Επιδθμιολογία
Οριςμόσ
Είναι ο κλάδοσπου μελετά τθ ςυχνότθτα των νοςθ-
μάτων (των καταςτάςεων υγείασ ι του κανάτου),
κακϊσ και τα χαρακτθριςτικά των ατόμων, από
τα οποία θ ςυχνότθτα αυτι εξαρτάται (ςχετίηεται
ι ςυναρτάται).
Μετα-επιδθμιολογία Λ. Σπάρου
Μζτρα
τθσ υχνότθτασ
των Νοςθμάτων
Β.Θεωρητικά μέτρα
Β.1 Επίπτωςθ-ποςοςτό
Β.2 Επιπολαςμόσ-ποςοςτό
Β.3 Κίνδυνοσ (Risk)
Β.4 Οτη (Odds)
Μετα-επιδθμιολογία Λ. Σπάρου
9.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
1. Απόλυτοσ κίνδυνοσ (absolute risk)
Είναι ο κίνδυνοσ τθσ εμφάνιςθσ του νοςιματοσ ςε
ζνα δεδομζνο πλθκυςμό ςε πεπεραςμζνο χρόνο.
π.χ. ςε ζνα πλθκυςμό που αποτελείται από αςκε-
νείσ θλικίασ >60 ετϊν που ζχουν κολπικι μαρμαρυ-
γι, ο κίνδυνοσ να εμφανίςουν εμβολικό Α.Ε.Ε. είναι
5% το ζτοσ. Επομζνωσ ο Απόλυτοσ Ετιςιοσ Κίνδυ-
νοσ για Α.Ε.Ε. είναι 5%.
10.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
2. χετικόσ κίνδυνοσ (Relative Risk-RR)
Ο Σχετικόσ κίνδυνοσ υπολογίηεται διαιρϊντασ τθν
επίπτωςθ των εχόντων τον προςδιοριςτι ι των
εκτικεμζνων προσ τθν επίπτωςθ των μθ εχόντων
τον προςδιοριςτι ι των μθ εκτικεμζνων.
RR=Επίπτωςθ των εκτικεμζνων/Επίπτωςθ των
μθ εκτικεμζνων ςτον προςδιοριςτι
11.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
π.χ. Ο ανωτζρω πλθκυςμόσ με ςυντεταγμζνεσ κολπικι
μαρμαρυγι και θλικία > 60 ετϊν όταν κα πάρουν War-
farin ο κίνδυνοσ του Α.Ε.Ε. κα είναι 2% το ζτοσ.
Επομζνωσ θ ελάττωςθ του απόλυτου κινδφνου κα
είναι 5%-2%=3% δθλ. θ Warfarin ελαττϊνει τον
απόλυτο κίνδυνο του Α.Ε.Ε. κατά 3% το ζτοσ.
Αυτοί που πιραν Warfarin ζχουν 2% ετιςιο κίνδυνο
ςυγκρινόμενοι με αυτοφσ που δεν πιραν και ο κίνδυ-
νοσ είναι 5% δθλ. αυτοί που πιραν ζχουν το 40% του
κινδφνου. Το 40% αποτελεί το ςχετικό κίνδυνο, διότι:
RR=2%/5%=40%.
12.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
Άρα ο RR=απόλυτο κίνδυνο ςτον πλθκυςμό με τον
προςδιοριςτι/απόλυτο κίνδυνο χωρίσ τον
προςδιοριςτι.
RR=a/a+b /c/c+d
Περιπτϊςεισ Μθ περιπτϊςεισ
Εκτικζμενοι a b
Μθ Εκτικζμενοι c d
13.
Εκτίμθςθ του ΣχετικοφΚινδφνου
Ο RR είναι το μζτρο ςχζςθσ μεταξφ τθσ Επί-
πτωςθσ των εχόντων τον προςδιοριςτι με τθν
Επίπτωςθ των μθ εχόντων τον προςδιοριςτι.
Α.Εάν RR=1 ςθμαίνει ότι θ Επίπτωςθ του Νοςι-
ματοσ ςτουσ ζχοντεσ = με τθν Επίπτωςθ του Νο-
ςιματοσ ςτουσ μθ ζχοντεσ τον προςδιοριςτι
και ςθμαίνει ότι:
Δεν υπάρχει ςχζςθ μεταξφ τθσ «ζκκεςθσ» ςτον
προςδιοριςτι και του νοςιματοσ.
14.
Εκτίμθςθ του ΣχετικοφΚινδφνου
Β.Εάν RR>1 ςθμαίνει ότι θ Επίπτωςθ του
Νοςιματοσ ςτουσ ζχοντεσ είναι > από
τθν Επίπτωςθ του Νοςιματοσ ςτουσ μθ
ζχοντεσ τον προςδιοριςτι και άρα
θ «ζκκεςθ» ςτον προςδιοριςτι αυξάνει
τθν πικανότθτα εμφάνιςθσ του
Νοςιματοσ.
15.
Εκτίμθςθ του ΣχετικοφΚινδφνου
Γ. Εάν RR<1 ςθμαίνει ότι θ Επίπτωςθ
του Νοςιματοσ ςτουσ ζχοντεσ είναι <
από τθν Επίπτωςθ του Νοςιματοσ
ςτουσ μθ ζχοντεσ τον προςδιοριςτι,
άρα :
θ «ζκκεςθ» ςτον προςδιοριςτι
ελαττϊνει τθν πικανότθτα
εμφάνιςθσ του Νοςιματοσ.
16.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
3. Μζτρα Αποδοτζου κινδφνου
3.1 τουσ Εκτικεμζνουσ
Αποδοτζοσ κίνδυνοσ (AR) είναι το ποςοςτό
τθσ Επίπτωςθσ του Νοςιματοσ ςτουσ Εκτικε-
κεμζνουσ που οφείλεται ςτθν ζκκεςθ και αυ-
τι θ Επίπτωςθ του Νοςιματοσ εξαλείφεται
εάν εξαλειφκεί θ Ζκκεςθ.
AR=IDexp-IDunexp
17.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
Αποδοτζοσ κίνδυνοσ % (AR%) είναι θ
επίπτωςθ-ποςοςτό ςτουσ εκτικεμζνουσ που
οφείλεται ςτθν «ζκκεςθ» και που κα
εξαλειφκεί εάν θ «ζκκεςθ» εξαλειφκεί.
AR%=[Iexp-Iunexp / Iexp] x 100=[AR/Iexp] x 100
18.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
3.2 τον Πλθκυςμό
Αποδοτζοσ κίνδυνοσ ςτον Πλθκυςμό (PAR)
είναι θ Επίπτωςθ-πυκνότθτα του Νοςιματοσ
ςτον πλθκυςμό (εκτικεμζνουσ και μθ) που
οφείλεται ςτθν «Ζκκεςθ» που κα εξαλειφκεί
εάν θ «εκκεςθ» εξαλειφκεί.
PAR=IDp-IDunexp
19.
Μζτρα
τθσ χζςθσ τουΠροςδιοριςτι
με τθ ςυχνότθτα του Νοςιματοσ
Αποδοτζοσ κίνδυνοσ ςτον Πλθκυςμό %
(PAR %) είναι θ Επίπτωςθ-ποςοςτό του Νο-
ςιματοσ ςτον πλθκυςμό (εκτικεμζνουσ και
μθ) που οφείλεται ςτθν Ζκκεςθ που κα εξ-
αλειφκεί εάν θ ζκκεςθ εξαλειφκεί.
PAR%=[PAR/Ip] x 100
20.
Ερωτιςεισ πολλαπλισ επιλογισ
1ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Νόςθμα είναι:
1. Η νοςθρι διαδικαςία με αρχι, διάρκεια και πζρασ
2. Το απαρζμφατο «νοςείν»
3. Είναι το αποτζλεςμα ι το προϊόν τθσ νοςθρισ δια-
δικαςίασ
21.
Ερωτιςεισ πολλαπλισ επιλογισ
1ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Νόςθμα είναι:
1. Η νοςθρι διαδικαςία με αρχι, διάρκεια και πζρασ
2. Το απαρζμφατο «νοςείν»
3. Είναι το αποτζλεςμα ι το προϊόν τθσ νοςθρισ δια-
δικαςίασ
22.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
1ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Η επίπτωςθ-πυκνότθτα είναι:
1. Θεωρθτικό μζτρο τθσ ςυχνότθτασ των νοςθμάτων
2. Εμπειρικό μζτρο τθσ ςυχνότθτασ των νοςθμάτων
3. Είναι αδιάςτατο μζγεκοσ
4. Ζχει διαςτάςεισ το χρόνο και εκκζτθ το -1
5. Το 2 και το 4
23.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
1ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Η επίπτωςθ-πυκνότθτα είναι:
1. Θεωρθτικό μζτρο τθσ ςυχνότθτασ των νοςθμάτων
2. Εμπειρικό μζτρο τθσ ςυχνότθτασ των νοςθμάτων
3. Είναι αδιάςτατο μζγεκοσ
4. Ζχει διαςτάςεισ το χρόνο και εκκζτθ το -1
5. Το 2 και το 4
ΕΠΙΒΙΩΗ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑΝΟΗΜΑΣΑ
ΗΠΑ 2000
• 450.000 αςκενείσ επζηθςαν πρϊτου καρδιακοφ
επειςοδίου περιςςότερο του ζτουσ
• 450.000 αςκενείσ επζηθςαν με καρδιακι
ανεπάρκεια περιςςότερο του ζτουσ
• 375.000 αςκενείσ επζηθςαν πρϊτου εγκεφαλικοφ
επειςοδίου περιςςότερο του ζτουσ.
AHA, Heart and Stroke Statistics – 2003 Update
65.
ΘΝΗΙΜΟΣΗ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑΝΟΗΜΑΣΑ
ΗΠΑ 2000
• 2600 κάνατοι θμερθςίωσ από καρδιαγγειακά νοςιματα (ζνασ
κάκε 33 δευτερόλεπτα)
• 150.000 κάνατοι ετθςίωσ ατόμων θλικίασ μικρότερθσ των 65
ετϊν
• 250.000 αιφνίδιοι κάνατοι από ςτεφανιαία νόςο άνευ
νοςθλείασ
• 50% των ανδρϊν και 63% των γυναικϊν με αιφνίδιο κάνατο
ιταν άνευ ιςτορικοφ ςτεφανιαίασ νόςου
• 40.429 κάνατοι από περιφερικι νόςο αγγείων και αορτικά
ανευρφςματα
• 1990 – 2000 2,5% καρδιαγγειακϊν κανάτων,
17 % ςυνολικϊν κανάτων
AHA, Heart and Stroke Statistics – 2003 Update
66.
Επιπτϊςεισ Θανάτου =Θνθςιμότθτεσ ςτισ
ΗΠΑ 1980-2000 &
υνολικοί κάνατοι το 2000
1. Ελάττωςθ των κανάτων από 542,9 ςε 266,8 ανά
100. 000 πλθκυςμό Χ 1ζτοσ μεταξφ των ανδρϊν
2. Ελάττωςθ των κανάτων από 263,3 ςε 134,4 ανά
100. 000 πλθκυςμό Χ 1ζτοσ μεταξφ των γυναικϊν
3. Συνολικι ποςοτικι προςζγγιςθ ↓ των κανάτων
κατά 341.745 το 2000.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
2ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Η επίπτωςθ-πυκνότθτα του CVD τυποποιθμζνθ με
τθν θλικία και το φφλο είναι μεγαλφτερθ μεταξφ
γυναικϊν:
1. Στθν θλικία 45-54 ετϊν
2. Στθν θλικία 55-64 ετϊν
3. Στθν θλικία 65-74 ετϊν
4. Στθν θλικία 75-84 ετϊν
5. Στθν θλικία 85-94 ετϊν
87.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
2ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Η επίπτωςθ-πυκνότθτα του CVD τυποποιθμζνθ με
τθν θλικία και το φφλο είναι μεγαλφτερθ μεταξφ
γυναικϊν:
1. Στθν θλικία 45-54 ετϊν
2. Στθν θλικία 55-64 ετϊν
3. Στθν θλικία 65-74 ετϊν
4. Στθν θλικία 75-84 ετϊν
5. Στθν θλικία 85-94 ετϊν
88.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
2ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Ο Επιπολαςμόσ του CVD τυποποιθμζνοσ με τθν θλι-
κία και το φφλο ςε ενιλικεσ ≥ 20 ετϊν ςτθν USA με
βάςθ το FHS είναι μεγαλφτεροσ:
1. Στθν θλικία 20-39 ετϊν
2. Στθν θλικία 40-59 ετϊν
3. Στθν θλικία 60-79 ετϊν
4. Στθν θλικία ≥ 80 ετϊν
89.
Ερωτιςεισ Πολλαπλισ Επιλογισ
2ουΜζρουσ τθσ Διάλεξθσ
Ο Επιπολαςμόσ του CVD τυποποιθμζνοσ με τθν θλι-
κία και το φφλο ςε ενιλικεσ ≥ 20 ετϊν ςτθν USA με
βάςθ το FHS είναι μεγαλφτεροσ:
1. Στθν θλικία 20-39 ετϊν
2. Στθν θλικία 40-59 ετϊν
3. Στθν θλικία 60-79 ετϊν
4. Στθν θλικία ≥ 80 ετϊν
90.
Καρδιαγγειακόσ κίνδυνοσ
(Cardiovascular Risk)
Εννοιολογικήπροςέγγιςη
Κίνδυνοσ είναι μια πολφςθμθ ζννοια που βαςίηεται ςε λεπτό
ςυνδυαςμό τθσ βακιάσ γνϊςθσ (knowledge) και τθσ αβεβαιό-
τθτασ (uncertainty) και ςθμαίνει:
1. Ζνα ακοφςιο ςυμβάν που μπορεί ι δεν μπορεί να ςυμβεί
2. Η αιτία ενόσ ακοφςιου ςυμβάντοσ που μπορεί ι δεν μπο-
ρεί να ςυμβεί
3. Η πικανότθτα ενόσ ακουςίου ςυμβάντοσ που μπορεί ι δεν
μπορεί να ςυμβεί
91.
Καρδιαγγειακόσ κίνδυνοσ
(Cardiovascular Risk)
4.Η ςτατιςτικι αξία τθσ προςδοκίασ των μθ θκελθμζνων
ςυμβάντων που μπορεί ι δεν μπορεί να επιςυμβοφν
5.Το γεγονόσ ότι μια απόφαςθ γίνεται κάτω από κατάςτάςεισ
γνωςτϊν πικανοτιτων
92.
Καρδιαγγειακόσ κίνδυνοσ
(Cardiovascular Risk)
Επιςτημιολογικήπροςέγγιςη
1. Κίνδυνοσ & αβεβαιότθτα
- Στθν κεωρία των αποφάςεων θ ζλλειψθ τθσ βακιάσ
γνϊςθσ δθμιουργεί δυο κατθγορίεσ: τον κίνδυνο
και τθν αβεβαιότθτα.
- Η λιψθ απόφαςθσ υπό κίνδυνο εμείσ γνωρίηουμε
ποιεσ είναι οι δυνατζσ εκβάςεισ & ποιεσ είναι οι
πικανότθτζσ τουσ άρα μποροφμε να ποφμε ότι πρό-
κειται για «λιψθ απόφαςθσ με γνωςτζσ πικανό-
τθτεσ».
93.
Καρδιαγγειακόσ κίνδυνοσ
(Cardiovascular Risk)
-Η λιψθ απόφαςθσ υπό αβεβαιότθτα οι πικανότθ-
τεσ είτε δεν είναι ςε όλα γνωςτζσ είτε μόνο τισ γνω-
ρίηουμε με ανεπαρκι ακρίβεια.
2. Η Ελάττωςθ τθσ Επιςτθμονικισ αβεβαιότθτασ
- Η προςζγγιςθ τθσ «δφςκολθσ κζςθσ» που μοιάηει
με τθν κλινικι πρακτικι. Ολίγεσ περιπτϊςεισ ζ-
ζχουν βεβαιότθτα ι ακριβι πικανολογικι γνϊςθ
- Το Μπαγεςιανό μοντζλο που θ αβεβαιότθτα
ελαττϊνεται προσ κίνδυνο
Χαρακτθριςτικά
των διαγραμμάτων κινδφνου
1.Εφκολο ςτθ χριςθ εργαλείο, αλλά ενορατικό
2. Συμπεριλαμβάνει τθν πολυπαραγοντικότθτα τθσ
CVD
3. Επιτρζπει τθν ευκαμψία ςτθν αντιμετϊπιςθ ενόσ
ιδανικοφ προςδιοριςτι και αντιμετωπίηοντασ τουσ
άλλουσ ελαττϊνεται ο ολικόσ κίνδυνοσ τθσ CVD
4. Επιτρζπει μια περιςςότερθ αντικειμενικι εκτίμθ-
ςθ του κινδφνου με το χρόνο
5. Εδραιϊνει μια κοινι γλϊςςα του κινδφνου ςτουσ
κλινικοφσ
100.
Χαρακτθριςτικά
των διαγραμμάτων κινδφνου
6.Δείχνει πόςο αυξάνει ο κίνδυνοσ με τθν θλικία
7. Το νζο διάγραμμα του ςχετικοφ κινδφνου απεικο-
νίηει πωσ ζνα νεαρό άτομο με χαμθλό απόλυτο
κίνδυνο μπορεί να είναι ςε ουςιαςτικά ςε υψθλό
& δυνάμενο να ελαττωκεί ςχετικό κίνδυνο
8. Υπολογίηει τον «θλικιακό κίνδυνο» του ατόμου