Газрын ерөнхий хуулийн төсөл дэх “газар ашиглах эрх”-ийн тухай www.advocate.mn

1. Бэлтгэсэн: Л.Номинцэцэг
Б.Сод-Эрдэнэ
2021-10-14

2. 1. Газрын ерөнхий хуулийн төслийн бүтэц
2. Төрийн өмчийн газрыг бусдад ашиглуулах зохицуулалт

3. Хуулийн бүтэц

4. Төрийн болон орон нутгийн
өмчит хуулийн этгээд
Монгол Улсын иргэн, хуулийн
этгээд
Гадаадын иргэн, харьяалалгүй
хүн, гадаадын хуулийн этгээд
Гадаад улсын дипломат
төлөөлөгчийн газар, консулын
газар, олон улсын байгууллага,
түүний төлөөлөгчийн газар
Дараах этгээдэд
гэрээгээр
ашиглуулж болно

5. Газар ашиглах
гэрээ
Төлбөртэй
Төлбөргүй
Газар
ашиглуулах
гэрээний хугацаа
Хугацаатай
Хугацаагүй

6. • Аймаг, нийслэлийн газар зохион байгуулалтын жилийн
төлөвлөгөө, хүсэлтийг үндэслэн
• Нийслэлийн газрын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны
байгууллага
Монгол Улсын иргэн, хуулийн этгээд
• Улсын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг үндэслэн
• Засгийн газар
Гадаад улсын дипломат төлөөлөгчийн
газар, консулын газар, олон улсын
байгууллага, түүний төлөөлөгчийн
газар
• Улсын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг үндэслэн
• Нийслэлийн газрын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны
байгууллага
Гадаадын иргэн, харьяалалгүй хүн
• Улсын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд үндэслэн
• Нийслэлийн газрын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны
байгууллага
Ашигт малтмал, газрын тос,
байгалийн хий ашиглах
• Чөлөөт бүсийн хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөнд
• Газрын биржээр нээлттэй дуудлага худалдаа, төсөл сонгон
шалгаруулалт
Чөлөөт бүсд
• Тусгай хэрэгцээний газрын газар зохион байгуулалтын
төлөвлөгөөнд үндэслэн
• Байгаль орчин аялал жуулчлалын сайд
Аялал жуулчлал, судалгаа
шинжилгээний зориулалт
Шийдвэр
гаргасан этгээд
гэрээ байгуулна
Дуудлага худалдаа,
сонгон
шалгаруулалтыг
захиалагч этгээд гэрээ
байгуулна

7. • Олон улсын гэрээгээр зохицуулна
Гадаад улсын дипломат төлөөлөгчийн газар,
консулын газар, олон улсын байгууллага, түүний
төлөөлөгчийн газар
• дуудлага худалдааны зарчмаар тухайн шатны Засаг дарга
шийдвэрлэнэ.
Монгол Улсад байнга /183 хоногоос
дээш хугацаагаар/ оршин суугаа
гадаадын иргэн, харьяалалгүй хүн
• тусгай зориулалт, хугацаа, болзолтойгоор ашиглуулах
бөгөөд уг хугацааг Засгийн газар тогтооно
Гадаадын хөрөнгө оруулалттай аж
ахуй нэгж
• Улсын Их Хурал
Гадаад улс, олон улсын байгууллага,
гадаад улсын хуулийн этгээд
• тухайн шатны Засаг дарга шийдвэрлэнэ.
Сууц өмчлөгчдийн холбоо

8. ГАЗАР АШИГЛАХ ГЭРЭЭ БОЛОН ГАЗРЫН ТӨЛБӨР
Газар ашиглах гэрээний журмыг газрын асуудал эрхэлсэн Засгийн
газрын гишүүн батална
Төрийн өмчийн газрыг төрийн болон орон нутгийн өмчит бусад
этгээдэд ашиглуулах гэрээ төрд хохирол учруулахаар байж болохгүй
Газар ашиглуулах гэрээний эрх, үүргийг бусад шилжүүлэх, газар
ашиглах эрхээ барьцаалахыг хориглоно

9. ТӨРИЙН ӨМЧИЙН ГАЗРЫГ БУСДАД АШИГЛУУЛАХ
Төрийн болон орон нутгийн
өмчийн өмчит аж ахуй нэгж,
байгууллага
• Үндсэн чиг үүргийг хэрэгжүүлэхэд
шаардлагатай газрыг үнэгүй олгоно.
Гэрээ хугацаагүй байна.
Гадаадын иргэн,
харьяалалгүй хүн
• Гэр бүлийн хэрэгцээнд нь гэр, сууц,
зуслангийн газрыг төлбөртэй
ашиглуулж болно.
• Гэрээний хугацаа 5 хүртэл жил
байна. Нэг удаа 5 жилээр сунгаж
болно.
Уул уурхай, ашигт малтмал,
газрын тос, байгалийн хий
ашиглах зориулалт
• Ашигт малтмал, газрын тос, байгалийн хий
ашиглах тусга зөвшөөрөл авснаас хойш 30
хоногийн дотор газар ашиглах гэрээ
байгуулна.
• Тусгай зөвшөөрлийн хугацаагаар газрыг
ашиглуулна.
Чөлөөт бүсд
• Ашиглуулах байршил, хэмжээг
Чөлөөт бүсийн захирагч
тогтооно.
• 15 жилийн хугацаагаар
ашиглуулна. Нэг удаа 15 жилээр
сунгана.
Монгол Улсын иргэн, хуулийн
этгээд
• Гэр бүлийн хэрэгцээнд гэр, амины орон
сууц барих, өвөлжөө, хаваржааны дэвсгэр
болон орчны газрыг төлбөртэйгээр,
гэрээгээр ашиглуулна.
• Худалдаа үйлчилгээ явуулах, оршуудгын
үйл ажиллагаа явуулах, хог хаягдал түгээх,
ус түгээх, нөхөн сэргээх, ойжуулах,
цэцэрлэгжүүлэх, хадлан, ашигт малтмал,
газрын тос, байгалийн хий, судалгаа,
хайгуул гэх мэт 12 төрөл
Гадаад улсын дипломат
төлөөлөгчийн газар, консулын
газар, олон улсын байгууллага,
түүний төлөөлөгчийн газар
• Үндсэн чиг үүргээ болон төсөл, хөтөлбөр
хэрэгжүүлэхэд нь зайлшгүй хэрэгцээтэй газрыг
олгоно.
• Гэрээний хугацаа 30 жил байна.
Төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлж буй хуулийн
этгээдтэй төсөл, хөтөлбөрийн хугацаагаар
гэрээ байгуулна.

10. ГАЗАР АШИГЛУУЛАХ ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ, ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЧИНГҮЙ БОЛГОХ
Эрх олгосон этгээд
газар ашиглуулах
гэрээг дараах
үндэслэлээр
цуцалж, шийдвэрийг
хүчингүй болгоно:
/шийдвэрийг 5 өдөрт
мэдэгдэнэ/
Хууль бус баримт бүрдүүлэх, хууран мэхлэх замаар шийдвэр гаргуулсан нь
тогтоогдсон
Бусдад дамжуулан ашиглуулсан
Эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр барилга байгууламж барих
оролдлого хийсэн
Газрыг нийгмийн зайлшгүй шаардлагаар, нийтийн зориулалтаар ашиглахаар
шийдвэрлэсэн
Газрыг зориулалтын дагуу 1 жилийн хугацаанд ашиглаагүй
Газар ашиглах төлбөрийг 1 жилийн хугацаанд төлөөгүй;
Газрыг тусгай хэрэгцээнд авсан
Газрыг хүн амын эрүүл мэнд, байгаль хамгаалал, үндэсний аюулгүй байдлын
ашиг сонирхолд харшаар ашигласныг эрх бүхий байгууллага дүгнэлтээр
тогтоогдсон;
Газар ашиглах шийдвэр гаргасан эрх бүхий байгууллага болон шүүхийн
шийдвэрээр гэрээг хүчингүй болгосон.

11. ГАЗАР АШИГЛАХ ГЭРЭЭ ДУУСГАВАР БОЛОХ
Иргэн нас барсан, нас
барсанд тооцсон эсхүл
сураггүй алга болсонд
тооцсон
Хуулийн этгээд татан
буугдсан, дампуурсан
Газар ашиглах үндэслэл
болон тусгай зөвшөөрлийн
хугацаа дууссан
Гэрээний хугацаа дуусаж,
цаашид сунгагдахгүй болсон
Эрх бүхий этгээдийн
шийдвэрээр гэрээг цуцалсан
Ашиглагч гэрээгээ цуцлах
хүсэлт гаргасан
Тусгай хэрэгцээнд авах эсхүл
өөр газраар солих, эргүүлэн
авахаар тохиролцож гэрээ
байгуулсан
Ашиглах эрхийг хүчингүй
болгох шүүхийн хүчин
төгөлдөр шийдвэр гарсан

12. Website
www.advocate.mn
Facebook
Mongol-Advocates Law firm
Email
info@advocate.mn
Phone
+976 7011-9206, 7012-9206