Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει συνοπτικά το σύνολο των επιμορφωτικών δράσεων και των εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που υλοποιούν το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) Ελευσίνας και οι Υπεύθυνοι των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής με αντικείμενο το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον του Κόλπου της Ελευσίνας.

1. ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
ΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ
ΜΠΕΓΕΤΗΣ Π.1, ΚΟΝΤΟΥ Β.1, ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ Δ.1, ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Κ.1, ΠΑΠΑΛΕΞΙΟΥ Ι.1,
ΤΣΙΓΚΟΥ Α.2, ΜΑΥΡΑΚΗΣ Α.3
1 ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ, ΚΟΝΤΟΥΛΗ 60, ΕΛΕΥΣΙΝΑ, 19200,
e-mail: mail@kpe-elefs.att.sch.gr
2 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 82, ΕΛΕΥΣΙΝΑ,
19200,
e-mail: perekp@dipe-dytik.att.sch.gr
3 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, Β. ΛΑΣΚΟΥ 35, ΕΛΕΥΣΙΝΑ, 19200,
e-mail: perival@dide-dytik.att.sch.gr

2. Οι τοπικές Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης,
υλοποιούν προγράμματα καινοτόμων δράσεων που αφορούν το περιβάλλον.
Τα προγράμματα αυτά εκπονούνται με εθελοντική συμμετοχή εκπαιδευτικών και
μαθητών κατά τη διάρκεια κάθε σχολικού έτους (συνήθως 5μηνης διάρκειας).
Η υλοποίησή τους επιτυγχάνεται με:
διαλέξεις,
βιβλιογραφική έρευνα,
βιωματικές προσεγγίσεις,
έρευνα πεδίου και επισκέψεις,
έκθεση και
παρουσίαση αποτελεσμάτων.

3. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει συνοπτικά το σύνολο των
επιμορφωτικών δράσεων και των εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που υλοποιούν
το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) Ελευσίνας και
οι υπεύθυνοι των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Δυτικής Αττικής
με αντικείμενο
το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον του Κόλπου της Ελευσίνας.

4. Κύρια στοιχεία του σχεδιασμού και της υλοποίησης των εκπαιδευτικών
δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην αποτελεσματική υλοποίηση ενός
περιβαλλοντικού προγράμματος που πραγματεύεται
το παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον είναι:
η ομαδική εργασία των μαθητών,
η βιωματική προσέγγιση,
η αξιοποίηση εργαλείων (π.χ. ΤΠΕ, όργανα μέτρησης) και
η ενεργός συμμετοχή τους σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος.

5. Έτσι οι μαθητές γνωρίζουν το παράκτιο περιβάλλον της περιοχής,
με την κοινωνική,
ιστορική και
περιβαλλοντική διάσταση του,
ανακαλύπτουν τις αξίες του,
κατανοούν και αξιολογούν τις παρεμβάσεις του ανθρώπου ώστε να
ευαισθητοποιηθούν και να ενισχυθεί η ικανότητα τους να αναζητούν λύσεις ως
μελλοντικοί πολίτες, που θα συμβάλλουν σε ένα βιώσιμο μέλλον.
Ομοίως οι εκπαιδευτικοί επιμορφώνονται στην αξιοποίηση
εκπαιδευτικών τεχνικών.

6. ΚΠΕ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ
mail@kpe-elefs.att.sch.gr

7. • Η εκβιομηχάνιση (από τα τέλη του
18ου αιώνα )
• Η ποικιλία δραστηριοτήτων-χρήσεων
• Η αποβιομηχάνιση της περιοχής
• Η λειτουργία του ΚΕΛ Ψυτάλειας
• Η ενεργοποίηση και οι πρωτοβουλίες
της τοπικής κοινωνίας
ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ
• Το πρόγραμμα αυτό είναι μονοήμερο και απευθύνεται σε περιβαλλοντικές ομάδες :
Α/θμιας (Γ΄ - Στ΄ Δημοτικού) Β/θμιας Εκπ/σης
ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑ … ΜΙΑ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

8. ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Εισαγωγή στο παράκτιο περιβάλλον-ΚΠΕ Ελευσίνας
Διερεύνηση των
προϋπαρχουσών γνώσεων
Εισαγωγική
ενημέρωση
Ομαδικές
Δραστηριότητες
Διαδρομή στο πεδίο μελέτης στην παραλία της Ελευσίνας
Εκπαιδευτικό υλικό-Φύλλα
εργασίας-Κατάλογος με
φωτογραφίες οργανισμών-
Όργανα μέτρησης
Παρατήρηση, ανακάλυψη,
καταγραφή, σύγκριση, κριτική
Συζήτηση-Παρουσίαση
Αξιολόγηση του προγράμματος

9. Αρχαιολογικός χώρος της
ΕλευσίναςΕλαιουργείο-Σαπωνοποιείο
2
1
3
5
4
ΕργοστάσιοΒότρυς
ΕργοστάσιοΤιτάν
ΛιμανάκιΕλευσίνας
Κέντρο Περιβαλλοντικής
Ενημέρωσης
Κέντρο Περιβαλλοντικής
Εκπαίδευσης Ελευσίνας
Χώρος
αστικού πρασίνου
Εισαγωγική ενημέρωση
ΚΠΕ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ
Χώροι αστικού πρασίνου
στην παράκτια περιοχή
2
1
3
Χρήσεις του λιμανιού-
Ρύπανση-Θαλάσσια
βιοποικιλότητα
4
Συζήτηση-Παρουσιάσεις-
Αξιολόγηση
5
ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ
Βιομηχανικά κτήρια

10. ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ
ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
-ΡΥΠΑΝΣΗ
ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΑΛΙΕΙΑ
Βιοποικιλότητα
Οργανισμοί – Ταξινόμηση – Βιοδείκτες - Εξέλιξη

11. ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ
ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑ
1. Αστικό πράσινο
στην παράκτια Ελευσίνα
2. Βιομηχανικά κτήρια
3. Διαδρομή στο παράκτιο μέτωπο
της Ελευσίνας
4. Αξιολόγηση – Συζήτηση - Κλείσιμο

12. Α/θμια Β/θμια
Ναι 63 (100%) 91 (100%)
Όχι 0 0
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
 Αν το πρόγραμμα εκπλήρωσε τις προσδοκίες σας ;
 Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα παρακολούθησαν μέχρι σήμερα :
• 84 περιβαλλοντικές ομάδες Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης
• 1990 μαθητές και
• 155 εκπαιδευτικοί
 Πως αξιολογείται συνολικά το πρόγραμμα;
Α/θμια Β/θμια
Πολύ καλό 59 (94%) 83 (91%)
Ικανοποιητικό 4 (6%) 8 (9%)

13. Σεμινάρια
(σχετικά με το θαλάσσιο περιβάλλον)
• Αειφορική διαχείριση αστικών και παράκτιων
περιοχών
• Περιβαλλοντικές διαδρομές από το φρούριο των
Αιγοσθενών στο δάσος του Κιθαιρώνα
• Περιβαλλοντικές διαδρομές από το φρούριο των
Αιγοσθενών στο δάσος του Κιθαιρώνα
• Παράκτια Ελευσίνα....Μια γειτονιά του Σαρωνικού
• Δράσεις για το περιβάλλον και την αειφορία στη
Δυτική Αττική
• Το περιβάλλον συνομιλεί με την ιστορία
• Ημερίδα δια βίου μάθησης «Περιβαλλοντικό
μονοπάτι στη πόλη της Ελευσίνας» σε συνεργασία
με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης.
ΣΥΝΟΛΟ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΩΝ : 306

14. Δράσεις
• "Βραδιά του Ερευνητή" που διοργάνωσε το ΕΜΠ.
• Φεστιβάλ σχολικών δραστηριοτήτων της ΔΔΕ Δυτ.Αττικής
• Βιωματικό εργαστήριο " Περιβαλλοντικά παιχνίδια στα Θαλάσσια Οικοσυστήματα " στις
σχολικές δραστηριότητες της ΔΠΕ Δυτ. Αττικής στο χώρο των Αισχυλείων
• MAREXPRES του ΕΚΠΑ με τα εργαστήρια: ταξινόμηση θαλάσσιων οργανισμών και θαλάσσια
βιοποικιλότητα
• Βιωματικά εργαστήρια : Βουρκάρι και Λίμνη Κουμουνδούρου

15. Δίκτυα
• Κορινθιακός: η μικρή μας θάλλασσα" Περιφερειακό Συντονιστικό ΚΠΕ Αμφισσας
• "Η Θάλασσα" Εθνικό Συντονιστικό ΚΠΕ Αργυρούπολης
• "Τα Λιμάνια της Ελλάδας" Εθνικό Συντονιστικό ΚΠΕ Δραπετσώνας
Συνέδρια
 11ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ωκεανογραφίας και Αλιείας στη Μυτιλήνη
 7ο Συνέδριο της Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε με τίτλο: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ και
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ για την ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
 3ο Πανελλήνιο συνέδριο της Φυκολογικής Εταιρείας στην Καβάλα

16. Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Δυτικής Αττικής
Αλεξάνδρα Τσίγκου
https://perekp.wordpress.com/about/
perekp@dipe-dytik.att.sch.gr

17. Στοχεύουμε
• Τα παιδιά να γίνουν ενεργοί πολίτες
• Να αλλάξουν στάσεις και συμπεριφορές
Σχεδιάζουμε
• βιωματικές δράσεις για τους
μαθητές
Φροντίζουμε
• Να καλύπτονται όλες οι παιδαγωγικές διαστάσεις του θέματος
• Η δράση η σωματική να συνοδεύεται με γνώση, με άσκηση νοητικών δεξιοτήτων, με
καλλιέργεια κριτικής σκέψης, με άσκηση κοινωνικών δεξιοτήτων όπως η ομαδικότητα, η
αλληλεγγύη, η συμμετοχικότητα, η υπευθυνότητα
Συνεργαζόμαστε
• Με επιστημονικούς φορείς
• Με περιβαλλοντικές οργανώσεις
• Με την Τοπική Αυτοδιοίκηση
• Με εθελοντικές οργανώσεις πολιτών

18. Καταγράφουμε τις δραστηριότητες
Συγκρίνουμε
Κριτικάρουμε
Συμπεραίνουμε
Παραλία Ασπροπύργου

19. Μελετάμε την επιβάρυνση των οικοσυστημάτων
Συνεργαζόμαστε με επιστημονικούς/εκπαιδευτικούς φορείς
ΕΛΚΕΘΕ-ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ-ΚΠΕ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ-ΟΙΚΟ.ΠΟΛ.Σ.-ΘΡΙΑ
Λίμνη Κουμουνδούρου
Υδροβιότοπος Βουρκάρι

20. Ενημερώνουμε-
Ευαισθητοποιούμε- Καλλιεργούμε
την κριτική σκέψη
Βαρέα
Παραλία Ασπροπύργου

21. Προσεγγίζουμε με βιωματικές παιχνιώδεις
δραστηριότητες
Ομαδικότητα
Συνεργασία
Αλληλεγγύη
Βαρέα

22. Παρεμβαίνουμε με γνώση
Καλλιεργούμε την έρευνα
Παραλία Ασπροπύργου
Πόρτο Γερμενό

23. Δημοσιεύουμε τα αποτελέσματα των δράσεών μας
http://aktofylakes.wikispaces.com/

24. Εκπαιδεύουμε τους αυριανούς ενεργούς πολίτες

25. Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Δυτικής Αττικής
Αναστάσιος Μαυράκης
perival@dide-dytik.att.sch.gr

26. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Κατά το διάστημα 2013 – 2015,
υλοποιήθηκαν 19 προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με την εθελοντική συμμετοχή 65 εκπαιδευτικών
και 450 μαθητών.
Τα προγράμματα υλοποιούνται με διαλέξεις, βιβλιογραφική έρευνα, βιωματικές προσεγγίσεις, έρευνα πεδίου,
εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρουσίαση αποτελεσμάτων.
Οι παιδαγωγικοί στόχοι που τίθενται είναι οι εξής:
Οι μαθητές να αναπτύξουν στάσεις ζωής που θα επιτρέψει τη συμβολή τους στην αειφόρο ανάπτυξη, να
αναπτύξουν δεξιότητες, προκειμένου να μάθουν να δουλεύουν σε ομάδες, να αναπτύξουν κριτικό τρόπο σκέψης,
να αναγνωρίζουν τα οικολογικά προβλήματα και τους λόγους της υποβάθμισης του θαλάσσιου και παράκτιου
περιβάλλοντος του Κόλπου της Ελευσίνας.
Στο στάδιο της υλοποίησης αξιοποιείται βιβλιογραφικό και ψηφιακό υλικό, πραγματοποιούνται επισκέψεις σε
ερευνητικά ιδρύματα, όπως για παράδειγμα το ΕΛΚΕΘΕ και επισκέψεις σε ΚΠΕ.
Τέλος τα αποτελέσματα των προγραμμάτων παρουσιάζονται στο χώρο του σχολείου και σε φεστιβάλ σχολικών
δραστηριοτήτων.

27. Τα λιμάνια αποτελούν αναπόσπαστο και ζωντανό κομμάτι των βιομηχανικών πόλεων

28. Επίσκεψη μαθητών – εκπαιδευτικών στο ΕΛΚΕΘΕ

29. Επισκέψεις μαθητών σε περιβαλλοντικούς φορείς του Θριασίου και στο ΚΠΕ Ελευσίνας

30. Δια βίου εκπαίδευση πολιτών – Λίμνη Κουμουνδούρου
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών – Αιγόσθενα – Κιθαιρώνας

31. Συμμετοχή σε επιστημονικές – ενημερωτικές ημερίδες

32. Συμπεράσματα
Στην παρούσα εργασία έγινε παρουσίαση των επιμορφωτικών δράσεων και των
εκπαιδευτικών παρεμβάσεων του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
Ελευσίνας και των Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας και
Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής με αντικείμενο τον Κόλπο της
Ελευσίνας και την παράκτια ζώνη του.
Η όλη προσπάθεια προσεγγίζει ολιστικά τα περιβαλλοντικά ζητήματα που αφορούν
το παράκτιο περιβάλλον.
Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η ανάπτυξη ορθών πρακτικών για το
παράκτιο περιβάλλον αποτελούν τις βασικές παραμέτρους σχεδιασμού των
επιμορφωτικών δράσεων και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

33. Σας Ευχαριστώ!