Περιέχει ενδεικτικά παραδείγματ

1. Ανάλυση μτχ σε δευτερεύουσα πρόταση
ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΠΡΟΤΑΣΗ
· ο χρόνος εξάρτησης λαμβάνεται υπόψη
από αρκτικό χρόνο → Οριστική ή Υποτακτική
από ιστορικό χρόνο → Ευκτική του Πλαγίου Λόγου
· οι μτχ Ενεστώτα και Παρακειμένου μετατρέπονται αντίστοιχα σε Παρατατικό
και Υπερσυντέλικο, όταν εξαρτώνται από ιστορικό ρήμα,
ή σε Ευκτική του Πλαγίου Λόγου
· οι μτχ Αορίστου διατηρούν το χρόνο τους και μετατρέπονται σε Οριστική για
το παρελθόν και σε Υποτακτική ή Ευκτική για το μέλλον
κατηγορηματική μετοχή
Αναλ εται σε δευτερε ουσα ειδική πρ ταση μ νο ύ ύ ό ό όταν εξαρτάται από ρήματα που σημαίνουν
αίσθηση, γνώση, μάθηση, μνήμη, δείξη, αγγελία, έλεγχο και μεταφράζεται με το ότι.
Ανάλυση (ανάλυση με ὅτι, ὡς + Οριστική ή Ευκτική)
οὐκ ἐπίστασθε θνητοί ὄντες ;  οὐκ ἐπίστασθε ὡς θνητοί ἐστέ;
Κλέαρχος ἐπιορκών ἐφάνη  Κλέαρχος ἐφάνη ὅτι ἐπιορκοίη
οἶδα τούς ἄνδρας μαχομένους  οἶδα ὅτι οἱ ἄνδρες μάχονται
Οὐδένα οἶδα μισοῦντα τοὺς ἐπαινοῦντας  Οἶδα ὅτι οὐδείς μισεῖ τοὺς ἐπαινοῦντας.
Ἔγνω τὴν εἰσβολὴν ἐσομένην  Ἔγνω ὅτι ἡ εἰσβολὴ ἔσοιτο.
επιθετική μετοχή
ανάλυση:
η έναρθρη μτχ μετατρέπεται σε δεικτική αντωνυμία οὗτος, ἐκεῖνος και αναφορική πρόταση με
ὅς, ὅστις σε Ονομαστική / η άναρθρη σε αναφορική με ὅς, ὅστις σε Ονομαστική
οἱ ἐκπλέοντες ἐκ τοῦ λιμένος ἔμποροι  οἱ ἔμποροι οὗτοι, οἵ ἐκπλέουσι ἐκ τοῦ λιμένος
σύνειμι ἀνθρώποις δυναμένοις ἀναλίσκειν  σύνειμι ἀνθρώποις, οἵ δύνανται ἀναλίσκειν
αἱ πόλεις διοικοῦνται τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις
αἱ πόλεις διοικοῦνται τοῖς νόμοις τούτοις οἳ κεῖνται.
ἅπαντες γιγνώσκομεν τὰ ὑφ΄ὑμῶν ἐψηφισμένα
ἅπαντες γιγνώσκομεν ταῦτα ἃ ὑφ΄ὑμῶν ἐψηφισμένα εἰσί.
ἐπορεύθησαν ἐς Ἀπολλωνίαν, Κορινθίων οὖσαν ἀποικίαν
ἐπορεύθησαν ἐς Ἀπολλωνίαν, ἣ ἦν Κορινθίων ἀποικία.
Ὁ μὴ δαρεὶς ἄνθρωπος οὐ παιδεύεται  Ἄνθρωπος, ὃς ἂν μὴ δαρῇ, οὐ παιδεύεται.
ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ
χρονική
Ανάλυση μτχ: ἐπεί, ἐπειδή, ὅτε, ἕως, ὡς + Οριστική, Ευκτική ή ἄν + Υποτακτική
Κόνων δέ ἰδών τόν ἐπίπλου, ἐσήμανε εἰς τάς ναῦς βοηθεῖν κατά κράτος
ἐπεί Κόνων τόν ἐπίπλου εἶδε, ἐσήμανε εἰς τάς ναῦς βοηθεῖν κατά κράτος
Κῦρος ἐθήρευεν ἀπό ἵππου γυμνάσαι βουλόμενο ς ἑαυτόν τε καί τούς ἵππους.
Κῦρος ἐθήρευεν ἀπό ἵππου, ὁπότε βούλοιτο γυμνάσαι ἑαυτόν τε καί τούς ἵππους δειπνήσαντες
πορεύεσθε ὅταν δειπνήσητε, πορεύεσθε
Εὐθὺς νέοι ὄντες τὸ ἀνδρεῖον μετέρχονται Ὅτε νέοι ἔτι εἰσί, τὸ ἀνδρεῖον μετέρχονται
Συγκαλέσας τοὺς στρατηγοὺς καὶ λοχαγοὺς ἔλεξε τοιάδε
. Ἐπεὶ συνεκάλεσε τοὺς στρατηγοὺς καὶ λοχαγοὺς ἔλεξε τοιάδε.
τελική
Ανάλυση μτχ: ἵνα, ὅπως + Υποτακτική Αορίστου από αρκτικό χρόνο ή
Ευκτική του Πλαγίου Λόγου από ιστορικό χρόνο
ἐπορεύοντο καταψόμενοι τούς πολεμίους ἐπορεύοντο, ἵνα κατάδοιεν τούς πολεμίους
νῦν τοῦτο δεησόμενοι ἥκομεν νῦν, ἵνα τοῦτο δεηθῶμεν, ἥκομεν

2. ἄπειμι ξένιά σοι παρασκευάσων ἄπειμι, ἵνα ξένιά σοι παρασκευάσω
Τριήρεις ἐπλήρου ὣς βοηθήσων κατὰ θάλατταν Τριήρεις ἐπλήρου ἵνα βοηθήσειε κατὰ
θάλατταν.
αιτιολογική
Ανάλυση μτχ: ἐπεί, ἐπειδή, ὅτι, διότι, ὡς + Οριστική, σπάνια Ευκτική
Κῦρος ἅτε παῖς ὤν ἥδετο τῇ στολῇ Κῦρος ἥδετο τῇ στολῇ, ὅτι παῖς ἦν
Οἱ Κορίνθιοι τροπαῖον ἔστησαν ὡς νενικηκότες
Οἱ Κορίνθιοι τροπαῖον ἔστησαν, ἐπειδή ἐνενικήκεσαν
Οἱ Κορίνθιοι τροπαῖον ἔστησαν ὡς νενικηκότες εἶεν.
Καὶ διὰ τοῦτο ὀργισθεὶς Ἀπόλλων κτείνει Κύκλωπας
Καὶ ἐπεὶ διὰ τοῦτο ὠργίσθη Ἀπόλλων, κτείνει Κύκλωπας.
εναντιωματική
Ανάλυση μτχ:
εἰ καί, καί εἰ, οὐδ΄ εἰ, μηδ΄ εἰ + Οριστική (ή σπάνια Ευκτική
ἄν καί, καί ἄν, οὐδ΄ ἄν, μηδ΄ ἄν, + Υποτακτική
ἱκανά μοι νομίζω εἰρῆσθαι καίτοι πολλά γε παραλιπών
ἱκανά μοι νομίζω εἰρῆσθαι, εἰ καί πολλά γε παρέλιπον
καί ἀποστᾶσα ἡ πόλις ἀφίξεται εἰς σύμβασιν
κἄν ἀποστῇ ἡ πόλις, ἀφίξεται εἰς σύμβασιν
Κυρία γενομένη τοσούτων ἀγαθῶν οὐκ ἐφθόνησεν τοῖς ἄλλοις
 Εἰ καὶ ἐγένετο κυρία τοσούτων ἀγαθῶν οὐκ ἐφθόνησεν τοῖς ἄλλοις.
Ὁ μέντοι Ἀγησίλαος ἐκείνους καίπερ ὁρῶν οὐκ ἐδίωκεν
 Ὁ μέντοι Ἀγησίλαος ἐκείνους, εἰ καὶ ὁρῴη, οὐκ ἐδίωκεν.
Καὶ ἀποστᾶσα πόλις ἀφίξεται εἰς σύμβασιν
 Καὶ ἂν ἀποστῇ ἣ πόλις, ἀφίξεται εἰς σύμβασιν.
Οὐδὲ δὶς ἀποθανόντες δίκην δοῦναι δύναντ΄ ἂν ἀξίαν
 Καὶ εἰ δὶς ἀποθάνοιεν, οὐ δίκην δοῦναι δύναντ΄ ἂν ἀξίαν.
υποθετική
Ανάλυση μτχ κατά τους υποθετικούς λόγους
τί γάρ ἄν λαθών διεπραξάμην ;
τί γάρ, εἰ ἔλαθον, ἄν διεπραξάμην; (μη πραγματικό)
ταῦτα ποιοῦντες τά δίκαια ψηφιεῖσθε
ἄν ταῦτα ποιῆσθε, τά δίκαια ψηφιεῖσθε (προσδωκόμενο)
Ὄντων βωμῶν, εἰσὶ καὶ θεοί
 Εἰ εἰσὶ βωμοί, εἰσὶ καὶ θεοί. (πραγματικό)
Οὐκ ἂν ἦλθον δεῦρο, ὑμῶν μὴ κελευσάντων
Οὐκ ἂν ἦλθον δεῦρο, εἰ ὑμεῖς μὴ ἐκελεύσατε. (μη πραγματικό)
Νικήσαντες ἁπάντων τούτων ὑμεῖς κύριοι ἔσεσθε
 Ἐὰν νικήσητε, ἁπάντων τούτων ὑμεῖς κύριοι ἔσεσθε. (προσδοκώμενο)
Ἐλθόντος τοῦ θανάτου οὐδεὶς βούλεται ἀποθα νεῖν
 Ἐὰν ἔλθῃ ὁ θάνατος, οὐδεὶς βούλεται ἀποθανεῖν. (αόριστη επανάληψη
στο παρόν και στο μέλλον)
Ταῦτα ποιοῦντες τοὺς θεούς βοηθοὺς ἔχοιτ` ἄν
Εἰ ταῦτα ποιοῖτε, τοὺς θεοὺς βοηθοὺς ἔχοιτ` ἄν. (απλή σκέψη του λέγοντος)
Ἀντιλέγων τις ὑπὸ τῶν τυράννων ἀπέθνῃσκε
 Εἰ ἀντιλέγοι τις, ὑπὸ τῶν τυράννων ἀπέθνῃσκε. (αόριστη επανάληψη στο παρελθόν)