ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 
“ ТУУЗАН УРЛАЛ” ХИЙХ ҮЙЛЭЭР ХҮҮХЭД БҮРИЙГ ЧАДВАРЖУУЛАХ АРГА ЗҮЙ , ТЕХНОЛОГИ 
БАГА БОЛОВСРОЛЫН БАГШ М. МЯДАГМАА 
ХЭРЭГЦЭЭ ШААРДЛАГА 
“ Шинэчилсэн сургалтын хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд багшийн хүүхэд нэг бүрийн 
хөгжлийг дэмжих арга зүй хамгийн чухлаар тавигдаж байгаа билээ. “ Авьяас “ хөтөлбөр нь зураг 
технологийн хичээлийн салшгүй нэгэн хэсэг учраас хүүхэд нэг бүрийн авьяасыг нээн илрүүлэн , 
хөгжүүлэх зорилгоор дүрслэх урлаг , технологийн хичээлээрээ туузан урлангаар хүүхдийг 
чадваржуулж ,хөгжүүлэх хэрэгцээ үүссэн юм. / Хүүхэд бүр сонирхож байв / 
ЗОРИЛГО: Хүүхэд бүрийн сониуч зан , хүсэл сонирхлыг дэмжиж , авьяас , бүтээлч сэтгэлгээ , гоо 
сайхны мэдрэмжийг нь хөгжүүлэх замаар дүрслэх , урлан бүтээх , урлагийн бүтээлийг ойлгон 
унших чадварыг эзэмшүүлэх 
1.т өлөв лөх 
2. 
хэрэглэгдэхүү 
нийг сонгож, 
бэлтгэх 
3. хийж 
гүйцэт гэх 
Оюуны зураглалын аргаар дүрс, өнгө, бичиглэлээ төлөвлөнө. 
Сайн чанарын өнгийн цаас , зориулалтын цавуу, багаж , обой , зориулалтын 
самбар , зүү 
Бүтээлээ наана, жаазлана. Нэр өгнө. зүүн дээд өнцөгт бүтээлийн нэр , 
сурагчийн нэрийг тусгай цаасан дээр бичиж баруун доод өнцөгт байрлуулна. 
Эцэг эх болон багш нар , хүүхдүүдэд тайлан тавина. Үзэсгэлэн нь үр дүнг 
харуулна. Энэ үеэр хүүхдүүд өөрийн бүтээлээ юугаар, хэрхэн яаж хийсэн, 
хэнд зориулсан , бүтээлээрээ ямар санааг гаргасан бүтээл өөрт нь юуг 
бодогдуулсан зэргээ тайлбарлан ярина. 
ТЕХНОЛОГИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ҮЕ ШАТ  ХИЙЖ ГҮЙЦЭТГЭХ  
5.үзэсгэлэн 
гаргах, 
тайлагнах 
4. бүтээл 
болгох 
арга барилд 
суралцах үе 
• Багш хичээл бүрээрээ хүүхэд нэг бүрийг оюу ны зу раглал хийх арга барилд су ралцу у лна. 
• Оюу ны зу раглал хийх зарчму у дыг мөрдөж су рна. 
• Бүтээл хийх зу ргаа гараар цацарган зу рна. 
• Цаасанд хэмжээ ав ах аргыг су рна. 
• Цаас зүсэх аргыг мэдэж ав на. Зүснэ. 
• Өнгийг сонгоно. 
• Эхний бүтээлээ хийнэ. / Чөлөөтэй өөрөө л сэтгэж хийнэ. 
ДАДЛАГАЖИН 
ЧАДВАРЖИХ ҮЕ 
• Төлөлв лөлтөө оюу ны зу раглалаараа гаргана. 
• Өнгөө сонгож, бу дна. 
• Цаас зүсэх, ху йлах, наах аргаа дадлагажижталаа хийнэ. 
• Ороодог багаж, хэлбэржүүлэх самбар, зүү, цав у у тайгаа харьцаж су рна. 
• Бүтээлээ чөлөөтэй сэтгэн у рлан бүтээнэ. 
• Бүтээлээ ойлгон у ншиж, тайлбарлан ярьж чадв аржина. 
• Бу сдадаа заана. 
ТАЙЛАГНАХ 
ҮНЭЛЭХ ҮЕ 
• Хийж бүтээснээ тайлбарлах чадв артай болсон байна. 
• Өөрийн 1-4 шатны бүтээл гаргана. 
• Сэтгэн бодох, зохиомжлох чадв ар хөгжинө. 
• Бүтээлээ засан сайжру у лах чадв артай болсон байна. 
• Шинийг эрэлхийж дахин өөр шинэ бүтээл гаргах санал санаачлагатай болно. 
• Бүтээлээ ху далдан борлу у лах арга зүйд су ралцана. 
ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 1
ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 
М. Мядагмаа багштай 3в ангийн сурагчдын “ туузан урлал”- ын бүтээл 
3в ангийн сурагч Д . Дөлгөөн 
Сурагч Б. Маралмаа , Б. Түвшинжаргал 
3в ангийн хөвгүүд 
3в ангийн сурагч Н. Сумьяабазар 
3в ангийн сурагч Н. Даваахүү 3в ангийн сурагч С. Сэржбүдээ, Б. Буян- очир 
ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 2
ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 
8-9 настай 3в ангийн сурагчдын бүтээлүүд 
Багш М. Мядагмаа “ Бүт ээлч багш”-ийн уралдаанд 
3в ангийн сурагчид 
3в ангийн сурагч Б. Анхбаяр 3в ангийн сурагчид бүтээлээ хийж байгаа нь: 
ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 3
ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 
Жишээ: Гараанаас чадваржсан байдал: Сурагч С. Сэржбүдээ 
Гараа : Цаас хуйлах, 
зураг дээр зөв сэтгэж 
байрлуулах,зохиомжлох 
чадвар дутмаг байлаа. 
Дадлагажих үе: 
Цаас зүсэх, хуйлах, хэв 
гаргах, наах чадварт 
ахиц гарч байв. 
Багшийн сэтгэгдэл: Шинэчилсэн сургалтын хөтөлбөрийг туршиж хэрэгжүүлснээрээ 
хүүхэд нэг бүр маань бүтээл хийх, ярих, тайлбарлах, нягт нямбай байдалд суралцаж, 
тэвчээртэй зөв суух , сэтгэх , ургуулан бодох,тооцоолол хийх , зурах, будах зэрэг 
авьяас билэг нь хөгжсөнд баяртай байна. 
Багш хүүхэд хоёулаа хөгжиж, эцэг эх ч мөн хүүхдээсээ суралцаж байна. “Эрдэм 
боловсролтой зөв монгол хүүхэд “ хөтөлбөр хэрэгжиж байгаа нь бодит үнэн юм аа. 
Багшид өгөх зөвлөмж : 
Чадваржсан үе: 
Төлөвлөлтөө хийж, 
зураглал гарган 
зохиомжлон бүтээл гаргав. 
 Багш бүтээлийг өөрөө эхлээд технологийн дагуу хийж , сурч байж сургалтаа эхлүүлнэ. 
 Байнгын эрэл хайгуул хийж , хүүхдээсээ давж хөгжих ёстой гэдгийг анхаарах 
 Арга барилд суралцах үед аюулгүй ажиллагааны дүрмийг хүүхдүүдтэй хамтран гаргах 
 Арга барилд суралцах үед үйлийн дараалал, мөрдөх дэгийг хүүхдүүдтэй хамтран 
боловсруулж, дадал болгох 
 Аливаа зүйлд ариг гамтай хандах талаас нь зөвлөгөө өгөх 
 Бусдыг анхааралтай сонсож, хүндэтгэн харилцахыг зөвлөх 
 Анхаарлаа нэг зүйлд төвлөрүүлэн сууж сурахын ач холбогдлыг ойлгуулах 
 Бусдаас үлгэрлэн дуурайх , санаа авах зүйлээ тэмдэглэж авах 
 Өөрийн хийсэн бүтээлээ бусдад тайлбарлан ярих төлөвлөлтөө хийх зөвлөмж өгөх 
 Аливаа хүн, амьтан ургамлын бэлгэдэл шинж чанарын талаар эрэл хайгуул хийж 
мэдээлэл, цуглуулж бүтээлдээ ашиглаж болохыг хүүхдэд ойлгуулах 
 Бүтээл хийхдээ аль болох ургуулан бодож, сэтгэж өвөртөц байдлаар гаргахыг хичээх зэрэг 
зөвлөмжийг өгч ажиллана. 
ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 4
ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 
ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 5

туузан цаасны урлал технологи

  • 1.
    ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ “ ТУУЗАН УРЛАЛ” ХИЙХ ҮЙЛЭЭР ХҮҮХЭД БҮРИЙГ ЧАДВАРЖУУЛАХ АРГА ЗҮЙ , ТЕХНОЛОГИ БАГА БОЛОВСРОЛЫН БАГШ М. МЯДАГМАА ХЭРЭГЦЭЭ ШААРДЛАГА “ Шинэчилсэн сургалтын хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд багшийн хүүхэд нэг бүрийн хөгжлийг дэмжих арга зүй хамгийн чухлаар тавигдаж байгаа билээ. “ Авьяас “ хөтөлбөр нь зураг технологийн хичээлийн салшгүй нэгэн хэсэг учраас хүүхэд нэг бүрийн авьяасыг нээн илрүүлэн , хөгжүүлэх зорилгоор дүрслэх урлаг , технологийн хичээлээрээ туузан урлангаар хүүхдийг чадваржуулж ,хөгжүүлэх хэрэгцээ үүссэн юм. / Хүүхэд бүр сонирхож байв / ЗОРИЛГО: Хүүхэд бүрийн сониуч зан , хүсэл сонирхлыг дэмжиж , авьяас , бүтээлч сэтгэлгээ , гоо сайхны мэдрэмжийг нь хөгжүүлэх замаар дүрслэх , урлан бүтээх , урлагийн бүтээлийг ойлгон унших чадварыг эзэмшүүлэх 1.т өлөв лөх 2. хэрэглэгдэхүү нийг сонгож, бэлтгэх 3. хийж гүйцэт гэх Оюуны зураглалын аргаар дүрс, өнгө, бичиглэлээ төлөвлөнө. Сайн чанарын өнгийн цаас , зориулалтын цавуу, багаж , обой , зориулалтын самбар , зүү Бүтээлээ наана, жаазлана. Нэр өгнө. зүүн дээд өнцөгт бүтээлийн нэр , сурагчийн нэрийг тусгай цаасан дээр бичиж баруун доод өнцөгт байрлуулна. Эцэг эх болон багш нар , хүүхдүүдэд тайлан тавина. Үзэсгэлэн нь үр дүнг харуулна. Энэ үеэр хүүхдүүд өөрийн бүтээлээ юугаар, хэрхэн яаж хийсэн, хэнд зориулсан , бүтээлээрээ ямар санааг гаргасан бүтээл өөрт нь юуг бодогдуулсан зэргээ тайлбарлан ярина. ТЕХНОЛОГИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ҮЕ ШАТ ХИЙЖ ГҮЙЦЭТГЭХ 5.үзэсгэлэн гаргах, тайлагнах 4. бүтээл болгох арга барилд суралцах үе • Багш хичээл бүрээрээ хүүхэд нэг бүрийг оюу ны зу раглал хийх арга барилд су ралцу у лна. • Оюу ны зу раглал хийх зарчму у дыг мөрдөж су рна. • Бүтээл хийх зу ргаа гараар цацарган зу рна. • Цаасанд хэмжээ ав ах аргыг су рна. • Цаас зүсэх аргыг мэдэж ав на. Зүснэ. • Өнгийг сонгоно. • Эхний бүтээлээ хийнэ. / Чөлөөтэй өөрөө л сэтгэж хийнэ. ДАДЛАГАЖИН ЧАДВАРЖИХ ҮЕ • Төлөлв лөлтөө оюу ны зу раглалаараа гаргана. • Өнгөө сонгож, бу дна. • Цаас зүсэх, ху йлах, наах аргаа дадлагажижталаа хийнэ. • Ороодог багаж, хэлбэржүүлэх самбар, зүү, цав у у тайгаа харьцаж су рна. • Бүтээлээ чөлөөтэй сэтгэн у рлан бүтээнэ. • Бүтээлээ ойлгон у ншиж, тайлбарлан ярьж чадв аржина. • Бу сдадаа заана. ТАЙЛАГНАХ ҮНЭЛЭХ ҮЕ • Хийж бүтээснээ тайлбарлах чадв артай болсон байна. • Өөрийн 1-4 шатны бүтээл гаргана. • Сэтгэн бодох, зохиомжлох чадв ар хөгжинө. • Бүтээлээ засан сайжру у лах чадв артай болсон байна. • Шинийг эрэлхийж дахин өөр шинэ бүтээл гаргах санал санаачлагатай болно. • Бүтээлээ ху далдан борлу у лах арга зүйд су ралцана. ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 1
  • 2.
    ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ М. Мядагмаа багштай 3в ангийн сурагчдын “ туузан урлал”- ын бүтээл 3в ангийн сурагч Д . Дөлгөөн Сурагч Б. Маралмаа , Б. Түвшинжаргал 3в ангийн хөвгүүд 3в ангийн сурагч Н. Сумьяабазар 3в ангийн сурагч Н. Даваахүү 3в ангийн сурагч С. Сэржбүдээ, Б. Буян- очир ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 2
  • 3.
    ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ 8-9 настай 3в ангийн сурагчдын бүтээлүүд Багш М. Мядагмаа “ Бүт ээлч багш”-ийн уралдаанд 3в ангийн сурагчид 3в ангийн сурагч Б. Анхбаяр 3в ангийн сурагчид бүтээлээ хийж байгаа нь: ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 3
  • 4.
    ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ Жишээ: Гараанаас чадваржсан байдал: Сурагч С. Сэржбүдээ Гараа : Цаас хуйлах, зураг дээр зөв сэтгэж байрлуулах,зохиомжлох чадвар дутмаг байлаа. Дадлагажих үе: Цаас зүсэх, хуйлах, хэв гаргах, наах чадварт ахиц гарч байв. Багшийн сэтгэгдэл: Шинэчилсэн сургалтын хөтөлбөрийг туршиж хэрэгжүүлснээрээ хүүхэд нэг бүр маань бүтээл хийх, ярих, тайлбарлах, нягт нямбай байдалд суралцаж, тэвчээртэй зөв суух , сэтгэх , ургуулан бодох,тооцоолол хийх , зурах, будах зэрэг авьяас билэг нь хөгжсөнд баяртай байна. Багш хүүхэд хоёулаа хөгжиж, эцэг эх ч мөн хүүхдээсээ суралцаж байна. “Эрдэм боловсролтой зөв монгол хүүхэд “ хөтөлбөр хэрэгжиж байгаа нь бодит үнэн юм аа. Багшид өгөх зөвлөмж : Чадваржсан үе: Төлөвлөлтөө хийж, зураглал гарган зохиомжлон бүтээл гаргав.  Багш бүтээлийг өөрөө эхлээд технологийн дагуу хийж , сурч байж сургалтаа эхлүүлнэ.  Байнгын эрэл хайгуул хийж , хүүхдээсээ давж хөгжих ёстой гэдгийг анхаарах  Арга барилд суралцах үед аюулгүй ажиллагааны дүрмийг хүүхдүүдтэй хамтран гаргах  Арга барилд суралцах үед үйлийн дараалал, мөрдөх дэгийг хүүхдүүдтэй хамтран боловсруулж, дадал болгох  Аливаа зүйлд ариг гамтай хандах талаас нь зөвлөгөө өгөх  Бусдыг анхааралтай сонсож, хүндэтгэн харилцахыг зөвлөх  Анхаарлаа нэг зүйлд төвлөрүүлэн сууж сурахын ач холбогдлыг ойлгуулах  Бусдаас үлгэрлэн дуурайх , санаа авах зүйлээ тэмдэглэж авах  Өөрийн хийсэн бүтээлээ бусдад тайлбарлан ярих төлөвлөлтөө хийх зөвлөмж өгөх  Аливаа хүн, амьтан ургамлын бэлгэдэл шинж чанарын талаар эрэл хайгуул хийж мэдээлэл, цуглуулж бүтээлдээ ашиглаж болохыг хүүхдэд ойлгуулах  Бүтээл хийхдээ аль болох ургуулан бодож, сэтгэж өвөртөц байдлаар гаргахыг хичээх зэрэг зөвлөмжийг өгч ажиллана. ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 4
  • 5.
    ҮНДЭСНИЙ ЛАБОРАТОРИ “ЭРДМИЙН ДАЛАЙ” ЦОГЦОЛБОР СУРГУУЛЬ ХӨВСГӨЛ багш М. Мядагмаа Page 5