1. การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิต

2. การเคลื่อนที่ของสัตว์ ไม่มีกระดูกสันหลัง

3. การเคลื่อนที่ของแมงกะพรุน แมงกะพรุน ( jelly fish ) แมงกะพรุนมีรูปร่างเหมือนร่ม เป็นสัตว์ที่มีลำตัวนิ่มมาก มีน้ำเป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ของลำตัวแมงกะพรุน จัดอยู่ในไฟลัมซีเลนเทอราตา ( coelenterate )

4. เคลื่อนที่โดยการหดตัวของเนื้อเยื่อที่อยู่บริเวณขอบร่มและผนังลำตัวทำให้พ่นน้ำออกมาทางด้านล่างส่วนตัวจะพุ่งไปในทิศทางตรงข้ามกับน้ำที่พ่นออกมา การหดตัวนี้จะเป็นจังหวะทำให้ตัวแมงกะพรุนเคลื่อนไปเป็นจังหวะด้วย - ลอยนํ้า - หดตัวพ่นนํ้าออกทางปาก

5. แผนภาพแสดงการเคลื่อนที่ของแมงกะพรุน ( ลูกศรแสดงทิศทางการเคลื่อนที่ )

6. ไฮดรา ใช้กล้ามเนื้อในการเคลื่อนที่

7. การเคลื่อนที่ของหมึก หมึก ( squid ) หมึกเป็นสัตว์กลุ่มเดียวกับหอย จัดอยู่ในไฟลัมมอลลัสกา ( mollusca ) ☞ หมึกเคลื่อนที่โดยการหดตัวของกล้ามเนื้อลำตัว พ่นน้ำออกมาไซฟอน ( siphon ) ซึ่งอยู่ทางส่วนล่างของส่วนหัวทำให้ตัวพุ่งไปข้างหน้าในทิศทางที่ตรงข้ามกับทิศทางของน้ำ ☞ ใช้ไซฟอน (Siphon) พ่นนํ้าออกทําให้ลําตัวเคลื่อนที่ไปในทิศทางตรงกันข้าม ขณะเลี้ยวซ้ายเลี้ยวขวา Siphon จะงอ

8. การเคลื่อนที่ของดาวทะเล ดาวทะเล ( sea star ) จัดอยู่ในไฟลัมเอไคโนเดอร์มาตา ( echinodermata ) มีโครงแข็งที่ผิวนอกไม่ได้ยึดเกาะกับกล้ามเนื้อ ✬ ดาวทะเลมีระบบการเคลื่อนที่ด้วยระบบท่อน้ำ ( water - vascular system )

11. -Madreporite กรองนํ้าให้ผ่านเข้าภายในตัวปลาดาวโดยไม่ให้สิ่งอื่นผ่านเข้า -Ampulla กระโปรงกล้ามเนื้อ หดตัวดันนํ้า Tube feet ทําให้ยืดออก -Tube feet ขาเล็กๆ จํานวนมากอยู่ด้านล่างของลําตัว เป็นหลอดติดกับ Ampulla

12. การเคลื่อนที่ของแมลง แมลงมีกล้ามเนื้อ 2 ชุด ดังนี้ 1. กล้ามเนื้อยึดเปลือกหุ้มส่วนนอก 2. กล้ามเนื้อตามยาวยึดปีก กล้ามเนื้อยึดเปลือกหุ้มส่วนนอก หดตัว กล้ามเนื้อตามยาวยึดปีก คลายตัว ทําให้ปีกยกขึ้น กล้ามเนื้อตามยาวยึดปึก หดตัว กล้ามเนื้อยึดเปลือกหุ้มส่วนนอก คลายตัว ทําให้ ปีกกดลง

13. การทำงานของกล้ามเนื้อของแมลงขณะยกปีกขึ้นและกดปีกลง

14. การเคลื่อนที่ของพลานาเรีย พลานาเรีย ( planaria ) พลานาเรียเป็นสัตว์จำพวกหนอนตัวแบน ในไฟลัมแพลทีเฮลมินเทส ( platyhelminthes ) อาศัยอยู่ในน้ำ

15. พลานาเรีย เคลื่อนที่โดยใช้ - ซิเลีย - กล้ามเนื้อ

16. พลานาเรียเคลื่อนที่โดยการลอยไปตามน้ำหรือคืบคลานไปตามพืชใต้น้ำโดยอาศัยกล้ามเนื้อวงและกล้ามเนื้อตามยาวส่วนกล้ามเนื้อทแยงจะช่วยให้กล้ามเนื้อลำตัวแบนบางและพลิ้วไปตามน้ำ ในขณะที่พลานาเรียเคลื่อนไปตามผิวน้ำซิเลีย ที่อยู่ทางด้านล่างของลำตัวจะโบกพัดไปมาช่วยให้เลื่อนตัวไปได้ดียิ่งขึ้น

17. การเคลื่อนที่ของหนอนตัวกลม พวกหนอนตัวกลม ( round worm ) จัดอยู่ในไฟลัมเนมาโทดา ( nematoda ) เช่น เนมาโทด พยาธิไส้เดือนตัวกลม พยาธิปากขอ พยาธิเส้นด้าย หนอนในน้ำส้มสายชู สัตว์กลุ่มนี้จะมีกล้ามเนื้อเรียงตามความยาวของลำตัว ( longitudinal muscle ) เท่านั้น การเคลื่อนที่ก็อาศัยการหดตัว คลายตัวของกล้ามเนื้อชนิดนี้ ดังนั้นจึงทำให้เกิดลักษณะส่ายไปส่ายมา

18. การเคลื่อนที่ของไส้เดือน ไส้เดือน ( earth worm ) จัดอยู่ในไฟลัมแอนเนลิตา ( annelida ) ไส้เดือนมีกล้ามเนื้อ 2 ชุด คือ กล้ามเนื้อวงกลมรอบตัว ( circular muscle ) อยู่ทางด้านนอก และกล้ามเนื้อตามยาว ( longitudinal muscle ) ตลอดลำตัวอยู่ทางด้านใน

19. กิจกรรมที่ 7.1 การเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน จุดประสงค์ของกิจกรรม 1. สังเกตโครงสร้างที่ใช้ในการเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน 2. อธิบายลักษณะการเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน 3. อธิบายการทำงานของกล้ามเนื้อที่ทำงานร่วมกันในสภาวะตรงข้าม

20. กิจกรรมที่ 7.1 การเคลื่อนที่ของไส้เดือนดิน วัสดุอุปกรณ์ 1. ไส้เดือนดิน 2. แผ่นกระจกใส 3. แว่นขยาย วิธีการทดลอง ให้นักเรียนสังเกตโครงสร้างและลักษณะการเคลื่อนที่ของ ไส้เดือนดินบนแผ่นกระจกใส แล้วบันทึกผล

21. - กล้ามเนื้อวงรอบลําตัว - กล้ามเนื้อตามยาวของลําตัว - เดือยสําหรับยึดดิน ทําให้เคลื่อนที่มีทิศทางแน่นอน

22. การเคลื่อนที่ของไส้เดือนเกิดจากการทำงานร่วมกันของกล้ามเนื้อวงกลม และกล้ามเนื้อตามยาว หดตัวและคลายตัวเป็นระลอกคลื่นจากทางด้านหน้ามาทางด้านหลัง ทำให้เกิดการเคลื่อนที่ไปด้านหน้า การทำงานตรงข้ามกันของกล้ามเนื้อ 2 ชุด ลักษณะนี้เรียกว่า สภาวะตรงกันข้าม ( antagonism )