БоловсролГялбаа баг:     Ц.Санчиртуяа                        Д.Болортуяа                         Г.Солонго                         И.Цэнд-аюуш Д.Төртэмүүлэн
Боловсрол гэдэгньэрдэм, урчадварыгзааж, сургахпроцессюм.Хувьхүнийтүвшиндбуюуявцууутгааравчүзвэлболовсролнь "хүнийөөрийгөөболовсруулжхөгжүүлэхийнтулдухамсартайгаархийжбайгаатанинмэдэхүйлажиллагаа, түүнийүрдүн" гэжтодорхойлжболно.
Нийгмийнтүвшиндбуюуөргөнутгаарньавчүзэжбайгаатохиолдолдболовсролыг "иргэдийнсурчболовсрох, хөгжихэрхэээдлэхэдньтөр, нийгмийнзүгээсдэмжлэгүзүүлжбайгааүйлчилгээ, түүнийүрдүн" гэжтодорхойлжболно.Олонтөрлийнболовсролбайдаг:Албанёсныболовсрол нь үндсэн / багасургууль,бүрэн бус дунд,бүрэн дунд,тусгай дунд, дээд/,академийнгэсэн 2 төрөлтэй.
Албанёсныбусболовсрол ньголдуугэртээ, жишээлбэлхүүхдийн, эцэгэхээсээхоолхийхийгзаалгахболовсролюм.Боловсролын үе шатСургуулийн өмнөх үе шат (2-5 нас)Бага  боловсрол (5-12 нас)Дунд боловсрол (12-16 нас)Дээд боловсрол
Боловсролынтодорхойлолтууд :Нийгмийнгишүүнийхувьдхүнийэзэмшсэнмэдлэг, шүтлэг, урлаг, ёссуртахуун, дадалзуршлыннэгдлийгсоёлгэхбөгөөдтүүнийгнийгмийнзахиалгаднийцүүлэннэгүеэснөгөөүеддамжуулаххэрэгслийгболовсролгэжойлгоно.Боловсролгэдгийндортүүхээрбийболсон, нийгмийнухамсартзохиххэмжээгээрсуусан, ямарнэгэнтөгсдүрдзориудчиглүүлэнбиехүнийоюунсанаа, биебялдар, нийгмийншинжийгтөлөвшүүлэхбүх л үйлявцыгойлгоно.
нийгэмэдийнзасаг, улстөрийнбайгууламж, түүнийматериалтехникийнтүвшингээртодорхойлогдохшинжлэхухаанымэдлэгчадвар, дадал, зансуртахууныүнэтзүйл, биеэавчяваххэмхэмжээгнийгмийнгишүүдэдэзэмшүүлэхүүрэгбүхийсургалт, хүмүүжлийнбиедаасантогтолцоогболовсролгэжойлгоно.Нийгмийн зүгээс нэг хүн юмуу бүлгийн үнэт зүйлс, дадал чадвар болон мэдлэг сэлтийг нөгөө бусдад нь дамжуулах албан ёсны үйл явцыг боловсрол гэнэ.
Боловсролын ангилалШашны: Гоо зүйн:Ёс суртахууны:Эрдэм мэдлэгийн:
Боловсролын талаарх онолуудФункционалист онолХүний капиталын тухай онолМөргөлдөөний онолШинэ марксист онол
Боловсролын тэгш ба тэгш бус байдалНийтийн хийгээд шилмэл боловсролТөвлөрсөн болон төвлөрөлгүй боловсролТехникийн болон ерөнхий боловсролТөрийн хийгээд хувийн сургуульБритани болон америк загвар
Нийтийн боловсрол - тухайн нийгэм дэх ихэнх бүлгүүд хамрагдаж буй боловсролын байгууллага юм. Шилмэл боловсрол- хүн амын өчүүхэн хэсэг буюу нийгмийн дээд давхаргын төлөөлөгчид суралцах боловсролТөвлөрсөн боловсрол-  боловсролын тогтолцооны үйл ажиллагааг бүх түвшинд шууд хянадаг Төвлөрөлгүй боловсрол- төвлөрсөн боловсролын эсрэг юмТехникийн боловсрол- аж үйлдвэрлэлд шаардагдах дадал чадвар олгох чиглэлийг баримжаалдагЕрөнхий боловсрол- мэргэжлийн бэлтгэлд ашиглагддаг чадварыг олгох бус хүмүүнлэгийн ухааны боловсролыг олгодог юм.
Төрийн сургууль-  Дюркеймийн тодорхойлсноор боловсрол нь нийгмийн альч бүлэгт адил тэнцүү байдаггүй. Үүнээс үүдээд нийгмийн давхраажилт үүссэн . Төрийн сургууль нь бага боловсролыг үнэгүй сургах , нийтээр мэдлэг боловсролтой болгох зорилготой.1942 оны 10 сарын 1-нд дээд боловсрол олгох анхны Монгол Улсын Их             сургууль байгуулагдсан. 1942 оны 10 сарын 5-нд МУИС-ийн анхны хичээлийн жилд хүн эмнэлэг, зоотехник, багш нарын 3 факультетийн жинхэнэ ангид 93, бэлтгэл ангид 57 оюутан хичээллэжээ.1958 онд 2080 хүн элсжээ. 1946 онд Улсын их сургуулийн анхны төгсөлт  болж 35 оюутан дээд боловсролын диплом авчээ. Хувийн сургууль- орлогын чадамжаас хамаарч илүү сайн чанарын боловсролыг олгох зорилготой үүссэн.
Британи загвар- язгуур угсаанаас хамаарч улсын болон хувийн сургуульд суралцана. Ажилчин анги- 16 наснаас хойш үргэлжлүүлж суралцах нь ховор. Ихэвчлэн мэргэжлийн дадал дүй эзэмшүүлдэг сургуульд суралцдаг. Дундаж анги- ихэвчлэн байгалийн ухаан , хэлзүй , урлагийн сургуульд суралцдагСурвалжит анги- тусгай хувийн сургуульд суралцах ба Америк загвар- шашин, арьсны өнгө,угсаа гарлаас хамааран ялгаварлах байдал  илэрдэг. Хувийн болон төрийн сургуулиудын ялгааг илэрхийлдэг загвар юм.
боловсрол гэж юу вэ

боловсрол гэж юу вэ

  • 1.
    БоловсролГялбаа баг: Ц.Санчиртуяа Д.Болортуяа Г.Солонго И.Цэнд-аюуш Д.Төртэмүүлэн
  • 2.
    Боловсрол гэдэгньэрдэм, урчадварыгзааж, сургахпроцессюм.Хувьхүнийтүвшиндбуюуявцууутгааравчүзвэлболовсролнь"хүнийөөрийгөөболовсруулжхөгжүүлэхийнтулдухамсартайгаархийжбайгаатанинмэдэхүйлажиллагаа, түүнийүрдүн" гэжтодорхойлжболно.
  • 3.
    Нийгмийнтүвшиндбуюуөргөнутгаарньавчүзэжбайгаатохиолдолдболовсролыг "иргэдийнсурчболовсрох, хөгжихэрхэээдлэхэдньтөр,нийгмийнзүгээсдэмжлэгүзүүлжбайгааүйлчилгээ, түүнийүрдүн" гэжтодорхойлжболно.Олонтөрлийнболовсролбайдаг:Албанёсныболовсрол нь үндсэн / багасургууль,бүрэн бус дунд,бүрэн дунд,тусгай дунд, дээд/,академийнгэсэн 2 төрөлтэй.
  • 4.
    Албанёсныбусболовсрол ньголдуугэртээ, жишээлбэлхүүхдийн, эцэгэхээсээхоолхийхийгзаалгахболовсролюм.Боловсролынүе шатСургуулийн өмнөх үе шат (2-5 нас)Бага боловсрол (5-12 нас)Дунд боловсрол (12-16 нас)Дээд боловсрол
  • 5.
    Боловсролынтодорхойлолтууд :Нийгмийнгишүүнийхувьдхүнийэзэмшсэнмэдлэг, шүтлэг,урлаг, ёссуртахуун, дадалзуршлыннэгдлийгсоёлгэхбөгөөдтүүнийгнийгмийнзахиалгаднийцүүлэннэгүеэснөгөөүеддамжуулаххэрэгслийгболовсролгэжойлгоно.Боловсролгэдгийндортүүхээрбийболсон, нийгмийнухамсартзохиххэмжээгээрсуусан, ямарнэгэнтөгсдүрдзориудчиглүүлэнбиехүнийоюунсанаа, биебялдар, нийгмийншинжийгтөлөвшүүлэхбүх л үйлявцыгойлгоно.
  • 6.
    нийгэмэдийнзасаг, улстөрийнбайгууламж, түүнийматериалтехникийнтүвшингээртодорхойлогдохшинжлэхухаанымэдлэгчадвар,дадал, зансуртахууныүнэтзүйл, биеэавчяваххэмхэмжээгнийгмийнгишүүдэдэзэмшүүлэхүүрэгбүхийсургалт, хүмүүжлийнбиедаасантогтолцоогболовсролгэжойлгоно.Нийгмийн зүгээс нэг хүн юмуу бүлгийн үнэт зүйлс, дадал чадвар болон мэдлэг сэлтийг нөгөө бусдад нь дамжуулах албан ёсны үйл явцыг боловсрол гэнэ.
  • 7.
    Боловсролын ангилалШашны: Гоозүйн:Ёс суртахууны:Эрдэм мэдлэгийн:
  • 8.
    Боловсролын талаарх онолуудФункционалистонолХүний капиталын тухай онолМөргөлдөөний онолШинэ марксист онол
  • 9.
    Боловсролын тэгш батэгш бус байдалНийтийн хийгээд шилмэл боловсролТөвлөрсөн болон төвлөрөлгүй боловсролТехникийн болон ерөнхий боловсролТөрийн хийгээд хувийн сургуульБритани болон америк загвар
  • 10.
    Нийтийн боловсрол -тухайн нийгэм дэх ихэнх бүлгүүд хамрагдаж буй боловсролын байгууллага юм. Шилмэл боловсрол- хүн амын өчүүхэн хэсэг буюу нийгмийн дээд давхаргын төлөөлөгчид суралцах боловсролТөвлөрсөн боловсрол- боловсролын тогтолцооны үйл ажиллагааг бүх түвшинд шууд хянадаг Төвлөрөлгүй боловсрол- төвлөрсөн боловсролын эсрэг юмТехникийн боловсрол- аж үйлдвэрлэлд шаардагдах дадал чадвар олгох чиглэлийг баримжаалдагЕрөнхий боловсрол- мэргэжлийн бэлтгэлд ашиглагддаг чадварыг олгох бус хүмүүнлэгийн ухааны боловсролыг олгодог юм.
  • 11.
    Төрийн сургууль- Дюркеймийн тодорхойлсноор боловсрол нь нийгмийн альч бүлэгт адил тэнцүү байдаггүй. Үүнээс үүдээд нийгмийн давхраажилт үүссэн . Төрийн сургууль нь бага боловсролыг үнэгүй сургах , нийтээр мэдлэг боловсролтой болгох зорилготой.1942 оны 10 сарын 1-нд дээд боловсрол олгох анхны Монгол Улсын Их сургууль байгуулагдсан. 1942 оны 10 сарын 5-нд МУИС-ийн анхны хичээлийн жилд хүн эмнэлэг, зоотехник, багш нарын 3 факультетийн жинхэнэ ангид 93, бэлтгэл ангид 57 оюутан хичээллэжээ.1958 онд 2080 хүн элсжээ. 1946 онд Улсын их сургуулийн анхны төгсөлт  болж 35 оюутан дээд боловсролын диплом авчээ. Хувийн сургууль- орлогын чадамжаас хамаарч илүү сайн чанарын боловсролыг олгох зорилготой үүссэн.
  • 12.
    Британи загвар- язгууругсаанаас хамаарч улсын болон хувийн сургуульд суралцана. Ажилчин анги- 16 наснаас хойш үргэлжлүүлж суралцах нь ховор. Ихэвчлэн мэргэжлийн дадал дүй эзэмшүүлдэг сургуульд суралцдаг. Дундаж анги- ихэвчлэн байгалийн ухаан , хэлзүй , урлагийн сургуульд суралцдагСурвалжит анги- тусгай хувийн сургуульд суралцах ба Америк загвар- шашин, арьсны өнгө,угсаа гарлаас хамааран ялгаварлах байдал илэрдэг. Хувийн болон төрийн сургуулиудын ялгааг илэрхийлдэг загвар юм.

Editor's Notes

  • #9 Эрдэмтэн докторын зураг мартваааа
  • #10 Гэрийн сургуулийн зураг
  • #12 Тус бүрийн сургуулийн зураг
  • #17 Зураг хэрэггүй ошүүүү
  • #18 2 ширхэг зураг тавь язгууртнууд ч юм ууу
  • #19 Төвлөрсөн нь боловсролын яамны зураг төвлрөөгүй дээр нь америкийн цэцэрлэгт байгаа зураг бие даасан