SlideShare a Scribd company logo
Танилцуулга
Hojty нүүрс (Lignite мөн Brown coal) нь бага
хувирсан нүүрс бөгөөд ихэвчлэн дулааны
цахилгаан станцaд түлш болгон хэрэглэдэг.
Чулуун нүүрс (Sub-bituminous
coal болон Bituminous coal) - нүүрсний
хувирлын дунд шатны бүтээгдэхүүн.
Дулааны цахилгаан станцд түлш болгон
хэрэглэхээс гадна зарим онцгой төрөл-
коксжих нүүрсийг коксжуулан гангийн
үйлдвэрт хэрэглэнэ.
Хагас антрацит болон антрацит (Anthracite) -
хамгийн их хувирсан нүүрс. Голчлон утаагүй
түлш болгон хэрэглэнэ.
Нүүрсний чанарын үзүүлэлт
•Чанарын үзүүлэлтийг тодорхойлохын тулд техникийн анализ хийгддэг
Техникийн анализад :
1. Чийглэг /%/
2. Дэгдэмхийн агуулга /%/
3. Хүхрийн агуулга /%/
4. Үнслэг /%/
5. Илч өгөлт /%/
Анализийн үндсэн дээр тухайн ордын гарал үүсэл, нүүрсний
чанарын талаарх тодорхой дүгнэлтийг гаргах тул өндөр ач
холбогдолтой.
Нүүрсний чанарын үзүүлэлт
• Бусад чанарын үзүүлэлт :
1. Фосфоржилт
2. Пластометрийн зузаан
3. Чөлөөт хөөлтийн зэрэг
4. Бөсөх индекс
5. Рога индекс
6. Дилатометрийн үзүүлэлт
7. Витринитийн ойлтын зэрэг
8. Эрдсийн шинжилгээ
9. Петрографийн шинжилгээ
• Эдгээр чанарын
үзүүлэлтүүд нь тухайн
нүүрсний коксжих,
эрчим хүч, хими
технологийн шинж
төлөвийн
тодорхойлолтыг гаргана.
Нүүрсний олборлолт
• Ил олборлот • Далд олборлолт
Нүүрсний олборлолт
• Улсын хэмжээнд төрийн өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК,
төрийн өмч давамгайлсан “Багануур” ХК, “Шивээ-Овоо” ХК,
орон нутгийн өмч давамгайлсан “Тавантолгой”, “Баянтээг”,
“Могойнгол” ХК-ууд, хувийн болон гадаадын хөрөнгө
оруулалттай “Энержи Ресурс” ХХК, “МАК” ХХК, “Чинхуа-МАК-
Нарийн сухайт” ХХК, “Саусгоби Сэндс” ХХК, “Си Өү Эй Эл” ХХК,
“Мо Эн Ко” ХХК, “Чингисийн хар алт” ХХК зэрэг идэвхитэй үйл
ажиллагаа явуулж байгаа 60 гаруй аж ахуйн нэгж нүүрс
олборлож байна. Одоогийн байдлаар 20 гаруй уурхай нүүрсээ
түүхийгээр болон баяжуулж экпортод гаргаж байна.
• 2012 оны байдлаар нийт 31.9 сая тонн нүүрс олборлон үүнээс
20.5 сая тонн нүүрс экспортлон борлуулсан нь өнгөрсөн оны
мөн үетэй харьцуулахад олборлолт 95%, экспорт 91,1%-тай
байна.
Нүүрсний олборлолт
• Нүүрс боловсруулах үйлдвэрүүд, хүчин чадал
•
• “Энержи Ресурс” ХХК-ийн нүүрс баяжуулах
үйлдвэр: 15 сая тонн/жил
• “ЭНК” ХХК-ийн металлургийн коксын
үйлдвэр: 300.0 мян.тонн/жил
• “Монголын Алт МАК” ХХК-ийн хагас коксын
үйлдвэр: 75.0 мян.тонн/жил
• “НАКО” ХК-ийн хагас коксын
үйлдвэр: 50.0 мян.тонн/жил
• “ДЦС-2” ХК-д баригдаж байгаа коксон шахмал түлшний
үйлдвэр: 210.0 мян.тонн/жил тус тус байна.
Нүүрсний олборлолт
Нүүрсний баяжуулалт
1. Хуурай баяжуулалт
2. Хүнд суспензын циклоны баяжуулалт /50-1,2мм/
3. Шурган сеператорын баяжуулалт /1,2-0,25мм/
4. Хөвүүлэн баяжуулалт /0,25 мм-с доош/
Нүүрсний баяжуулалт
• Хүнд суспензын циклон нь том буюу -50 +1,2 мм
ширхэгтэй нүүрсийг суспензид хүндийн хүчний
аргаар баяжуулахад зориулагдсан төхөөрөмж юм.
Нүүрсний баяжуулалт
• Шурган сеператороор нь дунд буюу -1,2 оос
+0,25 мм хүотэлх нүүрсийг баяжуулна
Нүүрсний баяжуулалт
• Нүүрсийг баяжуулах флотацийн арга гэж бий. Энэ
аргыг коксжуулах зориулалттай нунтаг нүүрсийг
(0.1-3.0 мм) баяжуулахад ихэвчлэн хэрэглэдэг. Гол
зарчим нь нүүрс чулуулгийн гадаргуугийн физик-
химийн шинж чанарын ялгаан дээр үндэслэн
тэдгээрийн нягтралын зөрүүг ашиглан химийн
реагентуудын тусламжтайгаар нүүрсээ цэвэршүүлж
авна. Флотацийн аргыг төгөлдөржүүлэх судалгаа
хоёр чиглэлээр явагдаж байгаагийн нэг нь тоног
төхөөрөмжийн хийц, чанарыг сайжруулах, нөгөө нь
хоргүй, цуглуулах чадвар сайтай реагентыг сонгож
хэрэглэхэд чиглэгдэж байна.
Нүүрсийг коксжуулах
• Нүүрсийг коксжуулах гэдэг нь нүүрсийг агааргүй
орчинд 900-1000˚С температурт дулааны задралд
оруулах боловсруулалтыг хэлнэ. Нүүрсийг үндсэнд
нь бөсдөг ба үл бөсдөг гэж 2 хуваана. Бөсөх гэдэг
нь 550˚С хүртэлх температурт халуун задралд
орох үедээ хөөх чадварыг хэлдэг. Үнсжилт болон
хүхрийн агуулга бага нүүрстөрөгчийн агуулга
өндөр нүүрсийг коксжих нүүрс гэн.
Нүүрсийг коксжуулах
• Кокс нь дахин боловсруулалтанд орж 96%-
аас дээш нүүрстөрөгчийн агуулгатай болдог
ба дулаан ялгаруулах чадвар маш өндөр
буюу 29.6Мж/кг дулаан ялгаруулна.
Нүүрсийг коксжуулах
• Коксыг төмрийн хүдэр хайлуулахад түлш,
мөн ангижруулагч болгон хэрэглэнэ.
Нүүрсийг коксжуулах явцад коксоос гадна
нүүрсний давирхай (coal tar),
хөнгөн тос, хий ялгарна.
Нүүрсийг коксжуулах
• Коксийн үйлдвэрлэлийн дайвар бүтээгдэхүүн
Нүүрсний давирхай :
Нүүрсний давирхай нь коксжих нүүрсийг хуурай нэрэхэд
үүсдэг өмхий үнэртэй, хар өнгөтэй, зунгааралдсан шингэн
төлөвтэй устөрөгч ба нүүрстөрөгчийн нийлмэл бодис юм.
Нүүрсний давирхай нь органик хими технологийн гол
түүхий эд болдог ба өнөөгийн нүүрсний хими технологийн
салбарт чухал байр суурь эзэлдэг. Нүүрсний давирхайнаас
эм, тэсэлгээний бодис, витамин гэх мэт хэдэн арван
төрлийн бүдээгдэхүүн гаргаж авах боломжтой.
Нүүрсийг коксжуулах
• Нүүрсний давирхайнаас
1. Давирхай + зам тавихад хэрэглэнэ
2. Бензол + моторын тос
3. Лак + бүх төрлийн мод өнгөлөх будаг тогтоох
4. Фенол + хуванцарын үйлдвэрт хэрэглэнэ
5. Метил фенол + ариутгалын бодис хийнэ
Нүүрсийг коксжуулах
Хийжүүлэх
Нүүрсийг хийжүүлнэ гэдэг нь нүүрсийг өндөр даралт,
температурын нөлөөн дор задлан, хийн бүтээгдэхүүн
гаргаж авахыг хэлнэ. ӨАБНУнүүрсийг хийжүүлэх
технологийг өргөнөөр хэрэглэж байгаа (ганц) орон юм.
Шингэрүүлэх
Нүүрсийг шууд болон шууд бус аргаар
шингэрүүлэн бензин, дизелийн түлш гарган авахад
зориулсан хэд хэдэн технологи боловсрогдож, бэлэн
болсон байна.
Нүүрсийг коксжуулах
• Шууд бус аргаар шингэрүүлэх
Уг технологи нь эхлээд нүүрсийг хийжүүлээд (тодорхой хэмжээний СО ба
Н2-ийг нэмж), дараа нь уг хийгээ конденсацлан
хөнгөннүүрсустөрөгч гарган авах арга юм. Эцэст нь нүүрсустөрөгчөө
дахин нэрж бензин, дизелийн түлш гарган авна.
Шууд шингэрүүлэх буюу устөрөгчжүүлэн шингэрүүлэх (liquefaction by
hydrogenation) шууд шингэрүүлэх технологи нь нүүрсийг нунтаглан,
хатааж, 1% молибдени катализаторийнт усламжтайгаар
өндөр температур, даралтын нөлөөгөөр, бага хэмжээний хий (C3/C4),
шингэн (C5-C10) - бензиний фракц, NH3, ба CO2 гаргаж авна
Нүүрсийг коксжуулах
• Эдгээр бүх нүүрсийг шингэрүүлэх
технологиудын сул тал нь газрын
тосноос бензин, дизель түлш ялгаж авахаас
хамаагүй илүү их хэмжээний нүүрстөрөгчийн
давхар исэл (CO2) ялгаруулдаг явдал юм.
Тиймээс цаашид уг технологийг их хэмжээгээр
хэрэглэх тохиолдолд, нүүрсийг шингэрүүлэх
явцад ялгарч буй СО2-ийг багасгах, мөн агаар
мандалд цацалгүйгээр СО2-ийг азот, эсвэл
бусад хийн тусламжтайгаар шингэрүүлэх зэрэг
аргаар шийдэх хэрэгтэй гэж үзэж байна.
Нүүрсийг коксжуулах
Одоогоор нүүрсийг боловсруулж буй технологиуд :
• Коксжуулах
• Термохимийн боловсруулалт
• Хагас коксжуулах
• Гидрогенжүүлэх
• Хийжүүлэх
• Шингэрүүлэх
Нүүрсний цаашдын хандлага
• Нүүрсний өртөг нэмэгдэх үе шат
Олборлолт Баяжуулалт Тээвэрлэлт
Нүүрсний цаашдын хандлага
• Нүүрсний хэрэглээнд
Нүүрсийг дулааны цахилгаан станцад
шатааж, цахилгаан, дулаан гаргаж авахад хэрэглэх ба дэлхийн
нүүрсний жилийн хэрэглээ ойролцоогоор 5.3 тэрбум тонн. Нийт
нүүрсний 75% нь цахилгаан гаргаж авахад зориулагдаж байгаа
ба хамгийн том хэрэглэгч БНХАУ, Энэтхэг 2 улс бөгөөд одоогийн
байдлаар нэг жилд 1.7 тэрбум тонн нүүрс хэрэглэж байна. Уг
бүс нутгийн нүүрсний хэрэглээ урьдчилсан тооцоогоор 2025 онд
2.7 тэрбумд хүрнэ гэж таамаглаж байна. Одоогийн байдлаар
нүүрсний хэрэглээ 3 жил тутамд ойролцоогооор 25% нэмэгдэж
байгаа нь бусад төрлийн эрчим хүчний түүхий
эдүүдтэй харьцуулахад хамгийн их хурдацтайгаар хэрэглээ нь
нэмэгдэх байгаа түүхий эд болж байна.
Дэлхий дээр үйлдвэрлэж буй нийт эрчим хүчний 40%-ийг
нүүрснээс гарган авч байгаа ба АНУ-д энэ хэмжээ 49% байна
Нүүрсний цаашдын хандлага
• Манай орны олборлолт, бролуулалт, экспорт
Нүүрсний цаашдын хандлага
• Өнгөрсөн жилээс эхэлж
экспортын бүтээгдэхүүн
дотроос Монголын
эдийн засагт оруулж буй
ашгаараа нүүрс зэсээс
хол давах болов. Уул
уурхайн салбарт
хамгийн хурдацтай
хөгжиж байгаа энэ
чиглэлд одоогоор
нийтдээ 40 гаруй
компани олборлолт
явуулж байна.
Нүүрсний цаашдын хандлага
Тэд 2010 онд 25 сая тонн, 2011 онд 32.94 сая тонн
нүүрс олборлож үүнээс 22.5 саяыг нь экспортолжээ.
Манай улсын эдийн засаг нүүрсээс 2010 онд 248.1
тэрбум төгрөг, өнгөрсөн онд 295.2 тэрбум төгрөг
халаасалжээ. Үүнийг өмнөх хоёр онд олсон ашгийг нь
харьцуулахад даруй 47 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдсэн
үзүүлэлт гарч байна
Дүгнэлт
• Нүүрсний баяжуулалт, коксжуулалт
түүний хэрэглээ сэдвээр хийсэн
бяцхан судалгаагаар тавьсан
илтгэлээр өөрөө мэдлэг
мэдээлэлтэй үлдсэн ба бусад
оюутнуудад бага ч болов мэдээлэл
хүрэгсэн гэж найдаж байна. Энэхүү
мэдээллын гол зорилго нь та
бүхнийг нүүрс гэдэг ашигт малтмал
ямар олон талын үр ашиг,
хэрэглээтэй вэ? Бидний мэргэжил
нүүрсний салбарт ямар хэрэгтэй
болохыг мөн цаашдаа ямар
ирээдүйтэй болохыг сануулахыг
зорьлоо.
Ашигласан материал
• “Нүүрсний хими технологийн үндэс” Ж.Нарангэрэл
• http://www.mram.gov.mn/index.php?option=com_content&v
iew=category&id=18&layout=blog&Itemid=37&lang=mn&limi
tstart=5
• http://ambt2010.blogspot.com/2011/04/blog-post_25.html
• “нүүрсний баяжуулалт коксжуулалт хэрэглээ” хайлтаар
гарж ирсэн сайтууд
Анхаарал хандуулсанд баярлалаа

More Related Content

What's hot

реферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэвреферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэв
Ганзориг Ганбаяр
 
Сангийн бодлого
Сангийн бодлогоСангийн бодлого
Сангийн бодлого
Adilbishiin Gelegjamts
 
Монголын аж үйлдвэр
Монголын аж үйлдвэр Монголын аж үйлдвэр
Монголын аж үйлдвэр
CEO ZOL
 
Clean fuel report 11-27
Clean fuel report 11-27Clean fuel report 11-27
Clean fuel report 11-27
NCRAPM
 
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэсУул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
E-Gazarchin Online University
 
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилал
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилалэрдсийн тодорхойлолт ба ангилал
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилалЭстраад Бямбаа
 
цементийн тухай анхан шатны ойлголт
цементийн тухай анхан шатны ойлголтцементийн тухай анхан шатны ойлголт
цементийн тухай анхан шатны ойлголт
Baigalia Baigalaa
 
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэлНүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
Temuulen Nyamdorj
 
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/ Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
Adilbishiin Gelegjamts
 
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
saikhanaa.o
 
Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Nerguieee
 
101 15-metalliin shinj chanar
101 15-metalliin shinj chanar101 15-metalliin shinj chanar
101 15-metalliin shinj chanarXaz Bit
 
нүүрстөрөгч
нүүрстөрөгчнүүрстөрөгч
нүүрстөрөгчEntso Tiffany
 
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
nominbyambadorj
 
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологиУул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
Khurtsbaatar Bold
 
Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Nerguieee
 
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
Adilbishiin Gelegjamts
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголтНягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
ИЗ-СЭЗС багш Б.Өнөрцэцэг
 
ут лекц 5
ут лекц 5ут лекц 5
ут лекц 5
baljka311
 

What's hot (20)

реферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэвреферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэв
 
Сангийн бодлого
Сангийн бодлогоСангийн бодлого
Сангийн бодлого
 
Монголын аж үйлдвэр
Монголын аж үйлдвэр Монголын аж үйлдвэр
Монголын аж үйлдвэр
 
Clean fuel report 11-27
Clean fuel report 11-27Clean fuel report 11-27
Clean fuel report 11-27
 
үнэт чулуу
үнэт чулууүнэт чулуу
үнэт чулуу
 
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэсУул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
Уул уурхайн үйлдвэрлэлийн технологийн үндэс
 
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилал
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилалэрдсийн тодорхойлолт ба ангилал
эрдсийн тодорхойлолт ба ангилал
 
цементийн тухай анхан шатны ойлголт
цементийн тухай анхан шатны ойлголтцементийн тухай анхан шатны ойлголт
цементийн тухай анхан шатны ойлголт
 
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэлНүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
Нүүрсний талаарх зарим тоон мэдээлэл
 
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/ Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
Олон улсын худалдаа /гадаад худалдаа/
 
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
монгол улсын нүүрсний нөөц, үйлдвэрлэл,
 
Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2
 
101 15-metalliin shinj chanar
101 15-metalliin shinj chanar101 15-metalliin shinj chanar
101 15-metalliin shinj chanar
 
нүүрстөрөгч
нүүрстөрөгчнүүрстөрөгч
нүүрстөрөгч
 
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-4
 
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологиУул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
Уул уурхайн ирээдүйн чиг хандлага, технологи
 
Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2Chemistry presentation 2
Chemistry presentation 2
 
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
Үндэсний тооцооны систем /Үндэсний нийт бүтээгдэхүүн, Дотоодын нийт бүтээгдэх...
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголтНягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай ойлголт
 
ут лекц 5
ут лекц 5ут лекц 5
ут лекц 5
 

Similar to нүүрсний баяжуулалт

ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинарТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
Bayjuulagch
 
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинарТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
Bayjuulagch
 
2013.02.21 Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
2013.02.21  Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...2013.02.21  Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
2013.02.21 Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
The Business Council of Mongolia
 
esde_group
esde_groupesde_group
esde_group
Enkh Orgil
 
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
The Business Council of Mongolia
 
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгааНүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
Turmunkh Bat-Erdem
 
Esde last vertion
Esde last vertionEsde last vertion
Esde last vertionEnkh Orgil
 
Tulshnii uildver ix angi
Tulshnii uildver ix angiTulshnii uildver ix angi
Tulshnii uildver ix angiNTsets
 
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
The Business Council of Mongolia
 
Aj uildver converted
Aj uildver convertedAj uildver converted
Aj uildver converted
Enkh Tseba
 
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...batnasanb
 
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
nominbyambadorj
 
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
Ankhbileg Luvsan
 
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptxГазарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
Enkh Tseba
 
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаазохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
Ankhbileg Luvsan
 
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН ДҮНГЭЭС
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН  ДҮНГЭЭСИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН  ДҮНГЭЭС
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН ДҮНГЭЭС
Medimpex
 
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
The Business Council of Mongolia
 

Similar to нүүрсний баяжуулалт (18)

ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинарТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
 
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинарТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
ТЭЗҮ боловсруулагчдын уулзалт семинар
 
2013.02.21 Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
2013.02.21  Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...2013.02.21  Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
2013.02.21 Монгол улсын нүүрсний салбарын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг ханд...
 
esde_group
esde_groupesde_group
esde_group
 
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
2014.02.20 Шатдаг занарыг ашиглах боломж, Ц. Ганцог
 
пресс1
пресс1пресс1
пресс1
 
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгааНүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
Нүүрсний зах зээлийн ерөнхий судалгаа
 
Esde last vertion
Esde last vertionEsde last vertion
Esde last vertion
 
Tulshnii uildver ix angi
Tulshnii uildver ix angiTulshnii uildver ix angi
Tulshnii uildver ix angi
 
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
2013.09.06 Шатдаг 3анар: эрчим хүчний эх үүсвэр, Ц. Ганцог
 
Aj uildver converted
Aj uildver convertedAj uildver converted
Aj uildver converted
 
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
Ч.Отгонжаргал С.Мягмарсүрэн Б.Жаргалцэцэг Дэлхийн зах зээл дээрхи зэсийн үний...
 
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
уулын үйлдвэрийн технологийн үндэс лк-3
 
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
Хийн түлшний хэрэглээг Дархан-Уул аймагт нэмэгдүүлж метан хийнээс цахилгаан, ...
 
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptxГазарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
Газарзүй 9 Монгол орны аж үйлдвэрийн газарзүй.pptx
 
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаазохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
зохиомол сийрэг дүүргэгчтэй хөнгөн бетоны шинж чанарын судалгаа
 
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН ДҮНГЭЭС
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН  ДҮНГЭЭСИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН  ДҮНГЭЭС
ИМПОРТЫН МАХАНД ХАРТУГАЛГА ТОДОРХОЙЛСОН ДҮНГЭЭС
 
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
05.09.2014, Монгол улсын нүүрсний экспортын өнөөгийн байдал, Лхамаасүрэнгийн ...
 

нүүрсний баяжуулалт

  • 1.
  • 3.
  • 4. Hojty нүүрс (Lignite мөн Brown coal) нь бага хувирсан нүүрс бөгөөд ихэвчлэн дулааны цахилгаан станцaд түлш болгон хэрэглэдэг. Чулуун нүүрс (Sub-bituminous coal болон Bituminous coal) - нүүрсний хувирлын дунд шатны бүтээгдэхүүн. Дулааны цахилгаан станцд түлш болгон хэрэглэхээс гадна зарим онцгой төрөл- коксжих нүүрсийг коксжуулан гангийн үйлдвэрт хэрэглэнэ. Хагас антрацит болон антрацит (Anthracite) - хамгийн их хувирсан нүүрс. Голчлон утаагүй түлш болгон хэрэглэнэ.
  • 5. Нүүрсний чанарын үзүүлэлт •Чанарын үзүүлэлтийг тодорхойлохын тулд техникийн анализ хийгддэг Техникийн анализад : 1. Чийглэг /%/ 2. Дэгдэмхийн агуулга /%/ 3. Хүхрийн агуулга /%/ 4. Үнслэг /%/ 5. Илч өгөлт /%/ Анализийн үндсэн дээр тухайн ордын гарал үүсэл, нүүрсний чанарын талаарх тодорхой дүгнэлтийг гаргах тул өндөр ач холбогдолтой.
  • 6. Нүүрсний чанарын үзүүлэлт • Бусад чанарын үзүүлэлт : 1. Фосфоржилт 2. Пластометрийн зузаан 3. Чөлөөт хөөлтийн зэрэг 4. Бөсөх индекс 5. Рога индекс 6. Дилатометрийн үзүүлэлт 7. Витринитийн ойлтын зэрэг 8. Эрдсийн шинжилгээ 9. Петрографийн шинжилгээ • Эдгээр чанарын үзүүлэлтүүд нь тухайн нүүрсний коксжих, эрчим хүч, хими технологийн шинж төлөвийн тодорхойлолтыг гаргана.
  • 7. Нүүрсний олборлолт • Ил олборлот • Далд олборлолт
  • 8. Нүүрсний олборлолт • Улсын хэмжээнд төрийн өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК, төрийн өмч давамгайлсан “Багануур” ХК, “Шивээ-Овоо” ХК, орон нутгийн өмч давамгайлсан “Тавантолгой”, “Баянтээг”, “Могойнгол” ХК-ууд, хувийн болон гадаадын хөрөнгө оруулалттай “Энержи Ресурс” ХХК, “МАК” ХХК, “Чинхуа-МАК- Нарийн сухайт” ХХК, “Саусгоби Сэндс” ХХК, “Си Өү Эй Эл” ХХК, “Мо Эн Ко” ХХК, “Чингисийн хар алт” ХХК зэрэг идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа 60 гаруй аж ахуйн нэгж нүүрс олборлож байна. Одоогийн байдлаар 20 гаруй уурхай нүүрсээ түүхийгээр болон баяжуулж экпортод гаргаж байна. • 2012 оны байдлаар нийт 31.9 сая тонн нүүрс олборлон үүнээс 20.5 сая тонн нүүрс экспортлон борлуулсан нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад олборлолт 95%, экспорт 91,1%-тай байна.
  • 9. Нүүрсний олборлолт • Нүүрс боловсруулах үйлдвэрүүд, хүчин чадал • • “Энержи Ресурс” ХХК-ийн нүүрс баяжуулах үйлдвэр: 15 сая тонн/жил • “ЭНК” ХХК-ийн металлургийн коксын үйлдвэр: 300.0 мян.тонн/жил • “Монголын Алт МАК” ХХК-ийн хагас коксын үйлдвэр: 75.0 мян.тонн/жил • “НАКО” ХК-ийн хагас коксын үйлдвэр: 50.0 мян.тонн/жил • “ДЦС-2” ХК-д баригдаж байгаа коксон шахмал түлшний үйлдвэр: 210.0 мян.тонн/жил тус тус байна.
  • 11. Нүүрсний баяжуулалт 1. Хуурай баяжуулалт 2. Хүнд суспензын циклоны баяжуулалт /50-1,2мм/ 3. Шурган сеператорын баяжуулалт /1,2-0,25мм/ 4. Хөвүүлэн баяжуулалт /0,25 мм-с доош/
  • 12. Нүүрсний баяжуулалт • Хүнд суспензын циклон нь том буюу -50 +1,2 мм ширхэгтэй нүүрсийг суспензид хүндийн хүчний аргаар баяжуулахад зориулагдсан төхөөрөмж юм.
  • 13. Нүүрсний баяжуулалт • Шурган сеператороор нь дунд буюу -1,2 оос +0,25 мм хүотэлх нүүрсийг баяжуулна
  • 14. Нүүрсний баяжуулалт • Нүүрсийг баяжуулах флотацийн арга гэж бий. Энэ аргыг коксжуулах зориулалттай нунтаг нүүрсийг (0.1-3.0 мм) баяжуулахад ихэвчлэн хэрэглэдэг. Гол зарчим нь нүүрс чулуулгийн гадаргуугийн физик- химийн шинж чанарын ялгаан дээр үндэслэн тэдгээрийн нягтралын зөрүүг ашиглан химийн реагентуудын тусламжтайгаар нүүрсээ цэвэршүүлж авна. Флотацийн аргыг төгөлдөржүүлэх судалгаа хоёр чиглэлээр явагдаж байгаагийн нэг нь тоног төхөөрөмжийн хийц, чанарыг сайжруулах, нөгөө нь хоргүй, цуглуулах чадвар сайтай реагентыг сонгож хэрэглэхэд чиглэгдэж байна.
  • 15. Нүүрсийг коксжуулах • Нүүрсийг коксжуулах гэдэг нь нүүрсийг агааргүй орчинд 900-1000˚С температурт дулааны задралд оруулах боловсруулалтыг хэлнэ. Нүүрсийг үндсэнд нь бөсдөг ба үл бөсдөг гэж 2 хуваана. Бөсөх гэдэг нь 550˚С хүртэлх температурт халуун задралд орох үедээ хөөх чадварыг хэлдэг. Үнсжилт болон хүхрийн агуулга бага нүүрстөрөгчийн агуулга өндөр нүүрсийг коксжих нүүрс гэн.
  • 16. Нүүрсийг коксжуулах • Кокс нь дахин боловсруулалтанд орж 96%- аас дээш нүүрстөрөгчийн агуулгатай болдог ба дулаан ялгаруулах чадвар маш өндөр буюу 29.6Мж/кг дулаан ялгаруулна.
  • 17. Нүүрсийг коксжуулах • Коксыг төмрийн хүдэр хайлуулахад түлш, мөн ангижруулагч болгон хэрэглэнэ. Нүүрсийг коксжуулах явцад коксоос гадна нүүрсний давирхай (coal tar), хөнгөн тос, хий ялгарна.
  • 18. Нүүрсийг коксжуулах • Коксийн үйлдвэрлэлийн дайвар бүтээгдэхүүн Нүүрсний давирхай : Нүүрсний давирхай нь коксжих нүүрсийг хуурай нэрэхэд үүсдэг өмхий үнэртэй, хар өнгөтэй, зунгааралдсан шингэн төлөвтэй устөрөгч ба нүүрстөрөгчийн нийлмэл бодис юм. Нүүрсний давирхай нь органик хими технологийн гол түүхий эд болдог ба өнөөгийн нүүрсний хими технологийн салбарт чухал байр суурь эзэлдэг. Нүүрсний давирхайнаас эм, тэсэлгээний бодис, витамин гэх мэт хэдэн арван төрлийн бүдээгдэхүүн гаргаж авах боломжтой.
  • 19. Нүүрсийг коксжуулах • Нүүрсний давирхайнаас 1. Давирхай + зам тавихад хэрэглэнэ 2. Бензол + моторын тос 3. Лак + бүх төрлийн мод өнгөлөх будаг тогтоох 4. Фенол + хуванцарын үйлдвэрт хэрэглэнэ 5. Метил фенол + ариутгалын бодис хийнэ
  • 20. Нүүрсийг коксжуулах Хийжүүлэх Нүүрсийг хийжүүлнэ гэдэг нь нүүрсийг өндөр даралт, температурын нөлөөн дор задлан, хийн бүтээгдэхүүн гаргаж авахыг хэлнэ. ӨАБНУнүүрсийг хийжүүлэх технологийг өргөнөөр хэрэглэж байгаа (ганц) орон юм. Шингэрүүлэх Нүүрсийг шууд болон шууд бус аргаар шингэрүүлэн бензин, дизелийн түлш гарган авахад зориулсан хэд хэдэн технологи боловсрогдож, бэлэн болсон байна.
  • 21. Нүүрсийг коксжуулах • Шууд бус аргаар шингэрүүлэх Уг технологи нь эхлээд нүүрсийг хийжүүлээд (тодорхой хэмжээний СО ба Н2-ийг нэмж), дараа нь уг хийгээ конденсацлан хөнгөннүүрсустөрөгч гарган авах арга юм. Эцэст нь нүүрсустөрөгчөө дахин нэрж бензин, дизелийн түлш гарган авна. Шууд шингэрүүлэх буюу устөрөгчжүүлэн шингэрүүлэх (liquefaction by hydrogenation) шууд шингэрүүлэх технологи нь нүүрсийг нунтаглан, хатааж, 1% молибдени катализаторийнт усламжтайгаар өндөр температур, даралтын нөлөөгөөр, бага хэмжээний хий (C3/C4), шингэн (C5-C10) - бензиний фракц, NH3, ба CO2 гаргаж авна
  • 22. Нүүрсийг коксжуулах • Эдгээр бүх нүүрсийг шингэрүүлэх технологиудын сул тал нь газрын тосноос бензин, дизель түлш ялгаж авахаас хамаагүй илүү их хэмжээний нүүрстөрөгчийн давхар исэл (CO2) ялгаруулдаг явдал юм. Тиймээс цаашид уг технологийг их хэмжээгээр хэрэглэх тохиолдолд, нүүрсийг шингэрүүлэх явцад ялгарч буй СО2-ийг багасгах, мөн агаар мандалд цацалгүйгээр СО2-ийг азот, эсвэл бусад хийн тусламжтайгаар шингэрүүлэх зэрэг аргаар шийдэх хэрэгтэй гэж үзэж байна.
  • 23. Нүүрсийг коксжуулах Одоогоор нүүрсийг боловсруулж буй технологиуд : • Коксжуулах • Термохимийн боловсруулалт • Хагас коксжуулах • Гидрогенжүүлэх • Хийжүүлэх • Шингэрүүлэх
  • 24. Нүүрсний цаашдын хандлага • Нүүрсний өртөг нэмэгдэх үе шат Олборлолт Баяжуулалт Тээвэрлэлт
  • 25. Нүүрсний цаашдын хандлага • Нүүрсний хэрэглээнд Нүүрсийг дулааны цахилгаан станцад шатааж, цахилгаан, дулаан гаргаж авахад хэрэглэх ба дэлхийн нүүрсний жилийн хэрэглээ ойролцоогоор 5.3 тэрбум тонн. Нийт нүүрсний 75% нь цахилгаан гаргаж авахад зориулагдаж байгаа ба хамгийн том хэрэглэгч БНХАУ, Энэтхэг 2 улс бөгөөд одоогийн байдлаар нэг жилд 1.7 тэрбум тонн нүүрс хэрэглэж байна. Уг бүс нутгийн нүүрсний хэрэглээ урьдчилсан тооцоогоор 2025 онд 2.7 тэрбумд хүрнэ гэж таамаглаж байна. Одоогийн байдлаар нүүрсний хэрэглээ 3 жил тутамд ойролцоогооор 25% нэмэгдэж байгаа нь бусад төрлийн эрчим хүчний түүхий эдүүдтэй харьцуулахад хамгийн их хурдацтайгаар хэрэглээ нь нэмэгдэх байгаа түүхий эд болж байна. Дэлхий дээр үйлдвэрлэж буй нийт эрчим хүчний 40%-ийг нүүрснээс гарган авч байгаа ба АНУ-д энэ хэмжээ 49% байна
  • 26. Нүүрсний цаашдын хандлага • Манай орны олборлолт, бролуулалт, экспорт
  • 27. Нүүрсний цаашдын хандлага • Өнгөрсөн жилээс эхэлж экспортын бүтээгдэхүүн дотроос Монголын эдийн засагт оруулж буй ашгаараа нүүрс зэсээс хол давах болов. Уул уурхайн салбарт хамгийн хурдацтай хөгжиж байгаа энэ чиглэлд одоогоор нийтдээ 40 гаруй компани олборлолт явуулж байна.
  • 28. Нүүрсний цаашдын хандлага Тэд 2010 онд 25 сая тонн, 2011 онд 32.94 сая тонн нүүрс олборлож үүнээс 22.5 саяыг нь экспортолжээ. Манай улсын эдийн засаг нүүрсээс 2010 онд 248.1 тэрбум төгрөг, өнгөрсөн онд 295.2 тэрбум төгрөг халаасалжээ. Үүнийг өмнөх хоёр онд олсон ашгийг нь харьцуулахад даруй 47 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдсэн үзүүлэлт гарч байна
  • 29. Дүгнэлт • Нүүрсний баяжуулалт, коксжуулалт түүний хэрэглээ сэдвээр хийсэн бяцхан судалгаагаар тавьсан илтгэлээр өөрөө мэдлэг мэдээлэлтэй үлдсэн ба бусад оюутнуудад бага ч болов мэдээлэл хүрэгсэн гэж найдаж байна. Энэхүү мэдээллын гол зорилго нь та бүхнийг нүүрс гэдэг ашигт малтмал ямар олон талын үр ашиг, хэрэглээтэй вэ? Бидний мэргэжил нүүрсний салбарт ямар хэрэгтэй болохыг мөн цаашдаа ямар ирээдүйтэй болохыг сануулахыг зорьлоо.
  • 30. Ашигласан материал • “Нүүрсний хими технологийн үндэс” Ж.Нарангэрэл • http://www.mram.gov.mn/index.php?option=com_content&v iew=category&id=18&layout=blog&Itemid=37&lang=mn&limi tstart=5 • http://ambt2010.blogspot.com/2011/04/blog-post_25.html • “нүүрсний баяжуулалт коксжуулалт хэрэглээ” хайлтаар гарж ирсэн сайтууд