Γλώσσα Ε΄- Επανάληψη 9ης Ενότητας: ΄΄Βιβλία - Βιβλιοθήκες΄΄

Γλώσσα Ε΄- Επανάληψη 9ης Ενότητας: ΄΄Βιβλία - Βιβλιοθήκες΄΄

• 1.
  Επιμέλεια : ΧρήστοςΧαρμπής Γλώσσα Ε΄- Επανάληψη 9ης Ενότητας: ΄΄ Βιβλία - Βιβλιοθήκες ΄΄  Ονοματικές και Ρηματικές φράσεις  Ασύνδετο και Πολυσύνδετο σχήμα  Κύριες και Δευτερεύουσες προτάσεις  Σύνδεση προτάσεων  Το επίρρημα πολύ και το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ  Σύνθετες λέξεις με το συν http://e-taksh.blogspot.gr Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.1
• 2.
  Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.2
• 3.
   Παρατακτική σύνδεσηπροτάσεων  Παρατακτική σύνδεση έχουμε, όταν συνδέουμε όμοιες προτάσεις μεταξύ τους, δηλαδή δύο ανεξάρτητες ή δυο εξαρτημένες. π.χ. Φόρεσα τα ρούχα μου και χτένισα τα μαλλιά μου.  δύο ανεξάρτητες Δεν πήγε στη γιορτή γιατί βαριόταν και γιατί δεν είχε αγοράσει δώρο.  δύο όμοιες εξαρτημένες αιτιολογικές Οι συνηθέστεροι παρατακτικοί σύνδεσμοι είναι: και, ούτε – ούτε, αλλά (όμως, μα) όχι μόνο – αλλά και, ή, είτε - είτε  Υποτακτική σύνδεση προτάσεων  Οι ανεξάρτητες προτάσεις συνδέονται με τις εξαρτημένες με υποτακτική σύνδεση, δηλ. με χρονικούς, αιτιολογικούς, υποθετικούς, αντιθετικούς, ενδοιαστικούς, συμπερασματικούς συνδέσμους κ.ά. π.χ. Όταν έχει ελεύθερο χρόνο, βλέπει τηλεόραση.  χρονικός συνδ. (όταν)  Είδη εξαρτημένων ή δευτερευουσών προτάσεων. Χρονικές, αιτιολογικές, αποτελεσματικές, τελικές, βουλητικές, τελικές  Υποθετικές λέγονται οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται, δηλ. αρχίζουν με τον σύνδεσμο αν (εάν). Δηλώνουν την προϋπόθεση για να συμβεί αυτό που αναφέρεται στην ανεξάρτητη πρόταση που συνδέονται. π.χ. Αν έχω ελεύθερο χρόνο αύριο, θα έρθω να παίξουμε. Αν έχω ελεύθερο χρόνο αύριο  υπόθεση θα έρθω να παίξουμε  απόδοση Η υποθετική πρόταση μαζί με την ανεξάρτητη που τη συνοδεύει σχηματίζουν υποθετικό λόγο: η υποθετική πρόταση λέγεται υπόθεση και ανεξάρτητη πρόταση λέγεται απόδοση. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.3 Θανάσης Παλάνης
• 4.
   Εναντιωματικές ήπαραχωρητικές λέγονται οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται, δηλ. αρχίζουν με τους αντιθετικούς συνδέσμους αν και, παρόλο που, ενώ, μολονότι, ακόμη κι αν και δηλώνουν αντίθεση στο νόημα της ανεξάρτητης πρότασης με την οποία συνδέονται. π.χ. Αν και φυσούσε πολύ, ο καιρός ήταν ζεστός. Παρόλο που δεν πεινούσε, έφαγε δυο γλυκά. ▪Πώς ξεχωρίζω το ενώ σαν χρονικό σύνδεσμο ή εναντιωματικό Όταν είναι χρονικός συνδεσμος τον αντικαθιστώ και με το όταν Ενώ διάβαζα, χτύπησε το τηλέφωνο ή Όταν διάβαζα, χτύπησε το τηλέφωνο  Ενδοιαστικές λέγονται οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται, δηλ. αρχίζουν με τους διστακτικούς συνδέσμους μήπως, μη(ν) και δηλώνουν φόβο ή ανησυχία. π.χ. Φοβάμαι μήπως (μην) αρρωστήσω.  Αναφορικές λέγονται οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται, δηλ. αρχίζουν με τις αναφορικές αντωνυμίες που, ο οποίος, όποιος, όσος ό,τι ή τα αναφορικά επιρρήματα όπως, όπου και προσδιορίζουν κάποιον όρο της ανεξάρτητης πρότασης με την οποία συνδέονται, ο οποίος είτε υπάρχει είτε παραλείπεται. π.χ. Όποιος απαντήσει σωστά, θα πάρει άριστα. Ο Πέτρος, ο οποίος (που) είναι φίλος μου, αγόρασε καινούρια τσάντα. Γράψε ό,τι θέλεις. Το έφτιαξε έτσι όπως του είχα πει. Με ακολουθούσε όπου πήγαινα.  Πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις λέγονται οι εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται, δηλ. αρχίζουν με ερωτηματικές αντωνυμίες (ποιος, πόσος, τι), ερωτηματικά επιρρήματα (πού, πότε, πώς, πόσο) ή με συνδέσμους (αν, μήπως, γιατί) και περιέχουν ερώτηση. Συνδέονται με ανεξάρτητες προτάσεις που έχουν ρήμα που δηλώνει ερώτηση. π.χ. Ρώτησε τον εισπράκτορα πόσο κοστίζει το εισιτήριο. Με ρώτησε αν θα πήγαινα μαζί του σινεμά. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.4 Θανάσης Παλάνης
• 5.
  zeleni Γραμματική - Συντακτικό Ρηματικέςκαι ονοματικές φράσεις  Ρηματική λέγεται μια φράση στην οποία περιέχεται ρήμα, καθώς και άλλες λέξεις που συμπληρώνουν το νόημα του (υποκείμενο, αντικείμενο, κατηγορούμενο, επιρρηματικοί προσδιορισμοί)· π.χ.: Δημοσίευσε διηγήματα σε διάφορα περιοδικά. ρήμα αντικείμενο εμπρόθετος (επιρρηματικός) προσδιορισμός  Ονοματική λέγεται μια φράση όταν οι λέξεις από τις οποίες αποτελείται είναι ονόματα (ουσιαστικά, επίθετα, αντωνυμίες)- π.χ.: Δημοσίευση διηγημάτων σε διάφορα περιοδικά. ουσιαστικό ουσιαστικό επίθετο ουσιαστικό  Σε πολλές περιπτώσεις μπορούμε να μετατρέψουμε μια ρηματική φράση σε ονοματική, και το αντίστροφο, ως εξής:  Για να μετατρέψουμε μια ρηματική φράση σε ονοματική, αντικαθιστούμε το ρήμα της φράσης με το αντίστοιχο ουσιαστικό και κάνουμε όποιες άλλες αλλαγές είναι απαραίτητες στις υπόλοιπες λέξεις, ώστε η φράση να είναι σωστά συνταγμένη π.χ.: Εκδίδονται νέα βιβλία της. Έκδοση νέων βιβλίων της.  Για να μετατρέψουμε μια ονοματική φράση σε ρηματική, αντικαθιστούμε το ουσιαστικό της φράσης με το αντίστοιχο ρήμα και κάνουμε πάλι όποιες άλλες αλλαγές είναι απαραίτητες στις υπόλοιπες λέξεις, ώστε η φράση να είναι σωστά συνταγμένη π.χ.: Αύριο η παρουσίαση του νέου της βιβλίου στο κοινό. Αύριο παρουσιάζεται το νέο της βιβλίο στο κοινό. Ανεξάρτητες και εξαρτημένες προτάσεις - Σύνδεση προτάσεων • Ανεξάρτητες (ή κύριες) λέγονται οι προτάσεις που εκφράζουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο, χωρίς να εξαρτώνται από άλλες π.χ.: Ο Κώστας δεν ήρθε μαζί μας. Θα πάμε εκδρομή το Σαββατοκύριακο. Αυτός είναι ο αδερφός της. Οι κύριες προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με συμπλεκτικούς, αντιθετικούς, διαχωριστικούς κτλ. συνδέσμους. Η σύνδεση αυτή λέγεται παρατακτική. • Εξαρτημένες (ή δευτερεύουσες) λέγονται οι προτάσεις που δεν εκφράζουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και γι' αυτό δεν μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο. Οι προτάσεις αυτές χρησιμεύουν για να συμπληρώνουν ή να προσδιορίζουν μια άλλη πρόταση ή έναν όρο της π.χ. Ο Κώστας δεν ήρθε μαζί μας, επειδή ήταν άρρωστος. Θα πάμε εκδρομή το Σαββατοκύριακο, αν ο καιρός είναι καλός. Αυτός είναι ο αδερφός της, που σπουδάζει στο Λονδίνο. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.5
• 6.
  zeleni Η δευτερεύουσα πρότασημε την πρόταση που προσδιορίζει συνδέεται μ' ένaν από τους υποτακτικούς συνδέσμους (αιτιολογικούς, τελικούς, χρονικούς κτλ/ ή με αναφορική αντωνυμία. Η σύνδεση αυτή λέγεται υποτακτική. Οι δευτερεύουσες προτάσεις είναι διαφόρων ειδών: - Ειδικές: εισάγονται με τους συνδέσμους ότι, πως, που. Π.χ. Είπε ότι θα μου τηλεφωνήσει. - Αιτιολογικές: εισάγονται με τους συνδέσμους γιατί, επειδή, αφού. Π.χ. Έφυγε βιαστικά γιατί είχε αργήσει στο σχολείο. - Χρονικές: εισάγονται με τους συνδέσμους όταν, ενώ, αφού, καθώς, μόλις, ώσπου. Π.χ. Αφού πέρασε ένας χρόνος, αποφάσισε να γυρίσει στην πατρίδα του. - Τελικές: εισάγονται με τους συνδέσμους να, για να. Π.χ. Ήρθε για να διαβάσουμε. - Συμπερασματικές: εισάγονται με τους συνδέσμους ώστε, ώστε να, που. Π.χ. Άργησε τόσο, έχασε τελικά το πάρτι. - Βουλητικές: εισάγονται με το να. Π.χ. Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω. - Ενδοιαστικές: εισάγονται με το μήπως, μη. Π.χ. Φοβάμαι μήπως αποτύχω στις εξετάσεις. - Πλάγιες ερωτηματικές: εισάγονται με ερωτηματικές αντωνυμίες και ερωτηματικά επιρρήματα, ποιος, πόσος, πώς, πού κ.λπ. Π.χ. Με ρώτησε που πηγαίνω. - Αναφορικές: εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες και αναφορικά επιρρήματα, που, όποιος, οποίος, όσος, όπου, όπως, όσο. Π.χ. Γνώρισα τον Νίκο, ο οποίος ήταν καθηγητής πανεπιστημίου - Υποθετικές: εισάγονται με τους συνδέσμους αν, εάν. Π.χ. Αν έρθεις έγκαιρα, θα πάμε μαζί στη γιορτή. - Εναντιωματικές: εισάγονται με τους συνδέσμους αν και, μολονότι, παρόλο. Π.χ. Αν και τα θέματα ήταν δύσκολα, έγραφα καλά. Η χρήση του κόμματος Με το κόμμα χωρίζουμε: • Όμοιους όρους, ασύνδετους μέσα στην πρόταση. Π.χ. Μας αγόρασε ρούχα, γλυκά, δώρα. • Όμοιες προτάσεις, ασύνδετες μεταξύ τους. Π.χ. Πλύθηκα, ντύθηκα, χτενίστηκα. • Την κλητική προσφώνηση από την υπόλοιπη φράση. Π.χ. Ορέστη, έλα γρήγορα! • Το αρνητικό ή βεβαιωτικό επίρρημα που βρίσκεται στην αρχή μιας πρότασης. Π.χ. Όχι, δε θα έρθω. • Την παράθεση και την επεξήγηση. Π.χ. Η μητέρα του η Ελένη, ήταν ευχάριστος άνθρωπος. • Όμοιες προτάσεις που συνδέονται με αντιθετικούς συνδέσμους. Π.χ. Του μίλησα, αλλά δεν έφερα αποτέλεσμα. • Χωρίζουμε με κόμμα τις εξαρτημένες προτάσεις από τις ανεξάρτητες όταν το νόημα τους δεν είναι στενά δεμένο με το νόημα της ανεξάρτητης πρότασης, κυρίως όταν προηγούνται της κύριας. π.χ.: Επειδή έβρεχε, πήρα ομπρέλα. • Δεν τις χωρίζουμε με κόμμα όταν το νόημα τους είναι στενά δεμένο με το νόημα της ανεξάρτητης πρότασης. π.χ.: Στενοχωρήθηκε γιατί του έκλεψαν το πορτοφόλι. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.6
• 7.
  zeleni Ασύνδετο σχήμα Ασύνδετο σχήμαέχουμε όταν παραθέτουμε όμοιους όρους ή όμοιες προτάσεις, χωρίς να βάζουμε ανάμεσα τους συνδέσμους (και, όμως, αλλά, ή, ούτε ούτε, είτε είτε), που χρειάζονται, αλλά χωρίζονται με κόμμα. π.χ.: Η διαφήμιση ενός γνωστού απορρυπαντικού λέει: Ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε. Σύνθετες λέξεις με πρώτο συνθετικό λόγιες προθέσεις Υπάρχουν κάποιες προθέσεις που προέρχονται από την αρχαία ελληνική γλώσσα, και λέγονται λόγιες, οι οποίες εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να χρησιμοποιούνται ως πρώτα συνθετικά λέξεων ή σε στερεότυπες εκφράσεις. Οι πιο συνηθισμένες από αυτές είναι οι ακόλουθες: δια, περί, ανά, προ, υπό, υπέρ, επί (εφ-), εκ (εξ), εν (εμ-). Π.χ. αναβάτης, πρόλογος, υποσημείωση, επίθεση Προσοχή: Είναι δυνατό κατά τη σύνθεση τους οι προθέσεις να παθαίνουν κάποιες μετατροπές. Έτσι, μπορεί να φεύγει το τελευταίο φωνήεν της πρόθεσης όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή να αλλάζουν τα σύμφωνα των προθέσεων όταν το δεύτερο συνθετικό αρχίζει επίσης από σύμφωνο. Π.χ. από + ευθύνομαι —> απευθύνομαι εν + μένω —> : μένω Προσοχή: Τα αχώριστα μόρια δια-, επι-, υπο- χάνουν το τελικό φωνήεν όταν το δεύτερο συνθετικό αρχίζει από φωνήεν. Π.χ. υπό + αρχηγός —> υπαρχηγός / επί + ερώτηση —> επερώτηση  Το εκ- γίνεται εξ- όταν το δεύτερο συνθετικό αρχίζει από φωνήεν. Π.χ. εκ + ημερώνω —> εξημερώνω  Το εν- και το συν-, όταν το δεύτερο συνθετικό αρχίζει από χειλικό σύμφωνο -π-, -β-, -φ- ή -μ-, μετατρέπουν το -ν- σε -μ-. Π.χ. εν + πείρα —» εμπειρία / συν + μαθητής —> συμμαθητής, συν + πεθερός —> συμ πεθερός  Το συν- γίνεται: συν + φωνήεν = συν- π.χ. συν + υπεύθυνος = συνυπεύθυνος συν + π, β, φ, ψ = συμ- συν + κ, γ, χ, = συγ- π.χ. συν + πολίτης = συμπολίτης π.χ. συν + γένος = συγγενής συν + τ, δ, θ = συν π.χ. συν + δεσμός = σύνδεσμος συν + ζ = συζ- π.χ. συν + ζω = συζώ συν + ξ = συξ- π.χ. συν + ξύλο = σύξυλο συν + σκ = συσκ- π.χ. συν + σκέψη = σύσκεψη συν + σπ = συσπ π.χ. συν + σπουδάζω = συσπουδάζω συν + στ = συστ- π.χ. συν + στεγάζω = συστεγάζω συν + ( ν, μ, λ, ρ, σ,) = συνν- συλλ- συμμ- συρρ- συσσ- π.χ συν + νέφος = σύννεφο συν + λόγος = σύλλογος συν + μαθητής = συμμαθητής συν + ρίζα = σύρριζα συν + σώμα = σύσσωμος Προσοχή: Οι λέξεις ομαλός, όνομα, όροφος, όλεθρος, ορυχείο, οδύνη αρχίζουν από ο- αλλά Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.7
• 8.
  zeleni ως δεύτερα συνθετικάαλλάζουν το ο- σε -ω-: επώνυμο, διώροφος, πανωλεθρία, αδαμαντωρυχείο, ανώδυνος. Το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ και το επίρρημα πολύ • Το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ συνοδεύει ουσιαστικά και κλίνεται και στα τρία γένη· π.χ.: ο πολύς κόσμος, η πολλή βροχή, το πολύ διάβασμα οι πολλοί άνθρωποι, οι πολλές γυναίκες, τα πολλά παιδιά. • Στον ενικό αριθμό, το αρσενικό και το ουδέτερο γράφονται με υ και ένα λ, ενώ το θηλυκό με η και δύο λ (λλ). • Στον πληθυντικό αριθμό και τα τρία γένη γράφονται με δύο λ (λλ). • Το αρσενικό και το ουδέτερο δεν έχουν γενική ενικού. Επίσης σε κανένα γένος δεν υπάρχει κλητική ενικού, ενώ η κλητική πληθυντικού δε χρησιμοποιείται συχνά. • Το επίθετο πολλή μπαίνει μόνο μπροστά από θηλυκό ουσιαστικό. Αντίθετα, μπροστά από θηλυκό επίθετο μπαίνει το επίρρημα πολύ. • Το επίρρημα πολύ μπαίνει πριν από επίθετο ή επίρρημα, για να σχηματίσει τον υπερθετικό βαθμό, ή συνοδεύει ρήμα. Ενώ το ουδέτερο του επιθέτου συνοδεύει ουσιαστικό Ενικός αριθμός Ονομ. ο πολύς η πολλή το πολύ Γεν. του - της πολλής του - Αιτ. τον πολύ την πολλή το πολύ Κλητ. - - - - - Πληθυντικός αριθμός Ονομ. οι πολλοί οι πολλές τα πολλά Γεν. των πολλών των πολλών των πολλών Αιτ. τους πολλούς τις πολλές τα πολλά Κλητ. - (πολλοί) - (πολλές) - (πολλά ) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.8
• 9.
  eva-edu Ο μαγικός κόσμοςτων βιβλίων Σε δύο αδέρφια άρεσε πολύ να διαβάζουν βιβλία. Ό,τι ήθελαν να μάθουν για τον κόσμο το έψαχναν στα βιβλία και διάβαζαν όλες τις σελίδες τους. Βγάλε από την πρόταση το και και βάλε κόμμα (,) Πήγα στη λαϊκή αγορά και αγόρασα ψάρια και καρότα και λάχανα και φρούτα. …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………. Βγάλε από την πρόταση το κόμμα (,) και βάλε και Το πρωί έφαγα ψωμί, βούτυρο, μαρμελάδα, αυγά. …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………. Βιογραφικό σημείωμα λέγεται ένα κείμενο που μας μιλάει για έναν άνδρα ή μια γυναίκα και μας λέει το όνομα και το επίθετό του, πότε και πού γεννήθηκε, που έζησε, τι δουλειά κάνει και τι έχει κάνει στη ζωή του. Βιογραφικό σημείωμα Οδυσσέα Ελύτη Όνομα : Οδυσσέας επίθετο : Ελύτης πότε γεννήθηκε: το 1911 πού γεννήθηκε: στην Κρήτη τι δουλειά κάνει : είναι ποιητής ποίημα του: Άξιον Εστί Μερικές φορές ενώνουμε τις προτάσεις με κόμμα (,) και όχι με το και. Το σχήμα αυτό λέγεται ασύνδετο Φράσεις που έχουν ρήμα λέγονται ρηματικές φράσεις Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη Φράσεις που έχουν ουσιαστικά λέγονται ονοματικές φράσεις Παίξιμο μπάλας Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.9
• 10.
  eva-edu κάνε τις ονοματικέςφράσεις ρηματικές Πλύσιμο πιάτων = …………………………………….. γράψιμο άσκησης=………………….... κάνε την ρηματική φράση ονοματική Σκουπίζω το πάτωμα= …………………………………………………………….. Μου αρέσει η κρέπα. Αγαπώ την μερέντα (γιατί) …………………………………………………………………………………………………. Πλένω τα πιάτα. Να μην κουράζεται η γιαγιά. (ώστε) …………………………………………………………………………………………………... Βιβλιοθήκες Οι άνθρωποι που διαβάζουν βιβλία λέγονται αναγνώστες. Σε πολλές πόλεις υπάρχουν βιβλιοθήκες και οι άνθρωποι μπορούνε να πάνε και να διαβάσουν εκεί βιβλία. Ακόμη μπορούν να δανειστούν βιβλία δηλαδή να τα πάρουν για λίγο και να τα διαβάσουν στο σπίτι τους. Ένα βιβλίο έχει Τίτλο (όνομα) Το άγαλμα που κρύωνε Συγγραφέα (ποιος το έγραψε) Μπουλώτης Χρήστος Εκδότη (ποιος το πουλάει) Πατάκης Εικονογράφος (ποιος ζωγράφισε τις εικόνες) Στεφανίδη Φωτεινή Περίληψη (τι γράφει το βιβλίο με λίγα λόγια)Εκείνο τον Αύγουστο, η πανσέληνος ασήμωσε ένα παράξενο ταξίδι που έμοιαζε πολύ με παραμύθι. Το ταξίδι αυτό ξεκινά από παλιά. Από τότε που το μικρό μαρμάρινο αγόρι, το άγαλμα, άφησε σαν προσφυγάκι την πατρίδα του στη Μικρασία και στεγάστηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Από τότε κρύωνε ολοένα, γιατί νοσταλγούσε αθεράπευτα την πατρίδα του στην αντίπερα ακτή του Αιγαίου. Τα πράγματα θ' αλλάξουν όμως όταν θα βρει δυο φίλους καρδιάς, την κυρία Γαλάτεια, την καθαρίστρια του Μουσείου, και το μικρό Λάμπη, το γιο του νυχτοφύλακα. Τα πράγματα θ' αλλάξουν μ' ένα παράξενο όνειρο. Απ' τ' όνειρο θα φτερουγίσει στο Μουσείο ένα μεγάλο γαλάζιο πουλί που θα τους ταξιδέψει μια νύχτα με πανσέληνο στις χαμένες πατρίδες, στη Μικρασία. Ένωσε τις προτάσεις με τη λέξη στην παρένθεση. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.10
• 11.
  07/02/11 ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: Ανεξάρτητες ή κύριες λέγονται οι προτάσεις που εκφράζουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο, χωρίς να εξαρτώνται από άλλες προτάσεις. π.χ. Ο Δημήτρης παίζει ποδόσφαιρο. π.χ. Η Μαρίνα είναι γιατρός. Εξαρτημένες ή δευτερεύουσες λέγονται οι προτάσεις που δεν εκφράζουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και γι’ αυτό δε μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο. Οι προτάσεις αυτές χρησιμεύουν για να συμπληρώνουν μία άλλη πρόταση. π.χ. Ο Δημήτρης παίζει ποδόσφαιρο, όταν τελειώνει τα μαθήματά του. π.χ. Η Μαρίνα είναι η γιατρός που μου έκανε την εγχείριση στη μύτη. ΠΟΤΕ ΧΩΡΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΚΟΜΜΑ: Χωρίζουμε με κόμμα τις εξαρτημένες προτάσεις από τις ανεξάρτητες όταν το νόημά τους δεν είναι στενά δεμένο με το νόημα της ανεξάρτητης πρότασης. Σ’ αυτή την περίπτωση συνήθως οι εξαρτημένες προτάσεις τοποθετούνται πριν από τις ανεξάρτητες. π.χ. Επειδή ήταν αδιάβαστος, δεν ήρθε στο σχολείο σήμερα. Δε χωρίζουμε με κόμμα τις εξαρτημένες προτάσεις από τις ανεξάρτητες όταν το νόημά τους είναι στενά δεμένο με το νόημα της ανεξάρτητης πρότασης. Σ’ αυτή την περίπτωση συνήθως οι εξαρτημένες προτάσεις τοποθετούνται μετά από τις ανεξάρτητες. π.χ. Ήταν πολύ στενοχωρημένος γιατί έχασε το βιβλίο που του χάρισα. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.11
• 12.
  Σκάρπα Ηλέκτρα Εξαρτημένες ήδευτερεύουσες προτάσεις είναι οι εξής:  βουλητικές προτάσεις: αρχίζουν με το σύνδεσμο να. π.χ. Θέλω να φύγω.  τελικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους για να, να. π.χ. Ήρθε για να φύγει.  συμπερασματικές ή αποτελεσματικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους ώστε, ώστε να. π.χ. Έφυγε καιρό πριν ώστε να μας ξεχάσει.  αιτιολογικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους γιατί, επειδή, καθώς, μια και. π.χ. Έφυγε γιατί είχε ένα επείγον ραντεβού.  υποθετικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους εάν, αν. Αν φύγεις τώρα, μην ξαναγυρίσεις.  ειδικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους ότι, πως, που. Λένε ότι έφυγε για πάντα από την Ελλάδα.  ενδοιαστικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους μήπως, μη(ν). π.χ. Φοβάμαι μήπως φύγει.  εναντιωματικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους αν και, μολονότι, παρόλο που. π.χ. Αν και έφυγε αργά, πρόλαβε το λεωφορείο.  χρονικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους ενώ, καθώς, αφού, πριν, μόλις, προτού, κ.α. π.χ. Όταν φύγεις, να κλειδώσεις την πόρτα.  πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις: αρχίζουν με τους συνδέσμους αν, μήπως ή με ερωτηματικές αντωνυμίες (ποιος, πόσος κ.α.) και με ερωτηματικά επιρρήματα (πώς, πού κ.α.). π.χ. Με ρώτησε αν θα φύγεις τώρα. Με ρώτησε πώς θα φύγεις.  αναφορικές προτάσεις: αρχίζουν με αναφορικές αντωνυμίες (που, όποιος, οποίος, όσος κ.α.) και με αναφορικά επιρρήματα (όπου, όπως, όσο κ.α.). π.χ. Έφυγε από τη δουλειά ο Κώστας, ο οποίος καθόταν στο διπλανό γραφείο. Φύγε όπου θες. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.12
• 13.
  Χρυσούλα Παγκάλου ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣ (ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ)ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Οι εξαρτημένες προτάσεις χωρίζονται σε διάφορα είδη και παίρνουν το όνομά τους ανάλογα με το σύνδεσμο που τους ενώνει με την κύρια πρόταση στην αρχή ή το τέλος μιας περιόδου: Αιτιολογικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους αιτιολογικούς συνδέσμους (επειδή, γιατί, καθώς, αφού κλπ.). π.χ. Άργησε να έρθει, γιατί είχαν απεργία τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αναφορικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με αναφορικές αντωνυμίες (που, ο οποίος-α-ο, όσος-η-ο κλπ. ), αναφορικά επιρρήματα (όπου, όπως κλπ.). π.χ. Θα πάρουμε το μετρό, το οποίο πηγαίνει πολύ πιο γρήγορα. Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με αποτελεσματικούς ή συμπερασματικούς συνδέσμους (ώστε (να), επομένως, άρα, που (όταν σημαίνει ώστε) κλπ.). π.χ. Γράφετε γρήγορα, ώστε να τελειώσετε στην ώρα σας. Έτρεχε τόσο γρήγορα που τερμάτισε πρώτος. Βουλητικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με το βουλητικό μόριο να που δείχνει επιθυμία, θέληση κλπ. π.χ. Επιθυμώ πολύ να πετύχω στους αγώνες αυτούς. Ειδικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους ειδικούς συνδέσμους (ότι, που, πως) και κάποιες φορές με το μόριο να. π.χ. Η δασκάλα μάς είπε ότι θα επισκεφθούμε το Μουσείο της Ακρόπολης. Εναντιωματικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους αντιθετικούς συνδέσμους (μολονότι, αν και, παρόλο που, αλλά, ωστόσο κλπ.) π.χ. Αν και ο καιρός ήταν βροχερός, η προγραμματισμένη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε κανονικά. Ενδοιαστικές ή διστακτικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους διστακτικούς (ενδοιαστικούς) συνδέσμους (μη (ν), μήπως). π.χ. Έχω αγωνία μήπως δεν περάσει στις εξετάσεις. Πλάγιες ερωτηματικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με το αν ή μήπως κλπ. και αναφέρονται στον πλάγιο λόγο ή με τα πού και πώς. π.χ. Η μητέρα μου με ρώτησε αν θα γράψουμε τεστ στα Μαθηματικά. Ο δάσκαλος ρώτησε τα παιδιά πώς πέρασαν στις διακοπές των Χριστουγέννων. Τελικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους τελικούς συνδέσμους (να, για να). π.χ. Σε παρακαλώ, φώναζε πιο δυνατά να ακούγεσαι! Ήθελα να πετύχω, για να έπαιρνα το μετάλλιο. Υποθετικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους υποθετικούς συνδέσμους (αν, άμα, σαν). Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.13
• 14.
  Χρυσούλα Παγκάλου π.χ. Ανκάνει καλό καιρό, θα επισκεφθούμε την Πάρνηθα. Χρονικές: οι προτάσεις που αρχίζουν με τους χρονικούς συνδέσμους (όταν, αφού, προτού, κλπ.) π.χ. Όταν γυρίσεις από το ταξίδι, θα κουβεντιάσουμε για το θέμα που σε απασχολεί. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Σε πολλές περιπτώσεις οι εξαρτημένες (δευτερεύουσες) προτάσεις, όπως οι χρονικές, υποθετικές, αιτιολογικές κλπ. χωρίζονται από τις κύριες με κόμμα (,) και ειδικά όταν το νόημά τους δεν είναι άμεσα εξαρτημένο από την ανεξάρτητη (κύρια) πρόταση. π.χ. Όταν τελειώσεις τα μαθήματά σου, θα πας για ποδόσφαιρο. (με κόμμα) Είμαι χαρούμενη όταν σκέφτομαι πως σε λίγο έρχονται οι απόκριες. (χωρίς κόμμα). ΕΠΙΣΗΣ ΘΥΜΑΜΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΜΜΑ: Εκτός από τις εξαρτημένες προτάσεις (αιτιολογικές, αποτελεσματικές ή συμπερασματικές, εναντιωματικές, τελικές, υποθετικές και χρονικές), κόμμα βάζουμε στο ασύνδετο σχήμα (Όταν τα έπαιρνε ύπνος, τα παραμύθια, οι θρύλοι, οι τόποι, οι συγγραφείς, οι ήρωες μπερδεύονταν στα όνειρά τους), στην κλητική προσφώνηση (Μάγκυ, έλα εδώ, σε παρακαλώ!) και σε παράθεση (Ο Τάκης, ο εξάδελφός μου, πέρασε στο Πανεπιστήμιο) κι επεξήγηση (Η Άλκη Ζέη, η συγγραφέας του βιβλίου «Η μωβ ομπρέλα», γεννήθηκε στην Αθήνα). Επίσης, κόμμα βάζουμε σε προτάσεις που αρχίζουν με ένα βεβαιωτικό επίρρημα (βέβαια, ναι, σωστά κλπ.) π.χ. Βέβαια, θα ξεκινήσουμε πολύ νωρίς αύριο! Ναι, γράψατε πολύ καλά στη Γλώσσα. Δε βάζουμε κόμμα στις εξαρτημένες προτάσεις (βουλητικές, ειδικές, ενδοιαστικές και πλάγιες ερωτηματικές και μερικές φορές στις τελικές), όταν είναι οι ίδιες υποκείμενα, αντικείμενα κλπ. μιας κύριας πρότασης. π.χ. Φοβάται ότι δε θα γράψει καλά. (ειδική πρόταση: αντικείμενο του ρήματος). Επιθυμεί να φύγει μακριά. (βουλητική πρόταση: αντικείμενο του ρήματος). Δε βάζουμε κόμμα και στις προτάσεις που χωρίζονται με τους συμπλεκτικούς συνδέσμους (και, ούτε κλπ.) και τους διαχωριστικούς συνδέσμους (είτε, ή κλπ.) π.χ. Θα φύγεις ή θα μείνεις; Σήμερα, θα φάμε και κοτόπουλο και γαλοπούλα. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.14
• 15.
  Σκάρπα Ηλέκτρα Το επίθετοο πολύς, η πολλή, το πολύ: Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Ενικός αριθμός ο πολύς η πολλή το πολύ του - της πολλής του - τον πολύ την πολλή το πολύ - - - - - - Πληθυντικός αριθμός οι πολλοί οι πολλές τα πολλά των πολλών των πολλών των πολλών τους πολλούς τις πολλές τα πολλά - (πολλοί) - (πολλές) - (πολλά)  Το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ συνοδεύει ουσιαστικά.  Στον ενικό αριθμό, το αρσενικό και το ουδέτερο γράφονται με υ και ένα λ, ενώ το θηλυκό με η και δύο λ (λλ).  Στον πληθυντικό αριθμό, και το αρσενικό και το θηλυκό και το ουδέτερο γράφονται με δύο λ (λλ).  Το αρσενικό και το ουδέτερο δεν έχουν γενική ενικού.  Στον ενικό αριθμό δεν υπάρχει κλητική, ενώ στον πληθυντικό αριθμό η κλητική δε χρησιμοποιείται συχνά. Το επίρρημα πολύ: Το επίρρημα πολύ δεν κλίνεται και συνοδεύει επίθετα, ρήματα, μετοχές και άλλα επιρρήματα. π.χ. Είσαι πολύ όμορφη με αυτά τα ρούχα. (επίθετο) π.χ. Μη μιλάς πολύ, φάε το φαγητό σου. (ρήμα) π.χ. Είμαι πολύ κουρασμένος από τη δουλειά σήμερα. (μετοχή) π.χ. Ήρθε πολύ νωρίς και δεν πρόλαβα να ετοιμαστώ. (επίρρημα) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.15
• 16.
  Ενότητα 9η Σύνδεση προτάσεων 07.02.2012 ΜαρίαΊσσαρη ΟΝΟΜΑ:……………………………………………………………………………………………………………………  Μια πρόταση που έχει ολοκληρωμένο νόημα και μπορεί να σταθεί μόνη της στο λόγο λέγεται ανεξάρτητη ή κύρια πρόταση. π.χ. Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα.  Μια πρόταση που δεν μπορεί να σταθεί μόνη της στο λόγο λέγεται εξαρτημένη ή δευτερεύουσα πρόταση. π.χ. Ο κύριος Βρασίδας παραπονιόταν ότι ο άστατος καιρός του χάλασε τις διακοπές.  Οι παρατακτικοί σύνδεσμοι (και,κι,ή,είτε,ούτε,αλλά,μα,όμως) χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν κύριες προτάσεις μεταξύ τους ή εξαρτημένες προτάσεις μεταξύ τους. Τότε, έχουμε παρατακτική σύνδεση, δηλαδή τοποθετούμε (παρατάσσουμε) όμοιες προτάσεις τη μια δίπλα στην άλλη χωρίς να εξαρτώνται η μία από την άλλη. π.χ. Ο Ορέστης στεκόταν πολλή ώρα και χάζευε τις βιτρίνες. Άρχισε τότε να αναρωτιέται αν θα έπρεπε να φύγει ή να συνεχίσει το ψάξιμο.  Οι υπόλοιποι σύνδεσμοι (ειδικοί, ερωτηματικοί, χρονικοί, αιτιολογικοί, αποτελεσματικοί, διστακτικοί, υποθετικοί και εναντιωματικοί) (σελ 171 στη γραμματική) χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν μια εξαρτημένη με μια κύρια πρόταση. Τότε, έχουμε υποτακτική σύνδεση, δηλαδή εξαρτούμε (υποτάσσουμε) μια δευτερεύουσα πρόταση από μια κύρια. π.χ. Ο δάσκαλος είπε ότι θα ξεκινήσουν οι σχολικοί αγώνες στίβου. Όλοι οι μαθητές ήθελαν να πάρουν μέρος, γιατί αγαπούσαν τον αθλητισμό. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.16
• 17.
  Ενότητα 9η Σύνδεση προτάσεων 07.02.2012 ΜαρίαΊσσαρη Ασκήσεις 1) Να αναγνωρίσεις τις κύριες ή ανεξάρτητες και τις δευτερεύουσες ή εξαρτημένες προτάσεις:  Καθώς γυρνούσα στο σπίτι μου, άκουσα γατάκια να νιαουρίζουν.  Επειδή δεν άντεχα τα νιαουρίσματά τους, αποφάσισα να ψάξω.  Μπήκα στο παλιό σπίτι. Επειδή δεν έβλεπα τίποτα μέσα στο σκοτάδι, φοβήθηκα πολύ.  Έτρεξα γρήγορα στο σπίτι μου και πήρα ένα φακό.  Σκέφτηκα να φύγω, γιατί τα γατάκια είχαν κρυφτεί. 2) Να βάλεις κόμμα, όπου χρειάζεται:  Δεν είμαι τόσο ευκολόπιστος ώστε να πιστεύω ό,τι μου λένε οι άλλοι.  Αν έρθει κανείς να σε ρωτήσει πού πήγα μην του πεις τίποτα.  Αν και τον γνώριζε καλά δεν τον χαιρετούσε ποτέ όταν τον συναντούσε.  Ο μικρός Αντώνης διάβασε πολύ αλλά δεν έγραψε καλά στο διαγώνισμα.  Το ταξί είπε ότι θα έρθει στην ώρα του.  Αν έχεις χρόνο και θέλεις τηλεφώνησέ μου.  Πήγα στο σημερινό συμβούλιο μολονότι δεν το ήθελα καθόλου.  Ο κύριος Αλεξίου φώναζε επειδή νόμιζε ότι τον αδικούσαν.  Η Άννα ήρθε μόνη της αφού η αδερφή της ήταν άρρωστη.  Φαίνεται πως θα τα βρουν τελικά.  Ο Τάσος δε μιλάει πολύ επειδή ντρέπεται. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.17
• 18.
  Βιογραφικό σημείωμα Τι Είναιτο βιογραφικό σημείωμα; Είναι μια σύντομη γραπτή παρουσίαση της προσωπικότητας και της ζωής ενός ατόμου. Περιέχει στοιχεία ταυτότητας, μόρφωσης, ικανοτήτων, ενδια- φερόντων, καθώς και πληροφορίες για το πώς μπορεί κάποιος να επικοινω- νήσει μαζί του. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ένα βιογραφικό σημείωμα είναι μια «περίληψη ζωής». Γιατί γράφει κάποιος ένα βιογραφικό σημείωμα; Ένα βιογραφικό σημείωμα το γράφει κάποιος όταν: α) θέλει να βρει μια θέση εργασίας β) επιθυμεί να γίνει δεκτός σε μια σχολή για σπουδές γ) επιθυμεί να γίνει γνωστός στο πλατύ κοινό Ποια μορφή μπορεί να έχει ένα βιογραφικό σημείωμα; α) να είναι γραμμένο με ρηματικές φράσεις σε συνεχές κείμενο και σε χρονολογική σειρά (Γεννήθηκα στη θεσσαλονίκη το 1960……) β) να είναι γραμμένο με ονοματικές φράσεις κατά θέματα, π.χ. Γέννηση -Σπουδές - Έργα κτλ.( Ονοματεπώνυμο:……… -Γέννηση :Θεσσαλονίκη 1960 –Επάγγελμα : – Σπουδές : …….) Τι μπορεί να περιέχει ένα βιογραφικό σημείωμα; α)ατομικά στοιχεία : ονοματεπώνυμο, ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, επάγγελμα β) στοιχεία επικοινωνίας : ταχυδρομική διεύθυνση, αριθμός τηλεφώνου, ηλεκτρονική διεύθυνση γ)εκπαίδευση: τίτλοι και διάρκεια σπουδών, βαθμοί, ημερομηνίες αποφοίτησης, επιμόρφωση, ξένες γλώσσες, γνώσεις ηλεκτρονικού υπολογιστή δ) επαγγελματική εμπειρία : είδος εργασίας, διάρκεια απασχόλησης, παραγωγή έργου ε) τιμητικές διακρίσεις: απονομή βραβείων, τίτλων στ) άλλα σημαντικά στοιχεία προσωπικής και κοινωνικής ζωής : ενδιαφέροντα, συμμετοχή σε δραστηριότητες elena Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.18
• 19.
  ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ9: «ΒΙΒΛΙΑ-ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ» Ο ΜΑΓΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ υδρόγειος σφαίρα, ωκεανός, κάμαρα, σήμα-σημαδεύω, έκπληξη, έθνος- εθνικός-ή-ό ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ; διηγούμαι-διηγήθηκα, διήγημα, επιστρέφω, κινηματογράφος, σπουδάζω ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ κομματιάζω-κομμάτι, εγκυκλοπαίδεια-εγκυκλοπαιδικός-ή-ό, τυχαίνω- τύχη, αντικείμενο, οπτικοακουστικός-ή-ό ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 2001-2002 μοναστήρι, σκηνή, αγρότης, βαριέμαι-βαρέθηκα, γεγονός, παρακολουθώ- παρακολούθησα ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ Τ’ ΑΣΤΡΑ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ) (Τετράδιο Εργασιών) μελετώ-μελέτη, ώστε, φέγγω-φεγγοβολώ, παντογνώστης, συλλυπητήρια, συγγνώμη ΤΟ ΚΑΠΛΑΝΙ ΤΗΣ ΒΙΤΡΙΝΑΣ/ΤΟ ΣΕΝΤΟΥΚΙ ΜΕ ΤΙΣ 5 ΚΛΕΙΔΑΡΙΕΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ), (Τετράδιο Εργασιών) τριγυρίζω-τριγύρισα, περιπέτεια, δράμα, θάνατος-θανάσιμος, εκκεντρικός-ή-ό, διαδίκτυο Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΜΑΣ (ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ σελ.120) αυγή, αναποφάσιστος-η-ο, αναπάντεχος-η-ο, βρόμικος, παρατώ – παρατημένος-η-ο ΓΓ ρρ αα μμ μμ αα ττ ιι κκ ήή :: ΟΟ νν οο μμ αα ττ ιι κκ έέ ςς κκ αα ιι ρρ ηη μμ αα ττ ιι κκ έέ ςς φφ ρρ άά σσ εε ιι ςς ,, ππ αα ρρ άά ττ αα ξξ ηη -- υυ ππ όό ττ αα ξξ ηη ,, αα σσ ύύ νν δδ εε ττ οο σσ χχ ήή μμ αα ,, σσ ύύ νν θθ εε σσ ηη μμ εε λλ όό γγ ιι εε ςς ππ ρρ οο θθ έέ σσ εε ιι ςς Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.19 ΕΙΡΗΝΗ ΞΑΓΟΡΑΡΗ
• 20.
  Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.20
• 21.
  Ενότητα 9η: Βιβλία-βιβλιοθήκες Οεκπαιδευτικός: Τουλιόπουλος Φώτης Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.21
• 22.
  Στόχοι ενότητας  Διαβάζουμεβιογραφικά σημειώματα συγγραφέων  Παίρνουμε πληροφορίες από βιβλιοπαρουσιάσεις  Περιγράφουμε πώς λειτουργούν οι βιβλιοθήκες  Αναγνωρίζουμε τις ονοματικές και τις ρηματικές φράσεις  Ξεχωρίζουμε διάφορους τρόπους σύνδεσης των προτάσεων Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.22 Φώτης Τουλιόπουλος
• 23.
  Ο μαγικός κόσμοςτων βιβλίων Τα βιβλία μεγαλώνουν τα παιδιά. Ανοίγουν το δρόμο της φαντασίας, αναπτύσσουν και ωριμάζουν τη σκέψη, ενώ ανοίγουν ένα παράθυρο στον κόσμο και μας ταξιδεύουν σε κόσμους μαγικούς. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.23 Φώτης Τουλιόπουλος
• 24.
  Σύνδεση προτάσεων  Στηνίδια πρόταση πολλές φορές υπάρχουν ίδιοι όροι (ουσιαστικά, επίθετα, ρήματα, …) που να είναι μεταξύ τους ασύνδετοι (δεν συνδέονται με κάποιο σύνδεσμο). Αυτοί οι όροι χωρίζονται μεταξύ τους με κόμμα. Αυτό είναι το ασύνδετο σχήμα. Π.χ. Ο Γιώργος ασχολείται το απόγευμα με κολύμβηση, τένις, βόλεϊ, μπάσκετ.  Μπορούμε αν θέλουμε να βάλουμε αντί για κόμμα το σύνδεσμο και. Π.χ. Ο Γιώργος ασχολείται το απόγευμα και με κολύμβηση και τένις και βόλεϊ και μπάσκετ. Τότε έχουμε σχήμα πολυσύνδετο.  Μπορούμε επίσης να αντικαταστήσουμε μόνο το τελευταίο κόμμα με το και. Π.χ. Ο Γιώργος ασχολείται το απόγευμα με κολύμβηση, τένις, βόλεϊ και μπάσκετ. (παρότι έχουμε ένα και στο τέλος της πρότασης, το σχήμα παραμένει ασύνδετο) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.24 Φώτης Τουλιόπουλος
• 25.
  Ποιοι είναι οισυγγραφείς; Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.25 Φώτης Τουλιόπουλος
• 26.
  Ονοματική ρηματική φράση Ρηματική ονομάζεται μια φράση όταν περιέχει ρήμα. Π.χ. Πλημμύρησε η πόλη  Ονοματική ονομάζεται η φράση που δεν περιέχει ρήμα (αποτελείται από λέξεις που είναι ονόματα, συνήθως ουσιαστικά) Π.χ. Πλημμύρα στην πόλη. Οι ονοματικές φράσεις χρησιμοποιούνται σε τίτλους: κεφαλαίων, βιβλίων, εφημερίδων, διαφημιστικών κειμένων Για να μετατρέψουμε μια ονοματική φράση σε ρηματική μετατρέπουμε ένα ουσιαστικό σε ρήμα και αντίστροφα. Ονοματική φράση Ρηματική φράση Πλημμύρα στην πόλη.  Πλημμύρισε η πόλη. Κατεδαφίστηκε κτίριο  Κατεδάφιση κτιρίου. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.26 Φώτης Τουλιόπουλος
• 27.
  Κύριες προτάσεις Κύριες ήανεξάρτητες λέγονται οι προτάσεις που έχουν ολοκληρωμένο νόημα και μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο. Π.χ. Ο Γιώργος είναι μαθητής. Ποιος είδε την Ειρήνη; Οι κύριες προτάσεις μπορεί να είναι και ερωτηματικές. Θέλετε να παίξουμε; Ποιος θέλει .φαγητό; Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.27 Φώτης Τουλιόπουλος
• 28.
  Εξαρτημένες προτάσεις Εξαρτημένες ήδευτερεύουσες λέγονται οι προτάσεις που αποκτούν νόημα μόνο σε σχέση με μια άλλη πρόταση και δε στέκονται μόνες τους στο λόγο. Π.χ. Όταν φτάσαμε στο σπίτι, (εξαρτημένη) τρέξαμε αμέσως στα δωμάτιά μας. (ανεξάρτητη) Ο Γιώργος είπε ότι θα πάει στο σχολείο το απόγευμα. Οι εξαρτημένες προτάσεις συμπληρώνουν τις κύριες και λειτουργούν ως όροι τους (υποκείμενο, αντικείμενο) ή μας δίνουν μια πληροφορία για την κύρια πρόταση. Οι εξαρτημένες προτάσεις εισάγονται με συνδέσμους. Οι σύνδεσμοι μας δείχνουν και τι είδους είναι οι εξαρτημένες προτάσεις. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.28 Φώτης Τουλιόπουλος
• 29.
  Κύριες και εξαρτημένεςπροτάσεις Χωρίζουμε τις εξαρτημένες με κόμμα από τις κύριες όταν το νόημά τους δεν είναι στενά συνδεδεμένο. Π.χ. Θα σταματήσουμε το παιχνίδι, γιατί νύχτωσε. Δεν τις χωρίζουμε όταν το νόημά τους είναι στενά συνδεδεμένο. Π.χ. Ήταν λυπημένη που δεν έγραψε καλά στο τεστ. Τα είδη των εξαρτημένων προτάσεων: Αιτιολογικές: εισάγονται με: επειδή, γιατί, διότι, … Χρονικές: εισάγονται με: αφού, όταν, ενώ, … Υποθετικές: εισάγονται με: αν, άμα, είτε…είτε, … Εναντιωματικές: εισάγονται με: αν και, μολονότι, … Αναφορικές: εισάγονται με: που, ο οποίος, όσος, … Ειδικές: εισάγονται με: ότι, πως, που, … Αποτελεσματικές: εισάγονται με: ώστε, που Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.29 Φώτης Τουλιόπουλος
• 30.
  Βιβλιοθήκες Πατήστε στην εικόναγια να μεταφερθείτε στην κρατική βιβλιοθήκη της Ρόδου, που βρίσκεται στη μεσαιωνική πόλη: Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.30 Φώτης Τουλιόπουλος
• 31.
  Το επίθετο πολύς,πολλή, πολύ Το επίθετο πολύς συνοδεύει ουσιαστικά και κλίνεται και στα τρία γένη: Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Ενικός αριθμός Ονομ. ο πολύς η πολλή το πολύ Γεν. της πολλής Αιτ. τον πολύ την πολλή το πολύ Πληθυντικός αριθμός Ονομ. οι πολλοί οι πολλές τα πολλά Γεν. των πολλών των πολλών των πολλών Αιτ. τους πολλούς τις πολλές τα πολλά Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.31 Φώτης Τουλιόπουλος
• 32.
  Το επίρρημα πολύ Τοεπίρρημα πολύ δεν κλίνεται και συνοδεύει ρήματα, επίθετα ή μετοχές και επιρρήματα. Π.χ. Χιόνισε πολύ. Τρέχει πολύ γρήγορα. Είναι πολύ καλός μαθητής. Είναι πολύ χαρούμενη. Προσοχή: Θέλω πολλή ζάχαρη. (επίθετο, συνοδεύει ουσιαστικό) Θέλω πολύ λίγη ζάχαρη. (επίρρημα, συνοδεύει επίθετο: το λίγη) Ορθογραφία του πολύ. Πολλές φορές μπορεί να μπερδέψουμε το επίρρημα πολύ με το επίθετο πολύ. Ειδικότερα δυσκολευόμαστε να αποφασίσουμε αν χρειάζεται ένα ή δύο λάμδα, όπως και αν τελειώνει σε –υ, -η ή –οι.  Το επίρρημα πολύ γράφεται πάντα με ένα λάμδα. Το επίθετο πολύς γράφεται με ένα λάμδα μόνο στο αρσενικό και ουδέτερο του ενικού αριθμού. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις βάζουμε δύο λάμδα, ενώ ακολουθούμε τους κανόνες των επιθέτων όσο αφορά τις καταλήξεις (-η στο θηλυκό και –οι στον πληθυντικό) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.32 Φώτης Τουλιόπουλος
• 33.
  Σύνθετες λέξεις μετο συν Όταν συνδυάζουμε μια λέξη με μια άλλη για να φτιάξουμε μια καινούρια, τότε έχουμε σύνθεση. Το συν είναι μια πρόθεση. Όταν το συν είναι πρώτο συνθετικό, το ν μετατρέπεται σε άλλα γράμματα, ανάλογα με το αρχικό γράμμα του δεύτερου συνθετικού. Το ν αλλάζει πριν τα ν, μ, λ, ρ, σ και γ. Παραμένει το ίδιο με τα υπόλοιπα γράμματα.  ν+ν=νν π.χ. συν + νέφος = σύννεφο  ν+μ=μμ π.χ. συν + μαθητής = συμμαθητής  ν+λ=λλ π.χ. συν + λόγος = σύλλογος  ν+ρ=ρρ π.χ. συν + ροή = συρροή  ν+σ=σσ π.χ. συν + σωρεύω = συσσωρεύω  ν+γ=γγ π.χ. συν + γνώμη = συγγνώμη Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.33 Φώτης Τουλιόπουλος
• 34.
  Το επίρρημα πολύκαι το επίθετο πολύς- πολλή - πολύ Επιμέλεια παρουσίασης: Παλιάτσου Ουρανία 1Ο Γυμνάσιο Φιλιππιάδας 1Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.34
• 35.
  2Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.35
• 36.
  3Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.36
• 37.
  Το επίρρημα πολύδεν κλίνεται και συνοδεύει ρήματα, επιρρήματα, επίθετα ή μετοχές: π.χ. Έβρεξε πολύ, έτρεξε πολύ γρήγορα, είναι πολύ καλός μαθητής, ήταν πολύ ευτυχισμένος κλπ. 4Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.37
• 38.
  Θυμήσου! Το επίθετο πολύς- πολλή - πολύ συνοδεύει ουσιαστικά και κλίνεται και στα τρία γένη: π.χ. έπεσε πολλή βροχή, έφαγε πολύ φαγητό κλπ. Το επίρρημα πολύ δεν κλίνεται και συνοδεύει ρήματα, επιρρήματα, επίθετα ή μετοχές: π.χ. Έβρεξε πολύ, έτρεξε πολύ γρήγορα, είναι πολύ καλός μαθητής, ήταν πολύ ευτυχισμένος κλπ. 5Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.38
• 39.
  6Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.39
• 40.
  Χθες έβρεξε πολύ. Η βροχή ήταν πολύ δυνατή.  Πολλοί άνθρωποι άρχισαν να τρέχουν για να προφυλαχθούν. Αρκετά μαγαζιά πλημμύρισαν και οι μαγαζάτορες έδειχναν πολύ απελπισμένοι. Καιρό είχαν να δουν να πέφτει τόση πολλή βροχή. 7Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.40
• 41.
  Στο ψηλό ράφιμιας πολλή μεγάλης βιβλιοθήκης, ο Ιγνάτιος, ένας πολλή πεινασμένος ποντικός έφαγε, λένε, μια γάτα! Μαζεύτηκε πολλής κόσμος, ήρθαν δημοσιογράφοι, πολύ ποντικοί μιλούσαν γι' αυτόν κι ένας πολλή σοφός ποντικός είπε: - Προτείνω να κρεμάσουμε τη φωτογραφία του. Οι γάτες θα τον βλέπουν και θα εξαφανίζονται. - Πολλή έξυπνη ιδέα! Θα έχει πολλή μεγάλη επιτυχία! Ορισμένες λέξεις είναι γραμμένες λάθος. Κάνε κλικ πάνω στις λέξεις που έχουν λάθη για να διορθωθούν. Συνολικά υπάρχουν 7 λάθη στο κείμενο 8Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.41
• 42.
  9Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.42
• 43.
  ΠΗΓΕΣ: http://11dim-evosm.thess.sch.gr/html/online/glossa/orthpoly/index.htm 10Ο.Π Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.43
• 44.
  Γ.Φ.Γιάννης Φερεντίνος Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.44
• 45.
  Οι προτάσεις, κύριεςή δευτερεύουσες, συνδέονται μεταξύ τους με:  Παρατακτική σύνταξη  Υποτακτική σύνταξη  Ασύνδετο σχήμα Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.45 Γιάννης Φερεντίνος
• 46.
   Δύο όμοιεςπροτάσεις, ανεξάρτητες ή εξαρτημένες, «παρατάσσονται», δηλαδή βρίσκονται η μία δίπλα στην άλλη και συνδέονται μεταξύ τους με παρατακτικούς συνδέσμους (συμπλεκτικούς, διαχωριστικούς, αντιθετικούς) π.χ. Η Ελένη τρώει και πίνει. Θέλω ησυχία όταν γράφω ή διαβάζω. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.46 Γιάννης Φερεντίνος
• 47.
   Υποτακτική λέγεταιη σύνταξη στην οποία οι κύριες (ανεξάρτητες) προτάσεις συνδέονται με δευτερεύουσες (εξαρτημένες) προτάσεις, που συμπληρώνουν το περιεχόμενό τους. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.47 Γιάννης Φερεντίνος
• 48.
   Η σύνδεσηαυτή γίνεται με τους υποτακτικούς συνδέσμους (αποτελεσματικοί, επεξηγηματικός, ειδικοί, χρονικοί, αιτιολογικοί, υποθετικοί, τελικοί, διστακτικοί, συγκριτικός) π.χ. Έμαθα ότι αρίστευσες. Θα επικοινωνήσει μαζί σου μόλις επιστρέψει. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.48 Γιάννης Φερεντίνος
• 49.
   Οι εξαρτημένεςπροτάσεις παίρνουν την ονομασία τους από το είδος του συνδέσμου με τον οποίο εισάγονται. (αιτιολογικές, τελικές, αποτελεσματικές, υποθετικές, χρονικές, εναντιωματικές – παραχωρητικές, ειδικές κ.ά.) π.χ. Γνωρίζω ότι εργάζεσαι σκληρά. (ειδική) Ανησύχησα επειδή άργησες. (αιτιολογική) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.49 Γιάννης Φερεντίνος
• 50.
   Όμοιες προτάσειςμπαίνουν η μια δίπλα στην άλλη χωρίς σύνδεσμο, μόνο με κόμματα. π.χ. Ο ουρανός μαύρισε, ο άνεμος λυσσομανούσε, η βροχή έπεφτε ακατάπαυστα. Γιάννης Φερεντίνος Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.50
• 51.
  Σύνθεση λέξεων μεστοιχεία και προθέσεις από τα αρχαία ελληνικά Γιάννης ΦερεντίνοςΕπιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.51
• 52.
  Σύνθετες λέξεις από τααρχαία ελληνικά • Στα αρχαία ελληνικά η χρήση ενός στοιχείου ή μιας πρόθεσης, μπροστά από μια λέξη έδινε ξεχωριστή έννοια στη νέα σύνθετη λέξη. Πχ εις (μέσα σε) + βάλλω = εισβάλλω (εφορμώ, μπαίνω με ορμή) κατά (προς τα κάτω) + βάλλω = καταβάλλω (εξαντλώ, εξασθενίζω) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.52
• 53.
  Σύνθεση με στοιχείααπό την αρχαία ελληνική γλώσσα Σημασία Σημασία α(αν)- [στερητικό] δυσ- δύσκολα, κακά αει- πάντα, αδιάκοπα ευ- καλά, εύκολα αλληλο- ο ένας τον άλλο ημι- μισό αμφι- από τα δύο μέρη ομο- μαζί, ίδια αρχι- πρώτος, ανώτερος παν- όλος αυτο- από μόνος μου πυρο- φωτιά διχο- μοιρασμένος σε δύο τηλε- μακριά Παν μέτρον άριστον... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.53
• 54.
  Παραδείγματα αεικίνητος  αυτόςπου κινείται συνέχεια αλληλοβοήθεια  αμοιβαία βοήθεια αναδρομή  επιστροφή στο παρελθόν, αναπόληση διαδρομή  πορεία από ένα σημείο σ’ ένα άλλο αμφίβιο  αυτό που ζει και στη στεριά και στη θάλασσα υπεράνθρωπος  ανώτερος από την ανθρώπινη δύναμη τηλεμαχία  συζήτηση αντιπάλων στην τηλεόραση δυσκίνητος  αυτός που κινείται με δυσκολία Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.54
• 55.
  Σύνθεση με προθέσειςαπό την αρχαία ελληνική γλώσσα Πρόθεση Σημασία πρόθεσης Πρόθεση Σημασία πρόθεσης αμφί και από τις δύο πλευρές παρά δίπλα, κοντά σε ή παράλληλα ανά πάνω σε κάτι ή ξανά περί γύρω από διά μέσα από προ μπροστά από κάτι ή πριν, προηγουμένως εις μέσα σε προς με κατεύθυνση σε εκ έξω ή μακριά από συν μαζί με επί πάνω σε υπέρ πάνω από, πέρα από, πάρα πολύ κατά προς τα κάτω ή εναντίον υπό κάτω από μετά μαζί με ή κατόπιν αντί απέναντι ή ενάντια Παν μέτρον άριστον... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.55
• 56.
  Παραδείγματα Συνοπτικός πίνακας τουρήματος βάλλω με προθέσεις από τα αρχαία ελληνικά αμφιβάλλω εισβάλλω μεταβάλλω προσβάλλω αναβάλλω εκβάλλω παραβάλλω συμβάλλω αποβάλλω επιβάλλω περιβάλλω υπερβάλλω διαβάλλω καταβάλλω προβάλλω υποβάλλω Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.56
• 57.
  Εσωτερική αύξηση • Ταρήματα που σχηματίζουν σύνθετες λέξεις με τις προθέσεις και παίρνουν αύξηση, τη διατηρούν μέσα στη νέα σύνθετη λέξη (εσωτερική αύξηση), στην κλίση του παρατατικού και του αορίστου και όχι στην αρχή της. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.57
• 58.
  Παραδείγματα Ενεστώτας Παρατατικός Αόριστος διαστέλλωδιέστελλα διέστειλα καταβάλλω κατέβαλλα κατέβαλα ανατέλλω ανέτελλα ανέτειλα διαρρέω διέρρεα διέρρευσα αναγγέλλω ανήγγειλα ανήγγειλα υποκύπτω υπέκυπτα υπέκυψα διαδίδω διέδιδα διέδωσα εκθέτω εξέθετα εξέθεσα Γιάννης ΦερεντίνοςΕπιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.58
• 59.
  Επιμέλεια επανάληψης: ΧρήστοςΧαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.59
• 60.
  ΑΝΘΙΜΟΥ ΣΟΦΙΑ ΟΝΟΜΑ:___________________________________________ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗΝ9Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Να συμπληρώσεις τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ:  Σ’ ευχαριστώ ..................που ήρθες.  Από την ......................απροσεξία του κάνει ........................ λάθη.  Έριξε ...................... ζάχαρη στο γάλα μου, αλλά εγώ δεν το πίνω .....................γλυκό.  Του το είπα ....................... φορές, αλλά δε μεν ακούει τίποτα! Είναι ....................ξεροκέφαλος! 2. Να αναγνωρίσεις σε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις το πολύ είναι επίθετο ή επίρρημα: Μου αρέσει πολύ το ποδόσφαιρο. (…………………………) Έχει να έρθει πολύ καιρό. (…………………………..) Σκούπισε πολύ γρήγορα. (……………………………) Ήπια πολύ νερό και έφαγα πολύ φαγητό. (………………………..) Γέλασα πολύ. (……………………..) 3. Βρες τις ανεξάρτητες (κύριες ) προτάσεις και τις εξαρτημένες (δευτερεύουσες )  Αν βρέξει, δεν θα πάμε εκδρομή.  Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι τον είδα.  Είναι καλός μαθητής, επειδή είναι επιμελής.  Θα διοργανώσω ένα πάρτι, που θα σας μείνει αξέχαστο. ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ (ΚΥΡΙΕΣ ) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣ (ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 4. Να βάλεις κόμμα όπου χρειάζεται στις παρακάτω προτάσεις του βιογραφικού Ονοματεπώνυμο: Λίτσα Ψαραύτη Έτος και τόπος γέννησης: 1936 Σάμος Πληροφορίες: Σπούδασε αγγλικά εργάστηκε ως μεταφράστρια έγραψε μυθιστορήματα για τις ανθρώπινες σχέσεις το οικολογικό πρόβλημα το ρατσισμό. Τιμητική διάκριση:Κρατικό βραβείο 1996 από το υπουργείο Πολιτισμού έπαινος από την Ακαδημία Αθηνών Έργα: «το αυγό της Έχιδνας» « το χαμόγελο της Εκάτης» «η γάτα που δε νιαούριζε» «το διπλό ταξίδι» κ.ά. 5. α. Να μετατρέψεις το πολυσύνδετο σχήμα σε ασύνδετο: Είχα να διαβάσω και Γλώσσα και Μαθηματικά και Φυσική. ................................................................................................................................................... β. Να μετατρέψεις το ασύνδετο σχήμα σε πολυσύνδετο: Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.60
• 61.
  ΑΝΘΙΜΟΥ ΣΟΦΙΑ Τα παιδιάέπαιζαν κυνηγητό, κουτσό, κρυφτό, μήλα. ................................................................................................................................................... 6. Άλλαξε τις παρακάτω προτάσεις από ρηματικές σε ονοματικές και το αντίστροφο Εφαρμόζουμε τους νόμους του κράτους _______________________________________________________________________________________ Πτώση των τιμών των ακινήτων _______________________________________________________________________________________ Η υποδοχή της άνοιξης _______________________________________________________________________________________ Άνοδος της θερμοκρασίας _______________________________________________________________________________________ Πάγωσε το νερό από το κρύο _______________________________________________________________________________________ 7. Φτιάξε σύνθετες λέξεις αμφί + βίος εκ +βολή εις + άγω συν +νέφος συν +χωριανός μετά + αύριο συν + λόγος μετά +βολή συν +παίχτης συν + γνώμη 8. Ένωσε με το σύνδεσμο της παρένθεσης τις προτάσεις Ακούσαμε το θόρυβο. Βγήκαμε έξω τρέχοντας.(μόλις) __________________________________________________________________________________________ Έχω πολύ δουλειά . Δε θα βγω σήμερα έξω για βόλτα. (γιατί) __________________________________________________________________________________________ Κοιμηθήκαμε. Η μητέρα έσβησε το φως.(όταν) __________________________________________________________________________________________ Ήταν πολύ πλούσιος. Δεν ήταν ευτυχισμένος.(αν και ) __________________________________________________________________________________________ 9. Λέγεται ότι «ένα βιβλίο σε ταξιδεύει» . Συμφωνείς με αυτή την άποψη ή όχι; Δικαιολόγησε την απάντηση σου (σε ταξιδεύει ή όχι; τι πράγματα βάζεις στις αποσκευές σου ; τι παίρνεις μαζί σου; που σε ταξιδεύει; τι γνωρίζεις στα ταξίδια μαζί του; τι κερδίζεις σε αυτά τα ταξίδια ; …………….) ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.61
• 62.
  σελίδα 1 ΑναγνώστουΧρήστος 90ο Δ.Σ. Αθηνών 11/2/2008 Τάξη Ε΄ Μάθημα: Γλώσσα Ενότητα: Βιβλία- Βιβλιοθήκες Επαναληπτικό μάθημα Ονοματεπώνυμο:…………………………………………………………… 1. Ακούω και γράφω: ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... 2. Να σχηματίσεις σύνθετες λέξεις: συν + αγωνιστής → …………………... .... συν + σωρεύω → .................................... συν + βαδίζω → ……………………….... συν + ραφή →......................................... συν + παίχτης → ………………………... συν + πάσχω → ..................................... συν + κάτοικος → ……………………....... συν + λήψη → ..................................... συν + νέφος → ………………………..... εν + πιστός → ................................... 3. Μετέτρεψε τις φράσεις από ονοματικές σε ρηματικές και αντίστροφα: Απαγορεύεται η κυκλοφορία Πρόσφεραν λίγα χρήματα. ……………………………………………… .................................................................................. Εισάγονται νέα προϊόντα Παρουσίαση καινούριων βιβλίων. ……………………………………………… ................................................................................. Συνεργασία μαθητών και δασκάλων. Περιγράφει τον αγώνα. ………………………………………………. ................................................................................... 4. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με την κατάλληλη λέξη κάθε φορά. α) Η Μαρία διαβάζει πολλά βιβλία. Είναι πραγματική …………………. 1)βιβλιοφάγος 2)βιβλιογραφία 3)βιβλιομανία β) Ο ………………………. ……… με βοήθησε να βρω το βιβλίο που έψαχνα. 1) βιβλιοστάτης 2) βιβλιοθηκάριος 3)βιβλιοφάγος γ) Η ………………………. ……τιμωρείται από το νόμο. 1)βιβλιογραφία 2)βιβλιοκαπηλία 3)βιβλιοκριτική δ) Ο θείος μου είναι...........................................και δημοσιεύει τις κριτικές των βιβλίων στην εφημερίδα. 1) βιβλιοδέτης 2) βιβλιοφάγος 3) βιβλιοκριτικός Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.62
• 63.
  σελίδα 2 ΑναγνώστουΧρήστος 90ο Δ.Σ. Αθηνών 11/2/2008 5. Να συμπληρώσεις τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ: α) Σ’ ευχαριστώ ..................που με βοήθησες. β) Από την ......................βιασύνη του κάνει ........................ λάθη. γ) ..................... άνθρωποι ζουν ....................... φτωχικά. δ) Έριξε ...................... ζάχαρη στον καφέ μου, αλλά εγώ δεν τον πίνω .....................γλυκό. ε) Του μίλησα ....................... φορές, αλλά δεν αλλάζει γνώμη. Είναι ....................εγωιστής. 6. Να συμπληρώσεις κόμμα, όπου χρειάζεται, και να βάλεις √ όταν υπάρχει ασύνδετο σχήμα: α) Μου αρέσουν τα ροδάκινα τα μήλα τα αχλάδια τα κεράσια τα σταφύλια τα πορτοκάλια. β) Στο πάρτι μου φάγαμε ήπιαμε αναψυκτικά γελάσαμε χορέψαμε γλεντήσαμε μέχρι το πρωί. γ) Δεν θέλω ούτε να ξέρω ούτε ν’ ακούσω τίποτα γι’ αυτό. δ) Ο παππούς φύτεψε λουλούδια στον κήπο κλάδεψε τα δέντρα πέταξε τα ξερά κλαδιά έβαψε τον μαντρότοιχο. 7. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω υπογραμμισμένες προτάσεις ως ανεξάρτητες ή εξαρτημένες. α) Ο Κώστας παίζει πολλές ώρες ποδόσφαιρο κάθε μέρα. (...............................................) β) Αν βρέξει, δεν θα πάμε εκδρομή. (........................................) γ) Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι δεν τον είδα. (........................................) δ) Είναι καλός μαθητής, επειδή είναι επιμελής. (.............................................) ε) Θα διοργανώσω ένα πάρτι, που θα σας μείνει αξέχαστο. (..........................................) 8. Να γράψεις την παρουσίαση του αγαπημένου σου βιβλίου. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!! Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.63
• 64.
  Ιωαννίδης Νικόλαος Ενότητα 9Βιβλία-Βιβλιοθήκες Ε΄ ΤΑΞΗ Όνομα: ___________________________________________________ Ακούω και γράφω: _______________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ 1. Μετατρέψτε τις παρακάτω φράσεις από ονοματικές σε ρηματικές ή το αντίστροφο: α) Τακτοποίησε τα βιβλία στα ράφια της βιβλιοθήκης. _______________________________________________________________ β) Εφαρμόζουμε τους κανόνες της βιβλιοθήκης. _______________________________________________________________ γ) Πτώση των τιμών των βιβλίων. _______________________________________________________________ δ) Αύξηση του αγοραστικού ενδιαφέροντος των βιβλιόφιλων. _______________________________________________________________ 2. Συμπληρώστε τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ: Όταν ξεκινήσαμε να στήνουμε τη βιβλιοθήκη της τάξης μας, είμαστε _______ ανήσυχοι για το πώς θα τα καταφέρουμε. Εξάλλου δεν είμαστε και ________: πέντε όλοι κι όλοι είχαμε προσφερθεί να βοηθήσουμε. Είχαμε όμως ________ μεράκι, _________ όρεξη και _________ αγάπη γι΄αυτό που κάναμε. Τελικά όλα πήγαν καλά. Τώρα συμμετέχουν σχεδόν όλα τα παιδιά της τάξης και ως αναγνώστες και ως βιβλιοθηκονόμοι. Όπως κατα- λαβαίνετε, είμαστε ευχαριστημένοι και σκεφτόμαστε με ________ ικανοποίηση ότι άξιζε τον κόπο. 3. Ενώστε τις παρακάτω προτάσεις κάνοντας τη μία από τις δύο εξαρτημένη με τη βοήθεια των λέξεων ή των φράσεων που είναι στην παρένθεση.( Μπορείτε να αλλά- ξετε τη σειρά των όρων της πρότασης). α) Θα τα διαλέξεις εσύ αυτά τα βιβλία. Θα τα αγαπήσεις. (γιατί) ______________________________________________________________ β) Είδαμε τα βιβλία καμένα. Νιώσαμε ταραχή. (όταν) ______________________________________________________________ γ) Ήταν εξουθενωμένος. Έγραφε ασταμάτητα εδώ και ώρες. (επειδή) ______________________________________________________________ δ) Είχε ξεκινήσει πολύ καλά. Τον τελευταίο καιρό δεν του ερχόταν καμιά ιδέα. (αν και) ______________________________________________________________ Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.64
• 65.
  12.03.2012 6o ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ 9η & 10η Ενότητα Μαρία Ίσσαρη 1 ΟΝΟΜΑ:……………………………………………………………………………………………………………………. 1) Ακούω και γράφω λέξεις: ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 2) Να μετατρέψετε τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές και το αντίστροφο:  Καλλιεργούνται βιολογικά προϊόντα. …………………………………………………………………………………………………………………………………  Δουλεύει σε τράπεζα. …………………………………………………………………………………………………………………………………  Ένα μωράκι γεννήθηκε στο χωριό. …………………………………………………………………………………………………………………………………  Παρουσίαση του βιβλίου. …………………………………………………………………………………………………………………………………  Επιστροφή στο ζεστό σπιτικό. …………………………………………………………………………………………………………………………………  Εισαγωγή νέων κανόνων στο σχολείο. ………………………………………………………………………………………………………………………………… Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.65
• 66.
  12.03.2012 6o ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ 9η & 10η Ενότητα Μαρία Ίσσαρη 2 3) Να συμπληρώσετε τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ: α) Η επιτυχία του ήταν αποτέλεσμα ……………………………… προσπαθειών. β) Του μίλησα ……………………………… φορές, αλλά δεν αλλάζει γνώμη. Είναι ……………………………… εγωιστής. γ) Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων ……………………………… ραδιοτηλεοπτικά συνεργεία έκαναν ……………………………… αναμεταδόσεις για ……………………………… αγωνίσματα ταυτόχρονα. δ) Δεν έμεινε ……………………………… ώρα μαζί μας, γιατί ήταν ……………………………… κουρασμένη κι έπρεπε να σηκωθεί ……………………………… πρωί. ε) Το λεωφορείο φρενάρισε ……………………………… απότομα και επιβάτες έχασαν την ισορροπία τους. 4) Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις με πρώτο συνθετικό το συν-:  Συν + μορφώνω ……………………………………  Συν + κάτοικος ……………………………………  Συν + χαίρω ……………………………………  Συν + στεγάζω ……………………………………  Συν + νέφος ……………………………………  Συν + γράφω ……………………………………  Συν + πολίτης ……………………………………  Συν + λόγος …………………………………… Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.66
• 67.
  3ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟΜΕΓΑΡΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ………………. ΤΑΞΗ: Ε΄ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΛΩΣΣΑ Όνομα: ................................................................................ Ημερομηνία: ........................................................................ Επαναληπτικές ασκήσεις – Προετοιμασία για το 9ο Κριτήριο Αξιολόγησης 1. Να ξαναγράψεις δυο φορές τις παρακάτω προτάσεις μεγαλώ- νοντάς τες διαδοχικά με τα παρακάτω επίθετα. (ψηλός – ενοχλητικός) Κάθομαι δίπλα σε έναν κύριο. ...................................................................................................... ...................................................................................................... (νέο – οικονομικό) Η κυβέρνηση ανακοίνωσε το πρόγραμμά της. ...................................................................................................... ...................................................................................................... 2. Να συμπληρώσεις με η, ι, υ ...δρευση, β...ος, β...ολογία, να...τικό, να...αγός, ...δρόγειος, ιχθ....οτροφείο, ιχθ...οπωλείο, β...οτέχνης, β...ομηχανία, ...δρατμός, ....δράργυρος, ...δροχόος, να...πηγείο 3. Να ξαναγράψεις τις φράσεις με μες ή μέσ’ μέσα από την πόρτα μέσα από τη θάλασσα μέσα στο σπίτι μέσα στο θόρυβο μέσα από το βούρκο μέσα στο σκοτάδι 4. Να μετατρέψεις τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές, χρησιμο- ποιώντας τις λέξεις της παρένθεσης, όπως στο παράδειγμα. Αύξηση των τιμών ρύπανσης στην Αθήνα. (αυξήθηκαν) Αυξήθηκαν οι τιμές ρύπανσης στην Αθήνα Εντοπισμός ευθυνών στο Δήμο για το νερό. (εντοπίστηκαν) ..................................................................................................... Ανακάλυψη εμβολίου για τον καρκίνο. (ανακαλύφθηκε) ..................................................................................................... Κήρυξη απεργίας στο εργοστάσιο. (κηρύχθηκε) ..................................................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.67
• 68.
  3ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟΜΕΓΑΡΩΝ 5. Να μετατρέψεις τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές, χρησιμο- ποιώντας τις λέξεις της παρένθεσης, όπως στο παράδειγμα. Συνεργάστηκαν γεωπόνοι και γεωργοί. (συνεργασία) Συνεργασία γεωπόνων και γεωργών. Θα δημιουργηθούν προβλήματα στην εκπαίδευση (δημιουργία) ..................................................................................................... Καταστράφηκε το άγαλμα από τη ρύπανση. (καταστροφή) ..................................................................................................... Λύνεται το πρόβλημα της λειψυδρίας. (λύση) ..................................................................................................... 6. Να χωρίσεις με κόμμα τις προτάσεις κάθε περιόδου και ύστε- ρα να τις αντιμεταθέσεις. Ζητούσε να φάει όταν πεινούσε. .................................................................................................... Άμα τελειώσεις να έρθεις σπίτι μου. .................................................................................................... Σαν κατάλαβε το λάθος του έφυγε. .................................................................................................... Όταν μου μείνει καιρός θα περάσω. .................................................................................................... Πριν μας δει καλά καλά έφυγε. .................................................................................................... 7. Να υπογραμίσεις και να αναγνωρίσεις τους συνδέσμους, βά- ζοντας κόμμα όπου πρέπει. Χτες πήγα για δουλειά αν και είχα πυρετό. (σύνδεσμος …………………………..) Ήταν λίγοι αλλά γενναίοι. (σύνδεσμος …………………………..) Σου το είπα αλλά δεν το έκανες. (σύνδεσμος …………………………..) Ο άνθρωπος δε δέχεται λίγες επιδράσεις αλλά πολλές. (σύνδεσμος …) Έμαθες το ένα αλλά ξέχασες το άλλο. (σύνδεσμος …………………………..) Τρέχει σαν ελάφι. (σύνδεσμος …………………………..) Φοβήθηκε σαν είδε το ποντίκι. (σύνδεσμος …………………………..) Περπατούσε σαν χελώνα. (σύνδεσμος …………………………..) Σαν πέσει από το δέντρο θα τον πιάσω. (σύνδεσμος …………………………..) Αισθάνθηκα σαν να με ακολουθούσε κάποιος. (σύνδεσμος ……………………) ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΕΛΑΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.68
• 69.
  Θανάσης Πρέντζας Κριτήριο Αξιολόγησης Τάξη:Ε΄ Ενότητα: 9η Βιβλία βιβλιοθήκες Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: Α. Ακούω και γράφω ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... Β. ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Ρηματικές φράσεις σε ονοματικές. α) Επιθυμώ να πάω ταξίδι. ........................................................................... β) Καλλιεργεί βιολογικά προϊόντα. ........................................................................... γ) Δουλεύει σε τράπεζα. ........................................................................... δ) Γεννήθηκε στο χωριό. ........................................................................... ε) Ασχολείται με την κηπουρική. ........................................................................... στ) Περιγράφει τον αγώνα. ........................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.69
• 70.
  Θανάσης Πρέντζας 2. Ονοματικέςφράσεις σε ρηματικές. α) Νηστεία κρέατος. ...................................................................................... β) Νοθεία λαδιού. ...................................................................................... γ) Περιοδεία θιάσου. ...................................................................................... δ) Επιστροφή στο σπίτι. ...................................................................................... ε) Παρουσίαση βιβλίου. ...................................................................................... στ) Ενδιαφέρον για το σπίτι. ...................................................................................... 3. Σύνθετες λέξεις με το συν- Συν + γνώμη ............................... Συν + γράφω ............................... Συν + χαίρω ............................... Συν + κάτοικος ............................... Συν + λόγος ................................. Συν + μαθητής ................................. Συν + νέφος ................................. Συν + ρίζα ................................. 4. Συμπλήρωσε τις παρακάτω φράσεις με το επίθετο πολύς ή το επίρρημα πολύ. α) Για να φτιάξω κουλούρια, χρειάζομαι ......................... αβγά, ....................... αλεύρι και ....................... ζάχαρη. β) Ακούγονται φωνές ......................... παιδιών. γ) Έπεσε ........................... βροχή και ........................... χαλάζι. δ) Είμαι ........................... θυμωμένη μ’ αυτά που είπε. ε) Σε χαιρετώ με ........................... αγάπη. στ) Σ’ αυτή τη γειτονιά δεν υπάρχουν ........................ σπίτια και έτσι υπάρχει ...................... ησυχία. ζ) ......................... φορές βρέθηκε δίπλα μου σε ........................... δύσκολες στιγμές και μου συμπαραστάθηκε. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.70
• 71.
  Θανάσης Πρέντζας 5. Χώρισετις παρακάτω προτάσεις σε Ανεξάρτητες (Α) και Εξαρτημένες (Ε). α) Όταν φτάσω, θα σου τηλεφωνήσω. (......) (......) β) Πήγα στην τράπεζα για να πάρω χρήματα. (......) (......) γ) Αν και του το είπα, δε μ’ άκουσε. (......) (......) δ) Δεν τη μάλωσα, γιατί δεν το έκανε επίτηδες. (......) (......) ε) Για να φύγει η σκόνη, τινάζουμε τα ρούχα. (......) (......) στ) Όποιος πεινάει, καρβέλια, ονειρεύεται. (......) (......) 6. Ένωσε τις παρακάτω προτάσεις κάνοντας τη μία από τις δύο εξαρτημένη χρησιμοποιώντας τους κατάλληλους συνδέσμους: (για να, αν, όταν, αφού, ώστε) α) Θα σου αγοράσω δώρο. Είσαι επιμελής. ......................................................................................................................................... β) Ντυνόμαστε ελαφρά. Κάνει ζέστη. ......................................................................................................................................... γ) Έβρεχε τόσο πολύ. Πλημμύρισαν υπόγεια. ......................................................................................................................................... δ) Δεν θέλεις να έρθεις. Μην έρχεσαι. ......................................................................................................................................... ε) Έφερε στο σπίτι το φίλο του. Να παίξουν. ......................................................................................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.71
• 72.
  Θανάσης Πρέντζας Γ. ΚΕΙΜΕΝΟ Ολογοτέχνης Αντώνης Σαμαράκης. Ο Αντώνης Σαμαράκης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919 και πέθανε στην Πύλο το 2003. Σπούδασε νομικά και εργάστηκε στο Υπουργείο Εργασίας. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε γράφοντας ποιήματα στα περιοδικά «Παιδικός κόσμος» και «Διάπλασις των Παίδων». Έγραψε διηγήματα και μυθιστορήματα, στα οποία εξετάζονται ζητήματα όπως η ειρήνη, η ελευθερία, η δημοκρατία, η κοινωνική δικαιοσύνη, και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 30 γλώσσες. Έργα του είναι: Ζητείται ελπίς, Σήμα κινδύνου, Αρνούμαι, Το λάθος κ.ά. Ο Αντώνης Σαμαράκης διακρίθηκε για την κοινωνική του δράση και υπήρξε ο πρώτος Έλληνας πρεσβευτής καλής θέλησης της UNICEF για τα παιδιά του κόσμου. Δ. ΑΣΚΗΣΗ α) Ποιες πληροφορίες μας δίνει το βιογραφικό αυτό σημείωμα για το συγκεκριμένο πρόσωπο; ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .............................................................................................. .............................................................................................. .............................................................................................. .............................................................................................. .............................................................................................. .............................................................................................. ....................................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.72
• 73.
  http://www.akida.info/ 6η ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑΕΛΛΗΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑ: ................................................................ ΤΑΞΗ: ......... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ............. ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: 8 ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ: 12 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: 20 ΣΥΝΟΛΟ: ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΓΟΝΕΑ: ............................................ 40 1. Ακούω και γράφω: ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... 2. Να βάλετε κόμμα όπου χρειάζεται. Ο Μάριος ο Γιώργος ο Σπύρος είναι οι καλύτεροί μου φίλοι. Μέσα στην κασετίνα μου έχω μολύβια γόμα μια μεταλλική ξύστρα ένα μικρό χάρακα ένα μαρκαδοράκι. Μας πρόσφερε γλυκά καφέ αναψυκτικά ποτά. Τα φρούτα τα λαχανικά τα όσπρια τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι απαραίτητο να συμπεριλαμβάνονται στη διατροφή μας. Τα παιδιά πήγαν στην παραλία έτρεχαν προς τη θάλασσα βουτούσαν στα γαλανά νερά της κολυμπούσαν με τις ώρες. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.73
• 74.
  http://www.akida.info/ 3. Να μετατρέψετετις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές. Εντοπισμός των δύο ληστών. ........................................................................................................................................... Ανακάλυψη αρχαίου τάφου στην Πάφο. ........................................................................................................................................... Λήξη της απεργίας των λιμενεργατών. ........................................................................................................................................... 4. Να μετατρέψετε τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές.  Ασχολήθηκε με το γράψιμο. ...........................................................................................................................................  Παρουσίασαν τις εργασίες τους τα παιδιά. ...........................................................................................................................................  Λύθηκε το πρόβλημα των μαθηματικών. .......................................................................................................................................... 5. Συμπληρώστε τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ. Του μίλησα ………… φορές, αλλά δεν αλλάζει γνώμη. Είναι ………… εγωιστής. Δεν κάθισε ………… ώρα μαζί μας, γιατί ήταν ………… κουρασμένος. Το λεωφορείο φρέναρε ………… απότομα και ………… επιβάτες έχασαν την ισορροπία τους. 6. Να ενώσετε τις πιο κάτω προτάσεις με τη βοήθεια των λέξεων της παρένθεσης και να βάλετε το κόμμα στην κατάλληλη θέση. Ο Κώστας δεν ήρθε μαζί μας. Ήταν άρρωστος. (επειδή) ........................................................................................................................................... Είχε πολλή δουλειά. Έφυγε γρήγορα. (γιατί) ........................................................................................................................................... Γύρισα στο σπίτι. Σου τηλεφώνησα αμέσως. (όταν) ........................................................................................................................................... Τα κατάφερε. Δούλεψε τόσο πολύ. (ώστε) ........................................................................................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.74
• 75.
  http://www.akida.info/ 7. Να σχηματίσετετις σύνθετες λέξεις. προ + γράμμα ................................. συν + μαθητής ................................. εν + τύπος ανά + γνώση επί + τύχη ................................. ................................. ................................. συν + γνώμη συν + λόγος συν + εργάτης ................................. ................................. ................................. 8. Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις με τη σημασία τους. βιβλιοφάγος βιβλιοκάπηλος βιβλιοστάτης βιβλιοθηκάριος ο υπεύθυνος για την ταξινόμηση, τη συντήρηση, τη φύλαξη των βιβλίων και την παροχή πληροφοριών σχετικά με αυτά στους αναγνώστες αυτός που διαβάζει πολλά βιβλία στήριγμα για τα βιβλία, ώστε να στέκονται όρθια στα ράφια αυτός που κάνει παράνομη ανατύπωση και πώληση βιβλίων Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.75
• 76.
  http://www.akida.info/ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ 9ηΕΝΟΤΗΤΑ 1. Να βάλετε κόμμα όπου χρειάζεται.  Ο παππούς κοίταζε πέρα το πέλαγο σκεφτόταν τα παλιά αναστέναζε.  Η Μαριάννα από τη χαρά της έτρεχε πάνω κάτω ξεφώνιζε χτυπούσε παλαμάκια.  Η βροχή το χαλάζι η ομίχλη το χιόνι είναι καιρικά φαινόμενα.  Ήταν ένα πολύ μεγάλο σπίτι με μια σιδερένια πόρτα ξύλινα παράθυρα γύρω γύρω κεραμιδένια σκεπή πέτρινους τοίχους φαρδιά μπαλκόνια και κήπο μπροστά.  Πρωί πρωί πήγαινε στην αγορά έκανε τα ψώνια του έπινε τον καφέ του στο καφενείο της πλατείας κουβέντιαζε με τους φίλους του ή έπαιζε τάβλι και μετά γυρνούσε στο σπίτι. 2. Να μετατρέψετε τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές. Κατάργηση της δουλείας. ........................................................................................................................................... Κήρυξη πολέμου στο Ιράκ. ........................................................................................................................................... Πραγματοποίηση έκτακτης γενικής συνέλευσης. ........................................................................................................................................... Ανακάλυψη νέου πλανήτη. ........................................................................................................................................... Μείωση της τιμής των καυσίμων. ........................................................................................................................................... 3. Να μετατρέψετε τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές.  Παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. ...........................................................................................................................................  Κόπηκαν δέντρα από τη θεομηνία. ...........................................................................................................................................  Ίδρυσαν μουσείο λαϊκής τέχνης. ...........................................................................................................................................  Βομβάρδισαν άμαχο πληθυσμό. ...........................................................................................................................................  Εισάγονται νέα προϊόντα. ........................................................................................................................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.76
• 77.
  http://www.akida.info/ 4. Συμπληρώστε τακενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ. Ο καφές έχει ………… ζάχαρη και είναι ………… γλυκός. Ο Νίκος νιώθει ………… άσχημα, όταν βρίσκεται ανάμεσα σε ………… κόσμο. Οι γιαγιάδες είναι ………… αγαπητά πρόσωπα. Τις θυμούμαστε με ………… αγάπη. ………… άνθρωποι δεν αντέχουν στην ………… ζέστη και ιδρώνουν ………… . Έχω να τον δω ………… καιρό και τον πεθύμησα ………… . Όποιος διαβάζει ………… βιβλία θα βελτιώσει ………… την ανάγνωσή του. Σ’ ευχαριστώ ………… για ό,τι έκανες για μένα. Χθες βράδυ έριξε ………… δυνατή βροχή και σήμερα έχει ………… υγρασία. Η επιτυχία του ήταν αποτέλεσμα ………… προσπαθειών. Έχω ………… φίλους και παίζουμε ………… ώρες μαζί. 5. Να ενώσετε τις πιο κάτω προτάσεις με τη βοήθεια των λέξεων της παρένθεσης και να βάλετε το κόμμα στην κατάλληλη θέση. Εκείνη τον μάλωσε. Αυτός δεν έκανε τίποτα. (αν και) ........................................................................................................................................... Έμαθε τα νέα και έβαλε αμέσως τα κλάματα. (όταν) ........................................................................................................................................... Τον είδε και έτρεξε αμέσως κοντά του. (μόλις) ........................................................................................................................................... Χθες δεν πήγα βόλτα με το ποδήλατό μου. Είχα να διαβάσω πολλά μαθήματα. (γιατί) ........................................................................................................................................... Φτάσαμε στην παραλία. Κατεβήκαμε γρήγορα από το λεωφορείο. (όταν) ........................................................................................................................................... 6. Να σχηματίσετε τις σύνθετες λέξεις. κατά + λόγος ..................................... συν + μαθητής ...................................... ανά + γνώση ...................................... συν + εργάτης......................................... επί + κοινωνία …… ..…………………. συν + γράφω .......................................... προ + γράμμα ………………………… συν + λόγος ........................................... επί + τύχη ……………………………… συν + φοιτητής ....................................... εν + ισχύω …………………………….. συν + νέφος .......................................... εν + τύπος ……………………………. συν + ραφή ........................................... από + βλέπω …………………………. συν + παίχτης ....................................... Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.77
• 78.
  http://www.akida.info/ 7. Γράφω καιμαθαίνω: Μέσα από το θαυμαστό κόσμο των βιβλίων και των παραμυθιών τα παιδιά διασκεδάζουν, γνωρίζουν ήρωες, μαθαίνουν ιστορία, ονειρεύονται ταξίδια σε κόσμους μακρινούς. Ας γίνουν, λοιπόν οι βιβλιοθήκες, οι χώροι, όπου όλα τα παιδιά θα γίνουν καλοί αναγνώστες στην προσπάθειά τους για μάθηση και αναζήτηση της γνώσης. Το βιογραφικό σημείωμα μας δίνει αρκετές πληροφορίες για το πρόσωπο στο οποίο αναφέρεται, όπως: τα ατομικά του στοιχεία, η παιδική του ηλικία, τα σημαντικά γεγονότα της ζωής του, τα έργα του. ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… 8. Συμπληρώνω: Μ…σα απ… τ… θα…μαστ… κ…σμ… τ…ν β…βλ…ν και τ…ν παραμ…θ..ν τα π…δ…ά δ…ασκ…δάζουν, γν…ρ…ζουν …ρ…ς, μαθ…νουν …στ…ρ…α, …ν…ρ……ντ… ταξ…δ…α σε κ…σμους μακρ…νούς. Ας γ…νουν, λ…π…ν … β…βλ…θ…κ…ς, … χ…ρ…, …που …λα τα π…δ…ά θα γ…νουν καλ… αναγν…στ…ς στ…ν πρ…σπάθ…ά τους γ…α μάθ…σ… και αναζ…τ…σ… τ…ς γν…σ…ς. Το β…γραφ…κ… σ…μ……μα μας δ…ν… αρκ…τ…ς πλ…ρ…φ…ρ…ς γ…α το πρ…σ…π… στο …π……… αναφ…ρ…τ…, …π…ς: τα ατ…μ…κά του στ…χ…α, … π…δ…κ… του …λ…κ…α, τα σ…μαντ…κά γ…γ…ν…τα τ…ς ζ……ς του, τα …ργα του. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.78
• 79.
  http://www.akida.info/ Μ…σα απ… τ…θα…μαστ… κ…σμ… τ…ν β…βλ…ν και τ…ν παραμ…θ..ν τα π…δ…ά δ…ασκ…δάζουν, γν…ρ…ζουν …ρ…ς, μαθ…νουν …στ…ρ…α, …ν…ρ……ντ… ταξ…δ…α σε κ…σμους μακρ…νούς. Ας γ…νουν, λ…π…ν … β…βλ…θ…κ…ς, … χ…ρ…, …που …λα τα π…δ…ά θα γ…νουν καλ… αναγν…στ…ς στ…ν πρ…σπάθ…ά τους γ…α μάθ…σ… και αναζ…τ…σ… τ…ς γν…σ…ς. Το β…γραφ…κ… σ…μ……μα μας δ…ν… αρκ…τ…ς πλ…ρ…φ…ρ…ς γ…α το πρ…σ…π… στο …π……… αναφ…ρ…τ…, …π…ς: τα ατ…μ…κά του στ…χ…α, … π…δ…κ… του …λ…κ…α, τα σ…μαντ…κά γ…γ…ν…τα τ…ς ζ……ς του, τα …ργα του. Μ…σα απ… τ… θα…μαστ… κ…σμ… τ…ν β…βλ…ν και τ…ν παραμ…θ..ν τα π…δ…ά δ…ασκ…δάζουν, γν…ρ…ζουν …ρ…ς, μαθ…νουν …στ…ρ…α, …ν…ρ……ντ… ταξ…δ…α σε κ…σμους μακρ…νούς. Ας γ…νουν, λ…π…ν … β…βλ…θ…κ…ς, … χ…ρ…, …που …λα τα π…δ…ά θα γ…νουν καλ… αναγν…στ…ς στ…ν πρ…σπάθ…ά τους γ…α μάθ…σ… και αναζ…τ…σ… τ…ς γν…σ…ς. Το β…γραφ…κ… σ…μ……μα μας δ…ν… αρκ…τ…ς πλ…ρ…φ…ρ…ς γ…α το πρ…σ…π… στο …π……… αναφ…ρ…τ…, …π…ς: τα ατ…μ…κά του στ…χ…α, … π…δ…κ… του …λ…κ…α, τα σ…μαντ…κά γ…γ…ν…τα τ…ς ζ……ς του, τα …ργα του. Μ…σα απ… τ… θα…μαστ… κ…σμ… τ…ν β…βλ…ν και τ…ν παραμ…θ..ν τα π…δ…ά δ…ασκ…δάζουν, γν…ρ…ζουν …ρ…ς, μαθ…νουν …στ…ρ…α, …ν…ρ……ντ… ταξ…δ…α σε κ…σμους μακρ…νούς. Ας γ…νουν, λ…π…ν … β…βλ…θ…κ…ς, … χ…ρ…, …που …λα τα π…δ…ά θα γ…νουν καλ… αναγν…στ…ς στ…ν πρ…σπάθ…ά τους γ…α μάθ…σ… και αναζ…τ…σ… τ…ς γν…σ…ς. Το β…γραφ…κ… σ…μ……μα μας δ…ν… αρκ…τ…ς πλ…ρ…φ…ρ…ς γ…α το πρ…σ…π… στο …π……… αναφ…ρ…τ…, …π…ς: τα ατ…μ…κά του στ…χ…α, … π…δ…κ… του …λ…κ…α, τα σ…μαντ…κά γ…γ…ν…τα τ…ς ζ……ς του, τα …ργα του. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.79
• 80.
  http://www.akida.info/ 1 Επαναληπτικό μάθημα Ενότητα9 Βιβλία-Βιβλιοθήκες Όνομα:__________________________ Ημερομηνία:__/__/__ Βαθμός:________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________ 1. Βάλε Σ ή Λ  Ο δάσκαλος σκόπευε να φτιάξει μια βιβλιοθήκη   Η βιβλιοθήκη θα περιείχε σχολικά και άλλα βιβλία   Τη βιβλιοθήκη την κατασκεύασε ο δάσκαλος   Οι μαθητές θα επέλεγαν τα βιβλία   Ο αφηγητής δεν είναι μαθητής   Οι μαθητές αγαπούσαν τα βιβλία   Ο δάσκαλος αγαπούσε τα βιβλία  2. Ποια πρόταση (περίοδος) νομίζεις δίνει το νόημα όλου του διηγήματος; _____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________ 3. Μετάτρεψε τις ονοματικές προτάσεις σε ρηματικές και το αντίστροφο  Τρέξαμε όλοι στο αυτοκίνητό του ______________________________  Στρωθήκαμε στη δουλειά ______________________________  Θα βάψουμε τα χαρτόκουτα ______________________________  Το ξεφόρτωμα των δεμάτων ______________________________  Η τακτοποίηση της βιβλιοθήκης ______________________________ 4. Συμπλήρωσε με το σωστό τύπο του επιθέτου πολύς- πολλή- πολύ ή του επιρρήματος πολύ  Όπου ακούς ………………………….κεράσια, πάρε μικρό καλάθι.  Ο άδειος τενεκές κάνει …………………………. θόρυβο. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.80
• 81.
  http://www.akida.info/ 2  Λίγανα λες και ………………………….. να κάνεις.  Η γλώσσα στέγνωσε από την ………………… δίψα.  Θα σε θυμόμαστε με …………………………. αγάπη.  Η βροχή που έπεσε ήταν ……………………… δυνατή.  …….. άνθρωποι δεν αντέχουν στην ……… ζέστη και ιδρώνουν ……… 5. Χωρίζω τις προτάσεις κάθε περιόδου με κόμμα. Ύστερα αλλάζω τη θέση των προτάσεων προσέχοντας πού θα βάλω κόμμα. Όση ώρα κοιμάται είναι φρόνιμος ……………………………………………………………………… Ο Κώστας παίζει το κλαρίνο ενώ εγώ παίζω μαντολίνο. ……………………………………………………………………… Όποτε δοκιμάζω ν’ ανεβώ στη συκιά πέφτω κάτω ……………………………………………………………………… Όταν πήγε εκδρομή ο αδελφός μου βρήκα ευκαιρία να οδηγήσω το καινούριο του ποδήλατο. ……………………………………………………………………… Αν θέλεις έλα …………………………………………………………………… Πριν απαντήσεις σκέψου καλά. ……………………………………………. Άμα τελειώσεις έλα να παίξουμε. ………………………………………………….. 6. Κάνω σύνθετες λέξεις με το συν- αγωνίζομαι λογίζομαι πολίτης μαθητής μάχη χαίρω κοινωνία γραφέας χωρώ Πορεύομαι 7. Βάζω σε αλφαβητική σειρά τις πιο κάτω λέξεις (82-4) κατασκήνωση, κατάστρωμα, καταστροφή, κατάλοιπα, καταρράχτης, καταυλισμός ………………………………………………………………………………………. σπιτονοικοκύρης, σπιτόγατος, σπιτίσιος, σπίτι, σπιτάκι ……………………………………………………………………………………….. φιλόσοφος, φιλόλογος, φίλαθλος, φιλόζωος, φιλάργυρος, φίλος, φιλοχρήματος ………………………………………………………………………………………. 8. Βρίσκω τρεις σύνθετες λέξεις με α΄ συνθετικό τη λέξη βιβλίο και γράφω μια πρόταση με αυτές  ………………………………………………………………………………..  …………………………………………………………………………….  ……………………………………………………………………………. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.81
• 82.
  ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________________ 1.Να συνοδεύσεις τα παρακάτω ουσιαστικά με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύς: καιρός φαγητό δουλειά παιδιά ημέρες κάτοικοι άνθρωποι φασαρία 2. Να συμπληρώσεις τα κενά με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου πολύ και το επίρρημα πολύ: Στην τάξη μας δεν είμαστε _______ μαθητές. ΄Ολοι μας προσέχουμε _______ το δάσκαλό μας. Ξέρουμε ότι με την _______ προσοχή θα καλύψουμε τα κενά μας, τα οποία ευτυχώς δεν είναι _______ . Είμαστε όλοι _______ καλά παιδιά και έχουμε _______ μεγάλη συμμετοχή στο μάθημα. Στο διάλειμμα έχει _______ παιχνίδι. ΄Ολοι μας παίζουμε _______ αγαπημένα και χαιρόμαστε _______ τη ζωή μας στο σχολείο. 3. Πολλή ή πολύ: ζέστη πλούσιο ζεστή ώρα δυνατή ζέστη άσχημη στιγμή ζάχαρη αγάπη 4. Πώς λέμε με μια σύνθετη λέξη: αυτόν που είναι πολύ ποθητός: το σχήμα που έχει πολλές πλευρές: τον αριθμό που έχει πολλά ψηφία: αυτόν που έχει πολλά πρόσωπα: αυτό που έχει πολλή πλοκή: τη ζωή με πολλή ταραχή: Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.82
• 83.
  avatar 2 5. Συμπληρώνωτις παρακάτω προτάσεις με το επίθετο πολύς και το επίρρημα πολύ: ΄Οπου ακούς __________ κεράσια , κράτα και μικρό καλάθι. Από το __________ φαγητό χάλασε το στομάχι του. Η __________ η ανηφόρα φέρνει και την κατηφόρα. Ο άδειος τενεκές κάνει __________ θόρυβο. Λίγα να λες και __________ να κάνεις. Στο θέατρο μετά την παράσταση έπεσε __________ χειροκρότημα. Τα νησιά μας επισκέπτονται __________ τουρίστες. ΄Ακουγε γνώμες __________ , αλλά η απόφαση να΄ναι δική σου. Σ' ευχαριστώ __________ για τα καλά σου λόγια. 6. Αντικαθιστώ τις λέξεις της παρένθεσης με μια σύνθετη και με πρώτο συνθετικό το πολύ: Ο μαθητής αυτός (έχει πολύ ταλέντο) είναι πολυτάλαντος. ΄Ηταν μια προσπάθεια (που κράτησε πολύ χρόνο) ________________ . Ο λαβύρινθος (έχει πολλούς δαιδάλους) είναι ________________ . Η πόλη της Αθήνας (έχει πολλούς ανθρώπους) είναι ________________ . Το μελίσι (κάνει πολλή βοή) είναι ________________ . Ο σπάταλος (έχει πολλά έξοδα) είναι ________________ . Το βιβλίο αυτό (έχει πολλές σελίδες) είναι ________________ . Το λουλούδι (έχει πολλά χρώματα) είναι ________________ . Κάναμε μια εκδρομή (πολλών ημερών) ________________ . Oνοματεπώνυμο: _______________________________ Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.83
• 84.
  ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________________ Σύνθετεςλέξεις με το συν (λόγιο αχώριστο μόριο) συν + φωνήεν = συν- π.χ. συν + υπεύθυνος = συνυπεύθυνος συν + π, β, φ, ψ = συμ- π.χ. συν + πολίτης = συμπολίτης συν + τ, δ, θ = συν π.χ. συν + δεσμός = σύνδεσμος συν + ζ = συζ- π.χ. συν + ζω = συζώ συν + ξ = συξ- π.χ. συν + ξύλο = σύξυλο συν + σκ = συσκ- π.χ. συν + σκέψη = σύσκεψη συν + σπ = συσπ π.χ. συν + σπουδάζω = συσπουδάζω συν + στ = συστ- π.χ. συν + στεγάζω = συστεγάζω συν + ( ν, μ, λ, ρ, σ,) = συνν- συλλ- συμμ- συρρ- συσσ- π.χ συν + νέφος = σύννεφο συν + λόγος = σύλλογος συν + μαθητής = συμμαθητής συν + ρίζα = σύρριζα συν + σώμα = σύσσωμος Mε τη λέξη της παρένθεσης και το συν κάνω σύνθετα και συμπληρώνω τις προτάσεις: (λαμβάνω): Η αστυνομία __________ τους ληστές της τράπεζας. (λαλώ): Αύριο οι εργάτες θα κάνουν __________ στην Αθήνα. (λόγος): Ο __________ διδασκόντων του σχολείου μας αποφάσισε να πάμε εκδρομή. (λογίζομαι): Ο παππούς __________ τα χρόνια που πέρασαν και μελαγχολεί. (μαθητής): Ο καλύτερος φίλος μου είναι ο __________ μου, ο Θάνος. (μετέχω): Η χώρα μας __________ στους Ολυμπιακούς αγώνες. (μαζεύω): Πρέπει ο καθένας μας στο σπίτι να __________ τα πράγματά του. (μορφώνομαι): Οι οδηγοί πρέπει να __________ με τις υποδείξεις της Τροχαίας. (σίτος): Παλιότερα, τα σχολεία πρόσφεραν και __________ στους μαθητές. avatar Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.84
• 85.
  ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ ΧΡΥΣΑΝΘΗ, δασκάλα Ε΄ΤΑΞΗ – ΓΛΩΣΣΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ 9 και 10 1. Ασύνδετο σχήμα. Βάλε κόμμα, όπου χρειάζεται: - Στη γιορτή φορούσα κόκκινο σκουφάκι πολύχρωμο φόρεμα μαύρα παπούτσια. - Τραγουδήσαμε χορέψαμε και παίξαμε. - Ψηλοτάβανη ευρύχωρη φωτεινή είναι η αίθουσα χορού. 2. Υπογράμμισε τις εξαρτημένες προτάσεις: - Όταν μπαίνω στη βιβλιοθήκη του σχολείου, ένας απέραντος κόσμος απλώνεται μπροστά μου. - Η βιβλιοθήκη μας είναι πετυχημένη, επειδή το σχολείο μας ενδιαφέρεται για το βιβλίο. - Αν έχεις χρόνο, πέρασε από την έκθεση βιβλίου. - Είμαι τόσο στενοχωρημένη, που δεν μπορώ να διαβάσω. - Αν δεν είσαι στην ώρα σου, θα φύγω. 3. Συμπλήρωσε τις παρακάτω φράσεις με το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ ή το επίρρημα πολύ. - Στο σχολείο ήρθαν ____________ γονείς. Επικρατούσε ___________ φασαρία, γιατί μιλούσαν __________ δυνατά. - Η κυρία Μαρία είναι __________ ψηλή δασκάλα. - Το καλοκαίρι, όταν κάνει _________ ζέστη, _____________ άνθρωποι πηγαίνουν στη θάλασσα. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.85
• 86.
  4. Σύνθετες λέξειςμε πρώτο συνθετικό αρχαίες προθέσεις. Στην παρακάτω περίοδο να βρεις τις σύνθετες λέξεις και να γράψεις από ποιες λέξεις προέρχονται: Ο διάδρομος είναι γεμάτος νερά και επειδή δεν υπήρχε διέξοδος, ο υφυπουργός προσπάθησε να συμβάλλει στην αποκατάσταση της ζημιάς, ώστε να αποφύγει τη συρροή των δημοσιογράφων. Διάδρομος – δια + δρόμος …………………………………………………………. …………………………………………………………. …………………………………………………………. ……………………………………………………………. ……………………………………………………………. ……………………………………………………………. ……………………………………………………………. …………………………………………………………….. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.86
• 87.
  Ανεξάρτητες- Εξαρτημένες προτάσεις ΕΥΑΓΓΕΛΙΑΒΙΤΩΡΑΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ Στις παρακάτω προτάσεις: (α) Να χρωματίσεις με κόκκινο χρώμα το σύνδεσμο. (β) Να χωρίσεις την ανεξάρτητη από την εξαρτημένη πρόταση με κόμμα. (γ) Να χρωματίσεις με μπλε χρώμα τις ανεξάρτητες προτάσεις. (δ) Να χρωματίσεις με κίτρινο χρώμα τις εξαρτημένες προτάσεις. (ε) Να χαρακτηρίσεις το είδος του συνδέσμου και το είδος της εξαρτημένης πρότασης.  Τα σπάνια βιβλία δε δανείζονται γιατί υπάρχει κίνδυνος να καταστραφούν. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Ήταν βυθισμένος στις σκέψεις του όταν άκουσε βήματα στο διπλανό δωμάτιο. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Είχε τόσα πολλά βιβλία ώστε δεν ήξερε ποιο να διαλέξει. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Επειδή δεν ήξερε πως να συνεχίσει ο συγγραφέας καθόταν σκεφτικός. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Διαβάζει ενώ ταυτόχρονα ακούει μουσική. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Ο παππούς φοράει ακουστικά για να ακούει καλύτερα. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Αν μου χαλάσει ο υπολογιστής θα στενοχωρηθώ πολύ. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Φοβάμαι μήπως βρέξει άυριο. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Ο Φίλιππος νομίζει ότι δεν τα καταφέρνει στα μαθηματικά. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη:  Μόλις μπήκα σπίτι είδα τον καινούριο μας καναπέ. Σύνδεσμος: Εξαρτημένη: Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.87
• 88.
  14/02/11 Σκάρπα Ηλέκτρα ΕΝΟΤΗΤΑ 9η:ΒΙΒΛΙΑ-ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ 1) Εντοπίζω το ασύνδετο σχήμα στο παρακάτω κείμενο: Το βιβλίο δεν είναι κάτι που έρχεται και φεύγει. Έχει διάρκεια, είναι ένας φίλος, είναι σύντροφος της μοναξιάς που μένει, ανήκει στους αιώνες. Μολονότι πολλές φορές το περιεχόμενό του ισοδυναμεί με τόνους εκρηκτικής ύλης και μπορεί να ξεθεμελιώσει πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις, πολιτισμούς, ν’ αλλάξει τη ροή της ιστορίας, να δημιουργήσει ολόκληρες εποχές, ουσιαστικά το βιβλίο είναι ένας φίλος που τον επικαλείσαι όταν θέλεις και τον εγκαταλείπεις όταν θέλεις επίσης, για να τον ξαναπάρεις ή να μην το ξαναπάρεις κοντά σου αργότερα. 2) Αναγνωρίζω αν υπάρχει ασύνδετο σχήμα στις παρακάτω προτάσεις γράφοντας Σ για το σωστό και Λ για το λάθος: α) Μου αρέσουν τα ραπ, ροκ, ποπ, λάτιν τραγούδια. _____ β) Ο Νίκος, που είναι γιατρός, μένει δίπλα μας. _____ γ) Επιπλέον, είναι πολύ αναξιόπιστος για φίλος. _____ δ) Η μητέρα μαγείρεψε φαγητό για αύριο, σκούπισε, σιδέρωσε τα ρούχα. ____ ε) Στο πάρτυ γενεθλίων έσβησα τα κεράκια, έφαγα, ήπια, χόρεψα με τους καλεσμένους, γλέντησα μέχρι το πρωί. _____ στ) Αν έχεις χρόνο, τηλεφώνησέ μου. _____ 3) Μετατρέπω τις παρακάτω ρηματικές φράσεις σε ονοματικές και το αντίστροφο: α) Πλέξιμο μπλούζας στον αργαλειό από τη γιαγιά. _______________________________________________________ β) Αυξήθηκαν τα έσοδα του κράτους το 2010. _______________________________________________________ Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.88
• 89.
  14/02/11 Σκάρπα Ηλέκτρα γ) Επιλογήτων καλύτερων μαθητών για το διαγωνισμό της Μαθηματικής Εταιρείας. _______________________________________________________ δ) Τιμωρούνται όσοι παραβιάζουν τους νόμους. _______________________________________________________ ε) Αποβολή του μαθητή από το σχολείο λόγω κακής διαγωγής. _______________________________________________________ στ) Η Κάτια αναμένει τα αποτελέσματα των πανελλήνιων εξετάσεων. _______________________________________________________ ζ) Αναγνώριση των υπόπτων στο αστυνομικό τμήμα. _______________________________________________________ 4) Αναγνωρίζω τις ανεξάρτητες και εξαρτημένες προτάσεις του παρακάτω κειμένου: Οι καλύτερες ίσως μέρες της παιδικής μου ηλικίας ήταν εκείνες που πέρασα μ’ ένα βιβλίο αγαπημένο. Παραμέριζα σαν ένα τιποτένιο εμπόδιο όσα πράγματα γέμιζαν τις μέρες για άλλους, ώστε να απολαμβάνω με την ησυχία μου την ανάγνωση του βιβλίου μου. Καμιά φορά στο κρεβάτι μου, αφού τελείωνα το βραδινό φαγητό, έπαιρνα το βιβλίο μου και βυθιζόμουν στον κόσμο του. Αυτό δε γίνονταν πάντα, αλλά το έκανα κυρίως τις μέρες που είχα φτάσει στα τελευταία κεφάλαια κάποιου βιβλίου, όταν δεν έμεναν πια πολλές σελίδες για να φτάσω στο τέλος. Τότε, επειδή κινδύνευα να τιμωρηθώ, αν με τσάκωναν οι γονείς μου, που είχαν μόλις ξαπλώσει, άναβα ξανά το κερί μου. 5) Ενώνω τις παρακάτω προτάσεις κάνοντας τη μία από τις δύο εξαρτημένη χρησιμοποιώντας το σύνδεσμο που είναι στην παρένθεση: α) Ο Μιχάλης είναι φοιτητής. Ο Μιχάλης σπουδάσει στην Ιατρική Σχολή. (που) _______________________________________________________ β) Έχω πολλή δουλειά. Δεν προλαβαίνω να κοιμηθώ. (γιατί) Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.89
• 90.
  14/02/11 Σκάρπα Ηλέκτρα _______________________________________________________ γ) Ημαμά δεν είχε χρόνο. Η μαμά μας ετοίμασε γλυκό. (αν και) _______________________________________________________ δ) Τα παιδιά πανηγύρισαν. Η ομάδα τους έβαλε γκολ. (όταν) _______________________________________________________ ε) Ο Λέων ο Γ’ ο Ίσαυρος χρησιμοποίησε το υγρό πυρ. Ο Λέων ο Γ’ ο Ίσαυρος νίκησε τους Άραβες. (ώστε) _______________________________________________________ 6) Στο παρακάτω κείμενο υπάρχουν πολλά λάθη στη ορθογραφία του επιθέτου πολύς, πολλή, πολύ και του επιρρήματος πολύ. Βρίσκω τα λάθη αυτά και τα διορθώνω: Πάρα πολύ άνθρωποι δεν είναι ευτυχισμένοι με τη λειτουργία της Βιβλιοθήκης μας και κάνουν πολά παράπονα. Λένε, λοιπόν, πως δεν υπάρχουν πολύ υπάλληλοι που να έχουν γνώσεις γύρω από τα βιβλία και πολές φορές δεν είναι και πολλοί πρόθυμοι να τους εξυπηρετήσουν. Επίσης, λένε πως το σύστημα ταξινόμησης των βιβλίων δεν είναι πολύ εύχρηστο, με αποτέλεσμα να μπερδεύονται και να καθυστερούν πολλοί. Ακόμη υποστηρίζουν πως ο μέσος χρόνος δανεισμού δεν είναι πολλής και πως το πρόστιμο που πληρώνουν για την καθυστέρηση επιστροφής ενός βιβλίου είναι πολλύ ψηλό. Ακόμα και στο αναγνωστήριο λένε πως κάνει είτε πολύ ζέστη είτε πολλοί κρύο και δεν μπορούν να καθίσουν πολύ ώρα. Έτσι, με μεγάλη λύπη τους αναγκάζονται να πηγαίνουν στη Βιβλιοθήκη της γειτονικής πόλης, που δεν είναι όμως πολλύ κοντά. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.90
• 91.
  ΦΡΥΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ «…Όπου καινα σας βρίσκει το κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, 9. ΒΙΒΛΙΑ – ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη…» Οδ. Ελύτης ΓΛΩΣΣΑ Ε΄ ΤΑΞΗΣ Γραπτή δοκιμασία τ….. μαθητ……. …………………………………………. Α. Ακούω και γράφω: ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………………………………………………………... Β. Διαβάζω τις παρακάτω λέξεις και συμπληρώνω ό,τι λείπει: ….δρ….γ…..ος σφ…... ρα, ….κ….ανός, στρ….φ….γ….ρ….ζω, π….ραμ….δες, δ…..γ….μα, σ….νδ….ασμός, σεναρ….ογραφ….α, κ….ν….ματ….γράφος, πλ….θ….σμός, εξ….ρ…..νώ, πρ….σφ….γας, μ….θ….στόρ….μα, δ….αμ….ρφ….μένα, ….λοπ…..ώ, δ….οργαν….νω, έπ…..νος, προ….θηση, περ….πέτ…..α, σ….νέντ…..ξη, …..κ….ν….γράφ….ση Γ. Συμπληρώνω τα παρακάτω κενά με το επίθετο πολύς, -ή, -ύ και το επίρρημα πολύ: Ευχαριστώ …………… για το δώρο σου. Μου έδωσες …………… χαρά. Νιώθω …………… ευγνωμοσύνη, γιατί με στήριξες στις …………… δύσκολες στιγμές που πέρασα. …………… μαθητές δεν διαβάζουν και έχουν …………… κενά. Χρειάζεται ……………... προ- σπάθεια για να τα καλύψουν. Με ………….. διάβασμα μπορούν να τα καταφέρουν. Η συνεργασία …………… ανθρώπων φέρνει και ……………. επιτυχίες. Δ. Βάζω κόμμα όπου χρειάζεται στο ασύνδετο σχήμα και μετά το γράφω πολυσύνδετο: Έβαλα στην τσάντα μου βιβλία τετράδια μολύβια χρώματα όργανα γεωμετρίας. ………………………………………………………………………………………………………………. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.91
• 92.
  ΦΡΥΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. Επιλέγωτη σωστή λέξη από την παρένθεση και να συμπληρώσεις τις προτάσεις: Η ………………………. τιμωρείται από το νόμο. ( βιβλιογραφία, βιβλιοκαπηλία, βιβλιοκριτική ) Ο ………………………. με βοήθησε να βρω ένα βιβλίο. ( βιβλιοστάτης, βιβλιοθηκάριος ) Η Φανή διαβάζει πολλά βιβλία. Είναι ………………….( βιβλιοφάγος, βιβλιογραφία, βιβλιομανία ) ΣΤ. Κάνω σύνθετες λέξεις με το συν : συν + ραφή = …………………………………. συν + μαθητής = ………………………………….. συν + γνώμη = ……………………………….. συν + πάσχω = ……………………………………. συν + ομιλία = ………………………………… συν + κάτοικος =…………………………………... συν + νέφος = ………………………………… συν + λογίζομαι =…………………………………. συν + σωρεύω =………………………………. συν + βαδίζω =…………………………………….. Ζ. Χωρίζω με κόμμα και στη συνέχεια γράφω ποια πρόταση είναι η ανεξάρτητη και ποια η εξαρτημένη: Είμαι ευχαριστημένος επειδή όλα πήγαν καλά σήμερα. εξαρτημένη: ………………………………………………………………………………………………... ανεξάρτητη: ………………………………………………………………………………………………... Αν δε βρέξει θα πάμε στην εξοχή. εξαρτημένη: ……………………………………………………………………………………………….. ανεξάρτητη: ……………………………………………………………………………………………….. Όταν φτάσω θα σου τηλεφωνήσω. εξαρτημένη: ……………………………………………………………………………………………….. ανεξάρτητη: ………………………………………………………………………………………………... Η. Μετατρέπω τις ρηματικές σε ονοματικές και αντίστροφα: Ανταλλάξαμε δώρα. ………………………………………………………………………………….. Μείωση των μισθών των υπαλλήλων. ………………………………………………………………… Καλλιεργούνται βιολογικά προϊόντα. …………………………………………………………………. Απαγόρευση της κυκλοφορίας. ………………………………………………………………………… Αυξάνεται η τιμή του ψωμιού. …………………………………………………………………………. Νίκη της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου. ……………………………………………………………… Φροντίζουμε και προστατεύουμε το δάσος. …………………………………………………………. Επιστροφή στο χωριό. ………………………………………………………………………………. Ι. Φ. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.92
• 93.
  Λαμπριάδου Μαρία ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΑΣ( ΚΕΦ. 9 ) ΟΝΟΜΑ: ……………………. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ………………….. 1.Να συμπληρώσεις τα κενά με το σωστό τύπο του επιθέτου «ο πολύς, η πολλή, το πολύ» ή με το επίρρημα « πολύ» : Η μέρα είναι …………….. ζεστή. Σήμερα κάνει …………….. ζέστη. Οι εργάτες είναι ………………… κουρασμένοι. ……………….. κάτοικοι της περιοχής ενοχλήθηκαν από τη φασαρία. Έχει την ……………. κακή συνήθεια να διακόπτει το συνομιλητή του. Βάζει ……………….. ζάχαρη στον καφέ του. 2.Να σχηματίσεις σύνθετες λέξεις: συν + αγωνιστής → ……………………………….. συν + βαδίζω → ……………………………….. συν + παίχτης → ……………………….. συν + κάτοικος → ……………………….. συν + νέφος → …………………………. εν + πιστός → ………………………… εν + κρίση → ………………………… 3.Προσπάθησε να ενώσεις τις ανεξάρτητες προτάσεις με τις εξαρτημένες, έτσι που να βγαίνει νόημα: τα σπάνια βιβλία δε δανείζονται επειδή ξαφνικά άκουσε βήματα στο διπλανό δωμάτιο ήταν βυθισμένος στις σκέψεις του όταν δεν ήξερε πώς να συνεχίσει ο συγγραφέας καθόταν σκεφτικός ενώ υπάρχει κίνδυνος να καταστραφούν είχε τόσο πολλά βιβλία γιατί δεν ήξερε ποιο να διαλέξει διαβάζει ώστε ταυτόχρονα ακούει μουσική Γράψε τώρα τις προτάσεις ολοκληρωμένες: ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.93
• 94.
  Λαμπριάδου Μαρία ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………….. 4.Μετέτρεψε τιςφράσεις από ονοματικές σε ρηματικές και αντίστροφα: Εφαρμόζουμε τους κανόνες της τάξης ……………………………………………………… Πτώση της τιμής του πετρελαίου ……………………………………………………….. Ανταλλάξαμε δώρα. …………………………………………………. Συνεργασία μαθητών και δασκάλου …………………………………………………. 5.Οι παρακάτω προτάσεις είναι εξαρτημένες, γι’ αυτό χρειάζονται οπωσδήποτε μια ανεξάρτητη πρόταση δίπλα τους. Συμπλήρωσέ τη : Όταν διαβάζω ένα βιβλίο,……………………………………………….. Αν είχα χρόνο, ………………………………………………………… Μόλις έφυγες …………………………………………………………. 6. Να επιλέξεις τη σωστή λέξη και να συμπληρώσεις τις προτάσεις: Η ………………………. …………τιμωρείται από το νόμο α)βιβλιογραφία β)βιβλιοκαπηλία γ)βιβλιοκριτική Ο ………………………. ……… με βοήθησε να βρω το βιβλίο που έψαχνα. α)βιβλιοστάτης β) βιβλιοθηκάριος Η Βιολέτα διαβάζει πολλά βιβλία. Είναι πραγματική …………………. α)βιβλιοφάγος β)βιβλιογραφία γ)βιβλιομανία 7.Αφού διαβάσεις το βιογραφικό σημείωμα , να το γράψεις σε συνεχή λόγο σε μια παράγραφο: Ονοματεπώνυμο: Λίτσα Ψαραύτη Έτος γέννησης: 1936 Τόπος γέννησης : Σάμος Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.94
• 95.
  Λαμπριάδου Μαρία Πληροφορίες: Σπούδασεαγγλικά, εργασία ως μεταφράστρια, έγραψε μυθιστορήματα για τις ανθρώπινες σχέσεις, το οικολογικό πρόβλημα, το ρατσισμό. Τιμητική διάκριση:Κρατικό βραβείο 1996 από το υπουργείο Πολιτισμού, έπαινος από την Ακαδημία Αθηνών Έργα: το αυγό της Έχιδνας, το χαμόγελο της Εκάτης, η γάτα που δε νιαούριζε, το διπλό ταξίδι κ.ά. ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.95
• 96.
  Παπατσάνη Κατερίνα Επαναληπτικό μάθημα Ονοματεπώνυμο:…………………………………………………………… 1.Νασυμπληρώσεις τα κενά με το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ ή το επίρρημα πολύ: Από την βιασύνη του κάνει λάθη. Χθες ήταν ζεστή μέρα. Το καλοκαίρι κάνει ζέστη. Είμαι περίεργη. Χάρηκα που σε είδα. Έκανε θόρυβο. Φέτος ήρθαν ξένοι. Η Ελένη είναι ψηλή κοπέλα. Το καλοκαίρι πίνουμε νερό. Ρίχνει δυνατή βροχή. 2. Να βάλεις κόμμα όπου χρειάζεται στις παρακάτω προτάσεις Μιλά τόσο σιγά ώστε δεν ακούγεται. Έτρεχε για να μη χάσει το λεωφορείο. Όποτε πεινούσε ζητούσε να φάει. Ώσπου να γίνει το φαγητό διάβασα τα αγγλικά. Μόλις χτυπήσει το κουδούνι τα παιδιά τρέχουν στην αυλή. 3. Να μετατρέψεις τις φράσεις από ονοματικές σε ρηματικές και αντίστροφα: Πρόσφεραν λίγα χρήματα. …………………………………………………………………… Αναγνώριση του λάθους. …………………………………………………………………... Υπόσχεση μεγάλης αμοιβής. ………………………………………………………………….. Σκαλίζουν τον κήπο. …………………………………………………………………… Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.96
• 97.
  Παπατσάνη Κατερίνα 4.Να σχηματίσειςσύνθετες λέξεις: συν + λόγος = ………………………………. συν + πολίτης = ………………………………. συν + στεγάζω = ………………………………… συν + ξύλο = ………………………………… συν + φοιτητής = ………………………………… συν + χαίρω = …………………………………. συν +ζω = …………………………............ συν + βάλλω = …………………………………. 5.Να ξαναγράψεις τις προτάσεις χρησιμοποιώντας το ασύνδετο σχήμα: Μου αρέσουν τα μήλα και τα αχλάδια και τα ροδάκινα και τα καρπούζια. ………………………………………………………………………………………… ………… Το πρωί σηκώνομαι και πλένομαι και ντύνομαι και πίνω το γάλα μου και παίρνω την τσάντα μου και φεύγω για το σχολείο. ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… …………………… 5.Να υπογραμμίσεις τις ανεξάρτητες προτάσεις και να κυκλώσεις τις εξαρτημένες: Δεν πήγα εκδρομή, γιατί ήμουν άρρωστος. Καθώς πηγαίναμε στο σπίτι, συναντήσαμε την κυρία Μαρία. Το μωρό έκλαιγε, γιατί πεινούσε. Ο αγώνας έληξε ισόπαλος και κέρδισα το στοίχημα. ΄Ετρεχε για να προλάβει το λεωφορείο. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.97
• 98.
  Παπατσάνη Κατερίνα 6.Να αναγνωρίσειςσε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις το πολύ είναι επίθετο ή επίρρημα: Μου αρέσει πολύ το κολύμπι. (…………………………) Έχω να τον δω πολύ καιρό. (…………………………..) Τρέξε πολύ γρήγορα. (……………………………) Ήπια πολύ νερό και έφαγα πολύ φαγητό. (………………………..) Έκλαψα πολύ. (……………………..) 7.Να βάλεις κόμμα όπου χρειάζεται στις παρακάτω προτάσεις: Στον κήπο μας έχουμε τριανταφυλλιές μαργαρίτες τουλίπες ζουμπούλια και πανσέδες. Μου αρέσουν τα μακαρόνια οι τηγανιτές πατάτες τα κεφτεδάκια και το παστίτσιο. 8. Να δημιουργήσεις ονοματικές φράσεις με τις λέξεις της παρένθεσης: (Οργανώνω, σχολικός, γιορτή ) …………………………………………………………… (αγοράζω , σπίτι, καινούριο ) …………………………………………………………….. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.98
• 99.
  Σάσα Κιορπέ Γλώσσα -Ενότητα 9 , Επαναληπτικές ασκήσεις Όνομα :......................................Ημερομηνία :............................ 1 . Διαβάζω το κείμενο και συμπληρώνω το επίθετο ο πολύς , η πολλή ,το πολύ και το επίρρημα πολύ : Χθες το βράδυ έφαγα ...........................και ένιωσα ....................μεγάλη δυσφορία . Το ..........................φαγητό δεν μου έκανε καλό και μου ήταν .......................δύσκολο να κοιμηθώ . Μετά από ......................ώρα , με πήρε ο ύπνος και είδα ένα ............................τρομακτικό όνειρο . Ήμουν λέει σε μια .....................σκοτεινή αίθουσα και γύρω μου ήταν ......................άνθρωποι , όταν ξαφνικά εμφανίστηκε ένας ...................άγριος κύριος και άρχισε να μου μιλάει με .....................δυνατή φωνή . Σαν συνήλθα , τον ρώτησα , γιατί φωνάζει μόνο σε εμένα τόσο .................... και σε κανέναν άλλο . Μόλις με άκουσε να μιλάω , αγρίεψε περισσότερο . Με ρώτησε , αν τον θυμόμουν και του είπα μετά από ...................σκέψη πως κάπου πρέπει να τον είχα ξαναδεί . Όταν ολοκλήρωσα τα λόγια μου , μου είπε με ........................ήρεμη φωνή πως είναι ο διαιτολόγος μου . Ντροπή μου που το λέω , έπρεπε να τον θυμάμαι , αλλά όταν δε με συμφέρει, ξεχνάω ........................εύκολα . Όταν ξύπνησα , αποφάσισα με ......................στεναχώρια και .......................βαριά συνείδηση να τον επισκεφτώ . Ελπίζω να μη θυμώσει .....................αν πήρα και κανένα κιλό . Άλλωστε η ........................καταπίεση βλάπτει .........................σοβαρά την υγεία . 2. Στο παραπάνω κείμενο υπογραμίζω και έπειτα γράφω και χαρακτηρίζω όλες τις δευτερεύουσες προτάσεις : ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................... ια φορά κι ένΟοαν καιρό, στις 2 Απριλίου, γεννήθηκε ένα Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.99
• 100.
  Σάσα Κιορπέ αγόρι, ο μεγάλωσεαρκετά, Βιβλίου. Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.100