http://e-taksh.blogspot.gr/2014/11/4_6.html Γλώσσα Ε΄ - Επανάληψη 4ης Ενότητας: ΄΄ Τα ζώα που ζουν κοντά μας΄΄

1. Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
Γλώσσα Ε΄: Επανάληψη 4ης
Ενότητας
΄΄ Τα ζώα που ζουν κοντά μας΄΄
Θεωρία – ασκήσεις – επαναληπτικά
Βασικές πηγές επανάληψης: e-selides, Τουλιόπουλος Φώτης,
Ανδρομάχη Μιχαηλίδου, Ο κύκλος του Δημοτικού
Αναφέρονται όλα τα ονόματα των δημιουργών
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr

2. Παλάνης Αθανάσιος
 Να περιγράφουμε ζώα
 Στην περιγραφή ενός ζώου αναφέρουμε:
Όνομα, ράτσα
Εξωτερική εμφάνιση
Προτερήματα – ελαττώματα
Συνήθειες
 Στην περιγραφή χρησιμοποιούμε:
 Επίθετα (όμορφος, χνουδωτό) και μετοχές, που λειτουργούν σαν
επίθετα (αγαπημένος, χαρούμενος)
 Αιτιολογικές προτάσεις, που εξηγούν πώς σχηματίσαμε την άποψή μας
ή γιατί βγάλαμε αυτό το συμπέρασμα.
 Ενεστώτα, που κάνει την περιγραφή ζωντανή.
 Να χρησιμοποιούμε επίθετα και μετοχές με λειτουργία
επιθέτου
 Επίθετα είναι οι λέξεις που φανερώνουν ποια ποιότητα ή ιδιότητα έχει το
ουσιαστικό που προσδιορίζουν.
π.χ. όμορφη γάτα, άγριο λουλούδι
 Πολλές φορές στη θέση του επιθέτου χρησιμοποιούμε παθητική μετοχή.
π.χ. εκπαιδευμένος σκύλος
Η μετοχή τότε ισοδυναμεί με επίθετο (επιθετικοποιημένη μετοχή)
 Να χρησιμοποιούμε σωστά τα άρθρα (οριστικό και αόριστο)
Το οριστικό άρθρο ο, η, το το χρησιμοποιούμε όταν αναφερόμαστε σε
γνωστά και συγκεκριμένα πρόσωπα, ζώα ή πράγματα
π.χ. Φώναξε την Ελένη.
 Το αόριστο άρθρο ένας, μια, ένα το χρησιμοποιούμε όταν αναφερόμαστε
σε άγνωστα και αόριστα πρόσωπα, ζώα ή πράγματα
π.χ. Φώναξε μια μαθήτρια.

3. Παλάνης Αθανάσιος
 Να κλίνουμε επίθετα σε –ής, -ιά, -ί και θηλυκά –ύς, -
ιά, -ύ
 Τα επίθετα σε –ής, -ιά, -ί δηλώνουν χρώμα.
Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός
ΑΡΣ. ΘΗΛ. ΟΥΔ. ΑΡΣ. ΘΗΛ. ΟΥΔ.
Ονομαστική - ής -ιά -ί - ιοί -ιές -ιά
Γενική - ιού -ιάς -ιού - ιών -ιών -ιών
Αιτιατική - ή -ιά -ί - ιούς -ιές -ιά
 Τα επίθετα σε –ύς, -ιά, -ύ κλίνονται ως εξής:
Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός
ΑΡΣ. ΘΗΛ. ΟΥΔ. ΑΡΣ. ΘΗΛ. ΟΥΔ.
Ονομαστική - ύς -ιά -ύ - ιοί -ιές -ιά
Γενική - ιού -ιάς -ιού - ιών -ιών -ιών
Αιτιατική - ύ -ιά -ύ - ιούς -ιές -ιά
 Να χρησιμοποιούμε τις αιτιολογικές προτάσεις
 Οι αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους
γιατί, επειδή, διότι, αφού ή λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως
αιτιολογικοί σύνδεσμοι (καθώς, μια και, μια που)
 Οι αιτιολογικές προτάσεις φανερωνουν την αιτία για την οποία γίνεται αυτό
που δηλώνει η ανεξάρτητη πρόταση.
π.χ. Ο Γιώργος λυπόταν, επειδή έχασε στο παιχνίδι
Υ.Γ. Δεν ξεχνώ να βάλω κόμμα πριν από τον αιτιολογικό σύνδεσμο.
 Να αναγνωρίζουμε μια απλή πρόταση.
 Απλή είναι η πρόταση που αποτελείται μόνο από τους κύριους όρους, δηλ.
έχει υποκείμενο και κατηγόρημα.
π.χ. Εταιρεία ζητά υπάλληλο.
 Όταν στην απλή πρόταση προσθέσουμε στοιχεία τα οποία δίνουν
περισσότερες πληροφορίες, δηλ. προσδιορίζουν τους κύριους όρους της
πρότασης, η πρόταση λέγεται επαυξημένη.
π.χ. Εταιρεία ζητά υπάλληλο, άντρα, μέχρι 35 ετών, για πρωινή εργασία.

4. Ενότητα 4η: Τα ζώα
που ζουν κοντά μας
Ο εκπαιδευτικός: Τουλιόπουλος Φώτης

5. Στόχοι της ενότητας:
Να μάθουμε να περιγράφουμε ζώα
Μιλάμε για τη συμπεριφορά των ανθρώπων
προς τα ζώα
 Χρησιμοποιούμε επίθετα και μετοχές που
λειτουργούν ως επίθετα
Χρησιμοποιούμε τα άρθρα (οριστικά και αόριστα)
 Κλίνουμε επίθετα σε -ης, -ιά,-ί και σε -ύς, -ιά, -ύ

6. Ιστορίες με ζώα

7. Περιγραφή χαρακτηριστικών
Για να χαρακτηρίσουμε κάποιον χρησιμοποιούμε επίθετα ή μετοχές με
λειτουργία επιθέτου.
Τα επίθετα είναι λέξεις που περιγράφουν ένα χαρακτηριστικό των ουσιαστικών
που συνοδεύουν. Έχουν τρία γένη (αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο) και παίρνουν
το γένος των ουσιαστικών που συνοδεύουν. Π.χ. (σοβαρός άνθρωπος, έξυπνη
κοπέλα, πιστό σκυλί)
Οι μετοχές με λειτουργία επιθέτου προέρχονται από ρήματα και μπορούν να
χρησιμοποιηθούν ως επίθετα. (ευτυχισμένος, λυπημένος, χαρούμενος,
δυστυχισμένος, κ.ά.)
Προσοχή! Οι μετοχές δε θεωρούνται πάντα επίθετα. Θεωρείται επίθετο μόνο
όταν συνοδεύει ουσιαστικό.
Οι μπερδεμένοι μαθητές (στην περίπτωση αυτή θεωρείται επίθετο)
Οι μαθητές είναι μπερδεμένοι ((στην περίπτωση αυτή δε θεωρείται επίθετο)

8. Περιγραφή με επίθετα
Για να περιγράψουμε τα προτερήματα
κάποιου:
ήρεμος, έξυπνος, ευγενικός,
ανεξάρτητος, συναισθηματικός,
ευαίσθητος, ακούραστος, εύθυμος,
τίμιος, δίκαιος, προσεκτικός, αγαπητός,
πρόθυμος, ζεστός, τολμηρός, γενναίος,
φιλήσυχος, βολικός, σοβαρός, αστείος,
κ.ά.
Για να περιγράψουμε τα ελαττώματα
κάποιου:
επιπόλαιος, ζαβολιάρης, δυσάρεστος,
ψυχρός, πονηρός, κακός, ύπουλος,
ευέξαπτος, αγενής, άγριος, άτολμος,
ιδιότροπος, πεισματάρης, κατσούφης,
νευρικός, ζηλιάρης, κατσούφης, δειλός,
κ.ά.

9. Αιτιολογικές προτάσεις
Για να περιγράψουμε τον χαρακτήρα κάποιου, θα πρέπει να δικαιολογήσουμε
την άποψή μας. Τότε χρησιμοποιούμε προτάσεις που λέγονται αιτιολογικές.
Αιτιολογική λέγεται η πρόταση με την οποία εκφράζουμε την αιτία για την οποία
γίνεται κάτι ή δικαιολογούμε την άποψή μας. Εισάγονται με αιτιολογικούς
συνδέσμους (γιατί, αφού, επειδή, καθώς), αλλά και με φράσεις όπως: μια και,
μια που, κ.ά.
Οι αιτιολογικές προτάσεις είναι εξαρτημένες προτάσεις και χωρίζονται από την
κύρια με κόμμα.
Π,χ, Ο Κώστας πηγαίνει συχνά στη γιαγιά του, επειδή την αγαπάει.
Ο Πέτρος δεν πετάει σκουπίδια, γιατί σέβεται το περιβάλλον.

10. Ο Τεντέν και ο Μιλού

11. Απλές και επαυξημένες προτάσεις
Απλή πρόταση είναι το μικρότερο τμήμα του λόγου που έχει νόημα.
Ο Γιώργος είναι μαθητής.
Οι μαθητές διαβάζουν.
Τα παιδιά παίζουν.
Οι προτάσεις έχουν υποκείμενο και κατηγόρημα.
Υποκείμενο είναι το μέρος της πρότασης που ενεργεί, παθαίνει κάτι ή
βρίσκεται σε μια κατάσταση.
Κατηγόρημα είναι το ρήμα της πρότασης και οι λέξεις που το συνοδεύουν.
Η απλή πρόταση έχει ως όρους το υποκείμενο και το κατηγόρημα, Αν
προσθέσουμε επιρρήματα, επίθετα, ή προσδιορισμούς, τότε η πρόταση
μεγαλώνει και γίνεται επαυξημένη. Π.χ.
Ο Γιώργος είναι μαθητής.  Ο Γιώργος είναι καλός μαθητής.  Ο Γιώργος
είναι πολύ καλός μαθητής.  Ο Γιώργος είναι πολύ καλός μαθητής και καλό
παιδί.

12. Τα
χαρακτηριστικά
των ζώων

13. Επίθετα σε –ης που δηλώνουν χρώμα
Ενικός αριθμός
Ονομ. Ο θαλασσής Η θαλασσιά Το θαλασσί
Γεν. Του θαλασσή
Του θαλασσιού
Της θαλασσιάς Του θαλασσιού
Αιτ. Τον θαλασσή Την θαλασσιά Το θαλασσί
Κλητ. θαλασσή Θαλασσιά θαλασσί
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ. Οι θαλασσιοί Οι θαλασσιές Τα θαλασσιά
Γεν. Των θαλασσιών Των θαλασσιών Των θαλασσιών
Αιτ. Τους θαλασσιούς Τις θαλασσιές Τα θαλασσιά
Κλητ. Θαλασσιοί Θαλασσιές Θαλασσιά
Παρομοίως κλίνονται τα: καφετής, σταχτής, βυσσινής, χρυσαφής, κ.ά.

14. Επίθετα σε -υς
Ενικός αριθμός
Ονομ. Ο ευθύς Η ευθεία Το ευθύ
Γεν. Του ευθύ Της ευθείας Του ευθέος
Αιτ. Τον ευθύ Τη ευθεία Το ευθύ
Κλητ. ευθύ ευθεία ευθύ
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ. Οι ευθείς Οι ευθείες Τα ευθέα
Γεν. Των ευθέων Των ευθειών Των ευθέων
Αιτ. Τους ευθείς Τις ευθείες Τα ευθέα
Κλητ. ευθείς ευθείες ευθέα
Παρομοίως κλίνονται τα: μακρύς, βαρύς, πλατύς, βραχύς, κ.ά.

15. Τα ζώα της
εξοχής

16. Άρθρα
Τα άρθρα είναι κλιτές λέξεις που μπαίνουν πριν από τα ονόματα και δηλώνουν
το γένος των της λέξης που συνοδεύουν.
Υπάρχουν δύο είδη άρθρων: το οριστικό και το αόριστο.
Το οριστικό άρθρο ορίζει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα.
π.χ. Πέρασε ο Ανδρέας.
Η Ειρήνη διαβάζει.
Το μωρό κλαίει.
Το αόριστο δεν ορίζει κάτι συγκεκριμένο. Φανερώνει ένα αόριστο πρόσωπο,
ζώο ή πράγμα
π.χ. Πέρασε ένας άνθρωπος.
Μια μαθήτρια άργησε στο σχολείο.
Ένα μωρό κλαίει.

17. Κλίση άρθρων
Οριστικό άρθρο Αόριστο άρθρο
Ενικός αριθμός
Ονομ. ο η το ένας μια ένα
Γεν. του της των ενός μιας ενός
Αιτ. το(ν) τη(ν) το ένα(ν) μια ένα
Πληθυντικός αριθμός
Ονομ. οι οι τα
Γεν. των των των
Αιτ. τους τις τα
Το αόριστο άρθρο δεν έχει πληθυντικό αριθμό.

19. Σελ. 49-64
Διάρκεια: 12 ογδοντάλεπτες περιόδους

20. Λογοτεχνικές περιγραφές
Εικονογραφημένη ιστορία
Ενημερωτικά κείμενα από εγκυκλοπαίδειες, άρθρα
εφημερίδων, περιοδικών και διαδικτύου
Μύθος
Ποίημα
Μικρές αγγελίες
Παραμύθια

21. Ο Μάγκας Λογοτεχνικό περιγραφικό
κείμενο
Ο Τεντέν και ο Μιλού Εικονογραφημένη ιστορία
Τα χαρακτηριστικά των ζώων Διαδικτυακό κείμενο
Αγάπες με ουρά Λογοτεχνικό κείμενο
Οι δύο φίλοι Ποίημα
Τα ζώα της εξοχής Λογοτεχνικό κείμενο
Η καρδιά ενός ποντικού
Η θλιμμένη αγελάδα
Ο Λευτέρης και ο φίλος του ο Άργος
Δεν καταδικάστηκε ο φιλόζωος
που τάιζε τα αδέσποτα

22. Γενικός σκοπός της ενότητας:
Τα παιδιά να γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες της δομής κειμένων που
περιγράφουν ζώα. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τα στοιχεία αυτά
ως κατευθυντήριες γραμμές στην παραγωγή δικών τους παρόμοιων
κειμένων.
Επίσης να μιλήσουν για τη συμπεριφορά των ανθρώπων προς τα ζώα και
να εισηγηθούν τρόπους προστασίας τους όπου αυτό είναι απαραίτητο.
Μέσα από την αξιοποίηση των κειμένων των βιβλίων καθώς και άλλων
συνοδευτικών, επιπρόσθετων κειμένων αναμένεται τα παιδιά να
καταστούν ικανά να αντλούν, να αναλύουν και συγκρίνουν πληροφορίες
που θα τους προσφέρονται.

23. •Επίθετα και μετοχές που λειτουργούν ως
επίθετα
•Αιτιολογικές προτάσεις
•Οριστικά και αόριστα άρθρα
•Κλίση επιθέτων σε –ής, -ία, -ί, και -ύς, -ιά, ύ
•Απλές και επαυξημένες προτάσεις

24. Οι μαθητές:
o Να συνειδητοποιήσουν την ιδιαιτερότητα της δομής κειμένων που περιγράφουν
ζώα (περιγραφικά: όπως το λογοτεχνικό απόσπασμα «ο Μάγκας» ή επιστημονικά: όπως «Τα
χαρακτηριστικά των ζώων»).
o Να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τα βασικά στοιχεία ενός τέτοιου κειμένου και
να τα αξιοποιούν με επιτυχία στην παραγωγή του δικού τους προφορικού και σε
δεύτερο στάδιο γραπτού λόγου.
o Να έρθουν σε επαφή και να εντοπίσουν τα βασικά μέρη μιας εικονογραφημένης
ιστορίας.
o Να μετατρέπουν εικονογραφημένη ιστορία σε αφηγηματικό λόγο και το
αντίστροφο.
o Να δημιουργούν δική τους εικονογραφημένη ιστορία.
o Να παρουσιάσουν (εξωτερική περιγραφή, προτερήματα και ελαττώματα) ζώα τα οποία είναι
ήρωες κινουμένων σχεδίων.

25. o Να γνωρίσουν τη διαδικτυακή αρθρογραφία.
o Αντλώντας πληροφορίες μέσα από μικρές αγγελίες να δημιουργήσουν δική τους μικρή
αγγελία που θα περιλαμβάνει τα απαραίτητα βασικά στοιχεία (εξωτερικά και εσωτερικά
χαρακτηριστικά του ζώου).
o Να συνεργάζονται ανά δύο ή ομαδικά παράγοντας έργο προφορικό ή γραπτό.
o Να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για σκοπούς εύρεσης πληροφοριών που θα τους
βοηθήσουν να δώσουν απαντήσεις σε προβληματισμούς που δυνατό να έχουν.
o Να αντιληφθούν ότι η χρησιμότητα των σκύλων στους ανθρώπους εξαρτάται από τα
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ζώου (πληροφορίες από την ιστοσελίδα www.zoofilia.gr.)
o Να εικονογραφήσουν άρθρα από τη «Διακήρυξη για τα δικαιώματα των ζώων» και
να τα αποδώσουν με το δικό τους απλό τρόπο.
o Να υποδύονται τους ρόλους δύο αιώνιων εχθρών (του σκύλου και της γάτας),
προσπαθώντας μέσα από επιχειρήματα να στηρίξουν τη θέση «Εγώ είμαι ο καλύτερος».
o Να φτιάχνουν ποιήματα για ζώα, ακολουθώντας το μοντέρνο τύπο γραφής ή τον
παραδοσιακό (ομοιοκαταληξία), και έχοντας ως αφετηρία το ποίημα «Οι δύο φίλοι» του
Ζ. Παπαντωνίου.

26. o Να θέτουν ερωτήματα σε πραγματική κατάσταση συνέντευξης με στόχο τη
συλλογή πληροφοριών όσον αφορά τη ζωή ενός κτηνοτρόφου σε μια φάρμα.
o Να ανακοινώνουν και στη συνέχεια παρουσιάζουν τις πληροφορίες που συνέλεξαν
από τη συνέντευξη τους.
o Μέσα από παρατήρηση να είναι σε θέση να αντλούν πληροφορίες που αφορούν τη
ζωή των ζώων και των ανθρώπων σε μια φάρμα και να τις παρουσιάζουν προφορικά
και γραπτά (π.χ. μέσα από φωτογραφικό υλικό και λεζάντες).

27. o Οι γραμματικοί στόχοι της ενότητας.
o Να εμπλακούν στη διαδικασία της αυτοαξιολόγησης και ετεροαξιολόγησης της
δουλειάς τους με βάση δοσμένα απλοποιημένα κριτήρια, με στόχο πάντοτε τη βελτίωση.
o Να χρησιμοποιούν τον Η.Υ. ως εργαλείο μάθησης (power point, kidspiratio, word,
διαδίκτυο).
o Να συνεργάζονται στην ομάδα με τρόπο δημιουργικό (ομάδες με ξεκάθαρους ρόλους).
o Να επιχειρηματολογούν στηρίζοντας τις απόψεις τους.
o Να εμπλακούν σε διερευνητικές δραστηριότητες.
o Να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιο τους και να παράξουν προφορικό και γραπτό λόγο
χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο λεξιλόγιο.
o Να οικοδομήσουν νέες γνώσεις στηριζόμενοι σε προηγούμενες.

28. o Να απολαύσουν την υπέροχη ιστορία.
o Να δραματοποιήσουν την ιστορία (γίνεται κατανομή των διαφόρων μερών: αρχή, μέση και τέλος
στις διάφορες ομάδες της τάξης).
o Να προσφέρουν δικές τους εισηγήσεις - λύσεις στον ταυρομάχο για να βγει από το αδιέξοδό
του.
o Παραλληλισμός του Ευγένιου Τριβιζά και του Αίσωπου που δείχνουν μια προτίμηση στη χρήση
ζώων ως κεντρικών ηρώων των ιστοριών τους.
o Να μελετήσουν κάποιο μύθο του Αισώπου που θα επιλέξουν οι ίδιοι και να τον παρουσιάσουν
μέσα από σχέδιο.
o Να επισημάνουν τον διδακτικό χαρακτήρα που έχουν οι ευχάριστες ιστορίες των δύο
συγγραφέων – εντοπισμός του επιμυθίου.
o Να δραματοποιήσουν κάποιο από τους μύθους του Αισώπου τονίζοντας πως ο συγγραφέας
αξιοποιώντας τα χαρακτηριστικά κάθε ζώου κατάφερε με ευχάριστο τρόπο να μας διδάξει κάτι.
o Να ταξιδέψουν με τη φαντασία τους στο μαγικό κόσμο του παραμυθιού.
o Να φτιάξουν το δικό τους ομαδικό παραμύθι με μάγους και μάγισσες.

29. Προηγείται δραστηριότητα στα πλαίσια της Αγωγής Υγείας κατά την οποία τα παιδιά
καλούνται μετά από σχετική συζήτηση να επιλέξουν δύο επίθετα που θα περιέγραφαν
προτερήματα τους και δύο που θα αναφέρονταν σε ελαττώματα τους. Δίδεται έμφαση
στο να αιτιολογήσουν αυτά που λένε.
Σαν δεύτερη δραστηριότητα καλούνται να πουν κάτι θετικό για κάθε μέλος της
ομάδας τους. Τα αναρτημένα επίθετα, από τα οποία καλούνται να επιλέξουν,
συμπεριλαμβάνουν κυρίως τα επίθετα της σελίδας 51 του βιβλίου τους (εποπτικά).
Μέσα από τις δραστηριότητες αυτές επιχειρείται να γίνει μια πρώτη επαφή με τα
επίθετα που θα χρησιμοποιήσουν στα πλαίσια της ενότητας και ως εκ τούτου τα παιδιά
μετά από αυτό να είναι σε θέση να γνωρίζουν την αιτιολογία τους και να τα
χρησιμοποιούν στην κατάλληλη επικοινωνιακή περίσταση.

30. Στα παιδιά δίδεται ένα κείμενο από το βιβλίο «Μαθαίνω να γράφω κείμενα» της
Άννας Ιορδανίδου, με τίτλο «Γεια σας είμαι ο κάστωρ....». Το κείμενο εισάγει
τους μαθητές στην περιγραφή ζώου. Είναι οργανωμένο με τέτοιο τρόπο ώστε τα
δομικά στοιχεία ενός περιγραφικού κειμένου να δίδονται ξεκάθαρα στα παιδιά.
Είναι εμπλουτισμένο με επίθετα και γραμμένο στο πρώτο πρόσωπο. Γίνεται
επεξεργασία του μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες όπως: αναπαράσταση
μιας μέρας στη ζωή του κάστορα ή ζωγραφική παρουσίαση της φωλιάς του.
Επισημαίνονται ιδιαίτερα τα προτερήματα και ελαττώματα του και τονίζεται η
κοινωνική του φύση ως παράδειγμα προς μίμηση για μας.
Με αφορμή το κείμενο τα παιδιά καλούνται να παρουσιάσουν το δικό τους
κατοικίδιο μέσα από τα δικά του μάτια. Μια πρώτη ιδεοθύελλα προσφέρει
πολύτιμη βοήθεια σε όλους για ένα σωστό ξεκίνημα.

31.  Εικόνα ενότητας και γενικά στοιχεία – τι θα διαπραγματευθούμε τις επόμενες μέρες και
σύνδεση με την δραστηριότητα το δικό μου κατοικίδιο.
Βιβλίο Πηνελόπης Δέλτα «ο Μάγκας» (τίτλος του βιβλίου , συγγραφέας- τι σχέση θα έχει με το
δικό μας- απόσπασμα)
Ανάγνωση από το λογοτεχνικό βιβλίο ενώ τα παιδιά προσπαθούν να εντοπίσουν τα δομικά
στοιχεία του κειμένου ( χώρος, χρόνος, ήρωες και χαρακτηριστικά τους).
Τεκμηρίωση των απαντήσεων των παιδιών μέσα από κομμάτια του κειμένου
Ομαδική δουλειά (καρτέλες επιθέτων κει μετοχών στον πίνακα) φυλλάδιο και Η.Υ. -πρόγραμμα
kidspiration. Η δραστηριότητα στηρίζεται στη συνεργατική μάθηση και έτσι γίνεται στις ομάδες, σε
πρώτο στάδιο αφορά τον Μάγκα και σε δεύτερο με τη βοήθεια της φαντασίας τους το Μήτσο. Η
κάθε ομάδα ανακοινώνει τα αποτελέσματα της.
Τα παιδιά είναι έτοιμα να απαντήσουν την άσκηση 2 του βιβλίου τους στη σελίδα 52 (σε διαφάνεια
παρουσιάζονται και συζητούνται τα σημεία που θα συμπεριλαμβάνει η εργασία τους)
Αιτιολογικές προτάσεις μέσα από όλο το μάθημα και διαφάνεια (προφορικά και γραπτά)
Αυτοαξιολόγηση και ετεροαξιολόγηση
Αναπαράσταση της σκηνής με το μαντηλάκι (ο Μάγκας λεει μεγαλόφωνα τους προβληματισμούς
του)

32.  Βιβλία με εικονογραφημένες ιστορίες (φέρνουν τα ίδια τα παιδιά), με τη βοήθεια τους
επισημαίνουμε τα βασικά στοιχεία μιας τέτοιας ιστορίας (ιδεοθύελλα στον πίνακα με τα
χαρακτηριστικά της)
Συζήτηση για την εικόνα και το τίτλο του βιβλίου (θα μπορούσαν να τις έχουν μπροστά τους
ανακατεμένες και να τις τοποθετήσουν στην σωστή χρονολογική σειρά, προτού την δουν στο
βιβλίο)
Οι ήρωες και οι χαρακτήρες τους: επίθετα που θα αναφέρονταν στην εξωτερική εμφάνιση αλλά
και το χαρακτήρα τους.
Προφορική αναδιήγηση της ιστορίας και στη συνέχεια γραπτή (παράγραφοι με βάση τις εικόνες
και της εξέλιξη της ιστορίας, χρονικές φράσεις και επίθετα).
Συμπλήρωση της εργασίας του βιβλίου
Με τη βοήθεια του προγράμματος «Πανδώρα Πλάτωνας» δημιουργία στον υπολογιστή δικής
τους σύντομης εικονογραφημένης ιστορίας.
Μετά από εισήγηση των ίδιων των παιδιών παρουσίαση Ζώων που είναι χαρακτήρες κινουμένων
σχεδίων (διαδίκτυο ,δημιουργία φυλλαδίου συλλογής τέτοιων ηρώων)-εργασία για το σπίτι
Τετράδιο εργασιών σελ. 29 και 30 (δυνατότητα να γίνει σε αυτό το στάδιο ή με το τέλος της
ενότητας).

33.  Στο στάδιο αυτό διευθετήθηκε επίσκεψη ενός ιδιοκτήτη καταστήματος κατοικίδιων
ζώων στο σχολείο. Τα παιδιά προετοίμασαν ερωτήσεις τις οποίες είχαν την ευκαιρία
να υποβάλουν κατά την συνέντευξη.
Είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά κάποια από τα πιο δημοφιλή κατοικίδια και να
ακούσουν σημαντικές πληροφορίες για την φροντίδα και περιποίηση τους.
Το φωτογραφικό υλικό αξιοποιήθηκε για τον εμπλουτισμό του ημερολογίου της
τάξης. Οι φωτογραφίες συνοδεύονταν από επεξηγηματικά μικρά κείμενα, πλούσια σε
επίθετα.

34.  Τι είδος κειμένου είναι: άρθρο από το διαδίκτυο – πού τα συναντάμε και ποιοι τα γράφουν
(www.zoofilia.gr) εντοπισμός του πρωτότυπου άρθρου στο διαδίκτυο (διαφορετικό από αυτό στο
βιβλίο) και επεξήγηση της λέξης διασκευή.
 Ανάγνωση του κειμένου με στόχο τον εντοπισμό στοιχείων εξωτερικής περιγραφής αλλά και
επιθέτων που αναφέρονται στο χαρακτήρα του.
Ιδεοθύελλα επιθέτων στον πίνακα με τρόπο που να είναι ξεκάθαρη η κατηγοριοποίηση σε:
εξωτερική περιγραφή και χαρακτήρα
 Ιδιαίτερη αναφορά στα επίθετα που αναφέρονται στα χρώματα και κυρίως το σταχτί (κανελής,
θαλασσής, κεραμιδής, καφετής, βυσσινής).
Με τη βοήθεια του projector παρουσιάζεται κείμενο στο οποίο περιλαμβάνονται τέτοια επίθετα.
Το συμπληρώνουμε μαζί και με αυτό το τρόπο καταλήγουμε να κλίνουμε το επίθετο σταχτής
(εποπτικό – βιβλίο γραμματικής το εντοπίζουμε). Συμπλήρωση των εργασιών 2 και 3 σελ. 56-57.
 Συζήτηση της πρώτης άσκησης. Με βάση τα βοηθητικά σημεία δυνατό να φτιάξουν ένα δικό
τους ιστόγραμμα στο τετράδιο το οποίο θα τους βοηθήσει να παράξουν μια πετυχημένη εργασία.
(Αρχική ανταλλαγή απόψεων στην ομάδα-λεξικό απαραίτητο)

35.  Ψάχνοντας στην ιστοσελίδα του παρόντος κειμένου εντοπίσαμε ένα κείμενο το
οποίο αναφερόταν στα δικαιώματα των ζώων. Με εισήγηση των μαθητών τα
μελετήσαμε και κάθε ομάδα ανέλαβε να εικονογραφήσει και παρουσιάσει με το δικό
της τρόπο ένα (συμβολικό σχέδιο).
Στα παιδιά δίδεται φύλλο εργασίας το οποίο συμπεριλαμβάνει μικρές αγγελίες για
σκύλους. Τις μελετούν στις ομάδες τους και εντοπίζουν τα βασικά στοιχεία μιας
τέτοιας αγγελίας. Αναλαμβάνουν να ετοιμάσουν και οι ίδιοι παρόμοια έχοντας ως
βοηθό το διαδίκτυο (αντλούν από αυτό τις επιστημονικές πληροφορίες που
χρειάζονται).
Συζήτηση με θέμα: κάθε άνθρωπος επιλέγει το τύπο του σκύλου που του
ταιριάζει – σύνδεση και με την περίοδο κυνηγίου.
Τετράδιο εργασιών σελίδες 31-32
Φυλλάδιο με επιπρόσθετες μικρές αγγελίες (ένα σε κάθε ομάδα) μελέτη των
βασικών στοιχείων – απλή και επαυξημένη πρόταση (πολλές πληροφορίες)- φτιάχνουν
μια δική τους παρόμοια αγγελία (για κάποιο ζωάκι που χάθηκε) και ετοιμάζουν
συνοδευτική αφίσα που θα αναρτηθεί.

36. Παρουσίαση συγγραφέων που έχουν ως ήρωες ζώα – Τι πετυχαίνουν (από την αρχή
της ενότητας στο πίσω μέρος της τάξης τα ίδια τα παιδιά έχουν δημιουργήσει μια νέα
«βιβλιοθήκη» με βιβλία, παραμύθια , εικονογραφημένες ιστορίες με ήρωες ζώα την
οποία μπορούν να επισκέπτονται καθημερινά). Θα μπορούσε ως δημιουργική εργασία
που θα περατωθεί σε διάστημα αρκετών ημερών να τους δοθεί ένα φυλλάδιο
(Παραμύθια και βιβλία με ζώα) στο οποίο να προτείνονται κάποιες δραστηριότητες
που να εμπλέκουν την πλούσια αυτή συλλογή.
Ανάγνωση του πρώτου μέρους - συζήτηση και εντοπισμός στο κείμενο των ιδιαίτερων
γνωρισμάτων του σκύλου και της γάτας τα οποία μας σκιαγραφούν και τις μεταξύ τους
σχέσεις (εργασία 1 σελ.59)
Ζωντανεύουμε το ποίημα μέσα από μεγαλόφωνη ανάγνωση.
Υπόδυση ρόλων και επιχειρηματολογία: ανά δύο ετοιμάζουν ένα σύντομο θεατρικό
διάλογο κατά τον οποίο θα πρέπει να μας πείσουν όσον αφορά το ποιος είναι ο
Καλύτερος βράβευση του πιο πειστικού ζευγαριού.
Συλλογή ποιημάτων που αναφέρονται σε ζώα και σύνθεση ενός δικού τους.

37. Τα παιδιά έχουν μαζέψει εικόνες και καταγράψει σύντομα κείμενα, πληροφορίες (αξιοποιώντας το
πλούσιο υλικό της βιβλιοθήκης, το διαδίκτυο και τις εγκυκλοπαίδειες) όσον αφορά τις δύο βασικές
ομάδες ζώων που βρίσκονται κοντά στον άνθρωπο (στο πίνακα, κατά τα πρώτα μαθήματα της
ενότητας είχε γίνει διαχωρισμός και καταγραφεί των ζώων που προσφέρουν στον άνθρωπο
συντροφιά και αυτών που δίνουν τροφή- δημιουργία ομαδικών συνθέσεων). Αφόρμηση του
μαθήματος από αυτές τις ομαδικές εργασίες.
Στον υπολογιστή (εργαστήριο υπολογιστών) τα παιδιά έχουν το κείμενο μπροστά τους και
προσπαθούν να το βάλουν σε μια λογική σειρά εντοπίζοντας τις λέξεις κλειδιά.
Συζήτηση - χωροχρονική παρουσίαση του κειμένου και σκιαγράφηση του χαρακτήρα των βασικών
ηρώων.
Εντοπισμός οριστικών και αόριστων άρθρων (συμπλήρωση σύντομης, σχετικής, ελλιπούς
εργασίας).
Προετοιμασία της επικείμενης επίσκεψης των παιδιών στο Ινστιτούτο Γεωργικών ερευνών
στην Έπαυλη Αθαλάσσας με τη βοήθεια της τέταρτης εργασίας σελίδα 63. Κάθε ομάδα μετά από
κλήρωση αναλαμβάνει ένα από τα τρία θέματα. Επιστήνεται η προσοχή των παιδιών στο ότι θα
εμπλακούν σε μια διαδικασία λεπτομερούς παρατήρησης με όλες τις αισθήσεις τους καθώς θα
παίξουν και το ρόλο του δημοσιογράφου που στόχο έχει να γνωρίσει σε βάθος τη ζωή κοντά στα
ζώα (σημειωματάριο, φωτογραφική, μαγνητοφωνάκι και αν είναι δυνατό κάμερα)

38.  Ομαδική επεξεργασία της τέταρτης εργασίας και παρουσίαση του αποτελέσματος της
προσπάθειας κάθε ομάδας (εποπτικό με τα επίθετα της σελίδας 63 έμφαση στη χρήση τους κατά
την ολοκλήρωση των εργασιών)
 Φωτογραφίες- δημιουργία ημερολόγιου με φωτογραφίες και λεζάντες από την επίσκεψη και
ανάρτηση του στην τάξη.
 Τετράδιο εργασιών σελ. 34
 Συμπλήρωση μύθου (βιβλίο μαθητή σελ.62) – Δυνατότητα επεξεργασίας και κάποιου από τους
μύθους του Αισώπου (π.χ. Το συμβούλιο των ποντικών) όπου τα παιδιά να αναπαραστήσουν
κομμάτια του μύθου με έμφαση στις κινήσεις του σώματος, τις εκφράσεις του προσώπου και τους
κατάλληλους διάλογους. Μια τέτοια επεξεργασία μπορεί να ξεκινήσει από τη τοποθέτηση των
μπερδεμένων εικόνων της ιστορίας σε μια λογική σειρά, τη διήγηση της προτού διαβαστεί και την
αναδιήγηση της μετά, την παρουσίαση υποθετικών καταστάσεων όπως την άφιξη δύο νέων
ποντικών και το τι θα έλεγαν σε αυτούς τα υπόλοιπα ποντίκια(θεατρικό παιχνίδι).
 Με αφορμή το μύθο και την επίσκεψη τα παιδιά μπορούν να κάνουν μια μικρή έρευνα για
σχετικές παροιμίες του τόπου μας.

39. Στήνεται το σκηνικό της ιστορίας με βάση το τίτλο και την εικόνα.
Μετά την πρώτη ανάγνωση θα χωριστεί το κείμενο σε σκηνές.
Τα συναισθήματα και η πορεία που ακολουθούν μέσα στο κείμενο (η ψυχική κατάσταση των
ηρώων)
Αναπαράσταση μιας σκηνής (συζήτηση όσον αφορά τους πρωταγωνιστές τα λόγια τα κοστούμια
και τα σκηνικά).
 Γράμμα στον Ευγένιο Τριβιζά (ευχαριστώντας τον, ρωτώντας τον και παροτρύνοντας τον να
δημιουργήσει και άλλες θαυμάσιες ιστορίες που πάντα έχουν κάτι να μας πουν ενώ μας
διασκεδάζουν την ίδια στιγμή).
Σύνδεση του με γνωστές τους ιστορίες με μάγους όπως το παραμύθι «Η Ροδούλα και η
Χιονούλα» όπου ένας από τους κεντρικούς ήρωες είχε μεταμορφωθεί, από ένα νάνο, σε αρκούδα.
Ταξίδι στη φαντασία: καλούνται να πλάσουν με τη φαντασία τους τις σκηνές της ιστορίας και να
μπουν και αυτοί στο παραμύθι ως κάποιο άλλο άτυχο πλάσμα που το μεταμόρφωσε κάποια μάγισσα
σε ένα ζωάκι.
Να μας παρουσιάσουν τη νέα τους ζωή.

40. ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΕΡΕΥΝΑ
ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ
ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΜΗ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΑ
ΚΡΥΠΤΟΛΕΞΑ
ΑΓΓΕΛΙΕΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΛΕΖΑΝΤΕΣ
ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΠΟΙΗΜΑ

43. •Ζώα υπό εξαφάνιση
•Ενδημικά ζώα της
Κύπρου
(Οικολογία)
Ζωντανεύω ένα από τους
μύθους του Αισώπου
(Θεατρικό παιχνίδι) «Μαντεύω» παιχνίδι
με ζώα
(Αγγλικά)
Ομάδες ζώων
(Επιστήμη)
Έρευνα στην τάξη και το σχολείο
για τα κατοικίδια. Συμπλήρωση
σχετικού πίνακα και δημιουργία
γραφικών παραστάσεων
(Μαθηματικά)
Το πορτραίτο του
αγαπημένου μου
ζώου
(Τέχνη)
Τραγούδια με ζώα
(Μουσική)
Δημιουργώντας ένα
φωτεινό παντογνώστη
με θέμα τα ζώα
(Σχεδιασμός και
Τεχνολογία)
Η κτηνοτροφία στην Ελλάδα και
Κύπρο και ο ρόλος της στην
οικονομία των χώρων
(Γεωγραφία)
Τα ζώα μας διδάσκουν με το
τρόπο ζωή τους (πιστά,
κοινωνικά, αλληλοβοήθεια...)
(Αγωγή Υγείας)
Παροιμίες με
ζώα
(Πολιτισμός)
Ζώα σύμβολα
στην ιστορία
(Ιστορία)

44. ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣ – ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
1. Ειδικές Προτάσεις ( συνδ. Ότι, πως, που)
Α: λέω, πιστεύω, νομίζω, ξέρω γνωρίζω, δείχνω αισθάνομαι,
υποστηρίζω κ.α
Υ: απρόσωπα ρήματα(σελ. 156): φαίνεται, διαδίδεται,
λέγεται ακούγεται κ.α
Απρόσωπες εκφράσεις: είναι κρίμα, είναι ψέμα, είναι
βέβαιο κ.α.
Π.Χ. Πίστευα ότι τελικά θα άλλαζε γνώμη
2. Πλάγιες ερωτηματικές: εκφράζουν ερώτηση ή απορία
Συνδέσμους (σελ 171): αν, μήπως
Ερωτ. αντωνυμίες(σελ 120): τι, πόσος, ποιος κ.α.
Ερωτ. επιρρήματα: πότε, πού, πώς ,κ.α.
Α: ρωτώ, αναρωτιέμαι, απορώ, σκέφτομαι αμφιβάλλω, ξέρω,
βλέπω κ.α
Υ: απρόσωπα ρήματα και απρόσωπες εκφράσεις με
παρόμοια σημασία:
είναι ζήτημα, είναι παράξενο, δεν είναι βέβαιο, δεν έχω
ιδέα κ.α
Π.Χ. Πες μου ποιος σε χτύπησε
3. Βουλητικές: εκφράζουν επιθυμία, σχεδιασμό ή ευχή.
Εισάγονται με το «να» το οποίο δε μπορούμε να το
αντικαταστήσουμε με «για να» (τελικές)
Α: θέλω, μπορώ, προτρέπω, εμποδίζω, παρακαλώ,
απαγορεύω, εύχομαι, αναγκάζομαι, σκοπεύω κ.α.
Υ: απρ. ρήμ: πρέπει, χρειάζεται, απαγορεύεται, επιτρέπεται,
συμβαίνει κ.α.
Απρ. εκφρ: είναι ανάγκη, είναι αδύνατον, είναι ώρα, είναι
καιρός, είναι ντροπή, είναι φυσικό, είναι δυνατό, είναι καλύτερα
κ.α.
Π.Χ. Θέλω να μου κάνεις μια χάρη. Φαίνεται να
ξεκαθαρίζουν τα πράγματα
4. Ενδοιαστικές: εκφράζουν φόβο, ανησυχία, δισταγμό για
κάτι. [Μήπως και μη(ν)]

45. Α: φοβάμαι, ανησυχώ, υποπτεύομαι, τρέμω, τρομάζω,
αγωνιώ, υποψιάζομαι, προσέχω κ.α.
Π.Χ. Φοβάμαι μήπως αποτύχω στις εξετάσεις
5. Αναφορικές: Αναφέρονται σε μία λέξη ή φράση κάποιας
άλλης πρότασης
Εισάγονται με τις αναφορικές αντωνυμίες ο οποίος, όποιος,
όσος, ό,τι και το που
Π.Χ. Συνάντησα μια κοπέλα η οποία/που ήταν
συμμαθήτρια μου
6. Υποθετικές: δηλώνουν ότι κάτι πρέπει να γίνει( εκπληρωθεί)
για να πραγματοποιηθεί στη συνέχεια το περιέχομενο της
κύριας πρότασης.
Εισάγονται με τους υποθετικούς συνδέσμους: αν, εάν, άμα,
εφόσον, είτε…είτε
Αν θέλεις, τηλεφώνησέ μου το απόγευμα Πήγαινε στο γιατρό
αν δεν είσαι καλά
Πλάγια υποθετική (ΥΠΟΘΕΣΗ) + πρότ(ΑΠΟΔΟΣΗ) =
ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ
7. Χρονικές: εκφράζουν χρόνο. Εισάγονται με τους χρονικούς
συνδέσμους(σ171): αφού, όταν, μόλις, πριν, όποτε, ώσπου,
μέχρι που/να, καθώς, όσο κ.α.
Π.Χ. Όταν πεινάσεις, βάλε να φας. Γύρισε στο σπίτι πριν
βραδιάσει
8. Αιτιολογικές: Τις χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να
επιχειρηματολογήσουμε για κάτι ή για να φανερώσουμε την
αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει η κύρια πρόταση.
Εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους (σ171): γιατί
επειδή, διότι, αφού, μια και / που κ.α.
Π.Χ. Ο Τάκης ήρθε μόνος του, αφού η Χριστίνα έμεινε στο
σπίτι
9. Α. Εναντιωματικές: φανερώνουν εναντίωση, δηλαδή ισχυρή
αντίθεση σε αυτό που δηλώνει η κύρια πρόταση. Εισάγονται με
τους συνδέσμους: αν και, ενώ, μολονότι κι ας
Πήγαμε εκδρομή αν και έβρεχε
Β. Παραχωρητικές: εισάγονται με τους συνδέσμους: και αν,
και να, κι ας.

46. Και να με παρακαλέσει, δεν πρόκειται να τον
βοηθήσω
10. Τελικές: Τις χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να δείξουμε για
ποιο σκοπό γίνεται κάτι. Εισάγονται με το «για να» και μερικές
φορές (κυρίως έπειτα από ρήματα που δείχνουν κίνηση) με το
«να»
Τρέχει να προλάβει το τρένο.
11. Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές: Δείχνουν το
αποτέλεσμα της πράξης της κύριας πρότασης. Εισάγονται με
τους αποτελεσματικούς συνδέσμους ώστε, που.
Περπατήσαμε τόσα χιλιόμετρα, ώστε στο τέλος
κουραστήκαμε.
Χατζής Κωνσταντίνος

47. 4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Να περιγράψετε το χαρακτήρα του Μπακ με βάση τα στοιχεία που
περιέχονται στο κείμενο χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν
περισσότερα επίθετα και αιτιολογώντας τους χαρακτηρισμούς σας.
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
Ποια ζώα θα θέλατε να είχατε εσείς ως συντρόφους;
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
Όνομα…………………......
Επώνυμο…………………
Βαθμός...............................
Hμ/νία................................
ΤΖΑΚ ΛΟΝΤΟΝ
Ένας σκύλος σωτήρας (Ανθολόγιο σελ.40-41)

48. 4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα με τα επίθετα του
κειμένου, γράφοντας παράλληλα και τα ουσιαστικά που οι λέξεις
αυτές προσδιορίζουν.
ΕΠΙΘΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΝ
Κτ_νος, κτ_νίατρος, σκ_λος, ζ_ ο, ζωόφ_λ_ς, κ_ν_γός, θηλ_κό,
αρσεν_κό,τρίχ_μα, καφετ_, λαδ_, κανελ_ς, β_σσιν_ς, σταχτ_ς,
σταχτ_, περ_λ__μιο, θαλασσ_ς, κτ_νιατρ__ο, γ_αλ_στερός, π_κνός,
παιχνιδιάρ_ς, απόχρ_ση, παχ_ς, φουντ_τή, π__μένας, λ_κόσκ_λο,
κτ_νοτρ_φία, κτ_ν_τρόφ_ς, εμβ_λιο, περίθαλψ_, φρ_ντίδα,
μικρόσ_μο, μεγαλ_σ_μο, κ_νοκομ__ο, κατ__κίδια.

49. 4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΛΕΞΕΙΣ ΟΡΙΣΜΟΣ
κτήνος
κυνοκομείο
κτηνίατρος
ζωόφιλος
αγρόκτημα
Να αναγνωρίσεις ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι απλή και
ποια επαυξημένη.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΙΔΟΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
Ο σκύλος γαβγίζει.
Η γάτα είναι άρρωστη.
Η γάτα μας ήταν άρρωστη χθες.
Το άλογο του Γιάννη είναι 20 χρόνων.
Οι κότες κοιμούνται.
Ο σκύλος είναι πιστός φίλος του ανθρώπου.

50. 4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
 Παρατήρησε τις εικόνες και γράψε παρακάτω μια ιστορία με
πρωταγωνιστές τα ζώα των εικόνων.
ΤΙΤΛΟΣ:……………………………………….................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
............................................................................................
ΔΑΣΚΑΛΟΣ:
ΦΩΤΗΣ ΣΤΑΜΟΣ

51. 3o ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ
(Τα ζώα που ζουν κοντά μας)
1. Να ξαναγράψεις τις παρακάτω προτάσεις:
α.) από απλές σε επαυξημένες:
 Το χωριό έχει μια πλατεία.
 ___________________________________________________________
 Ο γείτονάς μου έχει ένα σκύλο.
 ___________________________________________________________
β.) από επαυξημένες σε απλές:
 Το εντυπωσιακό παγόνι έχει πολύχρωμα μεγάλα φτερά.
 ___________________________________________________________
 Τα μικρά παιδιά αγαπούν πολύ τις εκδρομές στη φύση.
 ___________________________________________________________
2. Να φτιάξεις αιτιολογικές προτάσεις συνδέοντας τις παρακάτω προτάσεις με
τους αιτιολογικούς συνδέσμους που ταιριάζουν.
 Η μητέρα μου θα ταξιδέψει με πλοίο. Φοβάται τα αεροπλάνα.
 ______________________________________________________________
 Δεν το αγόρασα. Ήταν ακριβό.
 ______________________________________________________________
 Εξοικονομώ χρήματα. Το καλοκαίρι θα πάω στην Αμερική.
 ______________________________________________________________
 Δεν διάβασα τα μαθήματά μου. Ήμουν άρρωστος.
 ______________________________________________________________
3. Να βάλεις τα επίθετα που δίνονται σε παρένθεση στην κατάλληλη πτώση.
 Θαυμάζω τον ____________ (πλατύς) καταγάλανο ουρανό.
 Τα νερά των μεγάλων θαλασσών είναι ____________ (βαθύς).
 Πολύ __________ (φαρδύς) είναι η φούστα που φοράς.
 Διανύσαμε _____________ (μακρύς) αποστάσεις μέχρι να φτάσουμε.
 Ο Πέτρος είναι αρκετά ____________ (παχύς).
 Η βαλίτσα είναι __________ (ελαφρύς).
Όνομα:

52. 4. Διάβασε το κείμενο με προσοχή, υπογράμμισε τα επίθετα και τις μετοχές
σε θέση επιθέτου και γράψτα στα τρία γένη.
Ήταν ένα όμορφο καράβι, με καλαμένιο κατάρτι, ξάρτια από καφετή σπάγκο της τράτας και σημαιάκια
από πολύχρωμες κόλλες αετού, κίτρινες, πράσινες, κόκκινες. Στην πλώρη κρεμόταν μια μικρή
χειροποίητη άγκυρα από λιωμένη μολυβήθρα των διχτύων και στην πλευρά του, σε γαλάζιο φόντο με
μαύρα γράμματα: «Βούτυρο Βάνε». Συνήθως τα ντενεκεδένια καράβια βούλιαζαν, και εμείς είχαμε μεγάλη
αγωνία αν το καράβι θα επέπλεε.
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
5. Να συμπληρώσεις στις προτάσεις τα επίθετα που σχηματίζονται από τα
ουσιαστικά της παρένθεσης.
 Η Σοφία φοράει ένα όμορφο ___________ (θάλασσα) φόρεμα.
 Το χρώμα του δωματίου μου είναι ____________ (πορτοκαλί).
 Πολλά ζώα έχουν μπαλώματα ____________ (καφές).
 Ο ήλιος, όταν βασιλεύει, παίρνει ______________ (βύσσινο) χρώμα.
 Το ταγέρ της μαμάς μου έχει τρία ____________ (χρυσαφί) κουμπιά.
 Ο σταυρός μου είναι ____________ (ασήμι).
6. Συμπλήρωσε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις με τις παθητικές μετοχές
των ρημάτων που βρίσκονται στην παρένθεση.
 Η Μαρία ήρθε στο σπίτι με _______________ (χτυπιέμαι) γόνατα.
 Ο δήμαρχος ήταν το ____________ (τιμούμαι) πρόσωπο της εκδήλωσης.
 Όλοι οι _______________ (καταζητούμαι) ληστές συνελήφθηκαν.
 Σε περιοχές με μεγάλη σεισμική δραστηριότητα φτιάχνονται πολλά _____________
(λύομαι) σπίτια.
 Οι ______________ (διαμαρτύρομαι) κάτοικοι ανέλαβαν πρωτοβουλίες ενημέρωσης
των εφημερίδων για τα προβλήματα της περιοχής.
 Δεν έχουν μείνει πολλά ______________ (συστεγάζομαι) σχολεία στο νομό μας.
Τόνια

53. σελίδα 1 19/11/2007 Αναγνώστου Χρήστος
Τάξη Ε΄
Μάθημα: Γλώσσα Ενότητα: Τα ζώα που ζουν κοντά μας
3ο Επαναληπτικό μάθημα
Ονοματεπώνυμο:……………………………………………………………
1. Ακούω και γράφω:
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………..
2. Να αλλάξεις τις παρακάτω προτάσεις, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο αιτιολογικό
σύνδεσμο, όπως στο παράδειγμα:
α) Δεν πήγα εκδρομή και στενοχωρήθηκα πολύ.
Στενοχωρήθηκα πολύ, επειδή δεν πήγα εκδρομή.
β) Ήμουν άρρωστος και δεν έκανα τις εργασίες μου.
……………………………………………………………………………
γ) Μάλωσα με τον φίλο μου και είμαι στενοχωρημένος.
………………………………………………………………………………..
δ) Χιόνισε και πήγαμε στον Παρνασσό για σκι.
…………………………………………………………………………………
ε) Να φροντίζουμε τα ζώα. Το έχουν ανάγκη.
…………………………………………………………………………………..
3.Να συμπληρώσεις τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας τα επίθετα της παρένθεσης στον
κατάλληλο τύπο.
α) (σταχτής, -ιά, -ί) Ξαφνικά ο ουρανός γέμισε με ………………………σύννεφα.

54. σελίδα 2 19/11/2007 Αναγνώστου Χρήστος
β) (θαλασσής, -ιά, ί) Αγόρασα ένα ……………………… πουκάμισο.
γ) (κανελής, -ιά, ί ) Στην πλατεία είδα έναν …………………… σκύλο.
δ) (πορτοκαλής, -ιά, ί) Ο …………………τοίχος του δωματίου μου είναι
φανταστικός.
4. Να μεταφέρεις τις παρακάτω φράσεις στον άλλο αριθμό, όπως στο παράδειγμα:
α) οι βυσσινιές κουρτίνες → η βυσσινιά κουρτίνα
β) των καφετιών σκύλων → ………………………………………..
γ) της σταχτιάς γάτας → ………………………………………….
δ) ο θαλασσής καναπές → ………………………………………….
ε) ο μενεξεδής φιόγκος → …………………………………………..
στ) την κεραμιδιά σκεπή → …………………………………………….
5. Να μεταφέρεις τις παρακάτω φράσεις στον άλλο αριθμό, όπως στο παράδειγμα:
α) ο βαθύς ποταμός → οι βαθιοί ποταμοί
β) των μακριών διαδρόμων → …………………………………………….
γ) τη μακριά φανέλα → …………………………………………….
δ) η τραχιά επιφάνεια → ……………………………………………..
ε) τις βαριές φορεσιές → ………………………………………………
στ) τα φαρδιά πουκάμισα → ……………………………………………….
6. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο του
οριστικού ή του αόριστου άρθρου.
α) …. αγαπημένο μου μάθημα είναι ….. Μαθηματικά.
β) …… από τα επόμενα Σαββατοκύριακά θα έρθω στο εξοχικό σου.
γ) …. Πέτρος χτύπησε …… συμμαθήτριά του.
δ) Του έκανε παρατήρηση ……. γείτονας από …. διπλανή πολυκατοικία.

55. σελίδα 3 19/11/2007 Αναγνώστου Χρήστος
Τάξη Ε΄
3ο Επαναληπτικό μάθημα Ονοματεπώνυμο:…………………………………….
ΤΟ ΑΡΡΩΣΤΟ ΑΛΟΓΟ από το ανθολόγιο (Ζ. Παπαντωνίου, σελ. 271)
Αφού διαβάσεις προσεχτικά μία φορά το κείμενο, να κλείσεις το βιβλίο σου και να απαντήσεις στις επόμενες
ερωτήσεις.
Διαβάζω προσεχτικά κάθε ερώτηση και υπογραμμίζω τη σωστή απάντηση (που είναι μία κάθε
φορά):
1. Τα άλογα βρισκόταν στην αγορά του Σαββάτου:
α) Γιατί ήταν για πούλημα.
β) Γιατί μετέφεραν προϊόντα.
γ) Θα πήγαιναν στον γιατρό.
δ) Για να διηγηθούν ιστορίες
.2. Τα άλογα μιλούσαν κάτω:
α) από μια καρυδιά
β) από έναν πλάτανο
γ) από μια μουριά
δ) από μια λεύκα
3. Το άλογο, που διηγιόταν, είχε χρώμα:
α) άσπρο β) καφετί γ) κόκκινο δ) σταχτί
4. Το άλογο διηγιόταν στ’ άλλα άλογα:
α) Την ευτυχισμένη ζωή, που ζούσε κοντά στο αφεντικό του.
β) Τα θαυμάσια των ταξιδιών του.
γ) Πώς το φόρτωνε το αφεντικό του.
δ) Τις ωραίες στιγμές που έζησε με τ’ άλλα ζώα.
5. Το άλογο σ’ όλη τη ζωή του:
α) Αλώνιζε β) Κουβαλούσε νερό γ) Γύριζε ένα μαγκανοπήγαδο
δ) Έτρεχε ιπποδρομίες
6. Σύμφωνα με το άλογο, πώς τιμώρησε ο Θεός τον άνθρωπο που το σκλάβωσε;
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………..........
......................................................................................................................................

56. σελίδα 4 19/11/2007 Αναγνώστου Χρήστος
7. Τι είδε στα ταξίδια της φαντασίας του το άλογο;
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………….
8. Να περιγράψεις ένα άλογο που είδες και γνώρισες στην πραγματικότητα ή μέσα από
εικόνα ή άλλο.( το όνομά του, πότε και πού το γνώρισα, εξωτερική εμφάνιση, τι νιώθω γι’ αυτό, ένα σημαντικό
περιστατικό από τη ζωή μου μαζί του, συναισθήματα και σκέψεις μου γι’ αυτό το περιστατικό).
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

57. Κριτήριο Αξιολόγησης
Τάξη: Ε΄
Ενότητα: 4η
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
Ονοματεπώνυμο:
Ημερομηνία:
Α. Ακούω και γράφω
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Β. ΚΕΙΜΕΝΟ
Ο κόκορας, ο γάτος και το ποντίκι
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μικρό σταχτί ποντικάκι που λαχταρούσε να
βγει από τη φωλιά του για να γνωρίσει τον κόσμο.
- Είσαι μικρό ακόμα, το συμβούλευε η μητέρα του. Πρέπει να μεγαλώσεις πρώτα
και να μάθεις πολλά πράγματα.
Μα το ανυπόμονο ποντικάκι αποφάσισε μια μέρα να
βγει κρυφά από τους γονείς του. Ήταν μια όμορφη μέρα, ο
ήλιος έλαμπε στον ουρανό και το ποντικάκι κοίταζε με
θαυμασμό γύρω του. Τι ωραίος και πόσο μεγάλος ήταν ο
κόσμος!

58. Προχώρησε, προχώρησε κι έφτασε σ’ ένα
εξοχικό σπίτι. Από μια τρύπα του φράχτη μπήκε στην
αυλή. Εκεί, είδε δυο άγνωστα ζώα που τα ΄βλεπε για
πρώτη φορά. Το ένα είχε τέσσερα πόδια και απαλό
τρίχωμα, άσπρο στην κοιλιά και κανελί στη ράχη του.
Είχε μακριά ουρά και στρογγυλό κεφάλι με μικρά αυτιά
και μακριά μουστάκια. Ήταν ξαπλωμένο φαρδύ πλατύ
στο χώμα και απολάμβανε τον ήλιο.
- Τι όμορφο και ευγενικό ζωάκι! είπε μέσα του το
ποντικάκι. Θα μπορούσα να παίξω μαζί του, τόσο ήσυχο
που είναι!
Λίγο πιο πέρα βρισκόταν ένα άλλο ζώο. Αλλά
ήταν τόσο παράξενο! Είχε δύο πόδια, με πέντε δάχτυλα
και σουβλερά νύχια, μια χρωματιστή και φουντωτή
ουρά, πολύχρωμα φτερά και ένα κατακόκκινο λειρί. Τα
μάτια του γυάλιζαν άγρια και η μύτη του ήταν σκληρή
και σουβλερή.
- Τι επικίνδυνο ζώο! είπε μέσα του το ποντικάκι.
Το επικίνδυνο ζώο που ήταν ένας κόκορας, όταν είδε το ποντικάκι,
προχώρησε προς το μέρος του, φούσκωσε κι ένα δυνατό «κικιρίκου!» βγήκε από το
ανοιχτό ράμφος του. Το ποντικάκι τρόμαξε και το ΄βαλε στα πόδια.
Όταν έφτασε στη φωλιά του, λαχανιασμένο από το τρέξιμο και κιτρινισμένο
από το φόβο, διηγήθηκε την περιπέτειά του στους γονείς του.
- Παιδί μου, του είπε η ποντικίνα, είδες πόσο λίγα πράγματα ξέρεις από τον κόσμο;
Το δεύτερο ζώο που φοβήθηκες είναι ο κόκορας. Δεν είναι καθόλου επικίνδυνος,
γιατί εμάς τα ποντίκια δε μας πειράζει. Το πρώτο όμως, που σου φάνηκε ήσυχο κι
ευγενικό είναι ο γάτος, ο μεγαλύτερος εχθρός μας, γιατί μας κυνηγάει και μας
σκοτώνει.
Η Εγκυκλοπαίδεια των παραμυθιών, εκδ. Στρατίκη
Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ
1. Στις δυο πρώτες παραγράφους του κειμένου υπογραμμίστε το οριστικό και
κυκλώστε το αόριστο άρθρο.

59. 2. Βρείτε στο κείμενο τις επιθετικοποιημένες μετοχές και σχηματίστε τα τρία γένη.
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
3. Γράψτε τα επίθετα του κειμένου που χαρακτηρίζουν το ποντικάκι, το γάτο και
τον κόκορα.
Ποντικάκι
.................................................................................................................................
Γάτος
.................................................................................................................................
Κόκορας
.................................................................................................................................
4. Σχημάτισε τα τρία γένη των επιθέτων που είναι με έντονα μαύρα γράμματα.
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο

60. 5. Δίπλα σε κάθε ανεξάρτητη πρόταση γράψτε μια αιτιολογική πρόταση για να
εξηγήσετε το χαρακτηρισμό.
 Το ποντικάκι ήταν ανυπόμονο, γιατί ............................................................
.............................................................................................................................
 Τα ζώα στην αυλή ήταν άγνωστα, ................................................................
.............................................................................................................................
 Ο κόκορας δεν είναι επικίνδυνος για τα ποντίκια, ........................................
.............................................................................................................................
 Ο γάτος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός για τα ποντίκια, ..................................
.............................................................................................................................
6. Απαντώ
Πώς περιέγραψε το ποντικάκι στους γονείς του το γάτο και τον κόκορα;
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ
ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΡΕΝΤΖΑΣ

61. « Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, 4. ΤΑ ΖΩΑ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣ
με τα πρώτα – πρώτα Δόξα Σοι »
Οδ. Ελύτης ΓΛΩΣΣΑ Ε΄ ΤΑΞΗΣ
Γραπτή δοκιμασία τ….. μαθητ……. ………………………………………….
Α. Ακούω και γράφω:
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………….
Β. Διαβάζω το παρακάτω κείμενο, υπογραμμίζω τα επίθετα και τα γράφω στα τρία
γένη:
Η πατρίδα μας είναι μια μικρή, όμορφη χώρα, που λούζεται μέσα στη βαθιά θάλασσα και στο φως. Ο
λαμπερός ήλιος ταξιδευτής στο γαλανό ουρανό της στέλνει τη γλυκιά ζεστασιά του στα ψηλά βουνά της,
στους απέραντους κάμπους με τα οργωμένα χωράφια, στις χρυσές ακρογιαλιές των νησιών της, δημιουρ-
γώντας υπέροχες εικόνες.
Α Ρ Σ Ε Ν Ι Κ Ο Θ Η Λ Υ Κ Ο Ο Υ Δ Ε Τ Ε Ρ Ο

62. Γ. Συμπληρώνω τον παρακάτω πίνακα:
Δ. Συμπληρώνω με αιτιολογικές προτάσεις:
Παίρνω φάρμακα, ………………………………………………………………………………………..
Δεν έγραψα, ……………………………………………………………………………………………….
Μη φωνάζεις, ……………………………………………………………………………………………..
Βιαζόταν πολύ, …………………………………………………………………………………………...
Αποφάσισα να πάω, ……………………………………………………………………………………..
Ε. Τοποθετώ στα κενά το κατάλληλο οριστικό ή αόριστο άρθρο: ι
Ήταν ……. ηλιόλουστη Κυριακή …....Δεκεμβρίου. Ήταν….. πρώτη μέρα που βρεθήκαμε όλη ……οικο-
γένεια μαζί ύστερα από …….μεγάλο διάστημα απουσίας ….... πατέρα. …… γεγονός αυτό μου έδωσε με-
γάλη χαρά. …… δεύτερος λόγος που ήμουν χαρούμενος ήταν ……. παιχνιδιάρικο βλέμμα …….. κουτα-
βιού που εδώ και λίγη ώρα τριγύριζε στον κήπο μας. Όταν …… πατέρας μάς μίλησε για « ολοζώντανη »
έκπληξη, δεν πήγε …… νους μου στο μικρό σκυλάκι. ……. πατέρας μου το πήρε από …… αγγελία που
διάβασε σε ……. περιοδικό ΣΚΥΛΙΣΙΑ ΖΩΗ. Έτσι …… οικογένειά μας απέκτησε …….. καλό φίλο.
ΣΤ. Βάζω το κατάλληλο άρθρο τον ή των και της ή τις:
………βροχής ………ανθρώπων ………πηγές ………κηπουρό ………αστραπές
………φωτιές ………ελιάς ………ψαράδων ………κήπο ………τάξης
ΦΡΥΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
Ονομαστική
ενικού
Γενική
ενικού
Ονομαστική
πληθυντικού
Αιτιατική
πληθυντικού
ο πλατύς
η παχιά
το φαρδύ
ο μακρύς
η βαθιά
το βαρύ
ο σταχτής
η θαλασσιά

63. 4η
ΕΝΟΤΗΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας
Όνομα: ............................
1. Μπορείτε να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με το
σωστό τύπο των επιθέτων που δίνονται στις παρενθέσεις;
 Οι ..................... (παχύς) άνθρωποι μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα
υγείας.
 Ήταν πολύ δύσκολο να διασχίσουν τον ....................... (πλατύς) και .........................
(βαθύς) ποταμό Αλιάκμονα.
 Τη στιγμή που τραβούσε τα ...................... (βαρύς) τραπεζάκια του σαλονιού
ένιωσε έναν ...................... (οξύς) πόνο στο στήθος.
 Προτιμά να φορά ................... (ελαφρύς) και ................... (φαρδύς) ρούχα.
 Κοιτούσαν έκπληκτοι τους ......................... (πλατύς) δρόμους που είχαν γεμίσει
από το νερό της βροχής.
 Το κρύο ήταν ..................(δριμύς) και ένα .................... (παχύς) στρώμα χιονιού
είχε καλύψει το όμορφο πάρκο της Βέροιας.
2. Χάθηκε το αγαπημένο σας σκυλάκι. Μπορείτε να γράψετε μια μικρή
αγγελία στην τοπική εφημερίδα;(Χαρακτηριστικό, φύλο, χρώμα, ράτσα, πού
και πότε χάθηκε, τηλέφωνο επικοινωνίας.)
..............................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
ΔΑΣΚΑΛΟΣ
ΦΩΤΗΣ ΣΤΑΜΟΣ
ΠΟΤΕ ΘΑ ΜΕ
ΒΡΕΙΤΕ
ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ!

64. ΕΝΟΤΗΤΑ 4
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
1. Συμπλήρωσε τις παρακάτω προτάσεις σύμφωνα με το νόημα:
1)Σήμερα το σχολείο μας παρέμεινε κλειστό…………………………….
2)Το σκυλί γάβγιζε όλη νύχτα…………………………………… .
3)………………… έφτασε ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη, οι
δρόμοι έκλεισαν.
4) Δεν ένιωθε καλά ………………………………… .
5) Με το Νίκο κάνουμε παρέα……………………………….
6) ……………………………… ., το πρωί νύσταζα.
7) Ο Μιλού δάγκωσε την κατσίκα………………………………… .
8) Δεν μου αρέσουν οι γάτες…………………………………… .
9) Τα σχολεία φέτος δεν θα πάνε εκδρομές…………………………… .
10) Δεν πήγα στη συγκέντρωση του συλλόγου ………………………… .
ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ ΠΑΓΩΝΑ

65. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:………………………………………………………………………………………………………………………
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:………………………………………………………………..
ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ
1. Για να κάνουμε πιο συγκεκριμένη και ενδιαφέρουσα την περιγραφή μας
χρησιμοποιούμε επίθετα ή μετοχές παθητικής φωνής (που λειτουργούν ως
επίθετα σε αυτή την περίπτωση). Ποιες λέξεις θα μπορούσες να
χρησιμοποιήσεις, για να περιγράψεις τα παρακάτω;
Αυτοκίνητο: _________________________
_________________________
_________________________
_________________________
_________________________
Συμμαθητής: _________________________
_________________________
_________________________
_________________________
_________________________
Ποδήλατο: _________________________
_________________________
_________________________
_________________________
_________________________
Γατάκι : _________________________
_________________________
_________________________
_________________________
_________________________

66. 2. Μεγαλώνω την πρόταση προσθέτοντας ένα επιπλέον στοιχείο, όπως στο
παράδειγμα:
Απόψε θα δούμε μία ταινία.
Απόψε θα δούμε με τους φίλους μου μία ταινία.
Απόψε θα δούμε με τους φίλους μου μία ταινία φαντασίας.
Απόψε θα δούμε με τους φίλους μου μία ταινία φαντασίας με το Χάρρυ
Πόττερ.
Το απόγευμα θα παίξω.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
Πήγα για ψώνια.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
Αγόρασα ένα ποδήλατο.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
Ο Χρήστος τρέχει.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
Σιαντίκου Αγγελική

67. Ασκήσεις για μετοχές- 4 ενότητα
Όνομα: ………………………………………………………………………………………Ημερομηνία:…………………………
1. Γράφω τις μετοχές των ρημάτων.
ενεργητικές (-όντας ή –ώντας) παθητικές (-μένος ή μμένος)
βρίσκω ράβω
αρχίζω λύνω
κρατώ παιδεύω
χτυπώ ντύνω
διαβαίνω σκάβω
παιδεύω διαγράφω
τοποθετώ εγκαταλείπω
προχωρώ καλύπτω
παίρνω αφήνω
περνώ δουλεύω
2. Ξαναγράφω όσες μετοχές έχουν κάποιο λάθος.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. Συμπληρώνω τις μετοχές στις παρακάτω φράσεις με τη βοήθεια του
ρήματος που είναι στην παρένθεση.
Βγήκε από το κτίριο κάπως (αναστατώνομαι) ………………………………………… Σκούπισε τα
(δακρύζω) …………………………… μάτια της και (χοροπηδώ) …………………………………… σαν
μη συνέβαινε τίποτα, χάθηκε (απομακρύνομαι) …………………………………… απ’ το
συγκεντρωμένο πλήθος.
(Απογοητεύομαι) …………………………………… απ’ την (επιβαρύνω) ……………………………………
κατάσταση της υγείας και (αποθαρρύνω) ……………………………………… απ’ τη
συμπεριφορά των συνανθρώπων του, έτρεξε στο σπίτι του (κλαίω) …………………………
Θεωρείται απ’ τα πιο (πετυχαίνω) …………………………………… και πιο (αγαπιέμαι)
………………………… μέλη της ομάδας. Χατζηπαρασκευαΐδου Κορνηλία
βαμμένος, βάφωντας, χαρούμενος, βασιλευόμενος, φαγομένος, αθροίζοντας, πιομένος,
αγαπημένος, μαγεμένος, κλαμμένος, χτυπώντας, δακρυζμένος, διαλυμμένος, ξαγρυπνισμένος

68. Ονοματεπώνυμο: ___________________________________________
Ημερομηνία: _______________________________________________
Μάθημα: Γλώσσα – Επαναληπτικό τεστ στην 4η
ενότητα
1. Στις παρακάτω προτάσεις παρατηρήστε τις υπογραμμισμένες λέξεις και βάλτε √
στο κουτάκι με τη σωστή απάντηση.
 Ο Γιώργος έφερε δυο μεγάλες μπάλες στο σχολείο.
επίθετο μετοχή ρηματικό επίθετο
 Τον τελευταίο καιρό έχω ευχάριστη διάθεση.
επίθετο μετοχή ρηματικό επίθετο
 Ακούγοντας τη μαμά η Ηλέκτρα συμφώνησε μαζί της.
επίθετο μετοχή ρηματικό επίθετο
 Τα μπερδεμένα καλώδια δημιούργησαν το βραχυκύκλωμα.
επίθετο μετοχή ρηματικό επίθετο
 Η Ματίνα ένιωθε πεινασμένη!
επίθετο μετοχή ρηματικό επίθετο
2. Να κλίνετε ένα επίθετο από την παραπάνω άσκηση στο γένος που βρίσκεται και
στους δύο αριθμούς.
Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός
3. Δημιουργήστε εξαρτημένες αιτιολογικές προτάσεις στις παρακάτω περιόδους,
χρησιμοποιώντας διαφορετικό αιτιολογικό σύνδεσμο κάθε φορά!
 Το φαγητό χάλασε. Έμεινε έξω από το ψυγείο.
______________________________________________________________________
 Διψούσα. Άνοιξα το μπουκαλάκι με το νερό.
______________________________________________________________________
 Ο κύριος μας επιβράβευσε. Είχαμε κάνει όλοι τις ασκήσεις μας.
______________________________________________________________________

69. 4. Υπογραμμίστε παρακάτω τις αιτιολογικές προτάσεις.
 Αφού ο καιρός δεν το επέτρεπε δεν πήγαμε εκδρομή την προηγούμενη
Παρασκευή.
 Επειδή μέσα στην τάξη έχουμε πλούσια βιβλιοθήκη διαβάζουμε πολλά
λογοτεχνικά βιβλία!
 Ο κύριος ανέβηκε γρήγορα τα σκαλιά γιατί είχε περάσει η ώρα.
 Ο Στέφανος έκλεισε τα παράθυρα της αίθουσας διότι το κρύο ήταν τσουχτερό.
5. Κυκλώστε το σωστό επίθετο κάθε φορά.
 Τα τόσα σύννεφα έκαναν τον ουρανό σταχτή / σταχτύ.
 Ο ξυλοκόπος έκοψε τον πλατή / πλατύ κορμό του δέντρου.
 Η Πόπη φόρεσε ένα βυσσινί / βυσσινύ φόρεμα.
 Η Κατερίνα έχει ένα γλυκό κανελή / κανελί σκυλάκι.
 Ο ποταμός ήταν πολύ βαθής / βαθύς και θαλασσής / θαλασσύς.
 Οι δρόμοι προς την πόλη είναι μακριοί / μακροί και με πολλές στροφές.
6. Τοποθετήστε στα κενά τα επίθετα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο.
Όσα παιδιά είναι ________________ (φιλομαθής) μελετούν ουσιαστικά τα
μαθήματα κάνοντας ________________ (συνεχής) ερωτήματα στο δάσκαλο
για ό,τι τυχόν δεν κατάλαβαν. Αυτή την ________________ (επιτυχής) μέθοδο
ακολουθούν οι __________________ (επιμελής) μαθητές που επιθυμούν να
κατανοήσουν σε βάθος όσα τους προβληματίζουν σχετικά με την επίλυση των
ασκήσεων. Έτσι, δε χρειάζεται να ζητούν από τον κύριο να είναι
_________________ (επιεικής) μαζί τους, γιατί νιώθουν οι ίδιοι
_________________ (ασφαλής) και σίγουροι για τον εαυτό τους. Άρα η
__________________ (διαρκής) προσοχή στο μάθημα και το
____________________ (συνεπής) διάβασμα είναι τα «κλειδιά» της επιτυχίας!
7. Συμπληρώστε ορθογραφημένα τα κενά και τονίστε όπου χρειάζεται.
Σ__μάτ__σα να σ__λογ__σ__ π__ς να ε__αρισ__σω __λους, π__ς να
πά__ μεμ__ς σε __λους, και τότ__ μ’ έπ__σ__ ο __τσ__ς και μ’ __δ__ρε.
Δεν π__ν__σα πολ__. __ια δ__ο μ__ατ__ές στη ράχ__ δεν είν__
πράμα να γ__νει λ__γος. Μα το φ__λότ__μό του π__ρά__κε π__λύ, γιατ__ το
Μ__τ__ δεν το γν__ρ__ζα ακ__μα αρκ__τά, __στε να παραδ__θ__ από
εκ__νον τέτ__ες ελ__θερ__ες απ__ναντ__ μου. Κωστόπουλος Αντώνης

70. ΓΛΩΣΣΑ – ΕΝΟΤΗΤΑ 4 // «Ο ΜΑΓΚΑΣ»
ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ … ΜΕ ΕΠΙΘΕΤΑ
1. Βρίσκω τα ΑΝΤΙΘΕΤΑ επίθετα.
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ≠ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Ευαίσθητος
Απρόσεκτος
Κακός
Άδικος
Ακίνδυνος
Ευχάριστος
Ευγενικός
Γενναίος
Φιλοπόλεμος
Ζεστός
Άγριος
Υποχωρητικός
2. Βρίσκω τα επίθετα που ταιριάζουν στους ορισμούς.
_____________________ : αυτός που έχει καλή διάθεση, που τον διακρίνει η
χαρά ή που προκαλεί γέλιο και χαρά. (ΣΥΝΩΝ.: χαρούμενος, πρόσχαρος,
ευδιάθετος, χαρωπός, κεφάτος, αστείος, διασκεδαστικός, φαιδρός, κωμικός //
ΑΝΤΙΘ.: δύσθυμος, άκεφος, κατσούφης, σκυθρωπός)
____________________ : αυτός που διαπνέεται από ζήλο, καλή διάθεση,
όρεξη και κέφι να κάνει κάτι (ΑΝΤΙΘ.: απρόθυμος, ανόρεκτος)
____________________ : αυτός που χαρακτηρίζεται από προχειρότητα,
απερισκεψία και βιασύνη, έλλειψη σοβαρότητας. (ΣΥΝΩΝ.: απρόσεκτος,
αστόχαστος, ελαφρόμυαλος // ΑΝΤΙΘ.: προσεκτικός, συνετός, μυαλωμένος)
____________________ : κάποιος που δεν κάνει πονηριές ή δεν υποψιάζεται
εύκολα ή εκείνος που χαρακτηρίζεται από έλλειψη εξυπνάδας.
____________________ : αυτός που εξάπτεται εύκολα, που θυμώνει και
οργίζεται με το παραμικρό. (ΣΥΝΩΝ.: οξύθυμος, ευερέθιστος, αψίθυμος,
αράθυμος // ΑΝΤΙΘ.: ήρεμος, πράος, γαλήνιος, απαθής, ψύχραιμος)
πρόθυμος αφελής εύθυμος
επιπόλαιος ευέξαπτος

71. 3. Στις παρακάτω οικογένειες λέξεων συμπληρώνω με επίθετα που
ταιριάζουν (τα βρίσκω στο βιβλίο μου, σελ. 51)
4. Στην ίδια σελ. του βιβλίου βρίσκω και σημειώνω τα επίθετα που έχουν
ως πρώτο συνθετικό τις προθέσεις:
ευ (= καλά, εύκολα) υπό (=κάτω από) α (στερητικό) / αν(ευ) (=χωρίς)
αίσθημα, διαίσθηση, αισθάνομαι (αόρ.:
αισθάνθηκα), αισθηματικός, ευαισθησία,
συναίσθηση, συναίσθημα, διαισθητικός,
αναισθησία, συναισθάνομαι, αίσθηση,
αίσθημα, συναίσθημα,
___________________
________________
____________________
θυμός, θυμώνω (αόρ.: θύμωσα), ευθυμία, ευθυμώ (αόρ.:
ευθύμησα), προθυμοποιούμαι (αόρ.: προθυμοποιήθηκα),
προθυμία, απρόθυμος, θυμωμένος-η-ο, απροθυμία,
________________ ___________________
ευθύνη, ευθυνόφοβος, ευθύνομαι (μόνο σε ενεστ.
Και παρατ.), ευθυνοφοβία, υπευθυνότητα,
ανεύθυνος, ανευθυνότητα, ________________

72. 5. Βάζω σε αλφαβητική σειρά τα επίθετα της παρένθεσης. Ύστερα
επιλέγω πέντε από αυτά και φτιάχνω δικές μου προτάσεις.
(έξυπνος, τίμιος, αστείος, αυθόρμητος, σοβαρός, πιστός, ζαβολιάρης,
σαχλός, φωνακλάς, ζηλιάρης, ύπουλος, κατσούφης, πεισματάρης, βολικός)
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
6. Ποια επίθετα κρύβονται στην ακροστιχίδα;
Π__ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ (του αρέσουν τα παιχνίδια)
Α __ __ __ __ __ __ (την αγαπάνε όλοι)
Ι __ __ __ __ __ __ __ __ __ (αλλιώς ο δύστροπος)
Χ __ __ __ __ __ __ (δεν είναι άχρηστο αυτό)
Ν __ __ __ __ __ __ (είναι η δασκάλα μας όταν
τη θυμώνουμε…)
Ι __ __ __ __ __ (αλλιώς ο αστείος)
Δ __ __ __ __ __ (δεν είναι γενναίοι αυτοί)
Ι __ __ __ __ __ __ __ __ (αυτός νοιάζεται μόνο για το
ατομικό του συμφέρον)
Α __ __ __ __ (συχνά λέμε έτσι τα αγαθά
παιδιά)
Μ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ (δεν κρατάει μυστικό …)
Ε __ __ __ __ __ __ __ __ (θυμώνουν εύκολα αυτές)
Ε __ __ __ __ __ __ __ (προσβάλλεται εύκολα, με το
παραμικρό)
Π __ __ __ __ __ (χαρακτηρίζουμε έτσι την … αλεπού)
Ι __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ (αλλιώς ο εκκεντρικός, ο ιδιότροπος)
Θ __ __ __ __ __ __ __ __ (είναι οι … ήρωες)
Ε __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ (σ’ αυτόν ταιριάζει η παροιμία «η
εκδίκηση είναι πιάτο που τρώγεται
κρύο»)
Τ__ __ __ __ __ __ __ (δεν του αρέσει η δουλειά, είναι …)
Α __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ (δε βιάζεται …)
ΧΡΥΣΟΥ ΣΓΟΥΡΩ

73. 1
1. Διάβασε το κείμενο στο βιβλίο του Ανθολογίου σελ. 273 και γράψε την περίληψη του κειμένου
2.Στο κείμενο του Ανθολογίου σελ. 273, υπογράμμισε τα επίθετα και τις μετοχές και γράψ’τες στις
παρακάτω στήλες:
επίθετα μετοχές
ΒΑΘΜΟΣ:
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΟΝΟΜΑ…………………………....................
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ…………………………………………
……………………….

74. 2
3.Μεταφέρω τις φράσεις στον πληθυντικό:
 ο βαθύς γκρεμός  τον φαρδύ δρόμο
 τον καφετή σκύλο  το βαρύ φορτίο
 η πλατιά λίμνη  της σταχτιάς καρέκλας
 το ασφαλές καταφύγιο  του διεθνή πρακτορείου
4.Συνδέω τις προτάσεις με αιτιολογικούς συνδέσμους:
o Σηκώνονταν μεγάλα κύματα. Ο άνεμος φυσούσε δυνατά.
o
o Η σχεδία μας τα ισοπέδωνε σαν οδοστρωτήρας. Δε φοβόμαστε τα κύματα.
o
o Η θάλασσα ημέρεψε. Ο παπαγάλος σφύριζε στο κλουβί του.
o
o Όλοι τον αγαπούσαν. Βοηθούσε τους φτωχούς και τους αδύναμους.
o
o Πολλά χωριά ερήμωσαν. Τα εδάφη τους δεν ήταν εύφορα.
5.Να συμπληρώσεις στις παρακάτω προτάσεις τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων που βρίσκονται
στην παρένθεση. Προσοχή στην πτώση και τον αριθμό.
 Η μαμά μου έχει μια (καφετής) τσάντα.
 Στο εξοχικό μας έχουμε (βυσσινής) παράθυρα.
 Στολίζουν τα άλογα με (θαλασσής) χάντρες.
 Το τραπέζι της κουζίνας μας είναι πολύ(πλατύς)
 Η Μεσόγειος θάλασσα είναι αρκετά(βαθύς) σε ορισμένα σημεία.
 Εντυπωσιάστηκα πόσο(μακρύς) είναι η διώρυγα της Κορίνθου.
6.Βάλε δίπλα από κάθε πρόταση (Α) αν είναι απλή και (Ε) αν είναι επαυξημένη:
 Ο Γιώργος εργάζεται.
 Η αδερφή του Νίκου δουλεύει σε μια πολυεθνική εταιρεία.
 Ο Νίκος έβαψε το σπίτι.
 Το παλιό αυτοκίνητο της γιαγιάς πουλήθηκε πολύ φθηνά.
 Το χωριό μου είναι παραθαλάσσιο.
 Οι γάτες συνήθως κυνηγούν τα ποντίκια για να παίξουν.
7.Να μετατρέψεις τις παρακάτω προτάσεις από απλές σε επαυξημένες και το αντίστροφο:
† Το σχολείο χτίστηκε.
†
† Οι αγρότες οργώνουν τα χωράφια.
†
† Τα παιδιά έσπασαν το τζάμι με μια τεράστια μπάλα.
†
† Οι παίχτες της εθνικής ομάδας είναι καλοί επαγγελματίες.

75. 3
†
† Ο Κωνσταντίνος μετέφερε την πρωτεύουσα.
8. Να συμπληρώσεις τα κενά με τον κατάλληλο τύπο του οριστικού ή του αόριστου άρθρου:
i. Χάρισε στην αδερφή του …………..θαυμάσιο πίνακα.
ii. Να έρθουν μέσα ……….. μαθητής και …………… μαθήτρια.
iii. Είδα……Αντώνη μαζί με ……. φίλο του να κάνουν βόλτα στους δρόμους ………. πόλης
μας.
iv. Έμαθα πως ………….παιδί από άλλη τάξη χτύπησε.
v. ……………φορά και ………καιρό ζούσε ……………κακός λύκος.
9.Να γράψεις τα μέρη του λόγου στη σωστή ομάδα:
10.Yπογραμμίστε τα οριστικά και κυκλώστε τα αόριστα άρθρα στο παρακάτω κείμενο.
Στις υπαίθριες αγορές, εκτός από τους πωλητές και τους αγοραστές, σύχναζαν και κάποιοι διασκεδαστές
που προσπαθούσαν να ψυχαγωγήσουν τον κόσμο. Μια φορά ήρθε στην Πόλη ένας Ιταλός φέρνοντας μαζί
του έναν ξανθό σκύλο, που έκανε θαυμαστά πράγματα. Καθώς το αφεντικό του στεκόταν στην αγορά, ένας
άνδρας ή μια γυναίκα του έδιναν, κρυφά από τον σκύλο, ένα νόμισμα ή το δαχτυλίδι τους κι εκείνος τα
έκρυβε κάπου στο έδαφος. Ύστερα διέταζε τον σκύλο να τα βρει και να τα δώσει πίσω, στον καθένα το δικό
του. Κι ο σκύλος τα έβρισκε!
Από την Ιστορία της Ε΄ (κεφ. 11)
Καλή επιτυχία! kristy

76. Ενότητα 4η – Τα χαρακτηριστικά των ζώων10 Νοε.
Όνομα :______________________________________
Το γραμματικό φαινόμενο : Επίθετα σε -ής , - ιά , - ί
Ασκήσεις :
1. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με τα επίθετα που
σχηματίζονται από τα ουσιαστικά της παρένθεσης .
 Η Κατερίνα φοράει ένα όμορφο _________________
φόρεμα ,που της πάει υπέροχα. (θάλασσα)
 Το χρώμα του δωματίου μου είναι
_________________(πορτοκάλι)
 Ο ήλιος , όταν βασιλεύει, παίρνει ένα ________________
χρώμα και βάφει τον ουρανό . (βύσσινο)
 Το ταγέρ της κυρίας Βασσιωτάκη έχει τρία ______________
κουμπιά ( χρυσάφι)
 Ξαφνικά ο ουρανός γέμισε ______________
σύννεφα.(στάχτη)
 Πολλά ζώα έχουν __________________μπαλώματα.(καφές)
 Στην πλατεία του χωριού ήταν ένας ____________ σκύλος
που κούτσαινε. (κανέλα)
Ενικός αριθμός
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
Ο καφετής Η καφετιά Το καφετί
Του καφετιού Της καφετιάς Του καφετιού
Τον καφετή Την καφετιά Το καφετί
----- καφετή -----καφετιά -----καφετί
Πληθυντικός Αριθμός
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
Οι καφετιοί Οι καφετιές Τα καφετιά
Των καφετιών Των καφετιών Των καφετιών
Τους καφετιούς Τις καφετιές Τα καφετιά
---καφετιοί ----καφετιές ---- καφετιά

77. Ενότητα 4η – Τα χαρακτηριστικά των ζώων10 Νοε.
2. Να κλίνεις το επίθετο μαζί με το ουσιαστικό :
Ενικός Αριθμός Πληθυντικός Αριθμός
Ο κανελής σκύλος Οι
Του Των
Τον Τους
---- ------
Ενικός Αριθμός Πληθυντικός Αριθμός
Η κανελιά μπλούζα Οι
Της Των
Την Τις
----- -----
Ενικός Αριθμός Πληθυντικός αριθμός
Το κανελί τραπέζι Τα
Του Των
Το Τα
---- -----
3. Να μεταφέρεις στον πληθυντικό αριθμό τις παρακάτω
προτάσεις.
 Το πορτοκαλί χρώμα ------------------------------
-------
 Το θαλασσί ύφασμα -------------------------------
------
 Της χρυσαφιάς μπλούζας -----------------------------
--------
 Τον κανελή σκύλο ------------------------------
---------
 Η βυσσινιά κουρτίνα ------------------------------
---------

78. Ενότητα 4η – Τα χαρακτηριστικά των ζώων10 Νοε.
 Ο καφετής καναπές -------------------------------
---------
 Των κεραμιδιών σκεπών ------------------------------
--------
Παγκαλάκης Γεώργιος

79. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ στη ΓΛΩΣΣΑ
Ενότητα 4η
: «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»
Ονοματεπώνυμο : ______________________ Ημερ/νία: __________
Ασκήσεις
1. Μετατρέπω τις απλές προτάσεις σε επαυξημένες και το αντίστροφο.
Το καναρίνι είναι ένα μελωδικό πτηνό.
__________________________________________________
Ο ελέφαντας είναι ένα ογκώδες και επιβλητικό ζώο.
__________________________________________________
Η αλεπού ξεγέλασε το λύκο. (πονηρό, πονηρή)
__________________________________________________
Οι σοφές και έξυπνες κουκουβάγιες πετούν χαμηλά.
__________________________________________________
Η καμηλοπάρδαλη έχει πόδια. (λεπτά, ψηλά)
__________________________________________________
2. Υπογραμμίζω τις αιτιολογικές προτάσεις του παρακάτω κειμένου:
Προχθές βρήκα ένα τραυματισμένο σκυλάκι στην πόρτα του σπιτιού μου.
Προχωρούσε κουτσαίνοντας. Επειδή δεν είχα άλλη επιλογή, αποφάσισα να το
πάρω σπίτι. Ο πατέρας άρχισε να φωνάζει, γιατί νόμιζε πως είχε δίκιο. Πίστευε
ότι δε θα μπορούσα να το φροντίσω, διότι με θεωρούσε μικρή. Επειδή όμως
γνώριζε την αγάπη μου για τα σκυλιά, υποχώρησε και με άφησε να το κρατήσω.
Αφού κατανόησα από μικρή τις ανάγκες που έχει ένα κατοικίδιο ζώο, έγινα πολύ
πιο υπεύθυνη.
3. Συμπληρώνω τα κενά των προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων
της παρένθεσης.
Ειδικά φορτηγά ήρθαν για τη μεταφορά των ____________ (βαρύς)
αντικειμένων.
Άφησε την ____________ (πλατύς) λεωφόρο και μπήκε σ` ένα στενό δρομάκι.
Τα ___________ (βαθύς) νερά τη φόβιζαν, γιατί δεν ήξερε να κολυμπά.

80. Άλλαξα το χρώμα της _____________ (καφετής) φούστας.
Τα υπολείμματα των _____________ (σταχτής) λεκέδων δε βγήκαν στο
πλύσιμο.
4. Συμπληρώνω τα κενά με τις παθητικές μετοχές των ρημάτων που βρίσκονται
στην παρένθεση.
Η εξώπορτα του σπιτιού ήταν _______________ (κλειδώνω).
Ο _____________ (βρέχομαι) τη βροχή δε τη φοβάται.
Οι διαδηλωτές βάδιζαν με _____________ (υψώνω) τις γροθιές.
Τα ____________ (καίω) δέντρα μοιάζουν με φαντάσματα.
Ο _____________ (πεινάω) καρβέλια ονειρεύεται.
5. «Ο Αρίονας και το δελφίνι», του Ηρόδοτου. Συμπληρώνω τα άρθρα.
______ Αρίονας ήταν _______ διάσημος μουσικός. ______ μέρα που ταξίδευε
με _____ καράβι για _____ Κόρινθο, ______ ναύτες τον λήστεψαν και τον
πέταξαν στη θάλασσα. _____ καράβι έφυγε και εκείνος έμεινε αβοήθητος.
______ δελφίνι όμως τον έβαλε στην πλάτη του και τον μετέφερε στη στεριά.
Έτσι κατάφερε να σωθεί και να φτάσει στην πόλη ______ Κορίνθου, έστω και
με ______ μικρή περιπέτεια.
ΚΟΝΤΟΛΑΖΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

81. Τάξη Ε
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛ. ΓΛΩΣΣΑ
Ονοματεπώνυμο ……………………………………………………………………
1.- Να κλίνετε στα τρία γένη τα επίθετα: βαρύς-ιά –ύ και θαλασσής-ιά-ί
( 11 μονάδες) (…..)
Ενικός αριθμός
αρσενικό θηλυκό ουδέτερο
Ονομαστ. ο ………………. η ……………….. το ………………………
……….. …. ………………. …… ………………… ……. …………………….
………… ..... …………………. ……. ………………… …….. …………………..
………… ….. ………………….. ……. ………………. …….. ……………………
Πληθυντικός αριθμός
……….. …. ………………. …… ………………… ……. …………………….
………… ..... …………………. ……. ………………… …….. …………………..
………… ….. ………………….. ……. ………………. …….. ……………………
…………. …… ……………….. …… ………………. …….. …………………
Ενικός αριθμός
αρσενικό θηλυκό ουδέτερο
Ονομαστ. ο ………………. η ……………….. το ………………………
……….. …. ………………. …… ………………… ……. …………………….
………… ..... …………………. ……. ………………… …….. …………………..
………… ….. ………………….. ……. ………………. …….. ……………………
Πληθυντικός αριθμός
……….. …. ………………. …… ………………… ……. …………………….
………… ..... …………………. ……. ………………… …….. …………………..
………… ….. ………………….. ……. ………………. …….. ……………………
…………. …… ……………….. …… ………………. …….. …………………
2.- Να συμπληρώσετε τα κενά με τα οριστικά άρθρα (ο,η,το) ή τα αόριστα άρθρα (ένας,μια ένα)
στο παρακάτω κείμενο: ( 11μονάδες) (…..)
Κοιτάζοντας από το παράθυρό μου, βλέπω ……. όμορφο σκυλάκι με……. φουντωτή ουρά.
…… μικροσκοπικό σωματάκι του το έκανε να φαίνεται σαν …… ναζιάρα γάτα …….. γει-
τόνισσάς μου . Θυμάμαι ….. κρύα νύχτα του περυσινού χειμώνα , που με συνάντησε έξω από ….
μεγάλη ξύλινη πόρτα …..πέτρινης οικοδομής σε ….. στενό δρομάκι της γειτονιάς μας. Έμοιαζε
πολύ με …. έξυπνο σκυλάκι , που βλέπω από …. παράθυρό μου.
Βαθμός

82. 3.- Να βρείτε τα επίθετα στο προηγούμενο κείμενο και να τα γράψετε στα τρία γένη με το άρθρο:
( 12 μονάδες) (…..)
ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ
……………………. ………………………. ……………………………..
……………………… ………………………. …………………………….
……………………… …………………………. ……………………………
……………………. ………………………. ……………………………..
……………………… ………………………. …………………………….
……………………… …………………………. ……………………………
……………………. ………………………. ……………………………..
……………………… ………………………. …………………………….
……………………… …………………………. ……………………………
……………………. ………………………. ……………………………..
……………………… ………………………. …………………………….
……………………… …………………………. ……………………………
4.- Να σχηματίσετε τα ρήματα θυμάμαι και συνάντησε σε όλους τους χρόνους στο ίδιο πρόσωπο και
αριθμό : ( 16 μονάδες) ( ……)
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ………………………………………. ……………………………………….
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ………………………………………. ………………………………………..
ΑΟΡΙΣΤΟΣ ………………………………………. ……………………………………….
ΜΕΛ. ΕΞΑΚΟΛΟΥΘ. ……………………………….. ……………………………………….
ΜΕΛ. ΣΤΙΓΜΙΑΙΟΣ ………………………………… ……………………………………….
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ …………………………………… ……………………………………….
ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ …………………………………… ……………………………………….
ΣΥΝΤΕΛΙΣΜΕΝΟΣ ……………………………………. ……………………………………..
ΔΟΣΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

83. 1. Στο παρακάτω κείμενο υπάρχουν απλές και επαυξημένες προτάσεις. Το διαβάζω και
υπογραμμίζω τις επαυξημένες:
Ο Αριστοφάνης έγραφε κωμωδίες. Οι Όρνιθες αποτελούν ένα από τα πιο γνωστά έργα του. Οι
Αθηναίοι παρακολουθούσαν παραστάσεις. Με το συγκεκριμένο έργο του όλοι διασκέδασαν πολύ και
τίμησαν τον Αριστοφάνη με το δεύτερο βραβείο. Το περιεχόμενο ήταν επίκαιρο. Μιλούσε για τη
δικομανία των Αθηναίων. Η δικομανία* ενοχλούσε κάποιους Αθηναίους πολίτες. Έτσι, εγκατέλειψαν
την αγαπημένη τους πόλη, για να βρουν λίγη ησυχία και ηρεμία.
2. Συμπληρώνω τις αιτιολογικές προτάσεις, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο σύνδεσμο:
o Αρρώστησα βαριά, ……………………………………………….
o Έχεις πονόδοντο, ………………………………………………… γιατί, διότι,
o …………………………………………, κάνε ό,τι καταλαβαίνεις! αφού, εφόσον,
o Προχωρούσε κουτσαίνοντας, ……………………………………. επειδή,
o Ο πατέρας αγχώθηκε πολύ, ……………………………………… μια που, μια
o …………………………………………, ντύθηκα και πήγα στη γιορτή. και
3. Συμπληρώνω τα κενά των προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων της παρένθεσης:
 Αυτή η κοπέλα είναι ……………….. (ελαφρύς) σαν πούπουλο.
 Η πλατεία μετά την επέκτασή της είναι πια αρκετά ……………….. (φαρδύς).
 Καλό είναι να προσέχουμε για να μη γίνουμε ……………….. (παχύς).
 Το αγαπημένο χρώμα του Μάκη είναι το ……………….. (θαλασσής).
 Οι καινούριες μου μπότες είναι ……………….. (καφετής).
 Τα ……………….. (σταχτής) μάτια του σκύλου με κοίταζαν όλο κατανόηση.
 Ήρθαν ειδικά φορτηγά για να μεταφέρουν τα ……………….. (βαρύς) έπιπλα.
4. Κλίνω τα ζευγάρια:
Ε Ν Ι Κ Ο Σ Α Ρ Ι Θ Μ Ο Σ Π Λ Η Θ Υ Ν Τ Ι Κ Ο Σ Α Ρ Ι Θ Μ Ο Σ
* η τάση που χαρακτηρίζει κάποιον να προσφεύγει στα δικαστήρια για να λύσει και την πιο ασήμαντη διαφορά
που έχει με κάποιον άλλον. Σκουλλή Νατάσα
Ον. …………………………….
Γεν. …………………………….
Αιτ. …………………………….
Κλητ. …………………………….
Ον. ο παχύς και καφετής σκύλος
Γεν. …………………………….
Αιτ. …………………………….
Κλητ. …………………………….
Όνομα: .............................................
15 / 11 / 2007

84. Κριτήριο 4ης Ενότητας ( Τα ζώα που ζουν κοντά μας)24 Νοε.
Όνομα : ______________________________ Επίδοση : = ___
1. Συμπλήρωσε με (τον ή των) και (της ή τις ) (10 μονάδες)
Βροχής Πηγής Πύργων
Πηγές Βροχές Αντλίας
Καναπέ Ψαράδων Μητέρων
Αστραπές Πύργο Βουνών
Κηπουρών Άνθρωπο Αυλές
Κηπουρό Καναπέδων Χώρας
2. Να συμπληρώσεις τις παρακάτω φράσεις με τα άρθρα
(οριστικά ή αόριστα) που νομίζεις ότι ταιριάζουν. ( 15 μονάδες)
 Μου αρέσει _____ περίπατος στο βουνό μαζί με _____ σκύλο μου
, _____ Ρέξ.
 ____ μέρα πρέπει να πάμε επίσκεψη στο σπίτι ______ θείας
Μαρίκας και ______ θείου Μαρίνου.
 Τηλεφώνησε _______ κυρία από τη δουλεία ______ μητέρας μου
αλλά δεν μου είπε _____ όνομά της.
 ____ δουλειά _____ γεωργού είναι πολύ κουραστική.
 Θα έρθει ______ υδραυλικός να φτιάξει _____ σπασμένη
σωλήνα του συστήματος κεντρικής θέρμανσης.
 Είδα ______ άνθρωπο να σηκώνει _____ χέρι του για να
κτυπήσει ______ κυρία.
3. Προσπάθησε να φτιάξεις αιτιολογικές προτάσεις συνδέοντας
τις παρακάτω προτάσεις με αιτιολογικούς συνδέσμους που
νομίζεις ότι είναι απαραίτητοι . Κάνε όποιες αλλαγές νομίζεις.
(25 μονάδες)
 Δεν αντέχω το κρύο . Ντύνομαι βαριά .
 _______________________________________________
 Δεν αγόρασα το κολιέ . Ήταν πολύ ακριβό.
 _________________________________________________
 Δεν την κάλεσα στο πάρτι. Δεν μου μιλάει.
 __________________________________________________
 Δεν μπορώ να ησυχάσω . Ανησυχώ για τις εξετάσεις του.
 __________________________________________________

85. Κριτήριο 4ης Ενότητας ( Τα ζώα που ζουν κοντά μας)24 Νοε.
4. Συμπλήρωσε τα κενά των προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο
των επιθέτων της παρένθεσης . ( 20 μονάδες)
 Η Σοφία φοράει ένα υπέροχο _______________ φόρεμα .
(θαλασσής )
 Αγόρασα ένα όμορφο ______________ γατάκι .(κανελής)
 Αυτή η βαλίτσα είναι πολύ ________________. (ελαφρύς)
 Συναντήσαμε στο λιβάδι ______________ αγελάδες. (παχύς)
 Ειδικά φορτηγά ήρθαν για τη μεταφορά των ____________
αντικειμένων. (βαρύς)
 Τα λάστιχα του ποδηλάτου μου είναι ______________ (φαρδύς)
 Αυτοί οι ________________ καναπέδες ταιριάζουν με τα
υπόλοιπα αντικείμενα του σαλονιού. (θαλασσής)
5. Γράψε τις παρακάτω φράσεις στον άλλο αριθμό και στην
αντίστοιχη πτώση. (20 μονάδες)
Της σκοτεινής αίθουσας _________________________
Των γενναίων ιπποτών __________________________
Του βαθιού πηγαδιού __________________________
Τις χρυσαφιές τσάντες ___________________________
Ο μακρύς δρόμος ___________________________
Ο μενεξεδής φιόγκος ___________________________
Τον κανελή σκύλο ____________________________
6. Από τα παρακάτω ρήματα να βγάλετε τις παθητικές μετοχές σε
( - μενος , - μμενος ) ( 10 μονάδες )
Βάφομαι : ________________ ντύνομαι : ___________________
Καίγομαι : ________________ σκάβομαι : ___________________
Λύνομαι : __________________ γράφομαι : ___________________
Ράβομαι : __________________ καλύπτομαι : __________________
Παγκαλάκης Γεώργιος

86. Ασκήσεις Γλώσσας στην ενότητα «Οι φίλοι μας τα ζώα»
Ονοματεπώνυμο:..................................................................................................................
Ημερομηνία: ..................................................................................................................
1) Παρατηρήστε καλά την εικόνα και γράψτε μια αγγελία που να αφορά στο ζώο που είναι
μπροστά σας. Να περιέχει βασική πρόταση και επιπλέον πληροφορίες.
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………….
2)Συμπληρώστε τις αιτιολογικές προτάσεις
Πονάει το χέρι μου ,επειδή ……………………………………………………………………………………………………………………………………
Το αμάξι δεν ξεκινά, αφού …………………………………………………………………………………………………………………………………….
Τρόμαξα πολύ, επειδή …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Χάσαμε χθες στο ποδόσφαιρο , γιατί ……………………………………………………………………………………………………………………
3)Συμπληρώστε τα κενά των προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων της παρένθεσης:
Αυτή η καρέκλα είναι …………………………σαν πούπουλο. (ελαφρύς)
Ο καναπές είναι αρκετά ……………………… και για τους δυο μας. ( φαρδύς)
Το γκρίζο ποντικάκι κουνούσε όλο χάρη τη ………………… ουρά του.( μακρύς)
Τα μάτια σου όταν τα φωτίζει ο ήλιος παίρνουν ένα …………………….. χρώμα!! ( χρυσαφής)
4)Στην παρακάτω αγγελία Γράψε την απλή πρόταση . Συμπήρωσε τα υπόλοιπα στοιχεία ;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Παρασχίδου Ελένη
ΖΗΤΕΙΤΑΙ
υπάλληλος, άντρας,έως30 ετών,
άριστη γνώση Η.Υ. , με αυτοκίνητο ,
για ηλεκτρονικές επισκευές. Μισθός
ικανοποιητικός .Τηλ. 123 45678

87. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ
Να συμπληρώσετε τα γράμματα που λείπουν στις παρακάτω οικογένειες
λέξεων:
1. ον_ ρεύομαι 2. οδ_γός
όν_ ρο οδ_γία
ον_ροκρίτης οδ_γηση
ον_ροπόλος καθοδ_γητής
3. γν_ρίζω 4. ήρ_ας
γν_ριμος ηρ_ικός
γν_στός ηρ_ίδα
γν_ριμία ηρ_ισμός
5. σ_δηρος 6. σ_νεχίζω
σ_δηροδρομικός σ_νέχεια
σ_δηρόδρομος σ_νεχόμενος
σ_δηρογροθιά σ_ν
7. διαστ_μόπλ__ο 8. όμ__ος
διάστ_μα παρόμ__ος
διαστ_μικός παρ__μία
διαστ_μάνθρ_πος ανόμ__ος
9. χ__ροκρότ_μα 10. ανεβ__νω
χ__ραψία κατεβ__νω
χ__ροπιαστός διαβ__νω
χ__ροποίητος υπερβ__νω
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!
ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ ΠΑΓΩΝΑ

88. 4η
ΕΝΟΤΗΤΑ
Τα ζώα που ζουν κοντά μας ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΔΑΣΚΑΛΟΣ:
ΦΩΤΗΣ ΣΤΑΜΟΣ
Η πρόταση είναι μια οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει ένα
ολοκληρωμένο νόημα.
Οι προτάσεις, ανάλογα με τη δομή τους, μπορούν να χωριστούν σε:
 απλές: είναι οι προτάσεις που έχουν μόνο τους κύριους όρους.
υποκείμενο + κατηγόρημα(ρήμα+ αντικείμενο ή κατηγορούμενο)
Π.χ. Το παιδί αρρώστησε.
Η θάλασσα είναι κρύα.
επαυξημένες: είναι οι προτάσεις που, εκτός από τους κύριους όρους, έχουν και
άλλους δευτερεύοντες, τους προσδιορισμούς.
Π.χ. Χθες το βράδυ το παιδί αρρώστησε βαριά.
Σήμερα η θάλασσα είναι πολύ κρύα.
Μπορείτε να γράψετε μια μικρή αγγελία για ένα σκυλάκι που
βρέθηκε;(χαρακτηριστικό, φύλλο, χρώμα, πού και πότε βρέθηκε, ηλικία περίπου,
τηλέφωνο.)
___________________________________________________
___________________________________________________
___________________________________________________
___________________________________________________
___________________________________________________
___________________________________________________
___________________________________________________
Όνομα:______________
Επώνυμο: ___________
Ημ/νία:_________
Βαθμός: _____

89. Δραβίλας Θεόδωρος
Τα επίθετα σε -ης -ης -ες
( ο διεθνής η διεθνής το διεθνές)
1.Συμπληρώνω τον αριθμό που λείπει στην ίδια πτώση:
Ο διεθνής αερολιμένας ………………………………………………….
…………………………….. .... οι διεθνείς συμφωνίες
………………………………….. τα διεθνή συνέδρια
Της πολυμελούς επιτροπής ………………………………………………….
Το δηλητηριώδες φίδι …………………………………………………
Τον υγιή άνθρωπο ………………………………………………..
…………………………………………. Τα οινοπνευματώδη ποτά
…………………………………………. Των επιμελών μαθητριών
Ο συμμιγής αριθμός ………………………………………………..
…………………………………………. Τα ολιγομελή τμήματα
2.Ενώνω όπως στο παράδειγμα:
Ο επιεικής κριτής τα αμμώδη εδάφη
Το αμμώδες έδαφος οι διμερείς σχέσεις
Η διμερής σχέση οι επιεικείς κριτές
Την ολιγομελή ομάδα τους σαφείς λόγους
Τον σαφή λόγο τις ολιγομελείς ομάδες
Ονοματεπώνυμο……………………………………………………………………..

90. Όνομα : ________________________________________ Ε1
Ημερομηνία: _______________________________
1 . Ακούω και γράφω :
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. Στο παρακάτω κείμενο βρίσκω και υπογραμμίζω τα επίθετα και τις μετοχές. Ύστερα, τα σχηματίζω στα τρία
γένη :
ΕΠΙΘΕΤΑ
Αρσενικό γένος Θηλυκό γένος Ουδέτερο γένος
ΜΕΤΟΧΕΣ
Αρσενικό γένος Θηλυκό γένος Ουδέτερο γένος
Κάποτε βρέθηκα σε μια μακρινή και παράξενη θάλασσα. Από τη μια μεριά της είχε άγρια, μαύρα βράχια και
βαθιές χαράδρες στρωμένες με αγκαθωτά φύκια και τραχιές πέτρες . Τρομακτικό μέρος ! Εκεί, λοιπόν, ζούσαν
μαύρα, μακριά και λεπτά ψάρια που στο σώμα τους είχαν κεντημένα μυτερά ξίφη και κοφτερές λεπίδες . Το πιο
περίεργο, όμως, ήταν ότι αυτά τα τόσο άγρια στην όψη πλάσματα λέγονταν κλαψόψαρα!

91. 3. Αναγνωρίζω τις παρακάτω λέξεις από το κείμενο της άσκησης 2:
♥ Κάποτε : ___________________________________ συνοδεύει το _______________________________________
♥ βρέθηκα : _____________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
♥ φύκια : _______________________________________________________________________________________
♥ Εκεί : _______________________________________ συνοδεύει το _______________________________________
♥ τα : ___________________________________________________________________________________________
4. Συμπληρώνω τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο οριστικού ή αορίστου άρθρου :
…….. φορά κι ………. καιρό, όταν ………. άλογο και ………. ελάφι ζούσαν μαζί μέσα στο δάσος, μάλωναν για το ποιος είχε
……. δικαίωμα να βόσκει ………. γρασίδι ……… λιβαδιού και να πίνει νερό από …….. λιμνούλες. …….. άλογο πήγε τότε σε
……… άνθρωπο που ζούσε ……… άκρη ……… δάσους και του πρότεινε ……… συμφωνία για να νικήσει ……… ελάφι.
5. Μεταφέρω τις παρακάτω φράσεις στον αντίθετο αριθμό :
 τον βαθύ ποταμό  __________________________________________
 της βαριάς φορεσιάς  _______________________________________
 τις σταχτιές γούνες  _________________________________________
 η παχιά γυναίκα  ____________________________________________
 των καφετιών τραπεζιών  _____________________________________
 τα χρυσαφιά υφάσματα  _______________________________________
 ο μενεξεδής ορίζοντας  _________________________________________
 - μακριοί δρόμοι  ______________________________________________
 η συνεχής προσπάθεια  _________________________________________
 τον ειλικρινή άνθρωπο  _________________________________________
6. Αλλάζω τις παρακάτω προτάσεις, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο αιτιολογικό σύνδεσμο :
 Δεν έχω πολλή δουλειά και θα γυρίσω νωρίς .
________________________________________________________________________________________________
 Δεν πέρασε τις εξετάσεις και στεναχωρήθηκε πολύ .
________________________________________________________________________________________________
 Θα με καθυστερούσαν και απέφυγα να τους μιλήσω.
________________________________________________________________________________________________
 Ο καιρός ήταν πολύ καλός και πήγαμε για μπάνιο .
________________________________________________________________________________________________
Μαλαματίδου Μαρίνα
Υπογραφή κηδεμόνα
____________________

92. Πηγή: Ο Κύκλος του Δημοτικού

114. Ε΄ Δημοτικού / Γραπτή έκφραση / Περιγραφή ζώου
1 Βιβή Παπακώστα
Όνομα:_________________________________________ Τάξη: __________Ημ/νία: _____________
Πολλές φορές θα χρειαστεί να περιγράψουμε ένα ζώο είτε για να μάθουμε εμείς και οι
γύρω μας πληροφορίες γι’ αυτό (επιστημονική περιγραφή ζώου) είτε για να
περιγράψουμε απλά το κατοικίδιό μας (Περιγραφή του δικού μας ζώου ή ενός ζώου που
γνωρίσαμε).
Επιστημονική περιγραφή ζώου
Στην επιστημονική περιγραφή ζώου πρέπει να αναφέρουμε πληροφορίες και ειδικές
επιστημονικές γνώσεις σχετικά με:
* το είδος του ζώου και την οικογένεια στην οποία ανήκει,
* την εξωτερική του εμφάνιση,
* το περιβάλλον στο οποίο ζει,
* το είδος της τροφής που καταναλώνει,
* το χαρακτήρα και τις συνήθειές του,
* τη διάρκεια της ζωής του.
Σ’ αυτές τις περιγραφές χρησιμοποιούμε ρήματα στο γ' ενικό ή πληθυντικό πρόσωπο.
Παράδειγμα:
Η καφέ αρκούδα είναι παμφάγο θηλαστικό ζώο, είδος αρκούδας (ίσως το γνωστότερο)
που μπορεί να φτάσει σε μάζα από 170 μέχρι 300 κιλά.
Έχει τριγωνικό κεφάλι, κυκλικά μικρά αυτιά και μικρά μάτια Η ουρά της είναι πολύ
κοντή και κρύβεται από τη γούνα της, τα πόδια της καταλήγουν σε πέντε δάχτυλα
εφοδιασμένα με καμπυλωτά νύχια.
Η αρκούδα είναι ζώο παμφάγο με προτίμηση στις τροφές φυτικής προέλευσης και έχει
ανάγκη από μεγάλες ποσότητες τροφής. Τρέφεται με όλων των ειδών τους διαθέσιμους
καρπούς του δάσους.
Η αρκούδα ζει περίπου 20 με 25 χρόνια και δεν είναι εκ φύσεως επιθετικό ζώο.
ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΓΡΑΦΩ ΚΕΙΜΕΝΑ
Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Ζ Ω Ο Υ

115. Ε΄ Δημοτικού / Γραπτή έκφραση / Περιγραφή ζώου
2 Βιβή Παπακώστα
Περιγραφή του δικού μας ζώου ή ενός ζώου που έχουμε γνωρίσει
Για να περιγράψουμε το δικό μας ζώο ή ένα ζώο που έχουμε γνωρίσει, μπορούμε να
αναφέρουμε όσα γνωρίζουμε από όσα αναφέρονται στην προηγούμενη περίπτωση,
δηλαδή τα γενικά χαρακτηριστικά του ζώου, και, στη συνέχεια, να δώσουμε πιο
συγκεκριμένες πληροφορίες:
* Ποιο είναι το όνομά του και πόσο χρονών είναι;
* Πότε και πώς το αποκτήσαμε;
* Πώς είναι; (εξωτερική περιγραφή)
* Πώς περνάμε μαζί του;
* Ένα περιστατικό από τη ζωή μας μαζί του
που ήταν σημαντικό.
* Σκέψεις και συναισθήματα γι' αυτό.
παράδειγμα: "Ο φίλος μου ο Λίο"
Δε συμπαθούσα τα σκυλιά μέχρι που γνώρισα το Λίο, το σκύλο της θείας μου, που
είναι ένα γλυκό, σκανταλιάρικο σκυλάκι.
Ο Λίο είναι ένα σκυλί ράτσας κόκερ – σπάνιελ δηλαδή, είναι ένα μικρόσωμο, με μακρύ
κορμό σκυλάκι. Το χρώμα του είναι καφέ και το τρίχωμά του είναι κοντό και απαλό. Αυτό
που μου αρέσει στο Λίο είναι τα μακριά του αυτιά γιατί είναι στοιχείο της ράτσας του. Είναι
πολύ χαδιάρικο και πιστό στον ιδιοκτήτη του. Ακολουθεί τη θεία μου όπου κι αν πάει και
τρίβεται συνέχεια στα πόδια της αναζητώντας τα χάδια της. Είναι αρκετά έξυπνος και
φιλικός. Του αρέσει να παίζει με παιδιά και από τη χαρά του κουνάει συνέχεια την ουρά του.
Η επιθετικότητά του, όμως, όταν θυμώνει, μας ενοχλεί πολύ. Όταν δεν έχει όρεξη να
φάει το φαγητό του, μουτρώνει και πηγαίνει σ' ένα μέρος του σπιτιού. Τις βραδιές που μας
επισκέπτεται κόσμος, νιώθει πολύ άβολα και δεν τους βλέπει με καλό μάτι.
Μια τέτοια βραδιά γνώρισα κι εγώ το Λίο και μου συμπεριφέρθηκε λίγο επιθετικά. Με
κυνηγούσε σ' όλο το σπίτι μανιασμένα και πέρασα ένα βράδυ εφιαλτικό. Μετά από ένα μήνα
γνωριμίας και προσπάθειας, έχω καταφέρει να με γνωρίσει και να με εμπιστευθεί.
Μερικές φορές με τρομάζει γαβγίζοντας δίπλα μου και κυνηγώντας με. Επίσης,
γαβγίζει και τρομάζει το καναρίνι μας χωρίς κάποιο λόγο!
Αγαπώ αυτό το σκυλί και το θεωρώ μέλος της οικογένειας μου τώρα πια. Δε θα 'θελα
να το αποχωριστώ ποτέ. Ανδρέας Ζ., 2012

116. Γραμματική: Επίθετα, αιτιολογικές προτάσεις, απλές- επαυξημένες προτάσεις, επίθετα
σε –ής,-ιά,-ί και σε –ύς, -ιά, -ύ, οριστικό και αόριστο άρθρο
ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΣΤΗΝ
ΕΝΟΤΗΤΑ 44
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕ ΖΩΑ
συντροφεύω- σύντροφος- συντροφιά, φιλότιμος-η-ο, αρνιέμαι
(-ούμαι) – αρνήθηκα, εξακολουθώ, προθυμία
ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
παρατηρώ, κάθισμα, τρίχα – τρίχωμα, ήρεμος –η –ο, παιδί –
παιδεύω - παιδεία
«ΑΓΑΠΕΣ … ΜΕ ΟΥΡΑ»
ομιλία, χάρη, γκρινιάζω – γκρίνια, συμβαίνει – συνέβαινε –
συνέβη, δέχομαι - δέχτηκα
ΤΑ ΖΩΑ ΤΗΣ ΕΞΟΧΗΣ
απελπίζομαι, βράδυ – βραδιά – βραδινός-ή-ό, αγρίμι, κλείνω
(την πόρτα), κλίνω (το ρήμα)
ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ (Τετράδιο Εργασιών)
πληροφορώ - πληροφορία, ηλικία – ηλικιωμένος-η-ο, πιθανός-
ή-ό – πιθανότητα - πιθανόν, πείσμα
ΜΙΑ ΕΙΔΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ (Τετράδιο Εργασιών)
υγεία, ενθουσιασμός, φροντίδα, καφετής-ιά-ί, περιποιούμαι -
περιποίηση
ΠΩΣ ΘΑ ΓΙΝΕΤΕ ΚΑΛΟ ΑΦΕΝΤΙΚΟ (Τετράδιο Εργασιών)
κοινός – κοινότητα - κοινωνία, βάση – βασίζομαι, ζωηρός-ή-ό,
ρουθούνι, λουρί
Η ΘΛΙΜΜΕΝΗ ΑΓΕΛΑΔΑ (Ανθολόγιο, σελ. 273)
διάσημος-η-ο, ταύρος, λυγμός, συμπαθώ – συμπάθεια, συγκινώ,
αποφεύγω

117. Έντεκα μηνών
Ημερομηνία:
Βάρος: [Βάρος[ Ύψος: [Ύψος]
Σημειώσεις:
[Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ]