VACCINE
SURAT PIWSAWANG, MD.
P E D I A T R I C I A N
C A U S E O F D E A T H W O R L D W I D E
68%
32%
Non-Communicable disease
Communicable disease
WHO, 2012
Surat Piwsawang MD
C O M M U N I C A B L E D I S E A S E S
Surat Piwsawang MD
C O M M U N I C A B L E D I S E A S E S
• Anthrax
• Chickenpox
• Chikungunya
• Cholera
• Dengue
• Diarrhea - ROTA
• Diphtheria
• Dysentery,Amoebic
• Dysentery,Bacillary
• Encephalitis
• Meningitis
• Filariasis
• Food Poisoning
• H.conjunctivitis
• Hand,foot and mouth
disease
• Hepatitis A
• Hepatitis B
• Hepatitis C
• Hepatitis D
• Hepatitis E
• Hib
• HIV
• HPV
• Influenza
• Japanese B
encephalitis
• Kala azar
• Leptospirosis
• Malaria
• Measles
• Melioidosis
• Meningococcal
Meningitis
• Mumps
• Paratyphoid
• Pertussis
• Pneumonia
• Poliomyelitis
• PUO
• Rabies
• Rubella
• Scarlet fever
• Scrub Typhus
• Streptococcus suis
• Tetanus
• Trichinosis
• Tuberculosis
• Typhoid
Surat Piwsawang MD
C O M M U N I C A B L E D I S E A S E S
• Anthrax
• Chickenpox
• Chikungunya
• Cholera
• Dengue
• Diarrhea - ROTA
• Diphtheria
• Dysentery,Amoebic
• Dysentery,Bacillary
• Encephalitis
• Meningitis
• Filariasis
• Food Poisoning
• H.conjunctivitis
• Hand,foot and mouth
disease
• Hepatitis A
• Hepatitis B
• Hepatitis C
• Hepatitis D
• Hepatitis E
• Hib
• HIV
• HPV
• Influenza
• Japanese B
encephalitis
• Kala azar
• Leptospirosis
• Malaria
• Measles
• Melioidosis
• Meningococcal
Meningitis
• Mumps
• Paratyphoid
• Pertussis
• Pneumonia
• Poliomyelitis
• PUO
• Rabies
• Rubella
• Scarlet fever
• Scrub Typhus
• Streptococcus suis
• Tetanus
• Trichinosis
• Tuberculosis
• Typhoid
Surat Piwsawang MD
I M M U N I Z A T I O N
Active immunizationPassive immunization
Natural
Artificial
Vaccine
Post-infectionBreast Milk
Serum/Ig
Surat Piwsawang MD
V A C C I N E
วัค ซี น
Surat Piwsawang MD
T Y P E O F
V A C C I N E S
• Toxoid
• Killed vaccines
• Live attenuated vaccines
Surat Piwsawang MD
A D M I N I S T R A T I O N
• Oral
• Nasal spray
• Intradermal
• Subcutaneous
• Intramuscular
Surat Piwsawang MD
T U B E R C U L O S I S
• Pathogen: Mycobacterium tuberculosis
• Symptoms: Chronic cough, weight loss, chronic fever
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
B C G
• ถ้าไม่มีแผลเป็น และไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับมาก่อน อายุ > 6 mให้ฉีดได้ทันที
Efficacy: 80% for TB meningitis, miliary TB
~50% for pulmonary TB
Adverse effect:
• Local abscess, regional lymphadenitis
• Distant BCG osteitis, arthritis
• Disseminate (mostly in immunocompromised)
Surat Piwsawang MD
H B V
• Pathogen: Viral hepatitis B
• Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting
• Transmission: Blood, secretion, IVDU, Sexual intercourse,
maternal to fetal transmission
Surat Piwsawang MD
H B V V A C C I N E
• หากผลเลือดมารดา
- HBsAg +ve, HBeAg +ve: ให้ HBIG (0.5 mL )+ HBV ภายใน 12 hr (ฉีดอย่างละข้าง)
- HBsAg +ve, HBeAg -ve : ควรให้ HBIG + HBV ภายใน 12 hr (ยังไงก็เสี่ยง)
• หากไม่สามารถให้ HBIG ได้ ต้องเปลี่ยน HBV2 เป็นฉีดที่ 1 เดือนแทนที่ 2 เดือน
• ตรวจ HBsAg และ Anti-HBs ที่อายุ 9-18 m
- HBs Ag -ve, Anti-HBs >= 10 mIU/mL -- protected
- HBsAg -ve, Anti-HBs < 10 mIU/mL -- ให้ซ้าอีก 3 dose (0-2-6) ตรวจซ้าที่ 1-2 m หลังdose สุดท้าย
- if < 10 mIU/mL: ไม่ต้องซ้าแล้ว advice ให้ HBIG เมื่อเกิด event
- HBsAg +ve - appropriate follow up
Surat Piwsawang MD
D I P H T H E R I A
Pathogen: Corynebacterium diphtheria
Symptoms: Low-grade fever, extensive neck swelling with cervical
lymphadenitis (bull neck), obstructive laryngotracheitis
Transmission: Droplets & Contact with discharges from skin lesion
Surat Piwsawang MD
T E T A N U S
Pathogen: Clostridium tetani
Symptoms: Trismus (spasm & stiffness in jaw muscles), difficult swallowing,
fever, sweating
Transmission: Spores of bacterial are found in soil, dust and animal feces.
When they enter a deep flesh wound, spores grow into bacteria that can
produce a powerful toxin, tetanospasmin, which impairs the nerves that
control your muscles (motor neurons).
Surat Piwsawang MD
P E R T U S S I S
Pathogen: Bordetella pertussis
Symptoms: Progresses to cough over week to months
Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
D T P V A C C I N E
Surat Piwsawang MD
D T P
- TT: Tetanus vaccine
- DT: Diphtheria-Tetanus vaccine
1) DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf
2) Td: purified diphtheria toxoid 1-2 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf
- DTwP: Diphtheria-Tetanus-inactivated whole cell Pertussis
- DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf
+ inactivated B.pertussis 20,000 million cell
ข้อดี: ภูมิขึ้นสูงกว่า DTaP แต่มีไข้มากกว่า, ไม่แนะนา whole cell ในเด็ก > 6 ปี เนื่องจากกระตุ้นภูมิไม่ดี
Surat Piwsawang MD
D T P
- DTaP: Diphtheria-Tetanus-acellular Pertussis
- DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf
+ antigen B.pertussis
ข้อดี: ไข้ต่ากว่า แต่ภูมิน้อยกว่า DTwP
- TdaP: Diphtheria-Tetanus-acellular Pertussis
- เหมือน DTap แต่ปรับลด antigen ของ diphtheria toxoid ลง เพื่อลดผลข้างเคียง
- ใช้สาหรับเด็กโตหรือผู้ใหญ่ที่มีความไวต่อ diphtheria และ pertussis มากกว่าเด็กเล็ก
Surat Piwsawang MD
• Infanrix-Hexa (R): DTaP-IPV-Hib-HBV (2m,6m)
• Infanrix-IPV/Hib (R): DTaP-IPV-Hib (4m)
• Infanrix-IPV (R): DTaP-IPV (18m,4yr)
• Pentaxim (R): DTaP-IPV-Hib
• Pediacel (R): DTap-IPV-Hib
• Quinvaxem (R): DTwP-Hib-HBV
(ต้องหยอด OPV หรือฉีด IPV ด้วย)
• Hexaxim (R): DTaP-IPV-Hib-HBV
• Boostrix (R): TdaP
- หากใช้ DTaP ควรใช้ชนิดเดียวกันทั้ง 3 ครั้ง เมื่ออายุ 2,4,6 m แต่หากหาไม่ได้ ก็ใช้ชนิดใดก็ได้
- เข็ม 18 m อาจใช้ DTaP ชนิดใดก็ได้
- เข็ม 4yr อาจใช้ DTwP, DTaP หรือ TdaP ก็ได้
- เข็มกระตุ้นทุก 10 ปี ควรพิจารณา Td ทุก 10 ปี สามารถใช้ TdaP แทน Td ได้หนึ่งครั้ง
- ควรใช้ Td แทน TT ทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะมีแผล ตั้งครรภ์ สามารถใช้ Tdap แทน Td ได้หนึ่งครั้ง
- ทุกการตั้งครรภ์แต่ละครรภ์ แนะนาให้ Tdap แก่หญิงตั้งครรภ์ GA 27-36 wk หากไม่ได้ ให้ Tdap ตอน postpartum ก็ได้
- TIG (TAT) ให้ในกรณีเดียวเท่านั้น คือ ชีวิตนี้เคยได้ vaccine ที่มี T อยู่ < 3 dose หรือไม่รู้ว่าเคยได้ไหม ร่วมกับ แผลสกปรก
Surat Piwsawang MD
- Td หากเคยได้รับ < 3 dose ไม่ว่าแผลจะเป็นอย่างไรให้ฉีดกระตุ้น 3 เข็ม
- Td หากเคยฉีด >= 3 dose
- แผลสะอาด
- เข็มสุดท้าย < 10 ปี ไม่ต้องฉีดใหม่
- เข็มสุดท้าย > 10 ปี ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม
- แผลสกปรก
- เข็มสุดท้าย < 5 ปี ไม่ต้องฉีดใหม่
- เข็มสุดท้าย > 5 ปี ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม
Surat Piwsawang MD
H I B
• Pathogen: Haemophilus influenza Type B
• Hib disease can also cause
• Pneumonia
• Severe swelling in the throat
• Infections of the blood, joints, bones, and covering of the heart
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
H I B V A C C I N E
- แนะนาให้ 3 ครั้ง [2, 4, 6 m] และกระตุ้นที่ 12-18 (อาจไม่ต้องให้ในเด็กแข็งแรง และเด็กไทยไม่
จาเป็นต้อง boost)
- หากอายุ > 2 yr อาจไม่จาเป็นต้องฉีด ยกเว้นกลุ่มเสี่ยง: ไม่มีม้าม ม้ามทางานผิดปกติ หรือภูมิบกพร่อง
[2 เข็ม: 0(เข็มแรก), 2 m]
Surat Piwsawang MD
P O L I O
• Pathogen: Polio virus type 1, 2, 3
• Symptoms:
• Loss of reflex
• Severe muscle ache and weakness
• Transmission: Contact
Surat Piwsawang MD
P O L I O
V A C C I N E S- OPV (live) สามารถทาให้เกิด VAPP: Vaccine Associated Paralytic
Poliomyelitis
แต่ IPV (killed) ไม่เกิด
- ระยะฟักตัว 7-14 วันหลังรับ OPV เฝ้าระวัง monoplegia (LMN lesion),
areflexia (DTR 0)
- หากสงสัยต้องส่ง stool
- หาก dose แรกให้ IPV ไปแล้ว dose กระตุ้นใช้เป็น OPV ก็ได้ เนื่องจากมีภูมิแล้ว
- สามารถใช้ชนิดฉีดแทนชนิดกินได้ทุกครั้ง หากใช้ชนิดฉีดอย่างเดียวโดยตลอดอาจให้เพียง 4 ครั้ง
โดยงดเมื่ออายุ 18 เดือนได้ Surat Piwsawang MD
M U M P S
• Pathogen: Mumps virus
• Symptoms: Fever, salivary gland swelling and pain
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
M E A S L E S
• Pathogen: Paramyxovirus
• Symptoms: Fever, conjunctivitis, Koplik spots, maculopapular
rash
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
R U B E L L A
• Pathogen: Family Togaviridae
• Symptoms: Fever, maculopapular rash, suboccipital,
retroauricular, posterior cervical lymphadenopathy
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
C H I C K E N P O X
• Pathogen: Varicella zoster virus
• Symptoms: Fever, various stage macule, papule and vesicle
rash
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
M M R V A C C I N E
- ถ้าระบาด ฉีดเร็วได้เลย อายุต่าสุดที่ฉีดได้คือ
6 เดือน แต่เข็มนั้นจะไม่นับ เมื่ออายุ 1 ปีต้องนัดฉีด MMR1 ใหม่
- ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 9 เดือน MMR2 ต้องฉีดที่ 2
1/2 yr
- ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 12 เดือน MMR2 ฉีดที่ 4 ปี
- ยังพบ Mump ได้ แม้ฉีด MMR แต่ vaccine ก็
ช่วยลดอุบัติการณ์ลงได้
Post exposure prophylaxis
+ Measle
- age < 6 mo ไม่ต้องให้ เนื่องจากมีภูมิจากแม่
- MMR: effective if given within 3 daysafter exposure to
measle
- Immunoglobulin: effective for as long as 6 days after
exposure
- ให้ในเด็ก < 1 ปีที่ exposed measle พร้อมให้ MMR vacine
หากให้ภายใน 3 วัน
- ไม่แนะนาให้ในเด็กที่เคยได้รับ MMR มาแล้ว 1 ครั้งที่อายุ 1 ปี หรือ
เด็กที่อายุเกิน 1 ปี
- ยกเว้นกลุ่ม severe immunocompromised ให้ไม่จากัดอายุ
+ Mumps/Rubella
V Z V V A C C I N E
• 1-12 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 3 เดือน) - อาจฉีด 1 dose ได้ แต่ efficacy จะ
ลดลง
แนะนาเข็ม 1 ตอนอายุ 12-18 เดือน
แนะนาเข็ม 2 ตอนอายุ 4-6 ปี อาจฉีดก่อน 4 ปีได้ หากระบาด
หากเป็น HIV infection ให้ dose 2 ห่างจากเข็มแรก 3 เดือน (ต้องมี
CD4 > 15%)
• >= 13 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน)
Surat Piwsawang MD
J A P A N E S E E N C E P H A L I T I S
• Pathogen: Japanese B encephalitis virus
• Symptoms: High grade fever, headache, vomiting
• Transmission: pig -> mosquito -> human
Surat Piwsawang MD
J E
Inactivated vaccine: 3 dose (0,1,12 m : เข็มแรก 9-18 m)
- MB-JE: Mouse brain JE
- JEVAC (R): vero cell
Live vaccine: 2 dose
- CD-JEVAX (R): 2 dose (0, 3-12 m: เข็มแรก 9-12 m)
- IMOJEV (R): 2 dose (0, 12-24 m : เข็มแรก 12 m) (no gelatin เหมาะกับคนแพ้)
Surat Piwsawang MD
J E
กรณีเคยฉีด MB-JE ก่อน แล้วจะฉีด Live-JE
เคย 1 เข็ม : ฉีด Live-JE 2 เข็ม ห่างกัน 3-12 m
เคย 2 เข็ม : ฉีด Live-JE 1 เข็ม ห่างจากเข็มสุดท้าย 1 ปี
กรณีเคยฉีด Live-JE แล้วจะฉีด MB-JE
เคย 1 เข็ม : ฉีด MB-JE 1 เข็ม ห่างจากครั้งแรกอย่างน้อย 6-12 เดือน
แต่หากหา Live-JE ได้ แม้ไม่รู้ยี่ห้อ ก็ควรเลือก Live-JE มากกว่า
เคย 2 เข็ม : ไม่ต้องให้
Surat Piwsawang MD
H A V
• Pathogen: Viral hepatitis A
• Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting
• Transmission: Personal contacts, IVDU, Sexual intercourse
Surat Piwsawang MD
H A V V A C C I N E
• ฉีดได้ตั้งแต่ อายุ 1 ปีขึ้นไป
• 2 dose ห่างกัน 6-12 m
Surat Piwsawang MD
H A V V A C C I N E
• แนะนาให้ใน
- ผู้ป่วย chronic liver disease
- ผู้ที่จะไปเที่ยวหรือทางานใน endemic area
- MSM (รักร่วมเพศ)
- ผู้ที่มีภาวะ clotting-factor disorder
Surat Piwsawang MD
F L U
• Pathogen: Influenza virus A, B
• Symptoms: Fever, cough, rhinorrhea, respiratory failure
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
I N F L U E N Z A V A C C I N E S
- 6 m - 18 yr (โดยเฉพาะ 2 yr แรก, เด็กที่มี U/D, BMI > 35, asthma, HIV, Thalasemia,
preg trimeter 2-3 ซึ่งจะช่วยป้องกันในทารกอายุ < 6 m ที่ฉีดวัคซีนไม่ได้, DM, CRF)
- ถ้าอายุ < 9 yr การฉีดในปีแรก ต้อง 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน
หากปีแรกฉีดเข็มเดียว ปีถัดมาก็ต้อง 2 เข็ม ปีถัดไปจึงจะฉีดปีละเข็มได้
- ถ้าอายุ < 3 yr ลดขนาดครึ่งหนึ่ง (0.25 mL)
Surat Piwsawang MD
R O T A D I A R R H E A
• Pathogen: Rota virus
• Symptoms: Anorexia, low-grade fever, watery/bloodless diarrhea,
vomiting, abdominal cramps
• Transmission: Contact
Surat Piwsawang MD
R O T A V A C C I N E S
• 1st dose: min 6 wk, max 15 wk
• last dose: max age last 8 m
- RotaRix (R) (Monovalent): 2 dose (2, 4 m)
- RotaTeq (R) (Pentamalent): 3 dose (2, 4, 6 m)
Surat Piwsawang MD
C E R V I C A L C A N C E R
• Cause: Many cause and human papilloma virus 16, 18
Surat Piwsawang MD
H P V V A C C I N E S
• Bivalent (16,18): Cervarix: female only (0, 1, 6 m)
• Quadrivalent (6,11,16,18): Gardasil: male and female (0, 2, 6 m)
- อายุ 9-26 yr
- ในเด็ก 9-13 ปี สามารถให้ 2 เข็ม 0, 6 ได้
- ในเด็ก 14 ปีขึ้นไป ให้ฉีด 0, 1, 6 m (Cervarix) or 0, 2, 6 m (Gardasil) เท่านั้น
Surat Piwsawang MD
H P V V A C C I N E S
Surat Piwsawang MD
I P D : I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• Pathogen: Streptococcus pneumoniae
• Symptoms: depending on the site of infection
• Pneumonia
• Acute otitis media
• Meningitis
• Bacteremia
Surat Piwsawang MD
I P D : I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• PCV: Pneumococcal conjugate vaccine: ให้ในอายุ < 2 yr ได้, กระตุ้น T-cell เกิด Memory ได้ดี
- Synflorix: 10 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m]
- Prevnar 13: 13 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m]
• Pneumococcal polysaccharide vaccine: ห้ามให้ในอายุ < 2 yr, ไม่ค่อยเกิด memory
- PS-23 ให้ในเด็กกลุ่มเสี่ยงที่อายุ > 2 ปี ไม่ว่าจะเคยฉีด PCV มาหรือไม่ก็ตาม
- ที่มีจาหน่ายในไทย คือ Pneumo 23
Surat Piwsawang MD
I P D : I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• ควรให้ในเด็ก
• มีความเสี่ยง ได้แก่ เด็กที่ตัดม้าม ธาลัสซีเมีย โรคปอด หัวใจ ตับ ไต
เบาหวาน
• เด็กเสี่ยงให้ PCV13 เท่านั้น
• เด็กแข็งแรงปกติที่อายุ < 5 ปี ที่ประสงค์จะป้องกันโรค
• เด็กปกติ อาจฉีดแค่ 3 ครั้ง คือ 2, 4 และ 12-15 เดือน
Surat Piwsawang MD
I P D : I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• การฉีด PCV ก่อน ตามด้วย PS-23 ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีกว่า การฉีด PS-23 อย่างเดียว หรือ ฉีด PS-23 ตามด้วย PCV
• เพื่อการครอบคลุมหลาย serotype
• เด็ก อาจเริ่มจาก PCV 1-3 ครั้งแล้วแต่อายุ และกระตุ้นด้วย PS-23 x 1 ครั้ง
• ผู้ใหญ่ >=50 yo ให้ฉีด PCV13 x 1 เข็ม และตามด้วย PS-23 x 1 เข็ม ห่างกัน >= 8 wk
• การฉีดป้องกันในเด็กที่จะผ่าตัดม้าม ใช้ PS-23
dose 1: ก่อนตัดม้าม >=2 wk ในเด็กอายุ >=2 ปีและผู้ใหญ่
dose 2: อาจฉีดอีกครั้งเพื่อกระตุ้น (max ทั้งชีวิตไม่เกิน 2 เข็ม)
- อายุ < 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 3 ปี
- อายุ >= 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 5 ปี
Surat Piwsawang MD
D E N G U E F E V E R
• Pathogen: Dengue virus (arboviral)
• Symptoms: Fever, headache, retro-orbital pain, myalgia, anorexia
• Transmission: Mosquitoes of the genus Aedes aegypti
Surat Piwsawang MD
D E N G U E V A C C I N E
• ลดความรุนแรงของโรค: 93.2%
• ลดอัตราการนอน รพ.: 80.8%
• ป้องกันไข้เลือดออกได้: 65.6%
เหมาะสาหรับ
• อายุ 9-45 ปี ที่อยู่ในเขตโรคระบาด
การบริหารยา
• 3 เข็ม ห่างกันเข็มละ 6 เดือน
Surat Piwsawang MD
R A B I E S
• Pathogen: Rabies virus
• Symptoms: Anorexia, headaches, fever, chill, emesis, anxiety,
agitation, depression
• Transmission: Mammal bites
Surat Piwsawang MD
R A B I E S V A C C I N E
ลักษณะแผล
Gr 1: คลุกคลี ไม่มีรอยข่วน เลียผิวหนังที่ไม่มีแผล
Gr 2: รอยข่วน เลียผิวหนังที่มีแผล กัดผ่านผ้าเกิดรอยช้า
Gr 3: แผลลึก เลียเยื่อบุ กดที่หัว/ใบหน้า
Surat Piwsawang MD
R A B I E S V A C C I N E
Pre exposure
- อาจพิจาณาให้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีปัจจัยเสี่ยงในการสัมผัส
โรค
- Rabies vaccine - IM 0, 7, 21 หรือ
0, 7, 28, หรือฉีดพร้อม. EPI
Post exposure
- RIG ให้ในแผล Gr 3 ทุกกรณี (ภายใน 7 วันเท่านั้น ถ้าเกิน + เพิ่งได้
vaccine มาตอนช่วงแรก ไม่ให้เนื่องจากจะไป block vaccine)+
Rabies vaccine
- Rabies vaccine
- แผล Gr 1: no / พิจารณาให้เป็น Pre exposure
vaccine x 3 dose [0, 7, 28]
- แผล Gr 2-3: vaccine x 5 dose [0, 3, 7 ,14,
28]
- หากเคยได้รับ vaccine อย่างน้อย 3 เข็ม ไม่ต้องให้ RIG และ
พิจารณาให้ vaccine
< 6 m: ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม
> 6 m: ฉีดกระตุ้น 2 เข็ม [0, 3]
- คนท้องรักษาเหมือนปกติ
Surat Piwsawang MD
คา แ น ะ นา ทั่ว ไ ป ใ น ก า ร ใ ห้ วัค ซี น
1. ไม่ควรให้วัคซีนขณะเจ็บป่วย
2. หากแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน ควรหลีกเลี่ยงการให้วัคซีนนั้นๆ เช่น ผู้แพ้ไข่รุนแรง ไม่ควรให้ influenza
3. ควรอธิบายผู้ปกครองว่าฉีดอะไร และอาจเกิดอาการข้างเคียงอะไร
4. ทาการบันทึกทุกครั้ง
5. ไม่ควรฉีด live vaccine ในหญิงตั้งครรภ์
6. หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่ได้รับ live vaccine ควรคุมกาเนิดนานอย่างน้อย 1 เดือน
7. วัคซีนส่วนใหญ่ควรเก็บไว้ในตู้เย็น
8. Preterm ฉีดวัคซีนได้ตามปกติ ยกเว้น BW < 2000 g
- มารดา HbsAg-negative: ฉีด HBV วัน D/C หรือตอนอายุ 1 เดือน (ขึ้นกับวันใดถึงก่อน), 2, 6 เดือน [3 เข็ม]
- มารดา HbsAg-positive: ฉีด HBV แรกเกิด , วัน D/C หรือตอนอายุ 1 เดือน (ขึ้นอยู่กับวันใดถึงก่อน),2, 6 เดือน
[4 เข็ม]
- มารดา HbsAg-unknown: ฉีด HBV ทันที
- BW < 2000 g: ให้ HBIg ได้เลย
- BW > 2000 g: รอผล HbsAg ของมารดาก่อนได้ ถ้า +ve ค่อยให้ HBIg ภายใน 7 วัน
Surat Piwsawang MD
คา แ น ะ นา ทั่ว ไ ป ใ น ก า ร ใ ห้ วัค ซี น
9.Preterm ให้นับตามอายุหลังคลอด (chronological age = DOL)
10. Immunocompromised host อาจได้ผลไม่ดี แต่ดีกว่าไม่ได้รับ และไม่ควรฉีด live vaccine
11. Steroid ขนาดสูงและนาน ไม่ควรใช้ live vaccine จนกว่าจะหยุดยาแล้วระยะหนึ่ง
12. Post-exposed vaccine อาจช่วยป้องกันโรคได้ เช่น measle, HAV, Varicella,Tetanus, Rabies ควรให้
เร็วที่สุด
13. Post-exposed โรคที่มีความรุนแรงสูง ต้องให้ passive immunization ด้วย เช่น Tetanus (ให้ TAT),
Rabies (ให้ RIG) 14. วัคซีนส่วนประกอบเหมือนกัน แต่ต่างบริษัท ให้ต่อกันได้ หากส่วนประกอบต่างกัน ไม่ควรใช้แทนกัน แต่หากหา
ไม่ได้ ก็ฉีดไปได้
15. กรณีให้ซ้า โดยทั่วไปไม่มีอันตรายรุนแรง แต่อาจมีปฏิกิริยาต่อวัคซีนเพิ่มขึ้นได้ และสิ้นเปลือง
16. การตรวจ level ก่อนให้ ไม่จาเป็น ยกเว้นวัคซีนราคาแพง
17. การตรวจ level หลังให้ ไม่จาเป็น ยกเว้น กรณีมารดาเป็นภาหะ HBV (เจาะที่อายุ 9-18 m)
18. น้าหนักไม่ได้เป็นตัวกาหนดขนาด มักใช้อายุเป็นเกณฑ์
19. การให้ห่างกว่าที่กาหนด ไม่ได้ทาให้ภูมิต่าลง แต่หากใกล้กันเกินไป จะทาให้ภูมิต่ากว่าที่ควรจะเป็น
20. กรณีไม่ได้มาตามกาหนด ไม่จาเป็นต้องเริ่มต้นใหม่ ไม่ว่าจะห่างไปนานเท่าไร ให้นับต่อได้ Surat Piwsawang MD
ข้ อ ค ว ร ร ะ วัง ใ น ก า ร ฉี ด ห ล า ย ช นิ ด พ ร้ อ ม กั น
1. ควรฉีดคนละตาแหน่ง ไม่ควรนาวัคซีนต่างชนิดมาผสมกันเพื่อฉีดครั้งเดียว
2. Live vaccine สามารถให้พร้อมกันหลายชนิดในวันเดียวกันได้ ถ้าไม่ฉีดวันเดียวกัน ควรเว้นระยะห่าง 1 เดือน
(เฉพาะ IV หากเป็น Oral ไม่ต้องเว้นระยะห่าง)
ส่วน Killled ให้ยังไงก็ได้
3. การให้ vaccine รวม เช่น DPT-HBV อาจทาให้ได้เกินจานวนครั้งที่กาหนด แต่ส่วนใหญ่ให้ได้ไม่มีปัญหา ถ้า
ไม่มีข้อห้าม
Surat Piwsawang MD
ระยะห่างการให้ ANTIBODY กับ
LIVE VACCINE (VZV, MMR, LIVE JE)
ลาดับที่ให้ก่อน ลาดับที่ให้ตามมา ระยะห่าง
1. Live vaccine -> Ab-product 2 wk
หากให้ระยะห่าง <2 wk ให้ถือว่าไม่นับ live vaccine เข็มนั้น
เข็มถัดไปที่ให้ ต้องห่างจาก Ab-product ขึ้นกับชนิด และปริมาณ Ab-product ที่ให้
2. Ab-product -> Live vaccine ขึ้นกับปริมาณ
IVIg 2 g/kg - 11 เดือน
IVIg 400-1000 mg/kg - 8-10 เดือน
FFP, Plt - 7 เดือน
PRC, FWB - 5-6 เดือน
VZIG, Ig (high) - 5-6 เดือน
RIG - 4 เดือน
TIG, HBIG - 3 เดือน
3. ส่วน inactivated vaccine ไม่ว่าให้ก่อนหรือหลัง IVIg ไม่ต้องเว้นระยะห่าง Surat Piwsawang MD
S U R A T P I W S A W A N G , M D .
“Difficult roads often lead to
beautiful destinations”

Vaccine

  • 1.
    VACCINE SURAT PIWSAWANG, MD. PE D I A T R I C I A N
  • 2.
    C A US E O F D E A T H W O R L D W I D E 68% 32% Non-Communicable disease Communicable disease WHO, 2012 Surat Piwsawang MD
  • 3.
    C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S Surat Piwsawang MD
  • 4.
    C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S • Anthrax • Chickenpox • Chikungunya • Cholera • Dengue • Diarrhea - ROTA • Diphtheria • Dysentery,Amoebic • Dysentery,Bacillary • Encephalitis • Meningitis • Filariasis • Food Poisoning • H.conjunctivitis • Hand,foot and mouth disease • Hepatitis A • Hepatitis B • Hepatitis C • Hepatitis D • Hepatitis E • Hib • HIV • HPV • Influenza • Japanese B encephalitis • Kala azar • Leptospirosis • Malaria • Measles • Melioidosis • Meningococcal Meningitis • Mumps • Paratyphoid • Pertussis • Pneumonia • Poliomyelitis • PUO • Rabies • Rubella • Scarlet fever • Scrub Typhus • Streptococcus suis • Tetanus • Trichinosis • Tuberculosis • Typhoid Surat Piwsawang MD
  • 5.
    C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S • Anthrax • Chickenpox • Chikungunya • Cholera • Dengue • Diarrhea - ROTA • Diphtheria • Dysentery,Amoebic • Dysentery,Bacillary • Encephalitis • Meningitis • Filariasis • Food Poisoning • H.conjunctivitis • Hand,foot and mouth disease • Hepatitis A • Hepatitis B • Hepatitis C • Hepatitis D • Hepatitis E • Hib • HIV • HPV • Influenza • Japanese B encephalitis • Kala azar • Leptospirosis • Malaria • Measles • Melioidosis • Meningococcal Meningitis • Mumps • Paratyphoid • Pertussis • Pneumonia • Poliomyelitis • PUO • Rabies • Rubella • Scarlet fever • Scrub Typhus • Streptococcus suis • Tetanus • Trichinosis • Tuberculosis • Typhoid Surat Piwsawang MD
  • 6.
    I M MU N I Z A T I O N Active immunizationPassive immunization Natural Artificial Vaccine Post-infectionBreast Milk Serum/Ig Surat Piwsawang MD
  • 7.
    V A CC I N E วัค ซี น Surat Piwsawang MD
  • 8.
    T Y PE O F V A C C I N E S • Toxoid • Killed vaccines • Live attenuated vaccines Surat Piwsawang MD
  • 9.
    A D MI N I S T R A T I O N • Oral • Nasal spray • Intradermal • Subcutaneous • Intramuscular
  • 10.
  • 11.
    T U BE R C U L O S I S • Pathogen: Mycobacterium tuberculosis • Symptoms: Chronic cough, weight loss, chronic fever • Transmission: Airborne Surat Piwsawang MD
  • 12.
    B C G •ถ้าไม่มีแผลเป็น และไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับมาก่อน อายุ > 6 mให้ฉีดได้ทันที Efficacy: 80% for TB meningitis, miliary TB ~50% for pulmonary TB Adverse effect: • Local abscess, regional lymphadenitis • Distant BCG osteitis, arthritis • Disseminate (mostly in immunocompromised) Surat Piwsawang MD
  • 13.
    H B V •Pathogen: Viral hepatitis B • Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting • Transmission: Blood, secretion, IVDU, Sexual intercourse, maternal to fetal transmission Surat Piwsawang MD
  • 14.
    H B VV A C C I N E • หากผลเลือดมารดา - HBsAg +ve, HBeAg +ve: ให้ HBIG (0.5 mL )+ HBV ภายใน 12 hr (ฉีดอย่างละข้าง) - HBsAg +ve, HBeAg -ve : ควรให้ HBIG + HBV ภายใน 12 hr (ยังไงก็เสี่ยง) • หากไม่สามารถให้ HBIG ได้ ต้องเปลี่ยน HBV2 เป็นฉีดที่ 1 เดือนแทนที่ 2 เดือน • ตรวจ HBsAg และ Anti-HBs ที่อายุ 9-18 m - HBs Ag -ve, Anti-HBs >= 10 mIU/mL -- protected - HBsAg -ve, Anti-HBs < 10 mIU/mL -- ให้ซ้าอีก 3 dose (0-2-6) ตรวจซ้าที่ 1-2 m หลังdose สุดท้าย - if < 10 mIU/mL: ไม่ต้องซ้าแล้ว advice ให้ HBIG เมื่อเกิด event - HBsAg +ve - appropriate follow up Surat Piwsawang MD
  • 15.
    D I PH T H E R I A Pathogen: Corynebacterium diphtheria Symptoms: Low-grade fever, extensive neck swelling with cervical lymphadenitis (bull neck), obstructive laryngotracheitis Transmission: Droplets & Contact with discharges from skin lesion Surat Piwsawang MD
  • 16.
    T E TA N U S Pathogen: Clostridium tetani Symptoms: Trismus (spasm & stiffness in jaw muscles), difficult swallowing, fever, sweating Transmission: Spores of bacterial are found in soil, dust and animal feces. When they enter a deep flesh wound, spores grow into bacteria that can produce a powerful toxin, tetanospasmin, which impairs the nerves that control your muscles (motor neurons). Surat Piwsawang MD
  • 17.
    P E RT U S S I S Pathogen: Bordetella pertussis Symptoms: Progresses to cough over week to months Transmission: Droplet Surat Piwsawang MD
  • 18.
    D T PV A C C I N E Surat Piwsawang MD
  • 19.
    D T P -TT: Tetanus vaccine - DT: Diphtheria-Tetanus vaccine 1) DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf 2) Td: purified diphtheria toxoid 1-2 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf - DTwP: Diphtheria-Tetanus-inactivated whole cell Pertussis - DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf + inactivated B.pertussis 20,000 million cell ข้อดี: ภูมิขึ้นสูงกว่า DTaP แต่มีไข้มากกว่า, ไม่แนะนา whole cell ในเด็ก > 6 ปี เนื่องจากกระตุ้นภูมิไม่ดี Surat Piwsawang MD
  • 20.
    D T P -DTaP: Diphtheria-Tetanus-acellular Pertussis - DT: purified diphtheria toxoid 25-50 Lf + purified tetanus toxioid 5-10 Lf + antigen B.pertussis ข้อดี: ไข้ต่ากว่า แต่ภูมิน้อยกว่า DTwP - TdaP: Diphtheria-Tetanus-acellular Pertussis - เหมือน DTap แต่ปรับลด antigen ของ diphtheria toxoid ลง เพื่อลดผลข้างเคียง - ใช้สาหรับเด็กโตหรือผู้ใหญ่ที่มีความไวต่อ diphtheria และ pertussis มากกว่าเด็กเล็ก Surat Piwsawang MD
  • 21.
    • Infanrix-Hexa (R):DTaP-IPV-Hib-HBV (2m,6m) • Infanrix-IPV/Hib (R): DTaP-IPV-Hib (4m) • Infanrix-IPV (R): DTaP-IPV (18m,4yr) • Pentaxim (R): DTaP-IPV-Hib • Pediacel (R): DTap-IPV-Hib • Quinvaxem (R): DTwP-Hib-HBV (ต้องหยอด OPV หรือฉีด IPV ด้วย) • Hexaxim (R): DTaP-IPV-Hib-HBV • Boostrix (R): TdaP
  • 22.
    - หากใช้ DTaPควรใช้ชนิดเดียวกันทั้ง 3 ครั้ง เมื่ออายุ 2,4,6 m แต่หากหาไม่ได้ ก็ใช้ชนิดใดก็ได้ - เข็ม 18 m อาจใช้ DTaP ชนิดใดก็ได้ - เข็ม 4yr อาจใช้ DTwP, DTaP หรือ TdaP ก็ได้ - เข็มกระตุ้นทุก 10 ปี ควรพิจารณา Td ทุก 10 ปี สามารถใช้ TdaP แทน Td ได้หนึ่งครั้ง - ควรใช้ Td แทน TT ทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะมีแผล ตั้งครรภ์ สามารถใช้ Tdap แทน Td ได้หนึ่งครั้ง - ทุกการตั้งครรภ์แต่ละครรภ์ แนะนาให้ Tdap แก่หญิงตั้งครรภ์ GA 27-36 wk หากไม่ได้ ให้ Tdap ตอน postpartum ก็ได้ - TIG (TAT) ให้ในกรณีเดียวเท่านั้น คือ ชีวิตนี้เคยได้ vaccine ที่มี T อยู่ < 3 dose หรือไม่รู้ว่าเคยได้ไหม ร่วมกับ แผลสกปรก Surat Piwsawang MD
  • 23.
    - Td หากเคยได้รับ< 3 dose ไม่ว่าแผลจะเป็นอย่างไรให้ฉีดกระตุ้น 3 เข็ม - Td หากเคยฉีด >= 3 dose - แผลสะอาด - เข็มสุดท้าย < 10 ปี ไม่ต้องฉีดใหม่ - เข็มสุดท้าย > 10 ปี ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม - แผลสกปรก - เข็มสุดท้าย < 5 ปี ไม่ต้องฉีดใหม่ - เข็มสุดท้าย > 5 ปี ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม Surat Piwsawang MD
  • 24.
    H I B •Pathogen: Haemophilus influenza Type B • Hib disease can also cause • Pneumonia • Severe swelling in the throat • Infections of the blood, joints, bones, and covering of the heart • Transmission: Droplet Surat Piwsawang MD
  • 25.
    H I BV A C C I N E - แนะนาให้ 3 ครั้ง [2, 4, 6 m] และกระตุ้นที่ 12-18 (อาจไม่ต้องให้ในเด็กแข็งแรง และเด็กไทยไม่ จาเป็นต้อง boost) - หากอายุ > 2 yr อาจไม่จาเป็นต้องฉีด ยกเว้นกลุ่มเสี่ยง: ไม่มีม้าม ม้ามทางานผิดปกติ หรือภูมิบกพร่อง [2 เข็ม: 0(เข็มแรก), 2 m] Surat Piwsawang MD
  • 26.
    P O LI O • Pathogen: Polio virus type 1, 2, 3 • Symptoms: • Loss of reflex • Severe muscle ache and weakness • Transmission: Contact Surat Piwsawang MD
  • 27.
    P O LI O V A C C I N E S- OPV (live) สามารถทาให้เกิด VAPP: Vaccine Associated Paralytic Poliomyelitis แต่ IPV (killed) ไม่เกิด - ระยะฟักตัว 7-14 วันหลังรับ OPV เฝ้าระวัง monoplegia (LMN lesion), areflexia (DTR 0) - หากสงสัยต้องส่ง stool - หาก dose แรกให้ IPV ไปแล้ว dose กระตุ้นใช้เป็น OPV ก็ได้ เนื่องจากมีภูมิแล้ว - สามารถใช้ชนิดฉีดแทนชนิดกินได้ทุกครั้ง หากใช้ชนิดฉีดอย่างเดียวโดยตลอดอาจให้เพียง 4 ครั้ง โดยงดเมื่ออายุ 18 เดือนได้ Surat Piwsawang MD
  • 28.
    M U MP S • Pathogen: Mumps virus • Symptoms: Fever, salivary gland swelling and pain • Transmission: Droplet Surat Piwsawang MD
  • 29.
    M E AS L E S • Pathogen: Paramyxovirus • Symptoms: Fever, conjunctivitis, Koplik spots, maculopapular rash • Transmission: Airborne Surat Piwsawang MD
  • 30.
    R U BE L L A • Pathogen: Family Togaviridae • Symptoms: Fever, maculopapular rash, suboccipital, retroauricular, posterior cervical lymphadenopathy • Transmission: Droplet Surat Piwsawang MD
  • 31.
    C H IC K E N P O X • Pathogen: Varicella zoster virus • Symptoms: Fever, various stage macule, papule and vesicle rash • Transmission: Airborne Surat Piwsawang MD
  • 32.
    M M RV A C C I N E - ถ้าระบาด ฉีดเร็วได้เลย อายุต่าสุดที่ฉีดได้คือ 6 เดือน แต่เข็มนั้นจะไม่นับ เมื่ออายุ 1 ปีต้องนัดฉีด MMR1 ใหม่ - ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 9 เดือน MMR2 ต้องฉีดที่ 2 1/2 yr - ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 12 เดือน MMR2 ฉีดที่ 4 ปี - ยังพบ Mump ได้ แม้ฉีด MMR แต่ vaccine ก็ ช่วยลดอุบัติการณ์ลงได้ Post exposure prophylaxis + Measle - age < 6 mo ไม่ต้องให้ เนื่องจากมีภูมิจากแม่ - MMR: effective if given within 3 daysafter exposure to measle - Immunoglobulin: effective for as long as 6 days after exposure - ให้ในเด็ก < 1 ปีที่ exposed measle พร้อมให้ MMR vacine หากให้ภายใน 3 วัน - ไม่แนะนาให้ในเด็กที่เคยได้รับ MMR มาแล้ว 1 ครั้งที่อายุ 1 ปี หรือ เด็กที่อายุเกิน 1 ปี - ยกเว้นกลุ่ม severe immunocompromised ให้ไม่จากัดอายุ + Mumps/Rubella
  • 33.
    V Z VV A C C I N E • 1-12 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 3 เดือน) - อาจฉีด 1 dose ได้ แต่ efficacy จะ ลดลง แนะนาเข็ม 1 ตอนอายุ 12-18 เดือน แนะนาเข็ม 2 ตอนอายุ 4-6 ปี อาจฉีดก่อน 4 ปีได้ หากระบาด หากเป็น HIV infection ให้ dose 2 ห่างจากเข็มแรก 3 เดือน (ต้องมี CD4 > 15%) • >= 13 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน) Surat Piwsawang MD
  • 34.
    J A PA N E S E E N C E P H A L I T I S • Pathogen: Japanese B encephalitis virus • Symptoms: High grade fever, headache, vomiting • Transmission: pig -> mosquito -> human Surat Piwsawang MD
  • 35.
    J E Inactivated vaccine:3 dose (0,1,12 m : เข็มแรก 9-18 m) - MB-JE: Mouse brain JE - JEVAC (R): vero cell Live vaccine: 2 dose - CD-JEVAX (R): 2 dose (0, 3-12 m: เข็มแรก 9-12 m) - IMOJEV (R): 2 dose (0, 12-24 m : เข็มแรก 12 m) (no gelatin เหมาะกับคนแพ้) Surat Piwsawang MD
  • 36.
    J E กรณีเคยฉีด MB-JEก่อน แล้วจะฉีด Live-JE เคย 1 เข็ม : ฉีด Live-JE 2 เข็ม ห่างกัน 3-12 m เคย 2 เข็ม : ฉีด Live-JE 1 เข็ม ห่างจากเข็มสุดท้าย 1 ปี กรณีเคยฉีด Live-JE แล้วจะฉีด MB-JE เคย 1 เข็ม : ฉีด MB-JE 1 เข็ม ห่างจากครั้งแรกอย่างน้อย 6-12 เดือน แต่หากหา Live-JE ได้ แม้ไม่รู้ยี่ห้อ ก็ควรเลือก Live-JE มากกว่า เคย 2 เข็ม : ไม่ต้องให้ Surat Piwsawang MD
  • 37.
    H A V •Pathogen: Viral hepatitis A • Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting • Transmission: Personal contacts, IVDU, Sexual intercourse Surat Piwsawang MD
  • 38.
    H A VV A C C I N E • ฉีดได้ตั้งแต่ อายุ 1 ปีขึ้นไป • 2 dose ห่างกัน 6-12 m Surat Piwsawang MD
  • 39.
    H A VV A C C I N E • แนะนาให้ใน - ผู้ป่วย chronic liver disease - ผู้ที่จะไปเที่ยวหรือทางานใน endemic area - MSM (รักร่วมเพศ) - ผู้ที่มีภาวะ clotting-factor disorder Surat Piwsawang MD
  • 40.
    F L U •Pathogen: Influenza virus A, B • Symptoms: Fever, cough, rhinorrhea, respiratory failure • Transmission: Droplet Surat Piwsawang MD
  • 41.
    I N FL U E N Z A V A C C I N E S - 6 m - 18 yr (โดยเฉพาะ 2 yr แรก, เด็กที่มี U/D, BMI > 35, asthma, HIV, Thalasemia, preg trimeter 2-3 ซึ่งจะช่วยป้องกันในทารกอายุ < 6 m ที่ฉีดวัคซีนไม่ได้, DM, CRF) - ถ้าอายุ < 9 yr การฉีดในปีแรก ต้อง 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน หากปีแรกฉีดเข็มเดียว ปีถัดมาก็ต้อง 2 เข็ม ปีถัดไปจึงจะฉีดปีละเข็มได้ - ถ้าอายุ < 3 yr ลดขนาดครึ่งหนึ่ง (0.25 mL) Surat Piwsawang MD
  • 42.
    R O TA D I A R R H E A • Pathogen: Rota virus • Symptoms: Anorexia, low-grade fever, watery/bloodless diarrhea, vomiting, abdominal cramps • Transmission: Contact Surat Piwsawang MD
  • 43.
    R O TA V A C C I N E S • 1st dose: min 6 wk, max 15 wk • last dose: max age last 8 m - RotaRix (R) (Monovalent): 2 dose (2, 4 m) - RotaTeq (R) (Pentamalent): 3 dose (2, 4, 6 m) Surat Piwsawang MD
  • 44.
    C E RV I C A L C A N C E R • Cause: Many cause and human papilloma virus 16, 18 Surat Piwsawang MD
  • 45.
    H P VV A C C I N E S • Bivalent (16,18): Cervarix: female only (0, 1, 6 m) • Quadrivalent (6,11,16,18): Gardasil: male and female (0, 2, 6 m) - อายุ 9-26 yr - ในเด็ก 9-13 ปี สามารถให้ 2 เข็ม 0, 6 ได้ - ในเด็ก 14 ปีขึ้นไป ให้ฉีด 0, 1, 6 m (Cervarix) or 0, 2, 6 m (Gardasil) เท่านั้น Surat Piwsawang MD
  • 46.
    H P VV A C C I N E S Surat Piwsawang MD
  • 47.
    I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E • Pathogen: Streptococcus pneumoniae • Symptoms: depending on the site of infection • Pneumonia • Acute otitis media • Meningitis • Bacteremia Surat Piwsawang MD
  • 48.
    I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E • PCV: Pneumococcal conjugate vaccine: ให้ในอายุ < 2 yr ได้, กระตุ้น T-cell เกิด Memory ได้ดี - Synflorix: 10 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m] - Prevnar 13: 13 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m] • Pneumococcal polysaccharide vaccine: ห้ามให้ในอายุ < 2 yr, ไม่ค่อยเกิด memory - PS-23 ให้ในเด็กกลุ่มเสี่ยงที่อายุ > 2 ปี ไม่ว่าจะเคยฉีด PCV มาหรือไม่ก็ตาม - ที่มีจาหน่ายในไทย คือ Pneumo 23 Surat Piwsawang MD
  • 49.
    I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E • ควรให้ในเด็ก • มีความเสี่ยง ได้แก่ เด็กที่ตัดม้าม ธาลัสซีเมีย โรคปอด หัวใจ ตับ ไต เบาหวาน • เด็กเสี่ยงให้ PCV13 เท่านั้น • เด็กแข็งแรงปกติที่อายุ < 5 ปี ที่ประสงค์จะป้องกันโรค • เด็กปกติ อาจฉีดแค่ 3 ครั้ง คือ 2, 4 และ 12-15 เดือน Surat Piwsawang MD
  • 50.
    I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E • การฉีด PCV ก่อน ตามด้วย PS-23 ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีกว่า การฉีด PS-23 อย่างเดียว หรือ ฉีด PS-23 ตามด้วย PCV • เพื่อการครอบคลุมหลาย serotype • เด็ก อาจเริ่มจาก PCV 1-3 ครั้งแล้วแต่อายุ และกระตุ้นด้วย PS-23 x 1 ครั้ง • ผู้ใหญ่ >=50 yo ให้ฉีด PCV13 x 1 เข็ม และตามด้วย PS-23 x 1 เข็ม ห่างกัน >= 8 wk • การฉีดป้องกันในเด็กที่จะผ่าตัดม้าม ใช้ PS-23 dose 1: ก่อนตัดม้าม >=2 wk ในเด็กอายุ >=2 ปีและผู้ใหญ่ dose 2: อาจฉีดอีกครั้งเพื่อกระตุ้น (max ทั้งชีวิตไม่เกิน 2 เข็ม) - อายุ < 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 3 ปี - อายุ >= 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 5 ปี Surat Piwsawang MD
  • 51.
    D E NG U E F E V E R • Pathogen: Dengue virus (arboviral) • Symptoms: Fever, headache, retro-orbital pain, myalgia, anorexia • Transmission: Mosquitoes of the genus Aedes aegypti Surat Piwsawang MD
  • 52.
    D E NG U E V A C C I N E • ลดความรุนแรงของโรค: 93.2% • ลดอัตราการนอน รพ.: 80.8% • ป้องกันไข้เลือดออกได้: 65.6% เหมาะสาหรับ • อายุ 9-45 ปี ที่อยู่ในเขตโรคระบาด การบริหารยา • 3 เข็ม ห่างกันเข็มละ 6 เดือน Surat Piwsawang MD
  • 53.
    R A BI E S • Pathogen: Rabies virus • Symptoms: Anorexia, headaches, fever, chill, emesis, anxiety, agitation, depression • Transmission: Mammal bites Surat Piwsawang MD
  • 54.
    R A BI E S V A C C I N E ลักษณะแผล Gr 1: คลุกคลี ไม่มีรอยข่วน เลียผิวหนังที่ไม่มีแผล Gr 2: รอยข่วน เลียผิวหนังที่มีแผล กัดผ่านผ้าเกิดรอยช้า Gr 3: แผลลึก เลียเยื่อบุ กดที่หัว/ใบหน้า Surat Piwsawang MD
  • 55.
    R A BI E S V A C C I N E Pre exposure - อาจพิจาณาให้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีปัจจัยเสี่ยงในการสัมผัส โรค - Rabies vaccine - IM 0, 7, 21 หรือ 0, 7, 28, หรือฉีดพร้อม. EPI Post exposure - RIG ให้ในแผล Gr 3 ทุกกรณี (ภายใน 7 วันเท่านั้น ถ้าเกิน + เพิ่งได้ vaccine มาตอนช่วงแรก ไม่ให้เนื่องจากจะไป block vaccine)+ Rabies vaccine - Rabies vaccine - แผล Gr 1: no / พิจารณาให้เป็น Pre exposure vaccine x 3 dose [0, 7, 28] - แผล Gr 2-3: vaccine x 5 dose [0, 3, 7 ,14, 28] - หากเคยได้รับ vaccine อย่างน้อย 3 เข็ม ไม่ต้องให้ RIG และ พิจารณาให้ vaccine < 6 m: ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม > 6 m: ฉีดกระตุ้น 2 เข็ม [0, 3] - คนท้องรักษาเหมือนปกติ Surat Piwsawang MD
  • 56.
    คา แ นะ นา ทั่ว ไ ป ใ น ก า ร ใ ห้ วัค ซี น 1. ไม่ควรให้วัคซีนขณะเจ็บป่วย 2. หากแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน ควรหลีกเลี่ยงการให้วัคซีนนั้นๆ เช่น ผู้แพ้ไข่รุนแรง ไม่ควรให้ influenza 3. ควรอธิบายผู้ปกครองว่าฉีดอะไร และอาจเกิดอาการข้างเคียงอะไร 4. ทาการบันทึกทุกครั้ง 5. ไม่ควรฉีด live vaccine ในหญิงตั้งครรภ์ 6. หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่ได้รับ live vaccine ควรคุมกาเนิดนานอย่างน้อย 1 เดือน 7. วัคซีนส่วนใหญ่ควรเก็บไว้ในตู้เย็น 8. Preterm ฉีดวัคซีนได้ตามปกติ ยกเว้น BW < 2000 g - มารดา HbsAg-negative: ฉีด HBV วัน D/C หรือตอนอายุ 1 เดือน (ขึ้นกับวันใดถึงก่อน), 2, 6 เดือน [3 เข็ม] - มารดา HbsAg-positive: ฉีด HBV แรกเกิด , วัน D/C หรือตอนอายุ 1 เดือน (ขึ้นอยู่กับวันใดถึงก่อน),2, 6 เดือน [4 เข็ม] - มารดา HbsAg-unknown: ฉีด HBV ทันที - BW < 2000 g: ให้ HBIg ได้เลย - BW > 2000 g: รอผล HbsAg ของมารดาก่อนได้ ถ้า +ve ค่อยให้ HBIg ภายใน 7 วัน Surat Piwsawang MD
  • 57.
    คา แ นะ นา ทั่ว ไ ป ใ น ก า ร ใ ห้ วัค ซี น 9.Preterm ให้นับตามอายุหลังคลอด (chronological age = DOL) 10. Immunocompromised host อาจได้ผลไม่ดี แต่ดีกว่าไม่ได้รับ และไม่ควรฉีด live vaccine 11. Steroid ขนาดสูงและนาน ไม่ควรใช้ live vaccine จนกว่าจะหยุดยาแล้วระยะหนึ่ง 12. Post-exposed vaccine อาจช่วยป้องกันโรคได้ เช่น measle, HAV, Varicella,Tetanus, Rabies ควรให้ เร็วที่สุด 13. Post-exposed โรคที่มีความรุนแรงสูง ต้องให้ passive immunization ด้วย เช่น Tetanus (ให้ TAT), Rabies (ให้ RIG) 14. วัคซีนส่วนประกอบเหมือนกัน แต่ต่างบริษัท ให้ต่อกันได้ หากส่วนประกอบต่างกัน ไม่ควรใช้แทนกัน แต่หากหา ไม่ได้ ก็ฉีดไปได้ 15. กรณีให้ซ้า โดยทั่วไปไม่มีอันตรายรุนแรง แต่อาจมีปฏิกิริยาต่อวัคซีนเพิ่มขึ้นได้ และสิ้นเปลือง 16. การตรวจ level ก่อนให้ ไม่จาเป็น ยกเว้นวัคซีนราคาแพง 17. การตรวจ level หลังให้ ไม่จาเป็น ยกเว้น กรณีมารดาเป็นภาหะ HBV (เจาะที่อายุ 9-18 m) 18. น้าหนักไม่ได้เป็นตัวกาหนดขนาด มักใช้อายุเป็นเกณฑ์ 19. การให้ห่างกว่าที่กาหนด ไม่ได้ทาให้ภูมิต่าลง แต่หากใกล้กันเกินไป จะทาให้ภูมิต่ากว่าที่ควรจะเป็น 20. กรณีไม่ได้มาตามกาหนด ไม่จาเป็นต้องเริ่มต้นใหม่ ไม่ว่าจะห่างไปนานเท่าไร ให้นับต่อได้ Surat Piwsawang MD
  • 58.
    ข้ อ คว ร ร ะ วัง ใ น ก า ร ฉี ด ห ล า ย ช นิ ด พ ร้ อ ม กั น 1. ควรฉีดคนละตาแหน่ง ไม่ควรนาวัคซีนต่างชนิดมาผสมกันเพื่อฉีดครั้งเดียว 2. Live vaccine สามารถให้พร้อมกันหลายชนิดในวันเดียวกันได้ ถ้าไม่ฉีดวันเดียวกัน ควรเว้นระยะห่าง 1 เดือน (เฉพาะ IV หากเป็น Oral ไม่ต้องเว้นระยะห่าง) ส่วน Killled ให้ยังไงก็ได้ 3. การให้ vaccine รวม เช่น DPT-HBV อาจทาให้ได้เกินจานวนครั้งที่กาหนด แต่ส่วนใหญ่ให้ได้ไม่มีปัญหา ถ้า ไม่มีข้อห้าม Surat Piwsawang MD
  • 59.
    ระยะห่างการให้ ANTIBODY กับ LIVEVACCINE (VZV, MMR, LIVE JE) ลาดับที่ให้ก่อน ลาดับที่ให้ตามมา ระยะห่าง 1. Live vaccine -> Ab-product 2 wk หากให้ระยะห่าง <2 wk ให้ถือว่าไม่นับ live vaccine เข็มนั้น เข็มถัดไปที่ให้ ต้องห่างจาก Ab-product ขึ้นกับชนิด และปริมาณ Ab-product ที่ให้ 2. Ab-product -> Live vaccine ขึ้นกับปริมาณ IVIg 2 g/kg - 11 เดือน IVIg 400-1000 mg/kg - 8-10 เดือน FFP, Plt - 7 เดือน PRC, FWB - 5-6 เดือน VZIG, Ig (high) - 5-6 เดือน RIG - 4 เดือน TIG, HBIG - 3 เดือน 3. ส่วน inactivated vaccine ไม่ว่าให้ก่อนหรือหลัง IVIg ไม่ต้องเว้นระยะห่าง Surat Piwsawang MD
  • 62.
    S U RA T P I W S A W A N G , M D . “Difficult roads often lead to beautiful destinations”