α. Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Νυν δε λέγει ως εγώ αδικώ. ΡΗΜΑ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ (ΛΕΚΤΙΚΟ) Η ΕΓΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑΣ (ΕΚΦΟΡΑ) Ο ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ (ως)
3.
Συμπέρασμα: Για ναχαρακτηρίσουμε ολοκληρωμένα μία δευτερεύουσα πρόταση πρέπει να δηλώσουμε: Από πού εξαρτάται Πώς εισάγεται Πώς εκφέρεται Ποιος είναι ο συντακτικός της ρόλος
ΟΙ ΟΝΟΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ Ειδικές Ενδοιαστικές Πλάγιες Ερωτηματικές Αναφορικές
6.
Ονοματικές Προτάσεις Ονομάζονταιέτσι όσες λειτουργούν συντακτικά ως ονόματα (ουσιαστικά ή επίθετα). Άρα λειτουργούν ως: Αντικείμενο προσωπικών ρημάτων Π.χ. Λέγω ότι πολλαί και καλαί ελπίδες ημιν εισίν σωτηρίας. Υποκείμενο απρόσωπων ρημάτων Π.χ. Φόβος εστί μη ηττηθώμεν. Επεξήγηση , συνήθως στο «τούτο» που προηγείται Π.χ. Τουτο υμας δει μαθειν, ότι το συνέχον την δημοκρατίαν όρκος εστίν.
7.
Οι Ειδικές ΠροτάσειςΕισάγονται με τους ειδικούς συνδέσμους ότι (αντικειμενική κρίση) και ως (υποκειμενική κρίση) . Εξαρτώνται από ρήματα λεκτικά (λέγω , αγγέλλω, διδάσκω κ.α.) , δεικτικά (δηλώ, δείκνυμι, δήλον εστι κ.α.), αίσθησης (αισθάνομαι, ορω, ακούω κ.α.) και γνώσης (γιγνώσκω, οιδα κ.α.) .
8.
Εκφέρονται με: α) Οριστική β) Δυνητική Οριστική [1] γ) Δυνητική Ευκτική [2] και δ) Ευκτική Πλαγίου Λόγου [3 ] . [1] Η Δυνητική Οριστική δηλώνει το δυνατόν στο παρελθόν. Μετάφραση : θα +Παρατατικός [2] Η Δυνητική Ευκτική δηλώνει το δυνατόν στο παρόν και μέλλον. Μετάφραση : μπορώ να, θα μπορούσα να... [3] Ευκτική Πλαγίου Λόγου έχουμε όταν το ρήμα της πρότασης εξάρτησης βρίσκεται σε Ιστορικό Χρόνο.
9.
Ασκήσεις Και κατηγορουσιαυτου ως πολλας αρχας ηρξεν . Δηλον εστί ότι ουκ αν προυλεγεν , ει μη αληθευσειν(= ότι θα βγει αληθινός) επίστευε . Ότι βούλοισθε αν αναλαβείν την αρχήν, ην πρότερον εκέκτησθε, πάντες επιστάμεθα. Σχεδόν εγίγνωσκον ότι είη που πλησίον το στράτευμα των πολεμίων.
10.
Ενδοιαστικές προτάσεις Εισάγονται με τους ενδοιαστικούς συνδέσμους μη (φόβος μήπως γίνει κάτι) και μή ου (φόβος μήπως δε γίνει κάτι) . Εξαρτώνται από ρήματα και απρόσωπες εκφράσεις φόβου ή δισταγμού (φοβάμαι, δέδοικα, φυλάττομαι, διστάζω, υποπτεύω, φόβος εστί, δεινόν εστί κ.α.) .
11.
Εκφέρονται με: α) Υποτακτική β) Οριστική (όταν ο φόβος είναι βέβαιος) και γ) Ευκτική Πλαγίου Λόγου . Φοβουμαι μη ηττηθωμεν . Νυν δε φοβούμεθα μη αμφοτέρων άμα ημαρτήκαμεν (= μήπως αποτύχαμε και στα δύο). Οι δε πολέμιοι δείσαντες (=επειδή φοβήθηκαν) μη αλοιεν (= μήπως συλληφθούν) εις φυγήν ετράποντο.
12.
Πλάγιες Ερωτηματικές Εισάγονται Α) Οι πλάγιες ερωτήσεις Ολικής Άγνοιας με τους συνδέσμους: ει (=αν) , πότερον ... ή (= ποιο από τα δύο) , είτε ... είτε . Σε αυτές η απάντηση είναι ναι ή όχι . Π.χ. Επισκεψόμεθα (= ας εξετάσουμε) ει ο άριστος ευδαιμονέστατος και ο κάκιστος αθλιώτατος εστίν.
13.
Β) Οι πλάγιεςερωτήσεις Μερικής Άγνοιας με ερωτηματικές ή αναφορικές αντωνυμίες και επιρρήματα (τίς, ποίος, πόσος, ός, όστις, όσπερ, οποιος, οπότερος, όπου, όπως, όποι, οπόθεν κ.α.). Σε αυτές ζητάμε μία ειδική λεπτομέρεια (π.χ. ποιος , πότε , πού , γιατί …) Σκέψασθε πως επί των προγόνων ταυτα ειχε. Επιμηθεύς ηπόρει ό,τι τοις ανθρώποις χρήσαιτο(= τι να κάνει με τους ανθρώπους).
Ονοματικές Αναφορικές Χρησιμοποιούνταιστη θέση ουσιαστικού ή επιθέτου, δηλαδή λειτουργούν ως: 1. αντικείμενο 2. υποκείμενο 3. κατηγορούμενο 4. ομοιόπτωτος προσδιορισμός 5. ετερόπτωτος προσδιορισμός Εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες Κυρος δε έχων ούς είρηκα, ωρματο από Σάρδεων. Έστι δίκης οφθαλμός, ός τα πάνθ΄ ορα.
18.
Εκφέρονται με Οριστική , Υποτακτική , Δυνητική Οριστική , Δυνητική Ευκτική Ου τος εστίν ό ς απέκτεινε τούς στρατηγούς. Προυφάνης (=φανερώθηκες) δε φιλτάτην έχων όψιν , ή ς εγώ ουδ’ αν εν κακοις λαθοίμην. (=την οποίαν εγώ ούτε στις συμφορές δε θα μπορούσα να ξεχάσω).