1. Хүүхдийн хүмүүжил, төлөвшилд багш, сургалтын байгууллагын гүйцэтгэх үүргийг дээшлүүлэх арга зам<br />Түүх, нийгмийн багш С. Мягмарсүрэн<br /> “Надад хүүхдийн зүрхийг өг, би түүгээр <br />юу ч хийж чадна!” Песталоззи<br />Манай улсад 2010 оны байдлаар сургуулийн 1000 хүүхэд тутмын нэг нь гудамжинд амьдарч, 750 хүүхэд тутмын нэг нь гэмт хэрэгт холбогдож, 500 хүүхэд тутмын нэг нь халамжийн төвд амьдарч, 26 хүүхэд тутмын нэг нь хөдөлмөр эрхэлж, хоёр хүүхэд тутмын нэг нь сургууль гэр бүлийн орчинд зодуулж, дарамтанд орж байгаа тухай УИХ-ын гишүүн Д.Оюунхорол “Хүүхдийн хүмүүжил, төлөвшлийн тулгамдсан асуудал, шийдвэрлэх боломж” сэдэвт нээлттэй хэлэлцүүлэгт тавьсан илтгэлдээ дурдсан. Дээр дурдсан тоон үзүүлэлтүүд нь өнөөдөр монгол хүүхдүүд ямар орчинд аж төрж, ямар хүмүүжил олж байгааг харуулах чухал баримт юм. Харамсалтай нь энд хүүхдийн хүмүүжилд эергээр нөлөөлж байгаа хүчин зүйлс огт дурдагдаагүй. Тиймээс хүүхдийн нийгэмшил, хүмүүжил, төлөвшилд эергээр нөлөөлөх хүчин зүйлсийн талаар сургалтын гол байгууллага болох дунд сургуулиуд авч үзэх шаардлагатай болж байгаа юм.<br />Дээрх шаардлагын үндсэн дээр хүүхдийн төлөвшил, хүмүүжилд багш, сургалтын байгууллагууд хэрхэн нөлөөлдөг, тэрхүү нөлөөллийг сайжруулах ямар боломж байгаа тухайд өөрийн саналыг хуваалцахаар энэхүү илтгэлийг толилуулж байна.<br />Хүүхдийн хүмүүжилд нөлөөлдөг олон хүчин зүйл байдгаас гэр бүлийн уур амьсгал, сургууль, цэцэрлэгийн орчин, найз нөхөдтэйгээ харилцах харилцаа, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл, амьдарч буй орчин, ард түмний соёлын нөлөө зэргийг энд жишээлэн дурдаж болно. Энэ удаад бидний дэлгэрүүлэн авч үзэх хүрээ бол хүүхдийн хүмүүжил дэх сургууль болон багшийн нөлөө билээ. <br />Манай түүх, нийгмийн ухааны боловсролын стандартын дагуу суралцагчдын нийгэмших, иргэнших зорилт нь:<br />Энх тайванч үзэл санааг дээдлэх

2. Бусдыг хүлээн зөвшөөрөхүйц харилцааны хэм хэмжээ эзэмших

3. Нийгмийн болон хувийн үүрэг, хариуцлагыг өндөр ухамсарлан хэрэгжүүлэх

4. Хүний эрх, эрх чөлөөг ухамсартай эдлэх

5. Ёс зүйн болон хууль, эрх зүйн, хэм хэмжээг баримтлах

6. Хүний нэр төр, алдар хүнд, үнэ цэн, бусдын соёл, шашныг хүндэтгэх