Ginagamit ng mga manunulat ang kanilang
imahinasyon para sa pagsulat ng mga akdang
bungang-isip lamang. Umiimbento sila ng mga
kathang-isip na mga tauhan, pangyayari, sakuna, at
pook na pinangyahrihan ng kuwento para sa
kanilang mga akda.
Isang paglalahad, pagsasalaysay, o kinatawan ng
isang paksa na inihaharap ng isang may-akda bilang
katotohanan. Bumabatay ang may-akda sa mga tunay
na balita at iba pang kaganapan, ayon sa kaniyang mga
kaalaman hinggil sa paksa. Pinipilit dito ng manunulat
na maging tumpak sa mga detalye ng mga pangyayari.
Hindi gawa-gawa lamang ang nakakaingganyong
kuwento. Ang ganitong paghaharap o presentasyon ay
maaaring tumpak o hindi; na ang ibig sabihin ay
maaaring magbigay ng tunay o hindi tunay na
paglalahad ng paksang tinutukoy.
Ang paraan ng paglilipat ng panitikan mula sa
dila at bibig ng tao. Noong hindi pa marunong
magsulat ang mga ninuno ng mga makabagong
Pilipino, binibigkas lamang ang mga panitikan.
Kalimitang nagtitipun-tipon ang sinaunang mga
Pilipino upang pakinggan ang mga salaysayin,
paglalahad o pamamayag na ito. Paulit-ulit nilang
pinakikinggan ang mga ito upang matanim sa kanilang
isipan. Sa ganitong palagiang pakikinig at pagbigkas ng
panitikan, nagawa nilang maisalin ang mga ito
papunta sa susunod na salinlahi o henerasyon ng mga
Pilipino.
Isinatitik, isinulat, inukit, o iginuhit ng mga
mga Pilipino ang kanilang panitikan. Naganap
at nagsimula ito noong matutunan nila ang
sinaunang abakada o alpabeto, kabilang na ang
mas naunang baybayin at mga katulad nito.
pagsasalin ng panitikan sa pamamagitan ng
mga kagamitang elektroniko na dulot ng
teknolohiyang elektronika. Ilan sa mga
halimbawa nito ang paggamit ng mga diskong
kompakto, plaka, rekorder (tulad ng tape
recorder at ng DVD), mga aklat na elektroniko
(hindi na binubuklat dahil hindi na yari sa
papel, bagkus ay nasa mga elektronikong anyo
na), at ang kompyuter.
maluwang na pagsasama-sama ng mga salita sa
loob ng pangungusap. Ito ay nasusulat sa
karaniwang takbo ng pangungusap o
pagpapahayag.
pagbuo ng pangungusap sa pamamagitan ng
salitang binibilang na pantig sa taludtod na
pinagtugma-tugma.
Isang uri ng akdang tuluyan na tumatalakay sa
kakaiba o kakatwang pangyayaring naganap sa
buhay ng isang kilala, sikat o tanyag na tao.
Maikling salaysay ng isang nakakawiling
insidente sa buhay ng isang tao.
Ang pangunahing layon ng isang anekdota ay ang
makapaghatid ng isang magandang karanasan na
kapupulutan ng aral. Ito'y magagawa lamang kung
ang karanasan o ang pangyayari ay makatotohanan.
Mahabang makathang pampanitikan na binibuo ng
iba’t-ibang kabanata na naglalahad ng mga
pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na
pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap
ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako
at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang
makasining na pagsasalaysay ng maraming
pangyayaring magkasunod at magkakaugnay.
isang uri ng kathang-isip na panitikan kung saan mga
hayop o kaya mga bagay na walang-buhay ang
gumaganap na mga tauhan, katulad ng leon at daga,
pagong at matsing, at lobo at kambing. May
natatanging kaisipang mahahango mula sa mga
pabula, sapagkat nagbibigay ng mga moral na aral
para sa mga batang mambabasa.
Maikling kuwentong may aral na kalimitang
hinahango mula sa Bibliya. Isang salaysay na
maaaring nasa anyong patula o prosa na malimit
nangangaral o nagpapayo hinggil sa isang
pangyayari, na kadalasang isinasalarawan ang isang
moral o relihiyosong aral.
Isang katangian nito ang pagiging isang
kuwentong naglalahad o nagpapakita ng kung
paanong katulad ng isang bagay ang iba pang bagay.
Karamihan sa mga talinghagang nasa Bibliya ay mga
kuwentong sinabi ni Hesus, na nagtuturo ng kung
ano ang katangian ng Kaharian ng Diyos.
isang uri ng panitikan na nagkukuwento
tungkol sa mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa
daigdig. Ito ay mga kwento ng mga mahiwagang
pangyayari na nagpasalin-salin sa bibig ng mga
taong-bayan kaya't walang nagmamay-ari o
masasabing may akda ng mga ito.
Ang alamat ay kuwento na kathang isip lamang na
sinasabing kinasasangkutan ng kababalaghan
o 'di pagkaraniwang pangyayari na naganap noong
unang panahon na karaniwang may elemento ng
pantasya.
Isang maigsing salaysay hinggil sa isang
mahalagang pangyayaring kinasasangkutan ng isa o
ilang tauhan at may iisang kakintalan o impresyon
lamang. Isa itong masining na anyo ng panitikan
kung saan tulad ng nobela at dula, isa rin itong
paggagad ng realidad, kung ginagagad ang isang
momento lamang o iyong isang madulang
pangyayaring naganap sa buhay ng pangunahing
tauhan. Kadalasang maaaring tapusin sa iisang
upuan lamang.
Nahahati ito sa ilang yugto na
maraming tagpo. Pinakalayunin
nitong itanghal ang mga tagpo sa
isang tanghalan o entablado. Ang
tagpo sa dula ay ang paglabas-
masok sa tanghalan ng mga tauhan.
Isang maiksing komposisyon na kalimitang
naglalaman ng personal na kuru-kuro ng may-akda.
Isang pagtataya sa isang pakasa sa paraang tuluyan
at sa malayang paraang maglalantad ng kaisipan,
kuru-kuro, palagay at ng kasiyahan ng sumusulat,
upang umaliw, magbibigay kaalaman o magturo.
Isang anyong nagpapaisip, nagpapalawak at
nagpapalalim sa pang-unawa, bumubuo at
nagpapatibay sa isipa’t damdamin ng-bayan.
isang anyo ng panitikan na nagsasaad ng kasaysayan
ng buhay ng isang tao hango sa mga tunay na tala,
pangyayari at impormasyon. Naglalahad tungkol sa
buhay ng isang tao mula pagsilang hanggang sa
kanyang pagkamatay ng mga layunin, adhikain,
simulain, paninindigan ng isang tao, at kung paano
nauugnay ang isang tao sa kanyang tagumpay o
kabiguan....
Mga salaysay hinggil sa mga likhang-isip na
mga tauhan na kumakatawan sa mga uri ng
mamamayan, katulad ng matandang hari, isang
marunong na lalaki, o kaya sa isang hangal na
babae. Karaniwang kaugnay ang kwentong-bayan
ng isang tiyak na pook o rehiyon ng isang bansa o
lupain.
http://panitikangpnoy.blogspot.com/p/mga-kwentong-ba
ang komunikasyon ng mga kasalukuyang kaganapan
sa labas at/o loob ng isang bansa na nakatutulong sa
pagbibigay-alam sa mga mamamayan. Maaari itong
ihayag sa pamamagitan ng paglilimbag,
pagsasahihimpawid, Internet, o galing sa bibig at
ikalat sa ikatlong partido o sa maramihang
mambabasa, nakikinig o nanonood.
Isang buod ng kaisipan o opinyon ng isang tao
na pinababatid sa pamamagitan ng pagsasalita sa
entablado. Layunin nitong humikayat, tumugon,
mangatwiran, magbigay ng kaalaman o
impormasyon at maglahad ng isang paniniwala. Ito
ay isang uri ng komunikasyong pampubliko na
nagpapaliwanag sa isang paksa na binibigkas sa
harap ng mga tagapakinig.
Uri ng panitikan

Uri ng panitikan

  • 3.
    Ginagamit ng mgamanunulat ang kanilang imahinasyon para sa pagsulat ng mga akdang bungang-isip lamang. Umiimbento sila ng mga kathang-isip na mga tauhan, pangyayari, sakuna, at pook na pinangyahrihan ng kuwento para sa kanilang mga akda.
  • 5.
    Isang paglalahad, pagsasalaysay,o kinatawan ng isang paksa na inihaharap ng isang may-akda bilang katotohanan. Bumabatay ang may-akda sa mga tunay na balita at iba pang kaganapan, ayon sa kaniyang mga kaalaman hinggil sa paksa. Pinipilit dito ng manunulat na maging tumpak sa mga detalye ng mga pangyayari. Hindi gawa-gawa lamang ang nakakaingganyong kuwento. Ang ganitong paghaharap o presentasyon ay maaaring tumpak o hindi; na ang ibig sabihin ay maaaring magbigay ng tunay o hindi tunay na paglalahad ng paksang tinutukoy.
  • 8.
    Ang paraan ngpaglilipat ng panitikan mula sa dila at bibig ng tao. Noong hindi pa marunong magsulat ang mga ninuno ng mga makabagong Pilipino, binibigkas lamang ang mga panitikan. Kalimitang nagtitipun-tipon ang sinaunang mga Pilipino upang pakinggan ang mga salaysayin, paglalahad o pamamayag na ito. Paulit-ulit nilang pinakikinggan ang mga ito upang matanim sa kanilang isipan. Sa ganitong palagiang pakikinig at pagbigkas ng panitikan, nagawa nilang maisalin ang mga ito papunta sa susunod na salinlahi o henerasyon ng mga Pilipino.
  • 10.
    Isinatitik, isinulat, inukit,o iginuhit ng mga mga Pilipino ang kanilang panitikan. Naganap at nagsimula ito noong matutunan nila ang sinaunang abakada o alpabeto, kabilang na ang mas naunang baybayin at mga katulad nito.
  • 12.
    pagsasalin ng panitikansa pamamagitan ng mga kagamitang elektroniko na dulot ng teknolohiyang elektronika. Ilan sa mga halimbawa nito ang paggamit ng mga diskong kompakto, plaka, rekorder (tulad ng tape recorder at ng DVD), mga aklat na elektroniko (hindi na binubuklat dahil hindi na yari sa papel, bagkus ay nasa mga elektronikong anyo na), at ang kompyuter.
  • 15.
    maluwang na pagsasama-samang mga salita sa loob ng pangungusap. Ito ay nasusulat sa karaniwang takbo ng pangungusap o pagpapahayag. pagbuo ng pangungusap sa pamamagitan ng salitang binibilang na pantig sa taludtod na pinagtugma-tugma.
  • 17.
    Isang uri ngakdang tuluyan na tumatalakay sa kakaiba o kakatwang pangyayaring naganap sa buhay ng isang kilala, sikat o tanyag na tao. Maikling salaysay ng isang nakakawiling insidente sa buhay ng isang tao. Ang pangunahing layon ng isang anekdota ay ang makapaghatid ng isang magandang karanasan na kapupulutan ng aral. Ito'y magagawa lamang kung ang karanasan o ang pangyayari ay makatotohanan.
  • 19.
    Mahabang makathang pampanitikanna binibuo ng iba’t-ibang kabanata na naglalahad ng mga pangyayari na pinaghahabi sa isang mahusay na pagbabalangkas na ang pinakapangunahing sangkap ay ang pagkakalabas ng hangarin ng bayani sa dako at ng hangarin ng katunggali sa kabila -isang makasining na pagsasalaysay ng maraming pangyayaring magkasunod at magkakaugnay.
  • 21.
    isang uri ngkathang-isip na panitikan kung saan mga hayop o kaya mga bagay na walang-buhay ang gumaganap na mga tauhan, katulad ng leon at daga, pagong at matsing, at lobo at kambing. May natatanging kaisipang mahahango mula sa mga pabula, sapagkat nagbibigay ng mga moral na aral para sa mga batang mambabasa.
  • 23.
    Maikling kuwentong mayaral na kalimitang hinahango mula sa Bibliya. Isang salaysay na maaaring nasa anyong patula o prosa na malimit nangangaral o nagpapayo hinggil sa isang pangyayari, na kadalasang isinasalarawan ang isang moral o relihiyosong aral. Isang katangian nito ang pagiging isang kuwentong naglalahad o nagpapakita ng kung paanong katulad ng isang bagay ang iba pang bagay. Karamihan sa mga talinghagang nasa Bibliya ay mga kuwentong sinabi ni Hesus, na nagtuturo ng kung ano ang katangian ng Kaharian ng Diyos.
  • 25.
    isang uri ngpanitikan na nagkukuwento tungkol sa mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig. Ito ay mga kwento ng mga mahiwagang pangyayari na nagpasalin-salin sa bibig ng mga taong-bayan kaya't walang nagmamay-ari o masasabing may akda ng mga ito. Ang alamat ay kuwento na kathang isip lamang na sinasabing kinasasangkutan ng kababalaghan o 'di pagkaraniwang pangyayari na naganap noong unang panahon na karaniwang may elemento ng pantasya.
  • 27.
    Isang maigsing salaysayhinggil sa isang mahalagang pangyayaring kinasasangkutan ng isa o ilang tauhan at may iisang kakintalan o impresyon lamang. Isa itong masining na anyo ng panitikan kung saan tulad ng nobela at dula, isa rin itong paggagad ng realidad, kung ginagagad ang isang momento lamang o iyong isang madulang pangyayaring naganap sa buhay ng pangunahing tauhan. Kadalasang maaaring tapusin sa iisang upuan lamang.
  • 31.
    Nahahati ito sailang yugto na maraming tagpo. Pinakalayunin nitong itanghal ang mga tagpo sa isang tanghalan o entablado. Ang tagpo sa dula ay ang paglabas- masok sa tanghalan ng mga tauhan.
  • 33.
    Isang maiksing komposisyonna kalimitang naglalaman ng personal na kuru-kuro ng may-akda. Isang pagtataya sa isang pakasa sa paraang tuluyan at sa malayang paraang maglalantad ng kaisipan, kuru-kuro, palagay at ng kasiyahan ng sumusulat, upang umaliw, magbibigay kaalaman o magturo. Isang anyong nagpapaisip, nagpapalawak at nagpapalalim sa pang-unawa, bumubuo at nagpapatibay sa isipa’t damdamin ng-bayan.
  • 35.
    isang anyo ngpanitikan na nagsasaad ng kasaysayan ng buhay ng isang tao hango sa mga tunay na tala, pangyayari at impormasyon. Naglalahad tungkol sa buhay ng isang tao mula pagsilang hanggang sa kanyang pagkamatay ng mga layunin, adhikain, simulain, paninindigan ng isang tao, at kung paano nauugnay ang isang tao sa kanyang tagumpay o kabiguan....
  • 38.
    Mga salaysay hinggilsa mga likhang-isip na mga tauhan na kumakatawan sa mga uri ng mamamayan, katulad ng matandang hari, isang marunong na lalaki, o kaya sa isang hangal na babae. Karaniwang kaugnay ang kwentong-bayan ng isang tiyak na pook o rehiyon ng isang bansa o lupain. http://panitikangpnoy.blogspot.com/p/mga-kwentong-ba
  • 40.
    ang komunikasyon ngmga kasalukuyang kaganapan sa labas at/o loob ng isang bansa na nakatutulong sa pagbibigay-alam sa mga mamamayan. Maaari itong ihayag sa pamamagitan ng paglilimbag, pagsasahihimpawid, Internet, o galing sa bibig at ikalat sa ikatlong partido o sa maramihang mambabasa, nakikinig o nanonood.
  • 42.
    Isang buod ngkaisipan o opinyon ng isang tao na pinababatid sa pamamagitan ng pagsasalita sa entablado. Layunin nitong humikayat, tumugon, mangatwiran, magbigay ng kaalaman o impormasyon at maglahad ng isang paniniwala. Ito ay isang uri ng komunikasyong pampubliko na nagpapaliwanag sa isang paksa na binibigkas sa harap ng mga tagapakinig.