζουν σκοπό. Πήραν την ονομασία τους από την
αρχαία ελληνική λέξη "τέλος" που σημαίνει σκοπός.
π.χ. ΢ε φώναξα για να διαβάσουμε μαζί.
Ήρθα να σε δω.
Προσοχή! Οι προτάσεις που έχουν το να και είναι αντικείμενα
ρημάτων δεν είναι τελικές. Μπορούμε να τις ξεχωρίσουμε
δοκιμάζοντας να βάλουμε στη θέση του να το για να. Αν γίνεται,
τότε η πρόταση είναι τελική.
π.χ. Μου είπε να φύγω. (Η πρόταση δεν είναι τελική, δεν
εκφράζει σκοπό.)
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

66. Σο μηχάνημα
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

67. Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση
Η αφήγηση μπορεί να αφορά σε πραγματικό ή φανταστικό
γεγονός.
Ο αφηγητής μπορεί να είναι μέρος της ιστορίας οπότε η αφήγηση
να γίνει σε α’ πρόσωπο ή να μην είναι μέσα στην ιστορία, οπότε
η αφήγηση γίνεται στο γ’ πρόσωπο.
Φρησιμοποιούμε παρελθοντικούς χρόνους (αόριστο ή
παρατατικό), εκτός κι αν θέλουμε να κάνουμε πιο ζωντανή την
αφήγηση, οπότε χρησιμοποιούμε ενεστώτα, ο οποίος σε αυτήν
την περίπτωση λέγεται ιστορικός ενεστώτας.
Προσέχουμε να διατηρούμε τη χρονική σειρά με την οποία
δίνουμε τις πληροφορίες.
Δημιουργός: Φώτης Τουλιόπουλος http://esxoleio.weebly.com/

68. Η προςτακτικι
Γ.Φ.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

69. Τι εκφράηει θ προςτακτικι;
Η προςτακτικι μπορεί να εκφράηει:
• προςταγι
• παράκλθςθ
• προτροπι
• παραχώρθςθ / άδεια
π.χ. Παφςατε πυρ!
π.χ. Περάςτε, παρακαλώ
π.χ. Πιεσ το, κα ςου κάνει καλό
π.χ. Αν τον πιςτεφεισ, ακολοφκα τον
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

70. Μικρά μυςτικά τθσ προςτακτικισ
Είναι μία από τισ εγκλίςεισ των ρθμάτων
Σχθματίηεται ςε δφο χρόνουσ:
• ενεςτώτα
• αόριςτο
Έχει τφπουσ μόνο για το β΄ πρόςωπο
(ενικοφ και πλθκυντικοφ)
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

71. ΠΡΟ΢ΟΧΗ!!!
• Κατά το ςχθματιςμό τθσ προςτακτικισ
ςφνκετων ρθμάτων πρζπει να κυμόμαςτε ότι
θ προςτακτικι δεν παίρνει αφξθςθ.
Π.χ. λζμε:
Επίλεξε το τραγοφδι, που κζλεισ
Και όχι:
Επζλεξε το τραγοφδι, που κζλεισ
Σωςτό
Λάκοσ
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

72. Προςτακτικι - Ενεργθτικι φωνι
Α΄ Συηυγία Β΄ Συηυγία
Καταλιξεισ Παραδείγματα Καταλιξεισ Παραδείγματα
Α΄ τάξθ Β΄ τάξθ Α΄ τάξθ Β΄ τάξθ
Ενε
ςτώ
τασ
-ε λφν-ε -α -ει χτφπ-α κίν-ει
-ετε λφν-ετε -άτε -είτε χτυπ-άτε κιν-είτε
Αόρι
ςτοσ
-ε λφς-ε -ε -ε χτφπθς-ε κίνθς-ε
-τε λφς-ετε -τε τε χτυπις-τε κινις-τε
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

73. Προςτακτικι - Πακθτικι φωνι
Α΄ Συηυγία Β΄ Συηυγία
Καταλιξεισ Παραδείγματα Καταλιξεισ Παραδείγματα
Α΄ τάξθ Β΄ τάξθ Α΄ τάξθ Β΄ τάξθ
Ενε
ςτώ
τασ
(-ου) λφν-ου
(-εςτε) λφν-εςτε
Αόρι
ςτοσ
-ου λφς-ου -ου χτυπις-ου κινις-ου
-είτε λυκ-είτε -είτε χτυπθκ-είτε κινθκ-είτε
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

74. Οι τελικζσ προτάςεισ
Γ.Φ.Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

75. Σι είδουσ προτάςεισ είναι και
τι φανερώνουν οι τελικζσ προτάςεισ;
• Οι τελικζσ προτάςεισ είναι δευτερεφουςεσ
προτάςεισ.
• Απαντοφν ςτθν ερϊτθςθ «για ποιο ςκοπό;».
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

76. Πώσ ειςάγονται οι τελικζσ προτάςεισ;
• Ειςάγονται με τουσ τελικοφσ ςυνδζςμουσ:
να, για να
π.χ.
Διαβάηει για να ςπουδάςει.
Ήρκα να ςε δω και να ςου μιλιςω.
Πιγε να ψωνίςει.
Ζφαγα τον κόςμο να ςε βρω.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

77. ΠΡΟ΢ΟΧΗ!!!
• Κάποιεσ προτάςεισ ειςάγονται και αυτζσ με το
«να», ζχουν όμωσ ρόλο αντικειμζνου.
• Συμπλθρϊνουν ρήματα όπωσ:
θζλω, μπορώ, προτιμώ κ.ά.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

78. Πώσ τισ ξεχωρίηουμε;
• Για να ξεχωρίηουμε τισ δευτερεφουςεσ τελικζσ
προτάςεισ από τισ δευτερεφουςεσ προτάςεισ
ςε κζςθ αντικειμζνου ριματοσ,
δοκιμάηουμε αν μποροφμε να βάλουμε το
«για να» ςτθ κζςθ του «να».
• Μόνο ςτισ τελικζσ προτάςεισ μπορεί το «να»,
να αντικαταςτακεί με το «για να».
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

79. Παραδείγματα
• Θζλω να φάω.
• Άρα θ δευτερεφουςα πρόταςθ είναι
αντικείμενο του ριματοσ θζλω και όχι τελικι .
• Πιγε να φζρει τα τετράδιά του.
• Άρα θ δευτερεφουςα πρόταςθ είναι τελική.
Δε λζγεται: Θζλω για να φάω.
Λζγεται:
Πιγε για να φζρει τα τετράδιά του.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

80. Ενεργητική και
Παθητική σύνταξη
Γ.Φ.Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

81. Ενεργητική σύνταξη
• Ενεργητική λέγεται η σύνταξη που μιλάει για
κάποιον που κάνει κάτι.
Έχει τη μορφή:
Υποκείμενο – Ρήμα – Αντικείμενο
Υ Ρ Α
Πχ Η μητέρα ντύνει το μωρό.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

82. Παθητική σύνταξη
• Παθητική λέγεται η σύνταξη που μιλάει για
κάποιον που παθαίνει κάτι από κάποιον.
Έχει τη μορφή:
Υποκείμενο – Ρήμα – Ποιητικό Αίτιο
Υ Ρ Π.Α.
Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

83. Παθητική σύνταξη
• Η παθητική σύνταξη τονίζει περισσότερο
όχι αυτόν που ενεργεί, αλλά το αποτέλεσμα
της ενέργειας του.
Αυτός που ενεργεί εμφανίζεται με τη μορφή
ποιητικού αιτίου.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

84. Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο είναι ο εμπρόθετος
προσδιορισμός που δηλώνει το πρόσωπο ή
το πράγμα από το οποίο προέρχεται αυτό
που συμβαίνει στο υποκείμενο του
παθητικού ρήματος.
Πχ Το μωρό ντύνεται από τη μητέρα.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

85. Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο εκφέρεται:
α) συνήθως με την πρόθεση από + αιτιατική
Πχ Ο άρρωστος εξετάστηκε από το γιατρό.
β) με την πρόθεση σε + αιτιατική όταν
προσδιορίζει ρηματικά επίθετα που λήγουν σε
–τος.
Πχ Ήταν αγαπητός σε όλους (απ’ όλους).
γ) με την πρόθεση με + αιτιατική, όταν
προσδιορίζει παθητικές μετοχές.
Πχ Το σπίτι ήταν φτιαγμένο με πέτρες( από
πέτρες). Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

86. Ποιητικό αίτιο
• Το ποιητικό αίτιο παραλείπεται όταν:
α) εννοείται εύκολα
Πχ Τράβηξα τις κουρτίνες και φωτίστηκε το
δωμάτιο (εννοείται από τον ήλιο).
β) είναι κάτι γενικό και αόριστο
Πχ Πώς γράφεται αυτή η λέξη;
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

87. Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης
σε παθητική
Για να μετατρέψουμε την ενεργητική
σύνταξη σε παθητική κάνουμε τα εξής:
• Μετατρέπουμε το ενεργητικό ρήμα σε
παθητικό
• Το υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος
γίνεται ποιητικό αίτιο
(ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση)
• Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος
γίνεται υποκείμενο του παθητικού ρήματος
(αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση)
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

88. Παράδειγμα
Υ Ρ Α
Ο Γιώργος αγόρασε το ποδήλατο.
Το ποδήλατο αγοράστηκε από το Γιώργο.
Υ Ρ Π.Α.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

89. Μετατροπή παθητικής σύνταξης
σε ενεργητική
Για να μετατρέψουμε την παθητική σύνταξη
σε ενεργητική κάνουμε τα εξής:
• Μετατρέπουμε το παθητικό ρήμα σε
ενεργητικό
• Το υποκείμενο του παθητικού ρήματος
γίνεται αντικείμενο του ενεργητικού
(ονομαστική πτώση  αιτιατική πτώση)
• Το ποιητικό αίτιο γίνεται υποκείμενο του
παθητικού ρήματος
(αιτιατική πτώση  ονομαστική πτώση)
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

90. Παράδειγμα
Υ Ρ Π.Α.
Η γέφυρα κατασκευάστηκε από τους εργάτες.
Οι εργάτες κατασκεύασαν τη γέφυρα.
Υ Ρ Α
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

91. Χρόνοι που χρηςιμοποιοφμε
ςτη διήγηςη
Γ.Φ.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

92. Οι χρόνοι που χρηςιμοποιοφμε
ςτη διήγηςη είναι:
 ο ενεςτώτασ
 ο παρατατικόσ
 ο αόριςτοσ
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

93. Διηγηματικόσ ή ιςτορικόσ ενεςτώτασ
 Όταν διηγούμαςτε μια ιςτορία, για να
κάνουμε πιο ζωηρό την περιγραφή μασ,
χρηςιμοποιούμε ςυχνά τον ενεςτώτα
αντί για παρατατικό ή αόριςτο.
 Ο ενεςτώτασ αυτόσ λέγεται
διηγηματικόσ ή ιςτορικόσ ενεςτώτασ.
π.χ.
Ανούγει την πόρτα, ξεχύνεται ςτο δρόμο.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

94. Ιςτορικόσ ή διηγηματικόσ αόριςτοσ
Ο αόριςτοσ έχει πολλέσ χρήςεισ. Δηλώνει:
 ϋναρξη
 επανϊληψη
 διϊρκεια κ.ά.
 Σε διηγήςεισ χρηςιμοποιούμε τον ιςτορικό
ή διηγηματικό αόριςτο.
π.χ.
Το τρένο κοντοζύγωςε και ςταμϊτηςε.
Σφύριξε δυο φορέσ και ξεκύνηςε ξανά.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

95. Παρατατικόσ
 Ο παρατατικόσ δηλώνει πωσ αυτό που
ςημαίνει το ρήμα γινόταν ςτο παρελθόν
εξακολουθητικϊ.
π.χ.
Περπατούςε μερόνυχτα.
Κάθε Κυριακή έπαιζαν μαζύ.
Δημιουργός: Γιάννης Φερεντίνος

96. Δημοτικό Σχολείο Μενιδίου Αμφιλοχίας
Σχ. Έτος: 2012-13
Γλώσσα ΣΤ΄ ¨Τελικές προτάσεις¨
Υπεύθυνος τάξης: Γεωργακόπουλος Ανδρέας
Σήμερα,
κάλεσα τον
υδραυλικό, για
να φτιάξει τη
βρύση.
Τρέχω να
προλάβω το
ταξί.
Οι τελικές προτάσεις
αρχίζουν με το για να ή
το να και φανερώνουν
σκοπό.
Κάλεσα τον υδραυλικό
με σκοπό να μας φτιάξει
τη βρύση.
Τρέχω, με σκοπό να
προλάβω το ταξί.
Χωρίζονται με κόμμα
όταν αρχίζουν με το για
να.

97. τελικές
να βουλητικές
να
ΠΩΣ ΤΙΣ ΞΕΧΩΡΙΖΟΥΜΕ;
Οι βουλητικές προτάσεις αρχίζουν με το να και ποτέ με το για να.
Ένας πρακτικός τρόπος είναι να βάλουμε στη θέση του να το για να,
αν γίνεται τότε είναι τελική, αν όχι είναι βουλητική.
για να Βουλητική
για να Τελική
Για να εξασκηθείς, πάτησε ΕΔΩ

98. Επαναληπτικό 9ης Ενότητας – Συσκευές
Παγκαλάκης Γεώργιος
25 Ιαν.
Όνομα : ___________________________
1. Να γίνει σύνθεση του στερητικού α (ν) με τις παρακάτω λέξεις :
Σταθερός : ………………………………………… άξιος : ………………………………………
Εφικτός : …………………………………………… καθαρός : ……………………………………
Σαφής : ……………………………………………. Ορατός : ………………………………………
Καλυμμένος : …………………………………… σημαντικός : ……………………………………
Μυαλωμένος : ………………………………….. τέλειος : …………………………………………
Ηττημένος : …………………………………….. έτοιμος : ………………………………………..
Φιλόξενος : …………………………………….. θεμιτός : ………………………………………..
Ισχυρός : ………………………………………….. ομιλητικός : …………………………………….
Μεροληπτικός : ………………………………… επαρκής : …………………………………………
Οπλισμένος : …………………………………….. όμοιος : ……………………………………………..
2. Να βρεις και να υπογραμμίσεις στις παρακάτω προτάσεις τα υποκείμενα .
 Το τραγούδι τους συγκίνησε το ακροατήριο .
 Το κάστρο παρέμενε για χρόνια ακατοίκητο .
 Ο γεωπόνος εξέτασε τα φυτά .
 Την παράσταση έκλεψε το μικρό γατάκι.
 Το σπίτι φροντίζει η πιστή οικονόμος .
3. Ξεχώρισε τις παρακάτω δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με το (να)
σε αυτές που είναι βουλητικές και σε αυτές που είναι τελικές .
 Θέλει να γίνει διάσημη . ( …………………………………………..)
 Της μίλησε για να την καθησυχάσει. ( ……………………………………………….)
 Το θέαμα ήταν εντυπωσιακό μα κατάλαβαν πως μπορεί να κινδυνεύσουν .
(……………………………………….)

99. Επαναληπτικό 9ης Ενότητας – Συσκευές
Παγκαλάκης Γεώργιος
25 Ιαν.
 Θέλουν να αποδείξουν την αξία τους . ( …………………………………………….)
 Καθυστερούν για να αποφύγουν την εκδίκαση της υπόθεσής τους από το
δικαστήριο . ( ……………………………………………………………..)
 Τους κάλεσαν στο γραφείο για να τους μιλήσουν . ( ………………………………….)
4. Σχημάτισε προτάσεις με το ( να ) ή ( για να ) όπως στο παράδειγμα .
 Δουλεύει υπερωρίες / συντηρώ / οικογένεια .
Δουλεύει υπερωρίες για να συντηρήσει την οικογένειά του.
 Οι κυβερνήσεις των δυο χωρών αποφάσισαν / συνεργάζομαι / προστασία του
περιβάλλοντος .
………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………….
 Δεν την ενημέρωσε / γιορτή / κάνω έκπληξη .
………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………….
5. Συμπλήρωσε τα κενά με τα κατάλληλα γράμματα και τόνισε όπου χρειάζεται .
« Η πόλη αυτή είναι ξακουστ…….. για την εντυπωσιακή οικονομική της ανάπτ……ξη
την τελευταία δεκαετία. Στο δυτικό τμήμα της , σε μια τεράστια επίπεδη επιφάν…….α
εκτείνεται η βιομ…….χανική ζώνη . Ανάμεσα στους δαιδαλ……δ……ς της δρόμους
δεκάδες εργ…….στάσια καταναλ…….νουν αχόρταγα πετρ…….λ…….ο και ορ…..κτά και
παρασκευάζουν κάθε είδους προϊόντα από κονσέρβες και πλαστικά δοχ…….α έως
υπολογ……στές και εξαρτ…….ματα τηλεπικ…..νωνιακών δικτ……ων . Μεγάλο μέρος
των προϊόντων αυτών πωλείται στο εξωτερικό μέσω του διαδ…..κτύου . Οι ετ…..ρίες
που δραστηριοποιούνται στην περιοχή αυτή διαθέτουν γραφ…….α σε δεκάδες
ευρ……..παϊκές πρωτεύουσες. Μέλη της επιστ…….μονικής κ……νότητας βλέπουν
φιλύποπτα τις πρόσφατες εξαγγελίες για επέκταση της βιομ……..χανικής ζώνης και
στο ανατολικό τμήμα της πόλης. Προσπαθούν να αναχ……..τίσουν την
βιομηχανοποίηση της πόλης πράγμα που θα σ……μαινε την υποβάθμ….σή της ».

100. Κοντόπουλος Γεώργιος - Παιδαράκη Δάφνη
ΟΝΟΜΑ: 18-2-2008
Επαναληπτικό στη Γλώσσα
( Ενότητα 9)
1)Ορθογραφία:________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
2) Δώστε οδηγίες χρήσης μιας ηλεκτρικής συσκευής ( προσοχή στις εγκλίσεις που θα
χρησιμοποιήσετε).
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
3) Τι είναι τελικές προτάσεις, πως τις ξεχωρίζουμε από τα αντικείμενα που έχουν μπροστά το
να;
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
4) Να σημειώσετε δίπλα από τις παρακάτω προτάσεις ποιες είναι τελικές και ποιες έχουν
αντικείμενα με το να:
α) Όταν φύγεις να πάρεις τα βιβλία σου. ( )

101. Κοντόπουλος Γεώργιος - Παιδαράκη Δάφνη
β) Θα μιλήσω με τον Βασίλη να μάθω τα αποτελέσματα των αγώνων. ( )
γ) Ελπίζω να `ρθεις να μου πεις τα νέα. ( )
δ) Ελπίζω να δεις την ταινία. ( )
ε) Το σπίτι ήταν χτισμένο στην κορυφή του λόφου να βλέπει το δάσος. ( )
5) Να γράψετε τις εγκλίσεις των παρακάτω ρημάτων: Νικώ, κρύβομαι, τρέχω, παίζω, πλένομαι.
( προσοχή στις μετοχές).
Οριστική Υποτακτική Προστακτική Απαρέμφατο Μετοχή
6) Αφηγηθείτε με λίγα λόγια μια περιπέτειά σας με τη χρονομηχανή.( Προσέχω τα πρόσωπα
της ιστορίας , τον τόπο, τις ενέργειες που κάνω, τα αποτελέσματα των ενεργειών, το τέλος της
ιστορίας).
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________

102. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: _______________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 9ΗΣ
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Στο παρακάτω κείμενο να υπογραμμίσετε τις τελικές και τις
βουλητικές προτάσεις και στη συνέχεια να συμπληρώσετε τον
πίνακα που ακολουθεί:
Βέβαια στο χωριό δεν είναι όλα ιδανικά. Υπάρχουν κι εκεί αρκετά
προβλήματα. Τα σημαντικότερα είναι η απομόνωση και η έλλειψη υποδομής. Οι
κάτοικοι είναι αναγκασμένοι να κατεβαίνουν συνεχώς στην κοντινότερη πόλη, για
να προμηθευτούν τα απαραίτητα, να κάνουν τις συναλλαγές τους με τις δημόσιες
υπηρεσίες, να επισκεφτούν τους γιατρούς και να αγοράσουν φάρμακα. Το χειμώνα
μάλιστα η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη, καθώς αποκλείονται για μέρες από
τα χιόνια.
Τέτοιου είδους δυσκολίες δεν αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στις μεγάλες
πόλεις. Εκτός απ’ αυτό, τους δίνονται ευκαιρίες για μόρφωση, αλλά και για
διασκέδαση: πανεπιστήμια, τεχνικές σχολές, φροντιστήρια, αλλά και καφετέριες,
εστιατόρια, μουσεία, κινηματογράφοι και θέατρα μπορούν να βελτιώσουν το
βιοτικό τους επίπεδο. Παράλληλα τους προσφέρονται και περισσότερες
δυνατότητες για επαγγελματική αποκατάσταση. Αυτές οι προοπτικές ωθούν τους
νέους κυρίως να εγκαταλείψουν το χωριό και να εγκατασταθούν μόνιμα στην
πόλη, για να σπουδάσουν και να εργαστούν.
Τελικές προτάσεις Βουλητικές προτάσεις
2. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με βουλητικές ή τελικές προτάσεις,
γράφοντας στην παρένθεση τι είδους πρόταση είναι καθεμία.
 Πήγε στον οδοντίατρο ____________________________________ ( )
 Μου τηλεφώνησε και μου πρότεινε __________________________ ( )
 Παραδέχτηκε ότι δεν μπορούσε _____________________________ ( )
 Ο οδηγός έστριψε γρήγορα το τιμόνι __________________________ ( )
 Φωνάξαμε τον υδραυλικό __________________________________ ( )
 Οι μαθητές ήθελαν _______________________________________ ( )
 Μετά από καιρό επιθυμούσε _________________________________ ( )

103. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: _______________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
3. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, όπως στο παράδειγμα:
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
Ρήματα Ενεστώτας Αόριστος
ακούω άκουγε - ακούγετε άκουσε - ακούστε
γράφω
φυσώ
ξεχνώ
ραντίζω
ανάβω
απλώνω
λύνομαι
δέχομαι
σκέφτομαι
ντύνομαι
αρνούμαι
κοιμάμαι
4. Να γράψετε τις παρακάτω οδηγίες με διαφορετικούς τρόπους,
όπως στο παράδειγμα.
 Αφήνετε τις τσάντες στο ταμείο.
Αφήστε τις τσάντες στο ταμείο.
Να αφήνετε τις τσάντες στο ταμείο.
Αφήνουμε τις τσάντες στο ταμείο.
 Διαβάζετε καλά τις οδηγίες.
__________________________________
__________________________________
__________________________________
 Ψήνετε το φαγητό σε δυνατή φωτιά.
__________________________________
__________________________________
__________________________________
 Χτυπάτε καλά τα αβγά.
__________________________________
__________________________________
__________________________________

104. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_______________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
Κριτήριο αξιολόγησης 9ης
ενότητας
1. Ακούω και γράφω:
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
2. Συμπλήρωσε τη συνταγή με την προστακτική αορίστου στο β’ προσ. πληθυντικού.
Χυλοπίτες με λουκάνικα και πιπεριές.
Κόβουμε τα λουκάνικα σε ροδέλες, τα τηγανίζουμε σε μέτρια φωτιά, προσθέτουμε το
κρεμμύδι και κατόπιν την πιπεριά. το αλατοπίπερο, τα ντοματάκια και 2 ποτήρια νερό.
Βράζουμε για 15 λεπτά. Τοποθετούμε σε πυρέξ τα λουκάνικα με τη σάλτσα και 3 ποτήρια
νερό και βάζουμε το πυρέξ στο φούρνο. Μόλις αρχίσει να βράζει, ρίχνουμε τα ζυμαρικά
και τα αφήνουμε 10 λεπτά στους 220 C. Ανακατεύουμε τα ζυμαρικά καλά κατά
διαστήματα. Σβήνουμε το φούρνο, πασπαλίζουμε με τυρί και σερβίρουμε αμέσως.
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________

105. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_______________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
3. Στις παρακάτω φράσεις να υπογραμμίσετε τα ρήματα και να συμπληρώσετε τον
πίνακα.
 Ο ήλιος λάμπει και δε διστάζει ούτε στιγμή να παίξει σαν μικρό παιδάκι με τα βότσαλα
της ακροθαλασσιάς, κάνοντάς τα να αστράφτουν και να μοιάζουν με χρυσά φλουριά.
 «Ανεβείτε αμέσως στο λεωφορείο και καθίστε στις θέσεις σας, γιατί αναχωρούμε σε
πέντε λεπτά. Μπορείτε να φορέσετε τις ζώνες ασφαλείας», είπε ο οδηγός στους
επιβάτες.
 Στη μάχη της Αλαμάνας, οι Έλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν το τουρκικό πεζικό και
ιππικό που υπερείχε αριθμητικά.
 Τηλεφωνήστε μου αύριο το πρωί, για να σας ενημερώσω για την υπόθεσή σας,
απάντησε η υπάλληλος.
 Σε περίπτωση πυρκαγιάς καλέστε το 199, για να ειδοποιήσετε την Πυροσβεστική.
Οριστική Υποτακτική Προστακτική
4. Να υπογραμμίσεις τις βουλητικές και τις τελικές προτάσεις του κειμένου και στη
συνέχεια να συμπληρώσεις τον πίνακα.
«Καθόμαστε στον παλιό νερόλακκο της πάπιας, κοντά στο σπίτι του γεωργού, και μόλις
ανατείλει το φεγγάρι, αρχίζουμε. Είναι τόσο μαγευτικό το τραγούδι μας που όλοι
ξαγρυπνούν, για να μας ακούσουν. Στ’ αλήθεια, χθες μόλις άκουσα τη γυναίκα του
γεωργού να λέει στη μητέρα της ότι δεν μπόρεσε να κλείσει μάτι όλη νύχτα εξαιτίας μας.
Είναι εξαιρετικά ικανοποιητικό να ανακαλύπτεις πόσο δημοφιλής είσαι». […..] «Ελπίζω να
έρθεις να μας δεις στο νερόλακκο της πάπιας. Φεύγω τώρα, για να πάω στις θυγατέρες
μου. Έχω έξι όμορφες θυγατέρες και φοβάμαι τόσο πολύ μήπως πάει ο Λούτσος και τις
βρει. Αυτός ο Λούτσος είναι σωστό τέρας και δε θα διστάσει να πάει να τις κολατσίσει,
Άντε τώρα, σε χαιρετώ. Χάρηκα την κουβέντα μας πάρα πολύ, σε διαβεβαιώνω».
Όσκαρ Ουάιλντ, Ο εγωιστής γίγαντας
Τελικές προτάσεις Βουλητικές προτάσεις

106. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_______________________________________________ ΤΑΞΗ ΣΤ
Παλάνης Αθανάσιος
5. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με βουλητικές ή τελικές προτάσεις, γράφοντας στην
παρένθεση τι είδους πρόταση είναι καθεμία.
 Ήρθα στην Ελλάδα, _____________________________________ ( )
 Θα ήθελα πολύ ______________________________________ ( )
 Δεν ήρθε μαζί μας στον κινηματογράφο _________________________ ( )
 Αποφεύγουμε να τρώμε πολύ _____________________________ ( )
 Θα ήταν καλό ________________________________________ ( )
 Σηκώθηκε τρέχοντας ____________________________________ ( )
6. Το παρακάτω κείμενο είναι γραμμένο στο παρόν. Προσπάθησε να το ξαναγράψεις
χρησιμοποιώντας παρελθοντικούς χρόνους.
Βρίσκομαι στο αεροδρόμιο του Ελσίνκι και προσπαθώ απεγνωσμένα να βρω μια καντίνα
για να αγοράσω μια πορτοκαλάδα. Εντοπίζω εν τέλει ένα μηχάνημα και αρχίζω να
ετοιμάζω τα απαραίτητα κέρματα. Κι όμως! Το μηχάνημα δεν έχει κερματοδέκτη. Μένω
απορημένος και προσπαθώ να καταλάβω τι συμβαίνει. Το μηχάνημα δε δείχνει να
δέχεται ούτε πιστωτικές κάρτες, ούτε νομίσματα, ούτε χαρτονομίσματα. Πάνω που
ετοιμάζομαι να φύγω ενοχλημένος για το ιδιότυπο χιούμορ των Φιλανδών, βλέπω να
πλησιάζει ένας άνδρας, στέκεται δίπλα στο μηχάνημα και βγάζει το κινητό του τηλέφωνο.
Καλεί έναν αριθμό, περιμένει λίγο χωρίς να μιλάει, πατάει ένα δύο πλήκτρα, το κλείνει
και ξαφνικά… το μηχάνημα προσφέρει ένα κουτάκι πορτοκαλάδα. Ο άνθρωπός μας το
παίρνει και αρχίζει να απομακρύνεται ψύχραιμος, λες και δεν έχει συμβεί τίποτε το
παράξενο. Προσπαθώ να συνέλθω από την έκπληξη. Πλησιάζω και προσπαθώ να
καταλάβω τι έχει συμβεί. Και πράγματι τίποτα το παράξενο δεν έχει συμβεί. Το
συγκεκριμένο μηχάνημα προσφέρει αναψυκτικά, μόνο αν πάρω το τηλέφωνο και
πληκτρολογήσω τον κατάλληλο κωδικό. Η πορτοκαλάδα χρεώνεται στον λογαριασμό του
κινητού μου, αντί να πρέπει να ρίχνω κάθε φορά τα κέρματα. Τελικά όλα αυτά τα
παράξενα έχουν ένα μόνο σκοπό, να εξυπηρετηθώ γρήγορα.
Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο, Τεύχος Γ’, εκδ. ΟΕΔΒ
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

107. ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ
Νο: 5
Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία:
Καλογερά Ευτυχία
1. Τοποθετώ τα ουσιαστικά των παρενθέσεων στον σωστό τύπο, βάζοντας και το
άρθρο όπου χρειάζεται:
Στους ……………………………… (διάδρομος) ……………………………… (κτίριο) ακούγονται
……………………………… (αντίλαλος).
Συναντήθηκε με τους ……………………………… (πρέσβης) το επιτελείο των ………………………………
(πρύτανης) για την επίλυση των ……………………………… (πρόβλημα) της διεθνούς
……………………………… (συνεργασία).
Οι ……………………………… (μυς) ……………………………… (άνθρωπος) αποτελούν το μυϊκό του
σύστημα.
Η θεωρία ……………………………… (ηχώ) διδάσκεται στην Ε΄ τάξη.
Σε αυτή ……………………………… (παράγραφος) της ……………………………… (εγκύκλιος)
αναφέρονται οι ……………………………… (επέτειος) και οι ……………………………… (μήνας) των
……………………………… (περίοδος) που δε θα λειτουργούν τα σχολεία.
Το πώς διασπώνται τα ……………………………… (οξύ) είναι ένα από τα πιο συχνά
……………………………… (λάθος) των ……………………………… (μαθητής).
2. Γράφω τις παθητικές μετοχές των ρημάτων:
Πίνω ………………………………………… Λέω …………………………………………
Βάφω ………………………………………… Δανείζω …………………………………………
Δεσμεύω ………………………………………… Γίνομαι …………………………………………
Τελειώνω ………………………………………… Μαθαίνω …………………………………………
3. Συμπληρώνω τα κενά βάζοντας τα ρήματα των παρενθέσεων στο:
α) β΄ πληθυντικό πρόσωπο της Συνοπτικής Προστακτικής:
……………………………… (Τοποθετώ) την τηλεόραση με την οθόνη προς τα κάτω σε μαλακή
επιφάνεια.
……………………………… (Προστατεύω) την οθόνη από τυχόν φθορές.
……………………………… (Συναρμολογώ) τα εξαρτήματα του σώματος της βάσης με το
κάλυμμα βάσης της τηλεόρασης.
……………………………… (Ενώνω) την τηλεόραση με τη βάση.
……………………………… (Σφίγγω) καλά τις τέσσερις βίδες στις οπές στο πίσω μέρος της
τηλεόρασης.
(Από βιβλιαράκι οδηγιών για τηλεόραση)

108. ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ
Νο: 5
Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία:
Καλογερά Ευτυχία
β) β΄ πληθυντικό πρόσωπο της Εξακολουθητικής Υποτακτικής:
……………………………… (Τοποθετώ) την τηλεόραση με την οθόνη προς τα κάτω σε μαλακή
επιφάνεια.
……………………………… (Προστατεύω) την οθόνη από τυχόν φθορές.
……………………………… (Συναρμολογώ) τα εξαρτήματα του σώματος της βάσης με το
κάλυμμα βάσης της τηλεόρασης.
……………………………… (Ενώνω) την τηλεόραση με τη βάση.
……………………………… (Σφίγγω) καλά τις τέσσερις βίδες στις οπές στο πίσω μέρος της
τηλεόρασης.
(Από βιβλιαράκι οδηγιών για τηλεόραση)
4. Κάνω σύνταξη:
Θα γνωρίσουμε Έλληνες μετανάστες στην Τουρκία, που βρήκαν καταφύγιο στην Πόλη.
Θα ήθελα πολύ να το σκεφτώ για να μην πάρω βιαστικές αποφάσεις.
Ένα πράγμα επιθυμώ, να είναι καλά και να πραγματοποιήσει τα όνειρά του.
Πατήστε το κουμπί για να δείτε ποιος σας κάλεσε ενώ λείπατε.
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

109. Κορτσαλιουδάκη Κατερίνα
Διαγώνισμα στην 9η
ενότητα ( Συσκευές )
Ονοματεπώνυμο: ___________________________________________________________
1. Συμπληρώνω τα κενά των παρακάτω λέξεων:
λ__τουργία, θυμ__θ__τε, αφ__ρώ, εσ__τερικός, μεταλ__κός, σ__ρματα,
καλ__δια, γ__άλινος, φωτ__νός, διαδ__κτ__ο, π__κνώνω, προλαβ__νω,
δ__δαλ__δης, απ__λητικός, θαρ__ώ
2. Τι σημαίνουν οι παρακάτω λέξεις:
μετέωρος: _____________________________________________________
αναχαιτίζω: _____________________________________________________
σπεύδω: ________________________________________________________
σαλεύω: _________________________________________________________
προσωπάρχης: ______________________________________________________
3. Ολοκληρώνω το νόημα των παρακάτω φράσεων, συμπληρώνοντας με τελικές
προτάσεις:
Ανυπομονούσα το μεσημέρι να πάω στο σπίτι ________________________________
_____________________________________________________________________
Διάβασα νωρίς όλα τα μαθήματά μου _______________________________________
______________________________________________________________________
Πηγαίνω τρεις φορές την εβδομάδα στον στίβο _______________________________
_____________________________________________________________________
Αγόρασα μια καινούρια, δερμάτινη μπάλα __________________________________
______________________________________________________________________
4. Συμπληρώνω τον παρακάτω πίνακα με τα ρήματα χωρίς να αλλάξω πρόσωπο σε
κανένα από αυτά:
Οριστ. Ενεστώτα Υποτ. Ενεστώτα Οριστ. Αορίστου Υποτ. Αορίστου
περπατούν
εγκατέλειψαν
εξαντλούμαστε
προλάβαμε
συνεργάζομαι
σταμάτησες

110. Κορτσαλιουδάκη Κατερίνα
5. Συμπληρώνω τον παρακάτω πίνακα με τα ρήματα χωρίς να αλλάξω πρόσωπο σε
κανένα από αυτά:
Οριστ. Ενεστώτα Προστ. Ενεστώτα Οριστ. Αορίστου Προστ. Αορίστου
ακούτε
γκρέμισες
κατεβαίνεις
συλλαβίσετε
διαβάζουμε
προχώρησες
6. Συμπληρώνω τα ρήματα με τις κατάλληλες καταλήξεις:
Ζυγ__στε τις ντομάτες στον δεύτερο πάγκο.
Τοποθετ__στε μπαταρίες στη συσκευή για να δουλέψει.
Οι μπαταρίες πρέπει να τοποθετ__θούν με σωστό τρόπο.
Προχωρ__στε στο διάδρομο και αν__ξτε χώρο στους επιβάτες πίσω σας.
Ποτ__στε τα λουλούδια και σκαλ__στε τη γλάστρα ελαφρά.
Σταθ__τε στην ουρά και περιμένετε τη σειρά σας.
Προμηθευτ__τε εισιτήριο από την ταμία του κινηματογράφου .
7. Κάνω συντακτική αναγνώριση στην παρακάτω πρόταση: (χωρίζω και προτάσεις)
Η Μαρία ήταν έτοιμη να πάει στο χωριό και να συναντήσει ξανά τον αγαπημένο
παππού και τη λατρεμένη γιαγιά που είχε επιθυμήσει πάρα πολύ.
8. Ξαναγράφω το παρακάτω κείμενο μετατρέποντας τα ρήματα σε προστακτική
αορίστου στο β’ πληθυντικό πρόσωπο:
Βγάζουμε το νέο μολύβι από τη συσκευασία του, ξύνουμε προσεκτικά τη μύτη του,
δοκιμάζουμε να γράψουμε σ ‘ ένα πρόχειρο χαρτί και ξεκινάμε να σκιαγραφούμε το
σχέδιο που βλέπουμε μπροστά μας. Μόλις ολοκληρώσουμε τη σκιαγράφηση είμαστε
έτοιμοι να ζωγραφίσουμε το σχέδιο. Τέλος δείχνουμε το αποτέλεσμα στο δάσκαλό μας
και δεχόμαστε την κριτική του.
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________

111. Δημοτικό Ονοματεπώνυμο:
1
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Επαναληπτικό διαγώνισμα Γλώσσας.
1. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων με το κατάλληλο επίθετο
από την παρένθεση στο σωστό τύπο. (δηλητηριώδης, διεθνής, διμερής, αλματώδης,
συγγενής, καρδιοπαθής, προσεχής, υγιής, απλανής, μανιώδης)
 Η κίνηση του διεθνούς αεροδρομίου είναι μεγάλη.
 Η τεχνολογία πραγματοποίησε πρόοδο.
 Τον μήνα θα γίνει στην Θράκη ιατρικό συνέδριο.
 Ο Στέφανος και εγώ είμαστε μακρινοί
 Τα φίδια είναι επικίνδυνα.
 Πριν αρχίσουν το κάπνισμα ήταν . Δυστυχώς, όπως συμβαίνει με
τους καπνιστές, τώρα είναι και οι δύο .
 Μη με κοιτάζεις με βλέμμα .
 Τα οφέλη της συμφωνίας είναι πολλά.
2. Να σημειώσεις δίπλα από κάθε φράση (Κ) για την κυριολεξία και (Μ) για την
μεταφορά.
 καυτό φαγητό ( Κ )
 κοφτερό μυαλό ( )
 το φως του ήλιου ( )
 σιδερένια θέληση ( )
 το φως της ψυχής ( )
 κοφτερό μαχαίρι ( )
 σιδερένια κάγκελα ( )
3. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τη μετοχή παθητικού
παρακειμένου των ρημάτων που βρίσκονται σε παρένθεση.
 Ήταν τόσο ευτυχισμένη (ευτυχής), που άρχισε ν΄ αγκαλιάζει και να φυλάει όλον
τον κόσμο.
 Είσαι πολύ (γελώ) αν νομίζεις ότι θα καθίσω με
(σταυρώνω) τα χέρια.
 Επειδή ήταν πολύ (κουράζω), δεν μπόρεσε να έρθει μαζί μας.
 Το χωράφι ήταν καλά (σκάβω).
 Ο ( βραβεύω) ηθοποιός λατρεύτηκε από το κοινό.

112. Δημοτικό Ονοματεπώνυμο:
2
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
4. Να αφαιρέσεις κάποιες λέξεις από τις παρακάτω προτάσεις, ώστε να μετατραπούν
από επαυξημένες σε απλές.
 Ο δυνατός άνεμος έσκισε τη γαλανόλευκη σημαία.
Ο άνεμος έσκισε τη σημαία
 Η Μαρία, η φίλη μου, χτύπησε με το αυτοκίνητο.
 Ο καθηγητής των μαθηματικών εξετάζει το Στέφανο μισή ώρα.
 Ο καθαρός αέρας του δάσους είναι πάντα αναζωογονητικός.
5i. Να μετατρέψεις το παρακάτω κείμενο στο παρελθόν.
Αύριο θα πάμε εκδρομή. Θα ξεκινήσουμε το πρωί και θα φτάσουμε νωρίς στο
βουνό. Όλη την ημέρα θα παίζουμε. Εγώ θα ψάξω για κρυψώνες. Το μεσημέρι θα
ψήσουμε μπριζόλες. Θα χωνέψουμε γρήγορα και θα γυρίσουμε πριν το σούρουπο.
ii) Να μετατρέψεις τώρα το παραπάνω κείμενο στην προστακτική.
6. Να αναγνωρίσεις ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι τελικές ή βουλητικές
(δηλαδή έχουν λειτουργία αντικειμένου).
 Πάρε μεγάλο κόσκινο να κοσκινίσεις το αλεύρι. ( τελική )
 Σας προτείνω να το σκεφτείτε καλύτερα. ( )
 Κάλεσε ένα ειδικό για να κουρδίσει το πιάνο. ( )
 Του έκανα σινιάλο να μην πλησιάσει. ( )
 Δεν πρόκειται να ξαναγίνει κάτι τέτοιο. ( )
 Ανυπομονώ να τον δω από κοντά. ( )
 Έστειλαν στρατό και στόλο να προστατέψουν την περιοχή. ( )

113. dam 1
Ονοματεπώνυμο: ___________________________________________
Ημερομηνία: ___________________________ Τάξη: ΣΤ΄
Mastermind (Μαστερμάιντ)
Περιεχόμενα
Βάση Μαστερμάιντ, 96 καρφάκια Συνδυασμού σε 8 χρώματα, 15 μικρά κόκκινα καρφάκια Ένδειξης, 15 μικρά
άσπρα καρφάκια Ένδειξης.
Σκοπός του παιχνιδιού
Το Μαστερμάιντ δίνει την ευκαιρία σε κάθε παίκτη να νικήσει τον αντίπαλό του, βρίσκοντας το μυστικό
συνδυασμό.
Για τον Κρυπτογράφο (αυτός που βάζει το μυστικό συνδυασμό): Στόχος του είναι να βάλει ένα μυστικό
συνδυασμό, που θα είναι πολύ δύσκολο να τον βρει ο αντίπαλός του. Ο συνδυασμός του μπορεί να αποτελείται
από καρφάκια όποιου από τα 8 χρώματα θέλει.
Για τον Αποκρυπτογράφο (αυτός που προσπαθεί να αποκαλύψει τον κρυμμένο συνδυασμό): Πρέπει να βρει
το μυστικό συνδυασμό, με τις λιγότερες δυνατές προσπάθειες. Έχει μέχρι 12 προσπάθειες, για να βρει το
συνδυασμό του αντιπάλου του.
Παίζοντας το παιχνίδι
Οι παίκτες συμφωνούν πόσες παρτίδες θα παίξουν και αποφασίζουν ποιος θα βάλει πρώτος το μυστικό
συνδυασμό. Αυτός ο παίκτης θα τοποθετήσει μια σειρά με καρφάκια Συνδυασμού (το μυστικό συνδυασμό) στις
τρύπες πίσω από την ασπίδα.
Αφού οριστεί ο συνδυασμός, ο Αποκρυπτογράφος προσπαθεί να βρει σωστά το χρώμα και τη θέση των
κρυμμένων καρφιών του Συνδυασμού και τοποθετεί μια σειρά με καρφάκια στη βάση του Μαστερμάιντ.
Έπειτα από κάθε προσπάθεια ο Κρυπτογράφος τον ενημερώνει για τα αποτελέσματα της προσπάθειάς του
ως εξής: Τοποθετεί ένα κόκκινο καρφάκι Ένδειξης στις ειδικές τρύπες, όταν ένα καρφάκι Συνδυασμού είναι στο
σωστό χρώμα και θέση. Ένα λευκό καρφάκι Ένδειξης, για κάθε καρφάκι Συνδυασμού σωστού χρώματος σε
λάθος θέση και αφήνει μια κενή τρύπα ένδειξης για κάθε καρφάκι λάθος χρώματος.
Εάν ο Αποκρυπτογράφος βρει το συνδυασμό, ο Κρυπτογράφος αποκαλύπτει τον κρυμμένο συνδυασμό,
υπολογίζουν τη βαθμολογία και αλλάζουν ρόλους.
Βαθμολογία
Στο τέλος κάθε παρτίδας, ο Κρυπτογράφος παίρνει ένα βαθμό για κάθε γραμμή με καρφάκια Συνδυασμού που
έχει τοποθετήσει ο Αποκρυπτογράφος.
Ποιος κερδίζει το παιχνίδι
Ο παίκτης με τη μεγαλύτερη βαθμολογία στο τέλος του παιχνιδιού είναι ο νικητής.
Οδηγίες από το παιχνίδι Μαστερμάιντ, διασκευή

114. dam 2
α. Ποιος είναι ο ρόλος του Κρυπτογράφου και ποιος του Αποκρυπτογράφου;
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
β. Πώς ενημερώνει ο Κρυπτογράφος τον Αποκρυπτογράφο για τις προσπάθειές του να βρει το συνδυασμό;
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
γ. Πώς υπολογίζεται η βαθμολογία και ποιος ορίζεται νικητής του παιχνιδιού;
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
1. Στις παρακάτω περιόδους να εντοπίσεις τις εξαρτημένες προτάσεις που αρχίζουν με το «να» και να
σημειώσεις στις παρενθέσεις αν πρόκειται για τελικές ή βουλητικές (λειτουργούν ως αντικείμενα).
 Πάρε το μεγάλο κόσκινο να κοσκινίσεις το αλεύρι. ( _______________________ )
 Δεν πρόκειται να ξαναγίνει κάτι τέτοιο. ( _______________________ )
 Κάλεσε έναν ειδικό να φτιάξει την τηλεόραση. ( _______________________ )
 Η κούραση τον έκανε να σταματήσει το τρέξιμο. ( _______________________ )
 Ελπίζω να έρθεις μαζί μου στην εκδρομή. ( _______________________ )
 Σας προτείνω να το σκεφτείτε καλύτερα. ( _______________________ )
 Πλήθος ανθρώπων μαζεύτηκε να ακούσει την ομιλία. ( _______________________ )
 Ζυγίζει το κρέας να μας πει πόσο κάνει. ( _______________________ )
 Τα παιδιά πότιζαν καθημερινά τα δέντρα να μην ξεραθούν. ( _______________________ )
2. Σημείωσε δίπλα σε κάθε πρόταση την έγκλιση που χρησιμοποιεί (οριστική, υποτακτική ή
προστακτική). Στη συνέχεια ξαναγράψε την πρόταση και στις άλλες εγκλίσεις. Για την υποτακτική και

115. dam 3
προστακτική να χρησιμοποιήσεις β΄ πληθυντικό πρόσωπο ενώ για την οριστική α΄ πληθυντικό
πρόσωπο.
 Λειτουργήστε τη συνδεδεμένη συσκευή. ( _____________________ )
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
 Να επιλέξετε το κανάλι που επιθυμείτε. ( _____________________ )
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
 Κλείνουμε τη συσκευή από το διακόπτη. ( _____________________ )
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
3. Στις παρακάτω οδηγίες ασφαλείας της τηλεόρασης χρησιμοποιείται άλλοτε προστακτική και άλλοτε
υποτακτική έγκλιση. Προσπάθησε να τις ξεχωρίσεις και να τις γράψεις στην κατάλληλη στήλη.
• Να μην ανοίγετε το εξωτερικό περίβλημα και το πίσω κάλυμμα της τηλεόρασης.
• Για τη συντήρησή της να απευθύνεστε μόνο σε ειδικευμένους τεχνίτες.
• Καθαρίστε την τηλεόραση μ’ ένα ελαφρά υγρό ύφασμα και τοποθετήστε την σε μια ασφαλή και στέρεη βάση.
• Για να αποσυνδέσετε την τηλεόραση από την πρίζα, τραβήξτε την από το φις και ποτέ από το καλώδιο.
• Να μην τοποθετείτε βαριά αντικείμενα πάνω στην τηλεόραση. Κρατήστε την μακριά από θερμά και υγρά μέρη.
Υποτακτική έγλιση Προστακτική έγκλιση
4. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω ρημάτων με ι, η, υ ή ει.
 Για περισσότερες πληροφορίες επικοινων__στε μαζί μας στο τηλέφωνο 999-999999.
 Συγκεντρωθ___τε όλοι στην αυλή και σχηματ__στε δυάδες.
 Μπ___τε στην κλήρωση της εκπομπής και κερδ__στε πλούσια δώρα.
 Αφ__στε κατά μέρος τις παρεξηγήσεις, λ__στε τις διαφορές σας και ζ__στε ξανά μαζί ευτυχισμένοι.
 Εμφαν__στε το συνδυασμό σας και υπολογ__στε τη βαθμολογία.
Είμαστε και οι
πρώτοι!!! Πετάει
η ομάδα!!!

116. dam 4
Φανταστείτε ότι υπήρχε μια χρονομηχανή. Αφηγηθείτε μια περιπέτειά σας. (Θυμηθείτε να πείτε πού
ταξιδέψατε, τα πρόσωπα που συναντήσατε, την αρχή, τη συνέχεια και το τέλος της ιστορίας καθώς και τα
συναισθήματα και τις σκέψεις σας.)
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________

117. Σιμίκογλου Ελένη
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Ονοματεπώνυμο: ……………………………………………….
Άσκηση 1. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με το σωστό τύπο της παθητικής μετοχής
του ρήματος που βρίσκεται στην παρένθεση!
• Ήρθε να μου ζητήσει συγγνώμη σαν τη …………………… (βρέχω) γάτα.
• Όλοι θα συμμετέχουμε στο «Κυνήγι του …………………… (κρύβω) θησαυρού».
• Λουλούδια…………………… (ποτίζω), διακόπτες ……………………. (κατεβάζω),
βαλίτσες …………………… (φορτώνω), έτοιμοι για αναχώρηση!
• Βρήκαμε τους τοίχους φρέσκο ……………………… (βάφω) και όλα τα έπιπλα
……………………… (τοποθετώ) στη θέση τους.
Άσκηση 2. Στις παρακάτω περιόδους να υπογραμμίσεις τις εξαρτημένες προτάσεις που
αρχίζουν με το σύνδεσμο «να» και να σημειώσεις αν πρόκειται για τελικές ή
βουλητικές!
• Ο παππούς ανέβηκε στο τρακτέρ να οργώσει το χωράφι. ………………………….
• Δεν ήθελα να πάω μόνη μου στα γενέθλια της Μαρίας. …………………………
• Μπορείτε να μου πείτε πόσο κοστίζει αυτή η μπλούζα; ………………………….
• Γύρισε πίσω να πάρει την ομπρέλα του. ………………………….
• Σας προτείνω να το σκεφτείτε καλύτερα. …………………………
• Ο Κώστας μάζεψε χρήματα να αγοράσει υπολογιστή. ………………………….
Άσκηση 3. Να ξαναγράψεις τις παρακάτω οδηγίες στο β’ πρόσωπο πληθυντικού στην
Προστακτική Αορίστου!
• Αθροίζουμε τους αριθμούς. → …………………………………………
• Χτενιζόμαστε και πλενόμαστε καλά. → …………………………………………
• Επιλέγουμε τη σωστή απάντηση. → ………………………………………
• Προσπαθούμε άλλη μία φορά. → ……………………………………
• Δεν κινούμαστε και δε φωνάζουμε. → …………………………………………
• Βγαίνουμε από την τάξη και μπαίνουμε στη σειρά.
→ …………………………..………………………………

118. Σιμίκογλου Ελένη
Άσκηση 4. Να υπογραμμίσεις τις αντωνυμίες και να τις αναγνωρίσεις!
• Ξέρεις ποιο είναι το αγαπημένο μου χρώμα; ……………………………………
• Όποιος θέλει να σηκωθεί στον πίνακα, ας σηκώσει το χέρι! ………………………………
• Τίποτα δε φοβήθηκε όταν μπήκε σε εκείνη τη σπηλιά. …………………………………
• Αυτή η κασετίνα είναι δικιά μου! ……………………………………
• Τους είπε την αλήθεια αλλά κανείς δε τον πίστεψε. ……………………………………….
Άσκηση 5. Να μεταφέρεις τις προτάσεις στον Αόριστο!
• Τι συμβαίνει εδώ; ……………………………
• Η Πρωτομαγιά συμπίπτει με το Πάσχα. …………………………………………
• Ο Γιώργος εισάγεται εσπευσμένα στο Νοσοκομείο. …………………………………
Άσκηση 6. Να αναγνωρίσεις συντακτικά τις υπογραμμισμένες λέξεις των προτάσεων!
• Πήγαμε στο σπίτι της γιαγιάς. …………………………… …………………………
• Αυτό το πουκάμισο είναι του πατέρα. ………………………… ……………………….
• Χθες αγόρασα της Μαίρης ένα βιβλίο. ……………………… ……………………….
Άσκηση 7. Ο μικρός Πινόκιο έχει εξαφανιστεί με μια χρονομηχανή. Αφηγηθείτε με
συντομία τις περιπέτειες στις οποίες μπορεί να έχει μπλέξει.

119. επανάληψη 9 19/12/2017
θεόδωρος Μανησιώτης
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Ενότητα 9η
: Συσκευές
Όνομα: ......................................
1. Να υπογραμμίσεις τις δευτερεύουσες προτάσεις και να πεις ποιες είναι
τελικές και ποιες βουλητικές.
• Ήθελε να τρέξω.
• Μου ζήτησε να μη μιλήσω!
• Έπρεπε να ήσουν εκεί, να τον καμαρώσεις.
• Μου αρέσει να διαβάζω βιβλία με περιπέτειες.
• Μου ζήτησε να της δανείσω τα βιβλία μου.
• Η μεγάλη του επιθυμία ήταν να ταξιδέψει στη Αυστραλία.
2. Να βρείτε πώς χρησιμεύουν οι δευτερεύουσες βουλητικές προτάσεις
(αντικείμενο, υποκείμενο ή επεξήγηση):
• Ήθελα να σε ακούσω λίγο.
• Χρειάζεται να δίνεις σωστές οδηγίες.
• Αυτό πρέπει να προσέχεις, να μην τρέχεις με το ποδήλατο.
• Αποφάσισε να τους αφήσει ελεύθερους.
• Λέει να μείνει στο χωριό του ένα μήνα.
• Είχε μια κρυφή επιθυμία, να τον αγαπούν όλοι.
• Πρέπει να επιστρέψεις νωρίς.
3. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο
τύπο των επιθέτων που δίνονται μέσα στην παρένθεση:
(αειθαλής, μεγαλοπρεπής, διαπρεπής, στοιχειώδης, ανεπιτυχής, διεθνής,
ιδεώδης, δημοφιλής, δαιδαλώδης, δασώδης, ακριβής)
 Ύστερα από πολλές ............. προσπάθειες αναγκάστηκε τελικά ν'
αλλάξει τα σχέδια του.
 Παρακολούθησε την ομιλία του ............... επιστήμονα.
 Τα σύνορα των κρατών καθορίστηκαν με την υπογραφή...συνθηκών.
 Χάθηκαν στους ...................... δρόμους της πόλης.
 Επισκέφτηκαν τα.............. βασιλικό ανάκτορα.
 Κανείς μας δε γνωρίζει την ......... χρονολογία γέννησης του…………….…….
.......................................................... ηθοποιού.

120. επανάληψη 9 19/12/2017
θεόδωρος Μανησιώτης
 Η πορτοκαλιά είναι ..................... δέντρο.
 Οι συνθήκες εργασίας σ' αυτή την επιχείρηση είναι ..
 Οι οικολόγοι κατήγγειλαν την εκμετάλλευση της ... περιοχής.
 Δεν έδειξε απέναντι τους ούτε το ..... σεβασμό.
4. Συμπληρώνω τις προτάσεις με το σωστό τύπο της παθητικής μετοχής
των ρημάτων που βρίσκονται στο πλαίσιο:
Κρατούσε το γράμμα μέσα στα ………………….. από το κρύο χέρια του.
Η άσκηση ήταν ………………………. στον πίνακα.
Πού έχεις …………………. τις καραμέλες;;
Τα εισιτήρια για τη συναυλία είναι……………………….. εδώ κι ένα μήνα.
Η αίθουσα είναι ……………………… για τη γιορτή.
Έλεγξε αν υπάρχουν ………………….. φώτα πριν φύγεις.
5. Γράφω με διαφορετικό τρόπο τις οδηγίες της παρακάτω χειροτεχνίας:
 Ενώστε τα 4 σύρματα των
φύλλων σ’ ένα κοτσάνι.
___________________________________________
___________________________________________
Να ντύσετε το κοτσάνι με ταινία.
___________________________________________
__________________________________________
Κολλάμε το τριφύλλι σε μια κάρτα.
__________________________________________
__________________________________________
πουλώ, κρύβω,
στολίζω,
παγώνω,
ανάβω, γράφω

121. http://e-didaskalia.blogspot.gr
Επαναληπτικές ασκήσεις στη Γλώσσα για την 9η ενότητα
ΣΤ' Δημοτικού (Συσκευές).
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Ενότητα 9η
: Συσκευές
Όνομα: ......................................
1. Να υπογραμμίσεις τις δευτερεύουσες προτάσεις και να πεις ποιες είναι
τελικές και ποιες βουλητικές.
• Ήθελε να τρέξω.
• Μου ζήτησε να μη μιλήσω!
• Έπρεπε να ήσουν εκεί, να τον καμαρώσεις.
• Μου αρέσει να διαβάζω βιβλία με περιπέτειες.
• Μου ζήτησε να της δανείσω τα βιβλία μου.
• Η μεγάλη του επιθυμία ήταν να ταξιδέψει στη Αυστραλία.
2. Να βρείτε πώς χρησιμεύουν οι δευτερεύουσες βουλητικές προτάσεις
(αντικείμενο, υποκείμενο ή επεξήγηση):
• Ήθελα να σε ακούσω λίγο.
• Χρειάζεται να δίνεις σωστές οδηγίες.
• Αυτό πρέπει να προσέχεις, να μην τρέχεις με το ποδήλατο.
• Αποφάσισε να τους αφήσει ελεύθερους.
• Λέει να μείνει στο χωριό του ένα μήνα.
• Είχε μια κρυφή επιθυμία, να τον αγαπούν όλοι.
• Πρέπει να επιστρέψεις νωρίς.
3. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο
τύπο των επιθέτων που δίνονται μέσα στην παρένθεση:
(αειθαλής, μεγαλοπρεπής, διαπρεπής, στοιχειώδης, ανεπιτυχής, διεθνής, ιδεώδης,
δημοφιλής, δαιδαλώδης, δασώδης, ακριβής)

122. http://e-didaskalia.blogspot.gr
Ύστερα από πολλές ............. προσπάθειες αναγκάστηκε τελικά ν' αλλάξει
τα σχέδια του.
Παρακολούθησε την ομιλία του ................. επιστήμονα.
Τα σύνορα των κρατών καθορίστηκαν με την υπογραφή συνθηκών.
Χάθηκαν στους......................... δρόμους της πόλης.
Επισκέφτηκαν τα................ βασιλικό ανάκτορα.
Κανείς μας δε γνωρίζει την.......... χρονολογία γέννησης
του…………….……. ηθοποιού.
Η πορτοκαλιά είναι......................... δέντρο.
Οι συνθήκες εργασίας σ' αυτή την επιχείρηση είναι.
Οι οικολόγοι κατήγγειλαν την εκμετάλλευση της.. περιοχής.
Δεν έδειξε απέναντι τους ούτε το..... σεβασμό.
4. Συμπληρώνω τις προτάσεις με το σωστό τύπο της παθητικής μετοχής των
ρημάτων που βρίσκονται παρακάτω:
πουλώ, κρύβω,
στολίζω, παγώνω,
ανάβω, γράφω
Κρατούσε το γράμμα μέσα στα ………………….. από το κρύο χέρια του.
Η άσκηση ήταν ………………………. στον πίνακα.
Πού έχεις …………………. τις καραμέλες;;
Τα εισιτήρια για τη συναυλία είναι……………………….. εδώ κι ένα μήνα.
Η αίθουσα είναι ……………………… για τη γιορτή.
Έλεγξε αν υπάρχουν ………………….. φώτα πριν φύγεις.
5. Γράφω με διαφορετικό τρόπο τις οδηγίες της παρακάτω χειροτεχνίας:
Ενώστε τα 4 σύρματα των
φύλλων σ’ ένα κοτσάνι.
___________________________________________
___________________________________________
Να ντύσετε το κοτσάνι με ταινία.
___________________________________________
__________________________________________
Κολλάμε το τριφύλλι σε μια κάρτα.
__________________________________________
__________________________________________

123. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 9
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΔΙΟΡΘΩΣΗ
Α
Ακούω και γράφω:
ιστοσελίδα, διαδίκτυο, ηλεκτρονικό
ταχυδρομείο, μήνυμα, αποκωδικοποιητής,
ψηφιακό σήμα, παγκόσμιος ιστός, ασφαλής
πλοήγηση.
Β
Συμπλήρωσε τις καταλήξεις της προστακτικής με
η,ι,υ.
Παρακολουθήστε το μάθημα!
Μέσα από το internet αναζητήστε πληροφορίες.
Ξεκινήστε από τώρα και μετρήστε ως το 100!
Αρχίστε να γράφετε και υπογραμμίστε τα ρήματα.
Ξύστε τα μολύβια σας και σβήστε τα λάθη σας.
Ακουμπήστε τα κουτιά και συναρμολογήστε
τα έπιπλα.
Γ
ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ
Ας φτιάξουμε ένα βάζο με λουλούδια για να
διακοσμήσουμε το τραπέζι μας.

124. Βρες ένα παλιό βάζο, πλύνε το καλά και άφησέ το
να στεγνώσει.Κόλλησε επάνω του μικρά
αντικείμενα και πολύχρωμα
χαρτιά.Χρωμάτισε μόνος σου κάποια απ'αυτά.Όταν
η κόλλα στεγνώσει,άπλωσε με ένα μαλακό πινέλο
βερνίκι σε όλο το βάζο.Μόλις στεγνώσει κι αυτό,
το βάζο θα έχει γίνει γυαλιστερό κι όμορφο.
1. Υπογράμμισε τα ρήματα που δίνουν οδηγία.
2. Γράψε τις οδηγίες στην προστακτική,έχοντας
κατά νου ότι απευθύνεσαι σε πολλούς φίλους σου.
Φτιάξτε ένα βάζο με λουλούδια για να
διακοσμήσετε το τραπέζι σας.
Βρείτε ένα παλιό βάζο, πλύνετέ το καλά
και αφήστε το να στεγνώσει. Κολλήστε επάνω του
μικρά αντικείμενα και πολύχρωμα
χαρτιά. Χρωματίστε μόνοι σας κάποια απ'αυτά.
Όταν η κόλλα στεγνώσει, απλώστε με ένα μαλακό
πινέλο βερνίκι σε όλο το βάζο. Μόλις στεγνώσει κι
αυτό, το βάζο θα έχει γίνει γυαλιστερό κι όμορφο.
Δ
Σημείωσε Τ για τις τελικές προτάσεις και Β για
τις βουλητικές.
Πήγαμε στο γήπεδο για να παίξουμε μπάλα. Τ
Σας αρέσει να αστειεύεστε! Β
Όλοι θέλετε να φύγετε γρήγορα. Β
'Εκλεισε το μάτι κι ένιωσε να του φτιάχνει η
διάθεση. Β
Πληρώνομαι για να εργάζομαι. Τ
Θα έπρεπε να ήμουν εκεί. Β
Έσκυψε στη μηχανή για να δει τη ζημιά. Τα
Αναρτήθηκε από ΚΩΣΤΑΣ ΜΕΣΑΖΟΣ

125. Ιωαννίδης Νικόλαος
9ο Επαναληπτικό Γλώσσας ΣΤ΄ΤΑΞΗ 1
ΟΝΟΜΑ:____________________________
1) Να συμπληρώσεις τα κενά και να τονίσεις όπου χρειάζεται:
-Τραβ_ξτε το σχοινί και ύστερα αφ_στε το.
-Συγκεντρωθ_τε όλοι στην αυλή και σχηματ_στε ομάδες.
-Μπ_τε στην κλήρωση και κερδ_στε δώρα.
-Μυρ_στε τη νέα κολόνια της εταιρείας και αφεθ_τε στο άρωμά της.
-Δ_τε αν είναι ανοιχτό.
-Κρατηθ_τε απ΄τις χειρολαβές.
2) Να υπογραμμίσεις τις δευτερεύουσες βουλητικές και να σημειώσεις τον
συντακτικό ρόλο (υποκείμενο, αντικείμενο, κύρια και δευτερεύουσα πρόταση).
-Δεν πρόκειται να του κάνω τη χάρη.
-Η γιαγιά συνηθίζει να μας τηλεφωνεί κάθε βράδυ.
-Απαγορεύεται να μπαίνετε σ΄αυτόν τον χώρο.
-Δεν ήταν ανάγκη να φωνάζεις έτσι.
-Ο πατέρας προσπαθούσε να μας το κρύψει.
-Αξίζει να προσπαθήσεις.
3) Να αναγνωρίσεις ποιες είναι βουλητικές και ποιες τελικές προτάσεις.
-Πες της να πάρει το κόσκινο, να κοσκινίσει το αλεύρι.
-Κάλεσε έναν ειδικό να κουρδίσει το πιάνο.
-Δεν πρόκειται να ξαναγίνει.
-Πλησίασα να το δω από κοντά.
-Προτίμησε να καθίσει μόνος του.
-Δεν ήταν ανάγκη να έρθεις.
-Επιτρέπεται η είσοδος.

126. Ιωαννίδης Νικόλαος
2
4) Ξαναγράψε τις οδηγίες στον β΄πληθυντικό αριθμό της υποτακτικής και
προστακτικής αορίστου.
Οριστική: Χρησιμοποιούμε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.
Υποτακτική: ___________________________________________________
Προστακτική: __________________________________________________
Οριστική: Δεν αφήνουμε τις συσκευές ανοιχτές.
Υποτακτική: ___________________________________________________
Προστακτική: __________________________________________________
5) Συμπλήρωσε:
_______________ (Ηχογραφώ-προστακτική αορίστου) μια λέξη και έπειτα
_____________ (προφέρω-προστακτική αορίστου) αυτή τη φωνητική εντολή για
____________ (ανοίγω-υποτακτική αορίστου) μια εφαρμογή, _____________
(ενεργοποιούμαι-υποτακτική αορίστου) ένα προφίλ ή ______________ (καλώ-
υποτακτική αορίστου) έναν αριθμό.
6) Να γράψεις την προστακτική (ενεστώτα-αορίστου) των ρημάτων:
κρατώ ____________ ______________ ______________ ______________
κρατιέμαι __________ ______________ ______________ _____________
θεωρώ ___________ ______________ ______________ ______________
θεωρούμαι _________ ______________ ______________ ______________
7) Συμπλήρωσε τα κενά:
-Μη χρησιμοποι_τε τις παλιές μπαταρίες.
-Χρησιμοποι_στε το χρονόμετρο για να καθυστερ_σετε τη λήψη, ώστε να μπορ_τε να
φωτογραφηθ_τε.
-Σεβαστ_τε τους κανόνες συμπεριφοράς.
-Συντονιστ_τε, πατώντας τα πλήκτρα.

128. Ενότητα 9
συσκευές

129. σελ.
391
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Προστακτική και Υποτακτική
Θεωρία:
Εγκλίσεις είναι οι διαφορετικές μορφές που παίρνει το ρήμα, ώστε
να εκφραστεί η στάση, η διάθεση του ομιλητή.
Οι προσωπικές εγκλίσεις είναι τρεις:
 Η Οριστική δηλώνει ένα γεγονός βέβαιο, πραγματικό. Η άρνηση σχηματί-
ζεται με το ‘δεν’.
Ποτίζω τα λουλούδια.
Δεν ποτίζω τα λουλούδια.
 Η Υποτακτική δηλώνει ένα γεγονός που επιθυμούμε ή περιμένουμε να γί-
νει. Για να τη σχηματίσουμε την Υποτακτική βάζουμε μπροστά από το
ρήμα το να, το ας ή κάποιον από τους συνδέσμους για να, πριν, όταν, άμα,
προτού, εάν, αν, μήπως. Σχηματίζει Ενεστώτα, Αόριστο και Παρακείμενο.
Η άρνηση σχηματίζεται με το ‘μη(ν)’.
Ενεστώτας / Εξακολουθητική: Να ποτίζω τα λουλούδια / Ας ποτίζω τα λουλούδια.
Να μην ποτίζω τα λουλούδια.
Αόριστος / Συνοπτική:Να ποτίσω τα λουλούδια / Ας ποτίσω τα λουλούδια.
Να μην ποτίσω τα λουλούδια / Ας μην ποτίσω τα λουλούδια.
Παρακείμενος: Να έχω ποτίσει τα λουλούδια / Ας έχω ποτίσει τα λουλούδια.

130. σελ.
392
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Να μην έχω ποτίσει τα λουλούδια / Ας μην έχω ποτίσει τα λουλούδια.
 Η Προστακτική φανερώνει προσταγή, επιθυμία, παράκληση ή ευχή. Σχη-
ματίζει Ενεστώτα, Αόριστο και σπάνια Παρακείμενο σε δύο μόνο πρόσω-
πα: β’ ενικό και β’ πληθυντικό. Για να σχηματίσουμε την άρνηση βάζουμε
το ‘μη(ν)’ και δανειζόμαστε τους τύπους της Υποτακτικής.
Ενεστώτας / Εξακολουθητική: Πότιζε τα λουλούδια / Ποτίζετε τα λουλούδια.
Μην ποτίζεις τα λουλούδια / Μην ποτίζετε τα λουλούδια.
Αόριστος / Συνοπτική: Πότισε τα λουλούδια / Ποτίστε τα λουλούδια.
Μην ποτίσεις τα λουλούδια / Μην ποτίσετε τα λουλούδια.
Παρακείμενος: Έχε ποτισμένα τα λουλούδια / Έχετε ποτισμένα τα λουλούδια.
Μην έχεις ποτισμένα τα λουλούδια / Μην έχετε ποτισμένα τα λουλούδια.
* Για την Προστακτική μπορείτε να ανατρέξετε επίσης στην θεωρία του Συντακτι-
κού και της Ορθογραφίας της 4η
ενότητας του βοηθήματος και στο αντίστοιχο βίντεο.

131. σελ.
393
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να αναγνωρίσετε την έγκλιση των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:
- Η Άννα μου είπε: «Δέσε καλά τα κορδόνια σου».
_________________________________________________________________
- Θα περιμένω να περάσει η βροχή και μετά θα φύγω.
_________________________________________________________________
- Να είστε προσεκτικοί για να μην κάνετε κανένα λάθος στο διαγώνισμα.
_________________________________________________________________
- Από την περασμένη εβδομάδα έχω ξεκινήσει να γυμνάζομαι.
_________________________________________________________________
- Ας ξεκινήσουμε νωρίς αύριο.
_________________________________________________________________
- Κάθε μέρα, η δασκάλα λέει: «Βγάλτε τα τετράδιά σας για να γράψουμε ορθο-
γραφία.»
_________________________________________________________________
- Πρόσεχε πώς θα περάσεις το δρόμο.
_________________________________________________________________

132. σελ.
394
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
- Κάθε μέρα, να ποτίζετε τα λουλούδια για να μην ξεραθούν.
_________________________________________________________________
- Αύριο το πρωί, ποτίστε τα λουλούδια.
_________________________________________________________________
- Η θάλασσα φαίνεται καθαρή.
_________________________________________________________________
2. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
τραγουδάς
στολίστε
να ακούς
γράψε
αντιγράψαμε
μεθύσατε
να προτιμούν
δανείζεις
να ονομάσετε
απόβαλε
απόβαλλε

133. σελ.
395
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να γράψετε τρεις προτάσεις με το ρήμα χορεύω, βάζοντάς το κάθε φορά σε
διαφορετική έγκλιση.
Οριστική: _________________________________________________________
Υποτακτική: _______________________________________________________
Προστακτική: ______________________________________________________
4. Να συμπληρώσετε το κείμενο με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων.
Έτσι έζησα μόνος, χωρίς κανένα που μαζί του __________(μπορώ)
__________(μιλώ) πραγματικά, μέχρι που έξι μήνες πριν, __________(έχω- α’ ενι-
κού) ένα ατύχημα πάνω από την έρημο της Σαχάρας. Κάτι __________(σπάω) στον
κινητήρα του αεροπλάνου μου και καθώς __________(έχω –άρνηση) μαζί μου ούτε
μηχανικό, ούτε ταξιδιώτες, __________(ετοιμάζομαι) __________(κάνω) ολομόνα-
χος, μια δύσκολη επισκευή.
Το πρώτο βράδυ λοιπόν __________(κοιμάμαι) πάνω στην άμμο, χίλια μίλια μα-
κριά από κάθε κατοικημένη περιοχή. __________(είμαι) πολύ πιο απομονωμένος
απ’ όσο ένας ναυαγός πάνω σε μια σχεδία καταμεσής στον απέραντο ωκεανό. Έτσι,
__________(είμαι- άρνηση) καθόλου δύσκολο __________(φαντάζομαι- β’ πληθ.)
την έκπληξή μου όταν χαράματα, με __________(ξυπνώ) μια παράξενη σιγανή φω-
νούλα που __________(λέω):
- Αν __________(έχω – β’ πληθ.) την καλοσύνη. __________(ζωγραφίζω) μου
ένα μικρό αρνάκι!
- Ε!
- __________(ζωγραφίζω) μου ένα αρνάκι, παρακαλώ!
__________(τινάζομαι) όρθιος σαν __ με __________(χτυπώ) κεραυνός.
__________(τρίβω) τα μάτια μου. __________(κοιτάζω) με επιμονή. Και

134. σελ.
396
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
__________(βλέπω) ένα πολύ παράξενο μικροσκοπικό ανθρωπάκι που με
__________(παρατηρώ) προσεκτικά.
Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερύ,
Ο Μικρός Πρίγκιπας

135. σελ.
397
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγο-
νται με το «να» / Τελικές & Βουλητικές προτάσεις
Θεωρία:
Επιρρηματικές – Ονοματικές Προτάσεις
Επιρρηματικές προτάσεις:
Είναι οι προτάσεις που προσδιορίζουν συνήθως το ρήμα μιας πρότασης και λει-
τουργούν ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί ανάλογα με το αν δίνουν πληροφορίες
σχετικά με το χρόνο, την αιτία, το σκοπό κλπ.
Οι επιρρηματικές προτάσεις είναι:
Αιτιολογικές
Χρονικές
Υποθετικές
Αποτελεσματικές/ συμπερασματικές
Παραχωρητικές
Εναντιωματικές
Τελικές
Επιρρηματικές αναφορικές

136. σελ.
398
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ονοματικές προτάσεις:
Είναι οι προτάσεις που χρησιμοποιούνται ως όροι τη πρότασης: Υποκείμενο, Α-
ντικείμενο στο ρήμα της ανεξάρτητης και Επεξήγηση, Προσδιορισμός σε κάποιο
ουσιαστικό ή αντωνυμία της ανεξάρτητης πρότασης.
Οι ονοματικές προτάσεις είναι:
Ειδικές
Βουλητικές
Ενδοιαστικές
Πλάγιες ερωτηματικές
Ονοματικές αναφορικές
* Μπορείτε να βρείτε τη θεωρία για τις ανεξάρτητες και εξαρτημένες προτάσεις γε-
νικά στο Συντακτικό της 4ης
ενότητας του βοηθήματος.
Τελικές προτάσεις
Οι τελικές είναι εξαρτημένες επιρρηματικές προτάσεις που δείχνουν τον σκοπό.
Εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους για να, να.
Παράδειγμα:
Φωνάζει δυνατά για να τον ακούν όλοι.
Έσκυψε να πιάσει το μολύβι.
Βουλητικές προτάσεις
Οι βουλητικές είναι εξαρτημένες ονοματικές προτάσεις που εκφράζουν επιθυμία,
σχεδιασμό ή ευχή. Εισάγονται με το μόριο να.

137. σελ.
399
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Συμπληρώνουν ρήματα:
Βουλητικά (θέλω, επιθυμώ)
Κελευστικά (διατάζω, προειδοποιώ)
Απαγορευτικά (απαγορεύω, εμποδίζω)
Αισθητικά (βλέπω, ακούω)
Απρόσωπα (πρέπει, αξίζει)
* Όταν το ρήμα είναι απρόσωπο, η εξαρτημένη πρόταση λειτουργεί ως Υποκεί-
μενο
Πρέπει να φύγουμε.
Ρ Υ
Συμπληρώνουν ακόμα:
Ουσιαστικά ή επίθετα με παρόμοια σημασία με τα παραπάνω ρήματα (ανάγκη,
διαταγή, πρόθυμος)
Είμαι πρόθυμος να σε βοηθήσω.
Αντωνυμίες σε ουδέτερο (συνήθως γένος)
* Όταν συμπληρώνουν προθέσεις, οι βουλητικές προτάσεις και χωρίζονται από
την ανεξάρτητη με κόμμα.
Αυτό, να επισκεφθούμε τον παππού, το ήθελα κι εγώ.
Προθέσεις με ή χωρίς άρθρο (χωρίς, αντί, από το)
* Μαζί με προθέσεις, οι βουλητικές προτάσεις λειτουργούν συνήθως ως επιρρη-
ματικοί προσδιορισμοί.
Από το να θυμώσεις, προτιμούσα να το συζητήσουμε.
* Προσοχή: Δεν μπερδεύω τις τελικές προτάσεις (δηλώνουν σκοπό) που εισάγο-
νται με τον σύνδεσμο ‘να’ με τις βουλητικές (δηλώνουν επιθυμία). Για να τις ξεχω-

138. σελ.
400
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ρίσω μπορώ στη θέση του ‘να’ να βάλω το σύνδεσμο ‘για να’ ή τη φράση ‘με σκοπό
να’. Αν ταιριάζει, τότε η πρόταση είναι τελική!
Παράδειγμα:
Ήρθα να διαβάσω (= Ήρθα για να διαβάσω / με σκοπό να διαβάσω) Τελική
Θέλω να διαβάσω (Τι θέλω; να διαβάσω) Η πρόταση ‘να διαβάσω’ είναι
Αντικείμενο του ρήματος ‘θέλω’. Το ρήμα είναι βουλητικό. Άρα, η πρόταση είναι Βου-
λητική.
Δείτε και το βίντεο για τις Τελικές και Βουλητικές προτάσεις:

139. σελ.
401
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε το είδος
τους.
Έφυγε γρήγορα να προλάβει το λεωφορείο. : ______________
Σκέφτηκα να σου φέρω λίγα λουλούδια. : ______________
Θα με βοηθήσεις να μαζέψω για να προλάβω την ταινία; : ______________
Το καλύτερο είναι αυτό, να κοιμόμαστε νωρίς. : ______________
Μην κάνετε φασαρία για να μην ενοχλείτε την Ιωάννα. : ______________
Θα ήθελα να φύγω. : ______________
Αυτό έχει ανάγκη, να γνωρίσει νέους φίλους. : ______________
Θα μείνω σπίτι να ξεκουραστώ. : ______________
Ενδέχεται να γράψουμε διαγώνισμα αύριο. : ______________
Κανονίσαμε να συναντηθούμε στις 7 το απόγευμα. : ______________
Απαγορεύεται να καπνίζετε στο χώρο αυτό. : ______________
Ένα πράγμα δεν ανέχομαι, να με κοροϊδεύουν. : ______________
Έρχονται να μας νικήσουν. : ______________
Προσπαθούν να μας νικήσουν. : ______________
2. Να γράψετε τον συντακτικό ρόλο των ονοματικών προτάσεων της παραπάνω
άσκησης.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

140. σελ.
402
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
3. Να γράψετε 3 τελικές προτάσεις.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
4. Να γράψετε 3 βουλητικές προτάσεις, οι οποίες θα έχουν διαφορετικό συντα-
κτικό ρόλο μέσα στην πρόταση (Υποκείμενο ή Αντικείμενο ή Επεξήγηση ή
Προσδιορισμός).
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

141. σελ.
403
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προστακτικής
Θεωρία:
Θυμάμαι από την 4η
ενότητα
Στην Ενεργητική Φωνή
Το (ι) πριν την κατάληξη της Προστακτικής γράφεται:
 με –η αν το ρήμα τελειώνει σε –ώ αγάπησε, αγαπήστε
 με –ι αν το ρήμα τελειώνει σε –ιζω χώριζε, χωρίζετε / χώρισε, χωρίστε
Προσέχω τις εξαιρέσεις: άθροιζε, αθροίζετε / άθροισε, αθροίστε
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ
στολίζω στόλιζε
στολίζετε
στόλισε
στολίστε
τραγουδώ τραγούδα
τραγουδάτε
τραγούδησε
τραγουδήστε
αγαπώ αγάπα
αγαπάτε
αγάπησε
αγαπήστε
δανείζω δάνειζε
δανείζετε
δάνεισε
δανείστε
δακρύζω δάκρυζε
δακρύζετε
δάκρυσε
δακρύστε

142. σελ.
404
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Στην Παθητική Φωνή
Στο β’ πληθυντικό το –είτε γράφεται με ‘ει’ ντυθείτε
ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
στολίζομαι στολίσου
στολιστείτε
δανείζομαι δανείσου
δανειστείτε
δένομαι δέσου
δεθείτε
* Άρα, θυμάμαι γενικά για την Προστακτική
- είτε
- Αν το ρήμα τελειώνει σε –ίζω, κρατάω το (i) που έχει (στολίζω, αθροίζω, κατακλύ-
ζω)
- Αν το ρήμα τελειώνει σε –ώ βάζω ‘η’. Προσέχω τις εξαιρέσεις: μεθώ- μέθυσε
* Προσοχή: Δεν μπερδεύω την ορθογραφία της Ενεργητικής Προστακτικής με
την ορθογραφία της Παθητικής Οριστικής των ρημάτων σε –ώ / -ούμαι (β’ συζυγίας,
β’ τάξης)
Θεωρώ στην Προστακτική = Θεώρησε / Θεωρήστε
Παράδειγμα:
Θεώρησε / Θεωρήστε ότι αυτή η πρόταση είναι σωστή.
Θεωρούμαι στην Οριστική = Θεωρείσαι / Θεωρείστε

143. σελ.
405
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Παράδειγμα: Θεωρείσαι ο καλύτερος στο ποδόσφαιρο.
Θεωρείστε οι καλύτεροι παίκτες.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα περισσότερα ρήματα στην Οριστική Αορίστου παίρνουν αύξηση. Η
αύξηση παραμένει ΜΟΝΟ στην Οριστική. Στις άλλες εγκλίσεις (Υποτακτική, Προ-
στακτική) η αύξηση φεύγει.
* Στα σύνθετα ρήματα η αύξηση μπαίνει ανάμεσα στην πρόθεση και το ρήμα (λέγε-
ται εσωτερική αύξηση):
αντιγράφω αντέγραψα
ΠΡΟΣΟΧΗ:
Στην Προστακτική η εσωτερική αύξηση φεύγει.
αντέγραψα αντίγραψε
(Το ίδιο συμβαίνει και στην Υποτακτική: αντέγραψα να αντιγράψω)
Για να μην κάνουμε το συχνό αυτό λάθος (να βάζουμε εσωτερική αύξηση στη Συ-
νοπτική Προστακτική) μπορούμε να σχηματίζουμε πρώτα την Υποτακτική και στη
συνέχεια να βάζουμε την κατάληξη της Προστακτικής.
Παράδειγμα:
αντέγραψα να αντιγράψω αντίγραψε
ΟΡΙΣΤΙΚΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑ
ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΗ
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ
ΑΟΡΙΣΤΟΥ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
γράφεις γράφε έγραψες γράψε
αντιγράφεις αντίγραφε αντέγραψες αντίγραψε

144. σελ.
406
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Μπορείτε επίσης να ανατρέξετε στο βίντεο για την Προστακτική στην Ορθογραφία
της 4ης
ενότητας.

145. σελ.
407
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να συμπληρώσετε τα κενά. Όλα τα ρήματα βρίσκονται στην Προστακτική.
ντυθ__τε κρατ__σου αγάπ__σε τρέξ__
καθάρ__σε κοιμ__ σου κατεβ__τε δάν__σε
ντ__σου μεθ__στε κρατ__θ__τε φροντ__στε
παρατήρ__σε επωφελ__θ__τε βεβαι__σου βεβαι__θ__τε
προσπαθ__τε προσπαθ__στε αγνο__στε θεωρ__στε
στερηθ_τε δαν__στε δαν__στ__τε πρ__ξτε
2. Να γράψετε σε ποια έγκλιση βρίσκονται τα παρακάτω ρήματα.
περιποιήσου: __________________
περιποιείσαι: __________________
επίτρεψε: __________________
διάγραψε: __________________
περιποιηθείτε: __________________
απόβαλε: __________________
στερείστε: __________________
ανάθεσε: __________________
προσποιήσου: __________________
στερήστε: __________________
αθλείσαι: __________________
προσποιείσαι: __________________
κατέγραψε: __________________

146. σελ.
408
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ειδοποιείστε: __________________
ειδοποιήστε: __________________
επέβαλε: __________________

147. σελ.
409
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Λέξεις ξένης προέλευσης
Θεωρία:
Σήμερα, χρησιμοποιούμε διάφορες λέξεις που προέρχονται από ξέ-
νες γλώσσες και όχι από την ελληνική. Τέτοιες λέξεις χρησιμοποιούνται στα αθλή-
ματα, στο διαδίκτυο αλλά και γενικά στο λεξιλόγιό μας.

148. σελ.
410
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ασκήσεις:
1. Να αντικαταστήσετε τις ξένες λέξεις με ελληνικές λέξεις ή φράσεις.
σέρβις: ______________________________
κομπιούτερ: ______________________________
φάουλ: ______________________________
αβαντάζ: ______________________________
σλόγκαν: ______________________________
ντεμοντέ: ______________________________
σόου: ______________________________
τρικ: ______________________________
γκάλοπ: ______________________________
ασανσέρ: ______________________________
μπάσκετ: ______________________________
ντεμπούτο: ______________________________
πουρμπουάρ: ______________________________

149. σελ.
411
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς δίνουμε οδηγίες / Πότε χρησιμοποιούμε Προστακτική και
πότε Υποτακτική
Θεωρία:
Για να δώσουμε οδηγίες χρησιμοποιούμε:
 Οριστική Ενεστώτα
Περιγράφουμε σε κάποιον τι πρέπει να κάνει και του το ζητάμε πολύ ευγενικά.
Παράδειγμα: Διαβάζουμε προσεκτικά τις οδηγίες.
 Υποτακτική Ενεστώτα ή Αορίστου
Ζητάμε ή προτρέπουμε κάποιον να κάνει κάτι.
Παράδειγμα: Να διαβάζεις προσεκτικά τις οδηγίες.
Να διαβάσεις προσεκτικά τις οδηγίες.
 Προστακτική Ενεστώτα ή Αορίστου
Ζητάμε άμεσα και επιτακτικά από κάποιον να κάνει κάτι.
Παράδειγμα: Διάβαζε προσεκτικά τις οδηγίες.
Διάβασε προσεκτικά τις οδηγίες.
* Οι οδηγίες πρέπει να είναι σαφείς, σύντομες και σωστές.
* Οι οδηγίες πρέπει να δίνονται με τη σειρά και σταδιακά.

150. σελ.
412
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
* Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σκίτσα ή εικόνες για να γίνουν πιο κατανοη-
τές οι οδηγίες.
* Χρησιμοποιούμε την έγκλιση που χρειάζεται ανάλογα με το ύφος που θέλουμε
να έχουμε.
* Προσέχουμε την ορθογραφία στις καταλήξεις τις Προστακτικής.
Πώς δίνουμε οδηγίες για μια συσκευή ή παιχνίδι
Θεωρία:
 Περιγράφουμε τη συσκευή / το παιχνίδι.
 Δίνουμε οδηγίες για την ασφαλή χρήση της συσκευής
 Δίνουμε οδηγίες για την πρώτη φορά που θα χρησιμοποιηθεί η συσκευή.
 Δίνουμε αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο λειτουργίας.
 Δίνουμε συμβουλές για τη συντήρηση και το καθάρισμα της συσκευής / του
παιχνιδιού.
Πώς δίνουμε πληροφορίες και οδηγίες για το διαδίκτυο
Θεωρία:
Για να δώσουμε πληροφορίες για το διαδίκτυο:
 Δίνουμε οδηγίες για το πώς να βρούμε μια διεύθυνση και να την επισκε-
φθούμε.

151. σελ.
413
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
 Δίνουμε οδηγίες για το πώς να περιηγούμαστε σε μια ιστοσελίδα που μας
ενδιαφέρει.

152. σελ.
414
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ανάπτυξη Λόγου:
1. Ποιο είναι το αγαπημένο σας παιχνίδι; Να γράψετε τις οδηγίες για να βοηθή-
σετε τους φίλους σας να παίξουν.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

153. σελ.
415
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
2. Επιλέξτε μια συσκευή που υπάρχει στο σπίτι σας. Γράψτε τις οδηγίες χρήσης
της ώστε να καταλάβουν οι συμμαθητές σας πώς χρησιμοποιείται.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

154. σελ.
416
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
3. Η τάξη σας αποφάσισε να φτιάξει μια ιστοσελίδα. Γράψτε μια περιγραφή της
ιστοσελίδας αυτής και τις απαραίτητες οδηγίες που θα βοηθήσουν τους ενδια-
φερόμενους να περιηγηθούν στην ιστοσελίδα σας.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

155. σελ.
417
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση / Ποια πρόσωπα και ποιους
χρόνους χρησιμοποιούμε
Θεωρία:
Πρόλογος
Πού και πότε συνέβη αυτή η ιστορία.
Κυρίως Θέμα
Ποια πρόσωπα συμμετέχουν. Τι είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι αναγνώστες για τα
πρόσωπα αυτά;
Τι έγινε στην αρχή.
Τι έγινε στη συνέχεια. Ποιο γεγονός είναι σημαντικό.
Ποια είναι τα συναισθήματα των προσώπων; Πώς αλλάζουν τα συναισθήματά τους;
Τι έγινε στο τέλος;
Επίλογος
Ποιο είναι το αποτέλεσμα του γεγονότος;
Ποιο συμπέρασμα προκύπτει;
Πώς ένιωσαν τα πρόσωπα;
Ποια είναι η γνώμη μας;
* Προσέχουμε να μη χρησιμοποιούμε τη λέξη ‘εγώ’.
* Η αφήγηση πρέπει να είναι γρήγορη και παραστατική. Δεν γράφουμε πολλά λόγια
για θέματα που δεν σχετίζονται άμεσα με την ιστορία.

156. σελ.
418
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
* ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι ερωτήσεις του σχεδιαγράμματος είναι βοηθητικές προς τη ροή της
έκθεσης! Δεν γράφω απλώς τις απαντήσεις.
Για τις γενικές οδηγίες στην έκθεση μπορείτε να ανατρέξετε στην Ανάπτυξη Λό-
γου της 1ης
ενότητας του βοηθήματος.

157. σελ.
419
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ανάπτυξη Λόγου:
1. Φανταστείτε ότι βρήκατε μια πραγματική ή φανταστική συσκευή (π.χ. δια-
στημόπλοιο, μηχανή του χρόνου κλπ). Αφηγηθείτε την περιπέτεια που ζήσατε
χρησιμοποιώντας τη συσκευή αυτή.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

158. σελ.
420
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

159. σελ.
421
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να συμπληρώσετε τον πίνακα.
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ
επιβάλλω
κρατώ
κατακλύζω
αναλύω
στερούμαι
πλένω
συγχωρώ
2. Να υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε το είδος
τους.
Αποφάσισε να ξεκινήσει τη γυμναστική.
_________________________________________________________________

160. σελ.
422
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Θα μείνω σπίτι να διαβάσω.
_________________________________________________________________
Πρέπει να τρως υγιεινά για να μην παχύνεις.
_________________________________________________________________
Επιτρέπεται να σταθμεύσουμε εδώ;
_________________________________________________________________
Για να μην μπερδευτούμε, πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες.
_________________________________________________________________
Αυτό θέλω μόνο, να κάνετε ησυχία.
_________________________________________________________________
Κάλεσα τον κλειδαρά να μου ανοίξει την πόρτα.
_________________________________________________________________
Μπορείς να μας βοηθήσεις με τις εργασίες;
_________________________________________________________________
3. Να προσδιορίσετε το συντακτικό ρόλο των βουλητικών προτάσεων της ά-
σκησης 2.
______________________________________________________

161. σελ.
423
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
4. Να διορθώσετε τα λάθη στις παρακάτω προτάσεις.
Μου αρέσει που με περιποιήσαι.
Μπορείς να μου δανήσεις ένα μολύβι.
Τα κορδόνια μου είναι έτοιμα να λιθούν.
Ανεβήτε γρήγορα πάνω.
Μπορήτε να φείγεται.
Με τον τρόπο που τα εξηγήτε, τα καταλαβαίνω όλα.
Εξηγείστε μου, σας παρακαλώ τι συμβαίνει.
Πλάκα κάνουν. Δεν εξηγήται αλλιώς!
Σκούπησε τα πόδια σου στο χαλάκι.
Παρατηρίστε προσεκτικά την εικόνα.
5. Να συμπληρώσετε τις περιόδους με τελικές προτάσεις.
Αγόρασα ένα τετράδιο ______________________________________________.
Μπορείτε να κάνετε έναν αγώνα ______________________________________.
Ακούστε τις συμβουλές μου __________________________________________.

162. σελ.
424
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ετοίμασε τις βαλίτσες του ___________________________________________.
Ξύπνησα νωρίς ____________________________________________________.

163. σελ.
425
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 9ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Προστακτική και Υποτακτική
1. Να αναγνωρίσετε την έγκλιση των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:
Απάντηση:
Η Άννα μου είπε: «Δέσε καλά τα κορδόνια σου».
Οριστική Προστακτική
Θα περιμένω να περάσει η βροχή και μετά θα φύγω.
Οριστική Υποτακτική Οριστική
Να είστε προσεκτικοί για να μην κάνετε κανένα λάθος στο διαγώνισμα.
Υποτακτική Υποτακτική
Από την περασμένη εβδομάδα έχω ξεκινήσει να γυμνάζομαι.
Οριστική Υποτακτική
Ας ξεκινήσουμε νωρίς αύριο.
Υποτακτική
Κάθε μέρα, η δασκάλα λέει: «Βγάλτε τα τετράδιά σας για να γράψουμε ορθογρα-
φία.» Οριστική Προστακτική Υποτακτική

164. σελ.
426
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πρόσεχε πώς θα περάσεις το δρόμο.
Προστακτική Οριστική
Κάθε μέρα, να ποτίζετε τα λουλούδια για να μην ξεραθούν.
Υποτακτική Υποτακτική
Αύριο το πρωί, ποτίστε τα λουλούδια.
Προστακτική
Η θάλασσα φαίνεται καθαρή.
Οριστική
2. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:
Απάντηση:
Για να συμπληρώσω τον πίνακα, προσέχω το χρόνο και το πρόσωπο που βρίσκε-
ται κάθε ρήμα.
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
τραγουδάς να τραγουδάς τραγούδα
στολίσατε να στολίσετε στολίστε
ακούς να ακούς άκου
έγραψες να γράψεις γράψε
αντιγράψαμε να αντιγράψουμε -
μεθύσατε να μεθύσετε μεθύστε

165. σελ.
427
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
προτιμούν να προτιμούν -
δανείζεις να δανείζεις δάνειζε
ονομάσατε να ονομάσετε ονομάστε
απέβαλες να αποβάλεις απόβαλε
αποβάλλεις να αποβάλλεις απόβαλλε
3. Να γράψετε τρεις προτάσεις με το ρήμα χορεύω, βάζοντάς το κάθε φορά σε
διαφορετική έγκλιση.
Απάντηση:
Οριστική: Στο χθεσινό πάρτι, χορέψαμε πολύ.
Υποτακτική: Μου αρέσει πολύ να χορεύω.
Προστακτική: Χόρεψε όσο πιο καλά μπορείς.
4. Να συμπληρώσετε το κείμενο με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων.
Απάντηση:
Έτσι έζησα μόνος, χωρίς κανένα που μαζί του να μπορώ να μιλώ πραγματικά, μέ-
χρι που έξι μήνες πριν, είχα ένα ατύχημα πάνω από την έρημο της Σαχάρας. Κάτι
είχε σπάσει στον κινητήρα του αεροπλάνου μου και καθώς δεν είχα μαζί μου ούτε
μηχανικό, ούτε ταξιδιώτες, ετοιμαζόμουν να κάνω ολομόναχος, μια δύσκολη επι-
σκευή.
Το πρώτο βράδυ λοιπόν κοιμήθηκα πάνω στην άμμο, χίλια μίλια μακριά από κά-
θε κατοικημένη περιοχή. Ήμουν πολύ πιο απομονωμένος απ’ όσο ένας ναυαγός πά-
νω σε μια σχεδία καταμεσής στον απέραντο ωκεανό. Έτσι, δεν είναι καθόλου δύ-
σκολο να φανταστείτε την έκπληξή μου όταν χαράματα, με ξύπνησε μια παράξενη
σιγανή φωνούλα που είπε:

166. σελ.
428
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
- Αν έχετε την καλοσύνη. Ζωγραφίστε μου ένα μικρό αρνάκι!
- Ε!
- Ζωγραφίστε μου ένα αρνάκι, παρακαλώ!
Τινάχτηκα όρθιος σαν να με χτύπησε κεραυνός. Έτριψα τα μάτια μου. Κοίταξα
με επιμονή. Και είδα ένα πολύ παράξενο μικροσκοπικό ανθρωπάκι που με παρατη-
ρούσε προσεκτικά.
Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερύ,
Ο Μικρός Πρίγκιπας
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγο-
νται με το «να» / Τελικές & Βουλητικές προτάσεις
1. Να γράψετε υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε
το είδος τους.
Απάντηση:
Έφυγε γρήγορα να προλάβει το λεωφορείο. Τελική
Σκέφτηκα να σου φέρω λίγα λουλούδια. Βουλητική
Θα με βοηθήσεις να μαζέψω / για να προλάβω την ταινία; Βουλητική / Τελική
Το καλύτερο είναι αυτό, να κοιμόμαστε νωρίς. Βουλητική
Μην κάνετε φασαρία για να μην ενοχλείτε την Ιωάννα. Τελική
Θα ήθελα να φύγω. Βουλητική
Αυτό έχει ανάγκη, να γνωρίσει νέους φίλους. Βουλητική

167. σελ.
429
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Θα μείνω σπίτι να ξεκουραστώ. Τελική
Ενδέχεται να γράψουμε διαγώνισμα αύριο. Βουλητική
Κανονίσαμε να συναντηθούμε στις 7 το απόγευμα. Βουλητική
Απαγορεύεται να καπνίζετε στο χώρο αυτό. Βουλητική
Ένα πράγμα δεν ανέχομαι, να με κοροϊδεύουν. Βουλητική
Έρχονται να μας νικήσουν. Τελική
Προσπαθούν να μας νικήσουν. Βουλητική
2. Να γράψετε τον συντακτικό ρόλο των ονοματικών προτάσεων της παραπάνω
άσκησης.
Απάντηση:
Σκέφτηκα να σου φέρω λίγα λουλούδια. Αντικείμενο
Θα με βοηθήσεις να μαζέψω για να προλάβω την ταινία; Αντικείμενο
Το καλύτερο είναι αυτό, να κοιμόμαστε νωρίς. Επεξήγηση
Θα ήθελα να φύγω. Αντικείμενο
Αυτό έχει ανάγκη, να γνωρίσει νέους φίλους. Επεξήγηση
Ενδέχεται να γράψουμε διαγώνισμα αύριο. Υποκείμενο
Κανονίσαμε να συναντηθούμε στις 7 το απόγευμα. Αντικείμενο
Απαγορεύεται να καπνίζετε στο χώρο αυτό. Υποκείμενο
Ένα πράγμα δεν ανέχομαι, να με κοροϊδεύουν. Επεξήγηση
Προσπαθούν να μας νικήσουν. Αντικείμενο
3. Να γράψετε 3 τελικές προτάσεις.
Απάντηση:
Η δασκάλα φώναξε τους μαθητές για να ξεκινήσει το μάθημα.

168. σελ.
430
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Κάθισε λίγο να ξεκουραστεί.
Διάβασε πολύ για να γράψει καλά στο διαγώνισμα.
4. Να γράψετε 3 βουλητικές προτάσεις, οι οποίες θα έχουν διαφορετικό συντα-
κτικό ρόλο μέσα στην πρόταση (Υποκείμενο ή Αντικείμενο ή Επεξήγηση ή
Προσδιορισμός).
Απάντηση:
Πρέπει να διαβάσω την ορθογραφία. Η βουλητική πρόταση είναι Υποκείμενο του
απρόσωπου ρήματος.
Θέλω πολύ να κερδίσω στον διαγωνισμό. Η βουλητική πρόταση είναι Αντικείμε-
νο του ρήματος ‘θέλω’.
Είχα στο μυαλό μου ένα πράγμα, να καταφέρω να έρθω. Η βουλητική πρόταση
είναι Επεξήγηση στη λέξη ‘πράγμα’.
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προστακτικής
1. Να συμπληρώσετε τα κενά. Όλα τα ρήματα βρίσκονται στην Προστακτική.
Απάντηση:
ντυθείτε κρατήσου αγάπησε τρέξε
καθάρισε κοιμήσου κατεβείτε δάνεισε
ντύσου μεθύστε κρατηθείτε φροντίστε

169. σελ.
431
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
παρατήρησε επωφεληθείτε βεβαιώσου βεβαιωθείτε
προσπαθείτε προσπαθήστε αγνοήστε θεωρήστε
στερηθείτε δανείστε δανειστείτε πρήξτε
2. Να γράψετε σε ποια έγκλιση βρίσκονται τα παρακάτω ρήματα.
Απάντηση:
περιποιήσου: προστακτική
περιποιείσαι: οριστική
επίτρεψε: προστακτική
διάγραψε: προστακτική
περιποιηθείτε: προστακτική
απόβαλε: προστακτική
στερείστε: οριστική
ανάθεσε: προστακτική
προσποιήσου: προστακτική
στερήστε: προστακτική
αθλείσαι: οριστική
προσποιείσαι: οριστική
κατέγραψε: οριστική
ειδοποιείστε: οριστική
ειδοποιήστε: προστακτική
επέβαλε: οριστική

170. σελ.
432
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Λέξεις ξένης προέλευσης
1. Να αντικαταστήσετε τις ξένες λέξεις με ελληνικές λέξεις ή φράσεις.
σέρβις: συντήρηση, εξυπηρέτηση
κομπιούτερ: υπολογιστής
φάουλ: παράβαση για ανάρμοστη συμπεριφορά (στα αθλήματα)
αβαντάζ: πλεονέκτημα
σλόγκαν: ατάκα
ντεμοντέ: παλιομοδίτικος
σόου: θέαμα
τρικ: κόλπο
γκάλοπ: δημοσκόπηση
ασανσέρ: ανελκυστήρας
μπάσκετ: καλαθοσφαίριση
ντεμπούτο: ξεκίνημα, πρώτη εμφάνιση
πουρμπουάρ: φιλοδώρημα
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς δίνουμε οδηγίες / Πότε χρησιμοποιούμε Προστακτική και
πότε Υποτακτική

171. σελ.
433
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
1. Ποιο είναι το αγαπημένο σας παιχνίδι; Να γράψετε τις οδηγίες για να βοηθή-
σετε τους φίλους σας να παίξουν.
Απάντηση:
Το αγαπημένο μου παιχνίδι είναι το Μπόουλινγκ. Για να παίξετε μπόουλινγκ
χρειάζεστε μόνο 10 κορίνες και μια βαριά μπάλα.
Για να παίξετε:
Στήστε τις κορίνες όπως δείχνει το παρακάτω σχήμα:
Όταν έρθει η σειρά σας, σταθείτε μακριά από τις κορίνες και διαλέξτε την κατάλλη-
λη μπάλα.
Κρατήστε την μπάλα βάζοντας τον αντίχειρα και τα μεσαία δάχτυλα στα κενά της
μπάλας.
Ρίξτε τη μπάλα όσο πιο δυνατά μπορείτε.
Προσπαθήστε να ρίξετε την μπάλα έτσι ώστε να κυλήσει ευθεία και να μη βγει έξω
από τα όρια του διαδρόμου.
Η μπάλα πρέπει να ρίξει όσες περισσότερες κορίνες γίνεται.
Αν πέσουν όλες οι κορίνες, παίρνετε περισσότερους βαθμούς.
Νικητής είναι αυτός που μέχρι το τέλος του παιχνιδιού θα έχει κερδίσει τους περισ-
σότερους βαθμούς.

172. σελ.
434
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
2. Επιλέξτε μια συσκευή που υπάρχει στο σπίτι σας. Γράψτε τις οδηγίες χρήσης
της ώστε να καταλάβουν οι συμμαθητές σας πώς χρησιμοποιείται.
Απάντηση:
Η ΤΟΣΤΙΕΡΑ
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΥΣΚΕΥΗΣ
1. Ενδεικτικό θέρμανσης.
2. Ρυθμιστικό θερμοκρασίας
3. Διακόπτης ενεργοποίησης
4. Βάση
5. Κάδος συλλογής λαδιού-λίπους
6. Κάτω πλάκα ψησίματος
7. Προστατευτικό περίβλημα κα-
λωδίου
8. Πάνω πλάκα ψησίματος
9. Λαβή
10. Καλώδιο τροφοδοσίας
11. Ελαστικά πόδια
ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ
Όταν η συσκευή λειτουργεί το περίβλημα της είναι καυτό.
Μην ρίχνετε νερό στη συσκευή.
Αν κατά λάθος πέσει νερό ή άλλο υγρό στη συσκευή, αποσυνδέστε αμέσως το
καλώδιο.
Μην ακουμπάτε αντικείμενο στο καπάκι της τοστιέρας
ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
Συνδέστε το φις του καλωδίου με την πρίζα.

173. σελ.
435
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ρυθμίστε τον θερμοστάτη στην επιθυμητή θερμοκρασία λειτουργίας.
Αλείψτε λίγο λάδι στις πλάκες για να μην κολλούν.
Μόλις ανάψει το πράσινο φωτάκι, τοποθετήστε το τοστ στην κάτω πλάκα ψησί-
ματος και κλείστε το καπάκι.
Μετά από λίγα λεπτά, ρυθμίστε το θερμοστάτη στην ελάχιστη θερμοκρασία και
κλείστε το διακόπτη τροφοδοσίας.
Βγάλτε το τοστ από τη συσκευή
ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΜΑ
Μη χρησιμοποιείτε αιχμηρά ή σκληρά αντικείμενο για τον καθαρισμό της συ-
σκευής.
Όταν δεν χρησιμοποιείτε την τοστιέρα πρέπει να την απενεργοποιείτε από τον
κεντρικό διακόπτη.
Αν το καλώδιο φθαρεί ή καταστραφεί πρέπει να αντικατασταθεί με καινούριο.
3. Η τάξη σας αποφάσισε να φτιάξει μια ιστοσελίδα. Γράψτε μια περιγραφή της
ιστοσελίδας αυτής και τις απαραίτητες οδηγίες που θα βοηθήσουν τους ενδια-
φερόμενους να περιηγηθούν στην ιστοσελίδα σας.
Απάντηση:
Για να μπείτε στην ιστοσελίδα μας, αρκεί να πληκτρολογήσετε τη διεύθυνση:
http://stdimotikou.blogspot.gr
Στο πάνω μέρος της σελίδας υπάρχει το κεντρικό μενού όπου μπορείτε να επιλέ-
ξετε την κατηγορία που σας ενδιαφέρει.
Για να δείτε φωτογραφίες και πληροφορίες για τις εκδηλώσεις και τις εκδρομές
της τάξης μας, κάντε ‘κλικ’ στην επιλογή ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ.

174. σελ.
436
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Για να διαβάσετε εκθέσεις και άρθρα των μαθητών σχετικά με θέματα που ενδια-
φέρουν την τάξη μας, επιλέξτε την επιλογή ΑΡΘΡΑ.
Μπορείτε να βρείτε διάφορα παιχνίδια και αινίγματα, αν επιλέξετε την επιλογή
ΑΣ ΠΑΙΞΟΥΜΕ.
Στην αριστερή μεριά της σελίδας μπορείτε να επιλέξετε το ημερολόγιο, το εορτο-
λόγιο καθώς και νέα και ανακοινώσεις για το σχολείο μας.
Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση / Ποια πρόσωπα και ποιους
χρόνους χρησιμοποιούμε
1. Φανταστείτε ότι βρήκατε μια πραγματική ή φανταστική συσκευή (π.χ. δια-
στημόπλοιο, μηχανή του χρόνου κλπ). Αφηγηθείτε την περιπέτεια που ζήσατε
χρησιμοποιώντας τη συσκευή αυτή.
Απάντηση:
Πριν από μερικές εβδομάδες, η μητέρα μου μού ζήτησε να καθαρίσω το υπόγειο
του σπιτιού μας και να βάλω σε τάξη τα πράγματα που υπάρχουν εκεί. Πήρα τηλέ-
φωνο τον ξάδερφό μου για να με βοηθήσει να τελειώσουμε πιο γρήγορα τη δουλειά
κι εκείνος ήρθε πρόθυμα.
Κατεβήκαμε στο υπόγειο και ξεκινήσαμε να συγυρίζουμε τα πράγματα. Πίσω
από μερικές κούτες βρήκαμε ένα ψηλό κουτί που έμοιαζε με ψυγείο. Ήταν ξύλινο
και είχε μια πόρτα στο μπροστινό μέρος. Επειδή δεν μπορούσαμε να το μετακινή-
σουμε ξεκινήσαμε να το ξεσκονίζουμε γύρω γύρω και στη συνέχεια μπήκαμε και οι
δύο μέσα για να το καθαρίσουμε. Ο ξάδερφός μου έκλεισε κατά λάθος την πόρτα
και τότε νιώσαμε ένα τράνταγμα. Η πόρτα δεν άνοιγε για μερικά λεπτά ενώ το τρά-
νταγμα γινόταν όλο και πιο έντονο. Σκεφτήκαμε ότι ίσως γίνεται σεισμός και περι-
μέναμε να τελειώσει.

175. σελ.
437
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ξαφνικά η πόρτα άνοιξε και επιτέλους καταφέραμε να βγούμε τρομαγμένοι. Έκ-
πληκτοι παρατηρήσαμε ότι δεν βρισκόμασταν μέσα στην αποθήκη του σπιτιού μας
αλλά σε έναν υπαίθριο χώρο. Μην μπορώντας να εξηγήσουμε τι έγινε και πού βρι-
σκόμαστε, ξεκινήσαμε να περπατάμε με την ελπίδα να βρούμε τους γονείς μας ή κά-
ποιον άλλο. Μετά από λίγα λεπτά, συναντήσαμε έναν κύριο που μιλούσε στο συγκε-
ντρωμένο πλήθος. Όμως, οι άνθρωποι αυτοί ήταν τόσο διαφορετικοί! Φορούσαν
λευκούς χιτώνες και μιλούσαν μια γλώσσα που μου έμοιαζε με τη δική μας αλλά δεν
την καταλάβαινα. Ο ξάδερφός μου, που είναι μεγαλύτερος, είπε ότι οι άνθρωποι μι-
λούσαν Αρχαία Ελληνικά.
Περπατήσαμε λίγο ακόμα μήπως μπορέσουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Α-
ναγνωρίσαμε την ακρόπολη και ανεβήκαμε το λόφο. Είδαμε τον Παρθενώνα, τις
καρυάτιδες και άλλα κτίσματα που είχαμε δει στην εκδρομή που είχαμε κάνει με το
σχολείο. Όμως, όλα φάνταζαν τόσο διαφορετικά. Τα αρχαία κτίσματα που επισκεφ-
θήκαμε στην εκδρομή του σχολείου φαίνονταν τώρα καινούρια και ολοκληρωμένα.
Παράλληλα, από εκεί που ήμασταν δεν βλέπαμε τις πολυκατοικίες και τα σπίτια της
σύγχρονη Αθήνας, αλλά πολλά δέντρα και χαμηλά μικρά σπίτια.
Τότε καταλάβαμε ότι το μεγάλο ξύλινο κουτί δεν ήταν ψυγείο, αλλά μηχανή του
χρόνου. Μας είχα μεταφέρει στην Αρχαία Αθήνα! Ενθουσιαστήκαμε και οι δύο και
αποφασίσαμε να περάσουμε τη μέρα μας εκεί και το απόγευμα να μπούμε στη μηχα-
νή μας και να επιστρέψουμε. Κάναμε βόλτες στην αρχαία πόλη και προσπαθούσαμε
να επικοινωνήσουμε με τους ανθρώπους που συναντούσαμε. Ελπίζαμε να συναντή-
σουμε κάποιον από σημαντικούς ανθρώπους της Αρχαίας Αθήνας, τον Περικλή, τον
Σωκράτη, ίσως τον Σόλωνα! Βρεθήκαμε πάλι στο μέρος όπου ήταν συγκεντρωμένοι
οι άνθρωποι. Ο ξάδερφός μου σκέφτηκε ότι ο άνθρωπος που μιλούσε ήταν ο Περι-
κλής! Αν ήταν σωστή η σκέψη του, τότε βρισκόμασταν στην εποχή του «Χρυσού
Αιώνα».

176. σελ.
438
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Η μέρα τελείωνε κι εμείς έπρεπε να επιστρέψουμε. Μπήκαμε ξανά στη μηχανή
και κλείσαμε την πόρτα. Μέσα σε λίγα λεπτά, είχαμε βρεθεί πάλι πίσω στο σπίτι
μας. Κοιτάξαμε τα ρολόγια μας. Δεν είχε περάσει ούτε ένα λεπτό από την ώρα που
κλειστήκαμε στη μηχανή. Βγήκαμε έξω ενθουσιασμένοι και σίγουροι ότι τώρα που
βρήκαμε αυτή τη μηχανή του χρόνου θα ξανακάνουμε ένα τέτοιο ταξίδι!

177. σελ.
439
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να συμπληρώσετε τον πίνακα.
Απάντηση:
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ
επιβάλλω να επιβάλλω να επιβάλω επίβαλλε
επιβάλλετε
επίβαλε
επιβάλετε
κρατώ να κρατώ να κρατήσω κράτα
κρατάτε
κράτησε
κρατήστε
κατακλύζω να κατακλύζω να κατακλύσω κατάκλυζε
κατακλύζετε
κατάκλυσε
κατακλύστε
αναλύω να αναλύω να αναλύσω ανάλυε
αναλύετε
ανάλυσε
αναλύστε
στερούμαι να στερούμαι να στερηθώ - στερήσου
στερηθείτε
πλένω να πλένω να πλύνω πλένε
πλένετε
πλύνε
πλύνετε
(πλύντε)
συγχωρώ να συγχωρώ να συγχωρήσω συγχώρα
συγχωράτε
συγχώρησε
συγχωρήστε
2. Να υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε το είδος
τους.

178. σελ.
440
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Απάντηση:
-Αποφάσισε να ξεκινήσει τη γυμναστική.
Βουλητική
Θα μείνω σπίτι να διαβάσω.
Τελική
Πρέπει να τρως υγιεινά για να μην παχύνεις.
Βουλητική Τελική
Επιτρέπεται να σταθμεύσουμε εδώ;
Βουλητική
Για να μην μπερδευτούμε, πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες.
Τελική Βουλητική
Αυτό θέλω μόνο, να κάνετε ησυχία.
Βουλητική
Κάλεσα τον κλειδαρά να μου ανοίξει την πόρτα.
Τελική
Μπορείς να μας βοηθήσεις με τις εργασίες;
Βουλητική

179. σελ.
441
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να προσδιορίσετε το συντακτικό ρόλο των βουλητικών προτάσεων της ά-
σκησης 2.
Απάντηση:
Αποφάσισε να ξεκινήσει τη γυμναστική. Αντικείμενο
Πρέπει να τρως υγιεινά για να μην παχύνεις. Υποκείμενο
Επιτρέπεται να σταθμεύσουμε εδώ; Υποκείμενο
Για να μην μπερδευτούμε, πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες. Υποκείμενο
Αυτό θέλω μόνο, να κάνετε ησυχία. Επεξήγηση
Μπορείς να μας βοηθήσεις με τις εργασίες; Αντικείμενο
4. Να διορθώσετε τα λάθη στις παρακάτω προτάσεις.
Απάντηση:
Μου αρέσει που με περιποιείσαι.
Μπορείς να μου δανείσεις ένα μολύβι.
Τα κορδόνια μου είναι έτοιμα να λυθούν.
Ανεβείτε γρήγορα πάνω.
Μπορείτε να φύγετε.
Με τον τρόπο που τα εξηγείτε, τα καταλαβαίνω όλα.
Εξηγήστε μου, σας παρακαλώ τι συμβαίνει.
Πλάκα κάνουν. Δεν εξηγείται αλλιώς!
Σκούπισε τα πόδια σου στο χαλάκι.
Παρατηρήστε προσεκτικά την εικόνα.

180. σελ.
442
Βοήθημα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
5. Να συμπληρώσετε τις περιόδους με τελικές προτάσεις.
Αγόρασα ένα τετράδιο για να γράφω τις ασκήσεις μου.
Μπορείτε να κάνετε έναν αγώνα για να δείτε ποιος είναι καλύτερος.
Ακούστε τις συμβουλές μου για να βελτιωθείτε στην έκθεση.
Ετοίμασε τις βαλίτσες του να πάει ταξίδι.
Ξύπνησα νωρίς να προλάβω το λεωφορείο.

182. Ενότητα 9
συσκευές

183. σελ.
178
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
Προστακτική και Υποτακτική
Ασκήσεις:
1. Να αναγνωρίσετε την έγκλιση των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:
- Η Άννα μου είπε: «Δέσε καλά τα κορδόνια σου».
_________________________________________________________________
- Θα περιμένω να περάσει η βροχή και μετά θα φύγω.
_________________________________________________________________
- Να είστε προσεκτικοί για να μην κάνετε κανένα λάθος στο διαγώνισμα.
_________________________________________________________________
- Από την περασμένη εβδομάδα έχω ξεκινήσει να γυμνάζομαι.
_________________________________________________________________
- Ας ξεκινήσουμε νωρίς αύριο.
_________________________________________________________________
- Κάθε μέρα, η δασκάλα λέει: «Βγάλτε τα τετράδιά σας για να γράψουμε ορθο-
γραφία.»
_________________________________________________________________

184. σελ.
179
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
- Πρόσεχε πώς θα περάσεις το δρόμο.
_________________________________________________________________
- Κάθε μέρα, να ποτίζετε τα λουλούδια για να μην ξεραθούν.
_________________________________________________________________
- Αύριο το πρωί, ποτίστε τα λουλούδια.
_________________________________________________________________
- Η θάλασσα φαίνεται καθαρή.
_________________________________________________________________
2. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
τραγουδάς
στολίστε
να ακούς
γράψε
αντιγράψαμε
μεθύσατε
να προτιμούν
δανείζεις
να ονομάσετε
απόβαλε
απόβαλλε

185. σελ.
180
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
3. Να γράψετε τρεις προτάσεις με το ρήμα χορεύω, βάζοντάς το κάθε φορά σε
διαφορετική έγκλιση.
Οριστική: _________________________________________________________
Υποτακτική: _______________________________________________________
Προστακτική: ______________________________________________________
4. Να συμπληρώσετε το κείμενο με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων.
Έτσι έζησα μόνος, χωρίς κανένα που μαζί του __________(μπορώ)
__________(μιλώ) πραγματικά, μέχρι που έξι μήνες πριν, __________(έχω- α’ ενι-
κού) ένα ατύχημα πάνω από την έρημο της Σαχάρας. Κάτι __________(σπάω) στον
κινητήρα του αεροπλάνου μου και καθώς __________(έχω –άρνηση) μαζί μου ούτε
μηχανικό, ούτε ταξιδιώτες, __________(ετοιμάζομαι) __________(κάνω) ολομόνα-
χος, μια δύσκολη επισκευή.
Το πρώτο βράδυ λοιπόν __________(κοιμάμαι) πάνω στην άμμο, χίλια μίλια μα-
κριά από κάθε κατοικημένη περιοχή. __________(είμαι) πολύ πιο απομονωμένος
απ’ όσο ένας ναυαγός πάνω σε μια σχεδία καταμεσής στον απέραντο ωκεανό. Έτσι,
__________(είμαι- άρνηση) καθόλου δύσκολο __________(φαντάζομαι- β’ πληθ.)
την έκπληξή μου όταν χαράματα, με __________(ξυπνώ) μια παράξενη σιγανή φω-
νούλα που __________(λέω):
- Αν __________(έχω – β’ πληθ.) την καλοσύνη. __________(ζωγραφίζω) μου
ένα μικρό αρνάκι!
- Ε!
- __________(ζωγραφίζω) μου ένα αρνάκι, παρακαλώ!

186. σελ.
181
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
__________(τινάζομαι) όρθιος σαν __ με __________(χτυπώ) κεραυνός.
__________(τρίβω) τα μάτια μου. __________(κοιτάζω) με επιμονή. Και
__________(βλέπω) ένα πολύ παράξενο μικροσκοπικό ανθρωπάκι που με
__________(παρατηρώ) προσεκτικά.
Αντουάν Ντε Σαιντ Εξυπερύ,
Ο Μικρός Πρίγκιπας

187. σελ.
182
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Πώς χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγο-
νται με το «να» / Τελικές & Βουλητικές προτάσεις
Ασκήσεις:
1. Να υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε το είδος
τους.
Έφυγε γρήγορα να προλάβει το λεωφορείο. : ______________
Σκέφτηκα να σου φέρω λίγα λουλούδια. : ______________
Θα με βοηθήσεις να μαζέψω για να προλάβω την ταινία; : ______________
Το καλύτερο είναι αυτό, να κοιμόμαστε νωρίς. : ______________
Μην κάνετε φασαρία για να μην ενοχλείτε την Ιωάννα. : ______________
Θα ήθελα να φύγω. : ______________
Αυτό έχει ανάγκη, να γνωρίσει νέους φίλους. : ______________
Θα μείνω σπίτι να ξεκουραστώ. : ______________
Ενδέχεται να γράψουμε διαγώνισμα αύριο. : ______________
Κανονίσαμε να συναντηθούμε στις 7 το απόγευμα. : ______________
Απαγορεύεται να καπνίζετε στο χώρο αυτό. : ______________
Ένα πράγμα δεν ανέχομαι, να με κοροϊδεύουν. : ______________
Έρχονται να μας νικήσουν. : ______________
Προσπαθούν να μας νικήσουν. : ______________
2. Να γράψετε τον συντακτικό ρόλο των ονοματικών προτάσεων της παραπάνω
άσκησης.

188. σελ.
183
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
3. Να γράψετε 3 τελικές προτάσεις.
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
4. Να γράψετε 3 βουλητικές προτάσεις, οι οποίες θα έχουν διαφορετικό συντα-
κτικό ρόλο μέσα στην πρόταση (Υποκείμενο ή Αντικείμενο ή Επεξήγηση ή
Προσδιορισμός).
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

189. σελ.
184
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

190. σελ.
185
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προστακτικής
Ασκήσεις:
1. Να συμπληρώσετε τα κενά. Όλα τα ρήματα βρίσκονται στην Προστακτική.
ντυθ__τε κρατ__σου αγάπ__σε τρέξ__
καθάρ__σε κοιμ__ σου κατεβ__τε δάν__σε
ντ__σου μεθ__στε κρατ__θ__τε φροντ__στε
παρατήρ__σε επωφελ__θ__τε βεβαι__σου βεβαι__θ__τε
προσπαθ__τε προσπαθ__στε αγνο__στε θεωρ__στε
στερηθ_τε δαν__στε δαν__στ__τε πρ__ξτε
2. Να γράψετε σε ποια έγκλιση βρίσκονται τα παρακάτω ρήματα.
περιποιήσου: __________________
περιποιείσαι: __________________
επίτρεψε: __________________
διάγραψε: __________________
περιποιηθείτε: __________________
απόβαλε: __________________
στερείστε: __________________
ανάθεσε: __________________
προσποιήσου: __________________
στερήστε: __________________

191. σελ.
186
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
αθλείσαι: __________________
προσποιείσαι: __________________
κατέγραψε: __________________
ειδοποιείστε: __________________
ειδοποιήστε: __________________
επέβαλε: __________________

192. σελ.
187
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Λέξεις ξένης προέλευσης
Ασκήσεις:
1. Να αντικαταστήσετε τις ξένες λέξεις με ελληνικές λέξεις ή φράσεις.
σέρβις: ______________________________
κομπιούτερ: ______________________________
φάουλ: ______________________________
αβαντάζ: ______________________________
σλόγκαν: ______________________________
ντεμοντέ: ______________________________
σόου: ______________________________
τρικ: ______________________________
γκάλοπ: ______________________________
ασανσέρ: ______________________________
μπάσκετ: ______________________________
ντεμπούτο: ______________________________
πουρμπουάρ: ______________________________

193. σελ.
188
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΓΟΥ
Πώς δίνουμε οδηγίες / Πότε χρησιμοποιούμε Προστακτική και
πότε Υποτακτική
Ανάπτυξη Λόγου:
1. Ποιο είναι το αγαπημένο σας παιχνίδι; Να γράψετε τις οδηγίες για να βοηθή-
σετε τους φίλους σας να παίξουν.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

194. σελ.
189
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
2. Επιλέξτε μια συσκευή που υπάρχει στο σπίτι σας. Γράψτε τις οδηγίες χρήσης
της ώστε να καταλάβουν οι συμμαθητές σας πώς χρησιμοποιείται.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

195. σελ.
190
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
3. Η τάξη σας αποφάσισε να φτιάξει μια ιστοσελίδα. Γράψτε μια περιγραφή της
ιστοσελίδας αυτής και τις απαραίτητες οδηγίες που θα βοηθήσουν τους ενδια-
φερόμενους να περιηγηθούν στην ιστοσελίδα σας.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

196. σελ.
191
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

197. σελ.
192
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση / Ποια πρόσωπα και ποιους
χρόνους χρησιμοποιούμε
Ανάπτυξη Λόγου:
1. Φανταστείτε ότι βρήκατε μια πραγματική ή φανταστική συσκευή (π.χ. δια-
στημόπλοιο, μηχανή του χρόνου κλπ). Αφηγηθείτε την περιπέτεια που ζήσατε
χρησιμοποιώντας τη συσκευή αυτή.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

198. σελ.
193
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

199. σελ.
194
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Να συμπληρώσετε τον πίνακα.
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ
επιβάλλω
κρατώ
κατακλύζω
αναλύω
στερούμαι
πλένω
συγχωρώ
2. Να υπογραμμίσετε τις εξαρτημένες προτάσεις και να αναγνωρίσετε το είδος
τους.
Αποφάσισε να ξεκινήσει τη γυμναστική.
_________________________________________________________________

200. σελ.
195
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Θα μείνω σπίτι να διαβάσω.
_________________________________________________________________
Πρέπει να τρως υγιεινά για να μην παχύνεις.
_________________________________________________________________
Επιτρέπεται να σταθμεύσουμε εδώ;
_________________________________________________________________
Για να μην μπερδευτούμε, πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες.
_________________________________________________________________
Αυτό θέλω μόνο, να κάνετε ησυχία.
_________________________________________________________________
Κάλεσα τον κλειδαρά να μου ανοίξει την πόρτα.
_________________________________________________________________
Μπορείς να μας βοηθήσεις με τις εργασίες;
_________________________________________________________________
3. Να προσδιορίσετε το συντακτικό ρόλο των βουλητικών προτάσεων της ά-
σκησης 2.
______________________________________________________

201. σελ.
196
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
4. Να διορθώσετε τα λάθη στις παρακάτω προτάσεις.
Μου αρέσει που με περιποιήσαι.
Μπορείς να μου δανήσεις ένα μολύβι.
Τα κορδόνια μου είναι έτοιμα να λιθούν.
Ανεβήτε γρήγορα πάνω.
Μπορήτε να φείγεται.
Με τον τρόπο που τα εξηγήτε, τα καταλαβαίνω όλα.
Εξηγείστε μου, σας παρακαλώ τι συμβαίνει.
Πλάκα κάνουν. Δεν εξηγήται αλλιώς!
Σκούπησε τα πόδια σου στο χαλάκι.
Παρατηρίστε προσεκτικά την εικόνα.
5. Να συμπληρώσετε τις περιόδους με τελικές προτάσεις.
Αγόρασα ένα τετράδιο ______________________________________________.
Μπορείτε να κάνετε έναν αγώνα ______________________________________.
Ακούστε τις συμβουλές μου __________________________________________.

202. σελ.
197
Ασκήσεις & Διαγωνίσματα Γλώσσας Στ΄ Δημοτικού
Ενότητα 9 [Συσκευές]
Έκδοση taexeiola Λυμπεροπούλου Βασιλική
Ετοίμασε τις βαλίτσες του ___________________________________________.
Ξύπνησα νωρίς ____________________________________________________.

203. Έντεκα μηνών
Ημερομηνία:
Βάρος: [Βάρος[ Ύψος: [Ύψος]
Σημειώσεις:
[Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ]
Γ΄τάξη: http://gtaksh.blogspot.gr/
Δ΄τάξη: http://xristx.blogspot.gr/
Ε΄τάξη: http://e-taksh.blogspot.gr/
ΣΤ΄τάξη: http://st-taksh.blogspot.gr/
Κριτήρια: http://kritiria.blogspot.gr/
Άρθρα: http://xristosxarmpis.blogspot.gr/