Σεμινάριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας και τη Δ/νση Β΄/θμιας Εκπ/σης Γ΄ Αθήνας,την Παρασκευή 16, το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2018

1. Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 1
«Όλυμπος, διαδρομή στον τόπο και στην ιστορία»
Σεμινάριο Κ.Π.Ε. Ελασσόνας, σε συνεργασία με τις Δ/νσεις
Β΄/θμιας Εκπ/σης Β΄& Γ΄Αθήνας, Παρασκευή 16, Σάββατο 17,
και Κυριακή 18/11/2018
«ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΚΑΙ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ»,
ΒΑΡΒΑΡΑ ΠΕΤΡΙΔΟΥ, ΥΠΕΥΘΥΝΗ
Π.Ε. Δ.Δ.Ε. Β΄ΑΘΉΝΑΣ

2. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση –
πρόγραμμα Περιβαλλοντικής
Εκπαίδευσης
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 2
Π.Ε
• Περιβαλλοντική εκπαίδευση :
παιδαγωγική διαδικασία παρέμβασης
μεταξύ υποκειμένου-μαθητή και
αντικειμένου-περιβάλλοντος (Ντίνα
Σχίζα, Φυσικός, πρ.Υπεύθυνη
Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης)
Π.Ε. • Η Π.Ε.Έχει στόχο τη δημιουργία
ενημερωμένων, κριτικά σκεπτόμενων,
ενεργών και δημοκρατικών πολιτών
Π.Π.Ε.
• Πρόγραμμα περιβαλλοντικής
εκπαίδευσης : η εφαρμογή της Π.Ε. στο
πλαίσιο της θεσμοθετημένης αγωγής σε
όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης (Ντίνα
Σχίζα)

3. Περιβαλλοντική
Εκπαίδευση/αντικείμενο/διάσταση
Αντικείμενο της Π.Ε. : τα
περιβαλλοντικά ζητήματα
Σχέση φύσης – κοινωνίας
περιβαλλοντικά ζητήματα
Τα περιβαλλοντικά ζητήματα έχουν
έντονη κοινωνική διάσταση
(προκαλούνται από κοινωνικές
πρακτικές / προκαλούν
συγκεκριμένες συνέπειες)
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 3

4. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση –
Δραστηριότητα
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 4
Ο όρος «δραστηριότητα» (activity) μπορεί να
περιλαμβάνει ενέργειες όπως για παράδειγμα
εκδρομές ή τη διερεύνηση της ποιότητας των
υδατικών και εδαφικών πόρων μιας περιοχής
Δραστηριότητα : Η διερεύνηση και καταγραφή
των προβλημάτων που σχετίζονται με τη
χρήση λιπασμάτων σε μια περιοχή

5. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση
/δράση
 Δράση : άρνηση υποστήριξης-αγοράς
(μποϋκοτάζ) των αγροτικών προϊόντων που
παράγονται στη συγκεκριμένη περιοχή με
στόχο την προστασία του υπόγειου και
επιφανειακού νερού από τη ρύπανση με
νιτρικές ενώσεις
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 5
Συλλογικές περιβαλλοντικές δράσεις
Συγγραφέας Δημήτρης Αλεξάκης
http://kdvm.gr/Media/Default/Pdf%20enotites
/2.3.pdf

6. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση –
Εκπαίδευση στο πεδίο
 Είναι απαραίτητη η εκπαίδευση στο πεδίο;
 Πόσο απαραίτητη μπορεί να είναι;
 Μπορούμε να κάνουμε Π.Ε. χωρίς πεδίο;
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 6

7. Φύση και ζωή / Αρχαία Ελλάδα
 Η «Φύσις» συνιστά «ολότητα των πάντων»
 Η φύση είναι ο κόσμος στον οποίο ζει ο
άνθρωπος
 Ο κόσμος αυτός
είναι χορηγός για την ευδαιμονία του
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 7

8. Φύση και άνθρωπος
 Η φύση διδάσκει
 Η φύση προκαλεί
συναισθήματα
 Η φύση εμπνέει
 Η φύση προσφέρει
δημιουργικές και χαρούμενες εμπειρίες
 Προσφέρει δυνατότητες κριτικής ανάλυσης
των σχέσεων ανθρώπου – φύσης - κοινωνίας
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 8

9. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση /
Φύση και μάθηση
 Η μάθηση οικοδομείται βιωματικά & διερευνητικά μέσα
από την επικοινωνία των παιδιών με τη φύση
ευνοϊκά συναισθήματα και υψηλές επιδόσεις
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 9
Συμμετοχή όλων των αισθήσεων (όραση, ακοή,
αφή, γεύση, όσφρηση – μοντέλο αισθήσεων
του Αριστοτέλη)
Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων
μας
Οι αισθήσεις είναι ερεθίσματα του εξωτερικού
περιβάλλοντος

10. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο πεδίο/
Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση –
κωφοί/βαρήκοοι μαθητές
Η επαφή τους με τη φύση
 διευκολύνει τις διόδους επικοινωνίας
 αναδεικνύει νέες δεξιότητες
 προωθεί τη φαντασία
 αναδεικνύει την καλαισθησία
 βοηθά βελτίωση της ικανότητας λειτουργίας της μνήμης
 η όραση παίζει πολύ ουσιαστικό ρόλο στη γνωστική
διαδικασία
 Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές το μεγαλύτερο
ποσοστό της μάθησης κατακτάται μέσω της ακοής...
Μαρία Χαϊκάλη, Δντρια Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου & ΛυκείουΑγίας
Παρασκευής και για κωφούς & βαρήκοους μαθητές
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 10

11. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο πεδίο/
Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση –
κωφοί/βαρήκοοι μαθητές
 ο κόσμος της σιωπής είναι διαφορετικός από αυτόν που
γνωρίζουμε όλοι εμείς, είναι εξαιρετικά δύσκολος και
οδηγεί στην απομόνωση
 Ο κωφός/βαρήκοος μαθητής είναι προικισμένος με την
ιδιαίτερη ικανότητα να παρατηρεί ό,τι συμβαίνει γύρω
του και να ευαισθητοποιείται μέσα από την παρατήρηση.
Η φύση προσφέρεται γι’ αυτό. Βλέπει, αγγίζει,
οσφραίνεται, γεύεται, καλύπτοντας την έλλειψη της
ακοής
ΜαρίαΧαϊκάλη, Δντρια Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου & Λυκείου
Αγίας Παρασκευής και για κωφούς & βαρήκοους μαθητές
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 11

12. Διαταραχή ελλείμματος σε φύση
Nature deficit disorder
 κόστος για τον άνθρωπο λόγω της αποξένωσης από τη
φύση :
 μειωμένη χρήση των αισθήσεων
 δυσκολίες παρακολούθησης
 και μεγαλύτερη συχνότητα σωματικής και
συναισθηματικής αρρώστιας
Ρίτσαρντ Λουβ «Το τελευταίο παιδί στα δάση»
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 12
Διαταραχή ελείμματος Φύσης

13. Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 13
«ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: Η ΠΟΛΗ ΩΣ ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑΤΗΝ
ΑΕΙΦΟΡΙΑ», Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου
«Υπαίθρια ζωή και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»
Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Παρανεστίου
«Ευρωπαϊκά ορειβατικά μονοπάτια Ε4 & Ε6»,
Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Μαρώνειας
«Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος,
αναζητώντας το βιώσιμο μέλλον», Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Λαυρίου
Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ
Μεσολογγίου

14. «Υπαίθρια ζωή και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»
Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Παρανεστίου
η εκτός των θυρών
(outdoor) εκπαίδευση
συνιστά το πλαίσιο, η
βιωματική εκπαίδευση
αποτελεί τη μέθοδο και
η ΠΕ προσφέρει τις
βασικές έννοιες και
δεξιότητες για τη
διαμόρφωση
υπεύθυνων πολιτών
ΓεωργόπουλοςΑλέκος
Καθηγητής Π.Ε.,ΤΜΗΜΑ
ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ
ΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ -
Α.Π.Θ.
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 14

15. «Ευρωπαϊκά ορειβατικά μονοπάτια Ε4 & Ε6 –Ε.Θ.Δ.
ΚΠΕ Μαρώνειας»
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 15
Τα Ευρωπαϊκά μονοπάτια είναι ένα
δίκτυο μονοπατιών μεγάλων αποστάσεων
που διασχίζουν την Ευρώπη, τα οποία
περνώντας μέσα από πολλές
διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες
διέρχονται μέσα από ποικίλα
οικοσυστήματα και περιοχές ιδιαίτερου
πολιτισμικού ενδιαφέροντος.
Ε4: Ισπανία – Γαλλία – Ελβετία – Αυστρία – Γερμανία – Ουγγαρία – Βουλγαρία -
Ελλάδα - Κύπρος 6.300 χλμ.
Ε6: Σουηδία – Δανία – Γερμανία – Αυστρία – Σλοβενία - Ελλάδα 5.200 χλμ.

16. «Ευρωπαϊκά ορειβατικά μονοπάτια Ε4 & Ε6», Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ
Μαρώνειας
ποικίλες διερευνήσεις ως προς :
 το φυσικό περιβάλλον
 το δομημένο ανθρωπογενές περιβάλλον
 την ιστορία
 την πολιτισμική μας κληρονομιά
 τις επιπτώσεις από ανθρώπινες παρεμβάσεις
 τις καλές πρακτικής αξιοποίησής τους στον
άξονα της ορθολογικής διαχείρισής τους και την
αειφορία
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 16

17. «Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του
παρελθόντος, αναζητώντας το βιώσιμο μέλλον»,
Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Λαυρίου
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 17
Θεματικά ‘παντρεύει’
το περιβάλλον με την
αρχαιολογία και τη
διαχείριση της
πολιτιστικής μας
κληρονομιάς.

18. «ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: Η ΠΟΛΗ ΩΣ ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΕΙΦΟΡΙΑ», Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ Ελευθεθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου
 Το δίκτυο έχει στόχο να υποστηρίξει εκείνες τις
εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που θα επιτρέψουν
τους μαθητές να παρατηρήσουν, να κατανοήσουν
τη δομή και τις λειτουργίες της πόλης τους, να
ερμηνεύσουν κριτικά την ζωή στην πόλη/γειτονιά
τους, να γνωρίσουν τους θεσμούς που ρυθμίζουν
τις λειτουργίες της πόλης και να ενδυναμωθούν ως
«ενεργοί πολίτες» γνωρίζοντας τις αξίες της
συμμετοχής στα κοινά
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 18

19. Εμπειρική μάθηση
 Μάθηση που εξαρτάται
από «εμπειρίες από πρώτο χέρι» (Peter Higgins &
Robbie Nicol, School of Education, University of
Edinburgh)
 Συνδέουν το μαθητή με πραγματικούς ανθρώπους
και πραγματικά ζητήματα
 Δια βίου διαδικασία
 Ενσωματώνει εκπαίδευση, εργασία και ελεύθερο
χρόνο
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 19
ΥΛΙΚΟ Ε.Θ.Δ. ΚΠΕ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΠΕ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ
Σεμινάριο ΚΠΕ
Καστρίου/Ιούνιος 2012

20. Απόψεις μεγάλων παιδαγωγών
John Amos Comenius (1592-1670)
 Μάθηση μέσω των αισθήσεων
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
 η σωματική δραστηριότητα είναι πολύ σημαντική
στην εκπαίδευση ενός παιδιού
Johann Henrick Pestalozzi (1746-1827
 Χρήση αυλής του σχολείου για μελέτη περιβάλλοντος και
γεωγραφία
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 20
http://www.kpeparanestiou.gr/diktyo/genika-gia-to-diktyo.html

21. Απόψεις μεγάλων παιδαγωγών
 Herbert Spencer (1820-1903)
«Ο κυριότερος στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι η
γνώση, αλλά η δράση»
 John Dewey (1859-1952)
« Η πρώτη προσέγγιση σε οποιοδήποτε
μάθημα στο σχολείο, αν πρόκειται να
ενεργοποιηθεί η σκέψη και όχι να μαθευτούν
απλώς λέξεις πρέπει να είναι όσο το δυνατόν
«αντισχολική»
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 21
http://www.kpeparanestiou.gr/diktyo/genika-gia-to-diktyo.html

22. Απόψεις μεγάλων παιδαγωγών
Kurt Hahn (1886-1974)
 «Πατέρας» της σύγχρονης βιωματικής εκπαίδευσης
 Στόχος του ήταν
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 22
http://www.kpeparanestiou.gr/diktyo/genika-gia-to-diktyo.html

23. Περιβάλλον/φύση/πεδίο
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 23
Βίωμα – ίδρυση προσωπικής σχέσης
μεταξύ του εαυτού & του
περιβάλλοντος
Πηγή μαθησιακών εμπειριών του
πραγματικού κόσμου
Αξιοποίηση βιωμάτων – σύνδεση
διανόησης & συναισθήματος
Ανάδυση προσωπικού
ενδιαφέροντος μέσα από την
απόδοση προσωπικού νοήματος
στα πράγματα

24. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 Ευχαρίστηση από την επαφή με τη φύση
 Ανάπτυξη πνεύματος συνεργασίας &
υπευθυνότητας (ομάδες)
 Επίτευξη της διαφορικής πρόσληψης της
γνώσης από κάθε μαθητή, ανάλογα με τα
ερεθίσματα
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 24

25. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 Αξιοποίηση των πολλών τύπων νοημοσύνης
κατά Gardner
 ενδυνάμωση της λογικομαθηματικής, της
σωματικής-κιναισθητικής, της
ενδοπροσωπικής, της φυσιοκρατικής, της
χωρικής και της συναισθηματικής ευφυΐας
των συμμετεχόντων
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 25
socialpolicy.gr/2017/02/9-τύποι-νοημοσύνης-η-θεωρία-της-πολλαπ.html

26. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 Ανάπτυξη δημοκρατικού διαλόγου,
συνεργατική ατμόσφαιρα
 Ενθάρρυνση μαθητικής πρωτοβουλίας
 Καλλιέργεια κριτικής σκέψης
 Βιωματική προσέγγιση
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 26

27. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 ενίσχυση αυτοεκτίμησης (μπορεί να
επιλεγεί μία διαδρομή/δραστηριότητα που
να ταιριάζει στις ικανότητες και στην
εμπειρία των μαθητών, ή να ανατεθούν
διαφορετικά καθήκοντα)
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 27

28. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 να συνειδητοποιήσει ο μαθητής ότι όλοι
αποτελούμε μέρος ενός συνόλου και ότι
ο καθένας μας μπορεί να βοηθήσει στην
επίλυση του προβλήματος
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 28

29. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 Αυτογνωσία (να γνωρίζει τα σωματικά και
ψυχικά του αποθέματα)
 σωματική και πνευματική εξάσκηση
 Υπομονή-ταχύτητα-συνεργασία
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 29

30. Οφέλη εκπαίδευσης στο πεδίο
 Όξυνση των αισθήσεων
(όσφρηση, ακοή)
 Απόκτηση δεξιότητας
προσανατολισμού στο χώρο – χρήση οργάνων
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 30

31. Επίτευξη στόχων προγραμμάτων Π.Ε.
Μέσω δραστηριοτήτων στο πεδίο
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Δραστηριότητες στο πεδίο
 Δεξιότητα ανάγνωσης χάρτη,
προσανατολισμού στο χώρο
 Ενσυναίσθηση
 Παιχνίδια
 Επιλεγμένες διαδρομές
 Ανάγνωση χάρτη-
προσανατολισμός
 Συμπλήρωση φύλλων
εργασίας
 Προσεκτική παρατήρηση
του χώρου
 Μετρήσεις μεγεθών
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 31

32. Επίτευξη στόχων προγραμμάτων Π.Ε.
Μέσω δραστηριοτήτων στο πεδίο
Επίτευξη μάθησης & αλλαγής συμπεριφοράς
 Λόγω της ευχαρίστησης που αντλούν οι
μαθητές από όλη τη διαδικασία
 Επαφή – συνεργασία με άλλους
συμμαθητές τους
 Ελευθερία
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 32

33. Επίτευξη στόχων προγραμμάτων Π.Ε.
Μέσω δραστηριοτήτων στο πεδίο
Επίτευξη μάθησης & αλλαγής συμπεριφοράς
 Κάλυψη περισσότερων υποθεμάτων μελέτης
 Προσέγγιση θέματος μέσα από διαφορετικές
οπτικές γωνίες
 Ευκαιρίες για προβληματισμό & ανάλυση
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 33

34. Θεωρία 3H (Heart, Hand, Head)
Rajiv Jayaraman
 Συναισθηματική εμπλοκή του μαθητή -
ενδιαφέρον για το αντικείμενο
 Εμπλοκή μαθητή πρακτικά –
πραγματικό πρόβλημα για επίλυση –
εξάγει μόνος συμπεράσματα
 Παροχή θεωρητικής γνώσης –
συστηματοποίηση των γνώσεων που
έχει ήδη αποκτήσει ο μαθητής
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 34

35. Θεωρία 3H (Heart, Hand, Head)
Rajiv Jayaraman
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 35
3Η PRINCIPLE

36. 2030 Agenda for Sustainable
Development –
Ατζέντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη
 17 ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 36
Περιφερειακό
Κέντρο
Πληροφόρησης
των Ηνωμένων
Εθνών

37. Ενημέρωση από το ιστολόγιο του τμήματος
Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης
Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Β΄Αθήνας
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 37
blogs.sch.gr/grperekvath

38. Χρήσιμοι σύνδεσμοι
 http://blogs.sch.gr/grperekvath/category/%
Δανειστική ΒιβλιοθήκηΤμήματος
Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
 Υπερσύνδεσμοι ΚΠΕ
https://drive.google.com/file/d/0B9JE0j8jHg_
ULUJWLXZreVpzREk/edit
 Πύλη παιδαγωγικού υλικού
Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
http://www.env-edu.gr/Default.aspx
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 38

39. wikipbworks_Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 39
Θεματικά ‘παντρεύει’ το περιβάλλον με την
αρχαιολογία και τη διαχείριση της
πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

40. Και πριν το πεδίο...
Χρήσιμοι σύνδεσμοι-βασικές γνώσεις
40
κινήσεις τεκτονικών πλακών (1.34΄)
Σύγκλιση λιθοσφαιρικών πλακών που
φέρουν ωκεάνειο φλοιό (1.28΄)
Plate tectonics (2.36΄)
Γεωλογική Ιστορία της Ευρώπης και της
Ελλάδας (12.42΄)
Εξωγενείς δυνάμεις (6.51΄)
Ενδογενείς δυνάμεις (7.55΄)

41. Και πριν το πεδίο...
Διαδικτυακό παιχνίδι για την
ελληνική φύση, WWF Ελλάς
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 41
Διαδικτυακό παιχνίδι για τη φύση

42. Και πριν το πεδίο...
Οικοσκόπιο, WWF Ελλάς
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 42
ΟικοσκόπιοWWF Ελλάς
πλήρης διαδικτυακός χάρτης
περιβαλλοντικής πληροφορίας για την
Ελλάδα

43. Δικτυογραφία
 http://www.kpeparanestiou.gr/diktyo/genika-gia-to-
diktyo.html
 http://www.kpemaronias.gr
 https://kpekordeliou.wixsite.com/viosimipoli
 http://yourstory.com/2012/03/the-3h-principle-using-
the-head-heart-and-the-hand-to-createbreakthrough-
experiences
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 43

44. Βιβλιογραφία
 Αθανασάκης Μ. Αρτέμης, Περιβάλλον – Αγωγή και Εκπαίδευση,
Liberal Books, Αθήνα 2015
 Γεωργόπουλος Αλέκος (Καθηγητής στοΤμήμα Επιστημών
Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης τουΑΠΘ), Περιβαλλοντική
εκπαίδευση, Gutenberg - Γιώργος & Κώστας Δαρδανός, 2014
 Μάρκος Α., Φύση και Άνθρωπος στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία,
LEADER BOOKS, Αθήνα 2001
 ΚΠΕ Παρανεστίου Δράμας, «Παίζουμε, χορεύουμε και τραγουδάμε
για το περιβάλλον»,Υπουργείο Παιδείας, Διά βίου μάθησης και
θρησκευμάτων, Παρανέστι 2011
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 44

45. Ευχαριστώ για την προσοχή σας!!
Βαρβάρα Πετρίδου, Υπεύθυνη Π.Ε., Δ.Δ.Ε. Β΄Αθήνας 45
 Οδήγησε το παιδί σου έξω στη φύση,
δίδαξέ το στους λόφους και στις
κοιλάδες. Εκεί θα ακούσει καλύτερα,
και η αίσθηση της ελευθερίας θα του
δώσει περισσότερη δύναμη να
ξεπεράσει τις δυσκολίες. Αλλά σε αυτές
τις ώρες της ελευθερίας, άφησέ τον να
διδαχθεί από τη φύση παρά από σένα.
Άφησέ τον να διαπιστώσει πλήρως ότι
αυτή είναι ο πραγματικός δάσκαλος και
ότι εσύ, με την τέχνη σου, δεν κάνεις
τίποτε άλλο από το να περπατάς ήσυχα
στο πλάι της.
Johann Henrick Pestalozzi
http://www.kpeparanestiou.gr/
diktyo/genika-gia-to-diktyo.html