C A US E O F D E A T H W O R L D W I D E
68%
32%
Non-Communicable disease
Communicable disease
WHO, 2012
Surat Piwsawang MD
3.
C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S
Surat Piwsawang MD
4.
C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S
• Anthrax
• Chickenpox
• Chikungunya
• Cholera
• Dengue
• Diarrhea - ROTA
• Diphtheria
• Dysentery,Amoebic
• Dysentery,Bacillary
• Encephalitis
• Meningitis
• Filariasis
• Food Poisoning
• H.conjunctivitis
• Hand,foot and mouth
disease
• Hepatitis A
• Hepatitis B
• Hepatitis C
• Hepatitis D
• Hepatitis E
• Hib
• HIV
• HPV
• Influenza
• Japanese B
encephalitis
• Kala azar
• Leptospirosis
• Malaria
• Measles
• Melioidosis
• Meningococcal
Meningitis
• Mumps
• Paratyphoid
• Pertussis
• Pneumonia
• Poliomyelitis
• PUO
• Rabies
• Rubella
• Scarlet fever
• Scrub Typhus
• Streptococcus suis
• Tetanus
• Trichinosis
• Tuberculosis
• Typhoid
Surat Piwsawang MD
5.
C O MM U N I C A B L E D I S E A S E S
• Anthrax
• Chickenpox
• Chikungunya
• Cholera
• Dengue
• Diarrhea - ROTA
• Diphtheria
• Dysentery,Amoebic
• Dysentery,Bacillary
• Encephalitis
• Meningitis
• Filariasis
• Food Poisoning
• H.conjunctivitis
• Hand,foot and mouth
disease
• Hepatitis A
• Hepatitis B
• Hepatitis C
• Hepatitis D
• Hepatitis E
• Hib
• HIV
• HPV
• Influenza
• Japanese B
encephalitis
• Kala azar
• Leptospirosis
• Malaria
• Measles
• Melioidosis
• Meningococcal
Meningitis
• Mumps
• Paratyphoid
• Pertussis
• Pneumonia
• Poliomyelitis
• PUO
• Rabies
• Rubella
• Scarlet fever
• Scrub Typhus
• Streptococcus suis
• Tetanus
• Trichinosis
• Tuberculosis
• Typhoid
Surat Piwsawang MD
6.
I M MU N I Z A T I O N
Active immunizationPassive immunization
Natural
Artificial
Vaccine
Post-infectionBreast Milk
Serum/Ig
Surat Piwsawang MD
T U BE R C U L O S I S
• Pathogen: Mycobacterium tuberculosis
• Symptoms: Chronic cough, weight loss, chronic fever
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
12.
B C G
•ถ้าไม่มีแผลเป็น และไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับมาก่อน อายุ > 6 mให้ฉีดได้ทันที
Efficacy: 80% for TB meningitis, miliary TB
~50% for pulmonary TB
Adverse effect:
• Local abscess, regional lymphadenitis
• Distant BCG osteitis, arthritis
• Disseminate (mostly in immunocompromised)
Surat Piwsawang MD
13.
H B V
•Pathogen: Viral hepatitis B
• Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting
• Transmission: Blood, secretion, IVDU, Sexual intercourse,
maternal to fetal transmission
Surat Piwsawang MD
14.
H B VV A C C I N E
• หากผลเลือดมารดา
- HBsAg +ve, HBeAg +ve: ให้ HBIG (0.5 mL )+ HBV ภายใน 12 hr (ฉีดอย่างละข้าง)
- HBsAg +ve, HBeAg -ve : ควรให้ HBIG + HBV ภายใน 12 hr (ยังไงก็เสี่ยง)
• หากไม่สามารถให้ HBIG ได้ ต้องเปลี่ยน HBV2 เป็นฉีดที่ 1 เดือนแทนที่ 2 เดือน
• ตรวจ HBsAg และ Anti-HBs ที่อายุ 9-18 m
- HBs Ag -ve, Anti-HBs >= 10 mIU/mL -- protected
- HBsAg -ve, Anti-HBs < 10 mIU/mL -- ให้ซ้าอีก 3 dose (0-2-6) ตรวจซ้าที่ 1-2 m หลังdose สุดท้าย
- if < 10 mIU/mL: ไม่ต้องซ้าแล้ว advice ให้ HBIG เมื่อเกิด event
- HBsAg +ve - appropriate follow up
Surat Piwsawang MD
15.
D I PH T H E R I A
Pathogen: Corynebacterium diphtheria
Symptoms: Low-grade fever, extensive neck swelling with cervical
lymphadenitis (bull neck), obstructive laryngotracheitis
Transmission: Droplets & Contact with discharges from skin lesion
Surat Piwsawang MD
16.
T E TA N U S
Pathogen: Clostridium tetani
Symptoms: Trismus (spasm & stiffness in jaw muscles), difficult swallowing,
fever, sweating
Transmission: Spores of bacterial are found in soil, dust and animal feces.
When they enter a deep flesh wound, spores grow into bacteria that can
produce a powerful toxin, tetanospasmin, which impairs the nerves that
control your muscles (motor neurons).
Surat Piwsawang MD
17.
P E RT U S S I S
Pathogen: Bordetella pertussis
Symptoms: Progresses to cough over week to months
Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
H I B
•Pathogen: Haemophilus influenza Type B
• Hib disease can also cause
• Pneumonia
• Severe swelling in the throat
• Infections of the blood, joints, bones, and covering of the heart
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
25.
H I BV A C C I N E
- แนะนาให้ 3 ครั้ง [2, 4, 6 m] และกระตุ้นที่ 12-18 (อาจไม่ต้องให้ในเด็กแข็งแรง และเด็กไทยไม่
จาเป็นต้อง boost)
- หากอายุ > 2 yr อาจไม่จาเป็นต้องฉีด ยกเว้นกลุ่มเสี่ยง: ไม่มีม้าม ม้ามทางานผิดปกติ หรือภูมิบกพร่อง
[2 เข็ม: 0(เข็มแรก), 2 m]
Surat Piwsawang MD
26.
P O LI O
• Pathogen: Polio virus type 1, 2, 3
• Symptoms:
• Loss of reflex
• Severe muscle ache and weakness
• Transmission: Contact
Surat Piwsawang MD
27.
P O LI O
V A C C I N E S- OPV (live) สามารถทาให้เกิด VAPP: Vaccine Associated Paralytic
Poliomyelitis
แต่ IPV (killed) ไม่เกิด
- ระยะฟักตัว 7-14 วันหลังรับ OPV เฝ้าระวัง monoplegia (LMN lesion),
areflexia (DTR 0)
- หากสงสัยต้องส่ง stool
- หาก dose แรกให้ IPV ไปแล้ว dose กระตุ้นใช้เป็น OPV ก็ได้ เนื่องจากมีภูมิแล้ว
- สามารถใช้ชนิดฉีดแทนชนิดกินได้ทุกครั้ง หากใช้ชนิดฉีดอย่างเดียวโดยตลอดอาจให้เพียง 4 ครั้ง
โดยงดเมื่ออายุ 18 เดือนได้ Surat Piwsawang MD
28.
M U MP S
• Pathogen: Mumps virus
• Symptoms: Fever, salivary gland swelling and pain
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
29.
M E AS L E S
• Pathogen: Paramyxovirus
• Symptoms: Fever, conjunctivitis, Koplik spots, maculopapular
rash
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
30.
R U BE L L A
• Pathogen: Family Togaviridae
• Symptoms: Fever, maculopapular rash, suboccipital,
retroauricular, posterior cervical lymphadenopathy
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
31.
C H IC K E N P O X
• Pathogen: Varicella zoster virus
• Symptoms: Fever, various stage macule, papule and vesicle
rash
• Transmission: Airborne
Surat Piwsawang MD
32.
M M RV A C C I N E
- ถ้าระบาด ฉีดเร็วได้เลย อายุต่าสุดที่ฉีดได้คือ
6 เดือน แต่เข็มนั้นจะไม่นับ เมื่ออายุ 1 ปีต้องนัดฉีด MMR1 ใหม่
- ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 9 เดือน MMR2 ต้องฉีดที่ 2
1/2 yr
- ถ้า MMR1 ฉีดเมื่อ 12 เดือน MMR2 ฉีดที่ 4 ปี
- ยังพบ Mump ได้ แม้ฉีด MMR แต่ vaccine ก็
ช่วยลดอุบัติการณ์ลงได้
Post exposure prophylaxis
+ Measle
- age < 6 mo ไม่ต้องให้ เนื่องจากมีภูมิจากแม่
- MMR: effective if given within 3 daysafter exposure to
measle
- Immunoglobulin: effective for as long as 6 days after
exposure
- ให้ในเด็ก < 1 ปีที่ exposed measle พร้อมให้ MMR vacine
หากให้ภายใน 3 วัน
- ไม่แนะนาให้ในเด็กที่เคยได้รับ MMR มาแล้ว 1 ครั้งที่อายุ 1 ปี หรือ
เด็กที่อายุเกิน 1 ปี
- ยกเว้นกลุ่ม severe immunocompromised ให้ไม่จากัดอายุ
+ Mumps/Rubella
33.
V Z VV A C C I N E
• 1-12 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 3 เดือน) - อาจฉีด 1 dose ได้ แต่ efficacy จะ
ลดลง
แนะนาเข็ม 1 ตอนอายุ 12-18 เดือน
แนะนาเข็ม 2 ตอนอายุ 4-6 ปี อาจฉีดก่อน 4 ปีได้ หากระบาด
หากเป็น HIV infection ให้ dose 2 ห่างจากเข็มแรก 3 เดือน (ต้องมี
CD4 > 15%)
• >= 13 yr: 2 dose (ห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน)
Surat Piwsawang MD
34.
J A PA N E S E E N C E P H A L I T I S
• Pathogen: Japanese B encephalitis virus
• Symptoms: High grade fever, headache, vomiting
• Transmission: pig -> mosquito -> human
Surat Piwsawang MD
35.
J E
Inactivated vaccine:3 dose (0,1,12 m : เข็มแรก 9-18 m)
- MB-JE: Mouse brain JE
- JEVAC (R): vero cell
Live vaccine: 2 dose
- CD-JEVAX (R): 2 dose (0, 3-12 m: เข็มแรก 9-12 m)
- IMOJEV (R): 2 dose (0, 12-24 m : เข็มแรก 12 m) (no gelatin เหมาะกับคนแพ้)
Surat Piwsawang MD
H A V
•Pathogen: Viral hepatitis A
• Symptoms: Fever, jaundice, fatigue, vomiting
• Transmission: Personal contacts, IVDU, Sexual intercourse
Surat Piwsawang MD
38.
H A VV A C C I N E
• ฉีดได้ตั้งแต่ อายุ 1 ปีขึ้นไป
• 2 dose ห่างกัน 6-12 m
Surat Piwsawang MD
39.
H A VV A C C I N E
• แนะนาให้ใน
- ผู้ป่วย chronic liver disease
- ผู้ที่จะไปเที่ยวหรือทางานใน endemic area
- MSM (รักร่วมเพศ)
- ผู้ที่มีภาวะ clotting-factor disorder
Surat Piwsawang MD
40.
F L U
•Pathogen: Influenza virus A, B
• Symptoms: Fever, cough, rhinorrhea, respiratory failure
• Transmission: Droplet
Surat Piwsawang MD
41.
I N FL U E N Z A V A C C I N E S
- 6 m - 18 yr (โดยเฉพาะ 2 yr แรก, เด็กที่มี U/D, BMI > 35, asthma, HIV, Thalasemia,
preg trimeter 2-3 ซึ่งจะช่วยป้องกันในทารกอายุ < 6 m ที่ฉีดวัคซีนไม่ได้, DM, CRF)
- ถ้าอายุ < 9 yr การฉีดในปีแรก ต้อง 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน
หากปีแรกฉีดเข็มเดียว ปีถัดมาก็ต้อง 2 เข็ม ปีถัดไปจึงจะฉีดปีละเข็มได้
- ถ้าอายุ < 3 yr ลดขนาดครึ่งหนึ่ง (0.25 mL)
Surat Piwsawang MD
42.
R O TA D I A R R H E A
• Pathogen: Rota virus
• Symptoms: Anorexia, low-grade fever, watery/bloodless diarrhea,
vomiting, abdominal cramps
• Transmission: Contact
Surat Piwsawang MD
43.
R O TA V A C C I N E S
• 1st dose: min 6 wk, max 15 wk
• last dose: max age last 8 m
- RotaRix (R) (Monovalent): 2 dose (2, 4 m)
- RotaTeq (R) (Pentamalent): 3 dose (2, 4, 6 m)
Surat Piwsawang MD
44.
C E RV I C A L C A N C E R
• Cause: Many cause and human papilloma virus 16, 18
Surat Piwsawang MD
45.
H P VV A C C I N E S
• Bivalent (16,18): Cervarix: female only (0, 1, 6 m)
• Quadrivalent (6,11,16,18): Gardasil: male and female (0, 2, 6 m)
- อายุ 9-26 yr
- ในเด็ก 9-13 ปี สามารถให้ 2 เข็ม 0, 6 ได้
- ในเด็ก 14 ปีขึ้นไป ให้ฉีด 0, 1, 6 m (Cervarix) or 0, 2, 6 m (Gardasil) เท่านั้น
Surat Piwsawang MD
I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• Pathogen: Streptococcus pneumoniae
• Symptoms: depending on the site of infection
• Pneumonia
• Acute otitis media
• Meningitis
• Bacteremia
Surat Piwsawang MD
48.
I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• PCV: Pneumococcal conjugate vaccine: ให้ในอายุ < 2 yr ได้, กระตุ้น T-cell เกิด Memory ได้ดี
- Synflorix: 10 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m]
- Prevnar 13: 13 สายพันธุ์ [2, 4, 6, 12-15 m]
• Pneumococcal polysaccharide vaccine: ห้ามให้ในอายุ < 2 yr, ไม่ค่อยเกิด memory
- PS-23 ให้ในเด็กกลุ่มเสี่ยงที่อายุ > 2 ปี ไม่ว่าจะเคยฉีด PCV มาหรือไม่ก็ตาม
- ที่มีจาหน่ายในไทย คือ Pneumo 23
Surat Piwsawang MD
49.
I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• ควรให้ในเด็ก
• มีความเสี่ยง ได้แก่ เด็กที่ตัดม้าม ธาลัสซีเมีย โรคปอด หัวใจ ตับ ไต
เบาหวาน
• เด็กเสี่ยงให้ PCV13 เท่านั้น
• เด็กแข็งแรงปกติที่อายุ < 5 ปี ที่ประสงค์จะป้องกันโรค
• เด็กปกติ อาจฉีดแค่ 3 ครั้ง คือ 2, 4 และ 12-15 เดือน
Surat Piwsawang MD
50.
I P D: I N V A S I V E P N E U M O C O C C A L D I S E A S E
• การฉีด PCV ก่อน ตามด้วย PS-23 ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีกว่า การฉีด PS-23 อย่างเดียว หรือ ฉีด PS-23 ตามด้วย PCV
• เพื่อการครอบคลุมหลาย serotype
• เด็ก อาจเริ่มจาก PCV 1-3 ครั้งแล้วแต่อายุ และกระตุ้นด้วย PS-23 x 1 ครั้ง
• ผู้ใหญ่ >=50 yo ให้ฉีด PCV13 x 1 เข็ม และตามด้วย PS-23 x 1 เข็ม ห่างกัน >= 8 wk
• การฉีดป้องกันในเด็กที่จะผ่าตัดม้าม ใช้ PS-23
dose 1: ก่อนตัดม้าม >=2 wk ในเด็กอายุ >=2 ปีและผู้ใหญ่
dose 2: อาจฉีดอีกครั้งเพื่อกระตุ้น (max ทั้งชีวิตไม่เกิน 2 เข็ม)
- อายุ < 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 3 ปี
- อายุ >= 10 ปี ฉีดกระตุ้นห่างจากเข็มแรก 5 ปี
Surat Piwsawang MD
51.
D E NG U E F E V E R
• Pathogen: Dengue virus (arboviral)
• Symptoms: Fever, headache, retro-orbital pain, myalgia, anorexia
• Transmission: Mosquitoes of the genus Aedes aegypti
Surat Piwsawang MD
52.
D E NG U E V A C C I N E
• ลดความรุนแรงของโรค: 93.2%
• ลดอัตราการนอน รพ.: 80.8%
• ป้องกันไข้เลือดออกได้: 65.6%
เหมาะสาหรับ
• อายุ 9-45 ปี ที่อยู่ในเขตโรคระบาด
การบริหารยา
• 3 เข็ม ห่างกันเข็มละ 6 เดือน
Surat Piwsawang MD
53.
R A BI E S
• Pathogen: Rabies virus
• Symptoms: Anorexia, headaches, fever, chill, emesis, anxiety,
agitation, depression
• Transmission: Mammal bites
Surat Piwsawang MD
54.
R A BI E S V A C C I N E
ลักษณะแผล
Gr 1: คลุกคลี ไม่มีรอยข่วน เลียผิวหนังที่ไม่มีแผล
Gr 2: รอยข่วน เลียผิวหนังที่มีแผล กัดผ่านผ้าเกิดรอยช้า
Gr 3: แผลลึก เลียเยื่อบุ กดที่หัว/ใบหน้า
Surat Piwsawang MD
55.
R A BI E S V A C C I N E
Pre exposure
- อาจพิจาณาให้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีปัจจัยเสี่ยงในการสัมผัส
โรค
- Rabies vaccine - IM 0, 7, 21 หรือ
0, 7, 28, หรือฉีดพร้อม. EPI
Post exposure
- RIG ให้ในแผล Gr 3 ทุกกรณี (ภายใน 7 วันเท่านั้น ถ้าเกิน + เพิ่งได้
vaccine มาตอนช่วงแรก ไม่ให้เนื่องจากจะไป block vaccine)+
Rabies vaccine
- Rabies vaccine
- แผล Gr 1: no / พิจารณาให้เป็น Pre exposure
vaccine x 3 dose [0, 7, 28]
- แผล Gr 2-3: vaccine x 5 dose [0, 3, 7 ,14,
28]
- หากเคยได้รับ vaccine อย่างน้อย 3 เข็ม ไม่ต้องให้ RIG และ
พิจารณาให้ vaccine
< 6 m: ฉีดกระตุ้น 1 เข็ม
> 6 m: ฉีดกระตุ้น 2 เข็ม [0, 3]
- คนท้องรักษาเหมือนปกติ
Surat Piwsawang MD