Лекц-6
Бэлтгэсэн: багш С.Дэнсмаа
Газрын харилцааны эрх зүй
Газрын эрхзүйн харилцааны төрлүүд
Тодорхойлолт
Захиран зарцуулах эрх
Субьект
Хугацаа
Эзэмшүүлэх газрын хэмжээ
Аж ахуйн нэгжид үйлдвэрлэл үйлчилгээ эрхлэх
зориулалтаар эзэмшүүлэх газрын дээд хэмжээ /га /
(ЗГ-ын 2003 оны 28-р тогтоол)
Ашиглуулах газрын хэмжээ
Өмчлүүлэх газрын хэмжээ
Газар эзэмшигчийн эрх
Газар өмчлөгчийн эрх
Сумын ИТХ-ын эрх
• Газрын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, гаргасан шийдвэрийнхээ
биелэлтэд хяналт тавих, энэ талаархи Засаг даргын тайланг хэлэлцэж
дүгнэх;
• Тухайн шатны Засаг даргын өргөн мэдүүлсэн сумын тухайн жилийн
газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг хэлэлцэн батлах;
• Тухайн шатны Засаг даргын өргөн мэдүүлснийг үндэслэн газрыг
сумын тусгай хэрэгцээнд авах, түүний хэмжээ, зааг, ашиглах журмыг
тогтоох;
• Бусдын эзэмшил газрыг сумын тусгай хэрэгцээнд авахтай
холбогдуулан гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө газрыг солих буюу
эргүүлэн авах тохиолдолд тухайн шатны Засаг даргын өргөн
мэдүүлснээр нөхөн олговор олгох шийдвэр гаргах.
Сумын Засаг даргын эрх
• Нутаг дэвсгэртээ газрын талаар төрөөс явуулах нэгдсэн бодлого, газрын тухай
хууль тогтоомж, тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийн
хэрэгжилтийг зохион байгуулж хангах;
• Газар эзэмшигч, ашиглагчаас газар, түүний баялгийг үр ашигтай, зохистой
ашиглаж, хамгаалж байгаад хяналт тавих, зөрчлийг арилгах шийдвэр гаргаж,
хэрэгжилтийг зохион байгуулах;
• Сумын газрын нэгдмэл сангийн тайланг жил бүр хянан нэгтгэж, иргэдийн
Төлөөлөгчдийн Хурлаар хэлэлцүүлэх
• Газрын төлөв байдлыг илэрхий доройтуулсан нь мэргэжлийн эрх бүхий
байгууллагын дүгнэлтээр тогтоогдсон бол тухайн газрыг албадан чөлөөлүүлэх
шийдвэр гаргаж, хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах;
• Газар эзэмшигч, ашиглагч нь хууль тогтоомж, гэрээнд заасан үүргээ хангалтгүй
биелүүлснээс байгаль орчинд сөргөөр нөлөөлж байгаа тухай иргэн, аж ахуйн
нэгж, байгууллагаас гаргасан санал, гомдлын талаар мэргэжлийн байгууллагын
дүгнэлтийг гаргуулах хүсэлтээ Засгийн газрын эрх бүхий байгууллагад гаргах.
Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ болон газар эзэмших гэрээний
хугацаа дуусахад сунгуулах хүсэлт гаргаагүй;
Газар эзэмшигч иргэн нас барсан, нас барсан гэж зарлагдсан,
сураггүй алга болсонд тооцогдсон бөгөөд түүний хууль ёсны өв
залгамжлагч байхгүй нь тогтоогдсон, газар эзэмшигч аж ахуйн
нэгж, байгууллага татан буугдсан;
Эзэмшигч газар эзэмших гэрээгээ цуцлах тухай хүсэлт гаргасан;
Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ хүчингүй болсон;
Газрыг тусгай хэрэгцээнд авч нөхөх олговрыг газар эзэмшигчид
бүрэн төлсөн
Газар эзэмших ашиглах эрх
дуусгавар болох нөхцөл
Газар Өмчлөх эрх дуусгавар болох
нөхцөл
• Өмчлөгч өмчийн газраа бусад иргэний өмчлөлд
шилжүүлсэнээр
• Өмчлөгч иргэн газар өмчлөх эрхээсээ
татгалзсан үед
• Газар өмчлөгч иргэн Монгол улсын харьяатаас
гарсанаар
• Хууль тогтоомжид заасан бусад үндэслэлээр
дуусгавар болно.
Үе шат
Газрын төлбөр
• 1997 оны 4-р сарын 24-ний өдөр батлагдсан “Газрын
төлбөрийн тухай хууль”
• Эзэмшиж, ашиглаж байгаа хот, тосгон, бусад
суурины газрын суурь үнэлгээнд тогтоосон газрын
төлбөрийг инженерийн хангамж, ашиглалтын
зориулалт, байршил, байгаль орчинд үзүүлэх
нөлөөлөл болон ногоон бүсийг хамгаалах
шаардлагыг харгалзан тооцсон итгэлцүүрээр газрын
суурь үнийн 0.01-0.03 хувьд багтаан өсгөж, бууруулж
болно. Итгэлцүүрийг хэрэглэх газрын зааг, хязгаар,
итгэлцүүрийн утгыг Сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн
Хурал тогтооно.
Газрын төлбөр
Газрын төлбөрөөс чөлөөлөх хувь
•
"Экологи байгаль хамгаалал" Хичээл-6

"Экологи байгаль хамгаалал" Хичээл-6

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4.
  • 5.
  • 6.
  • 7.
  • 8.
  • 9.
    Аж ахуйн нэгжидүйлдвэрлэл үйлчилгээ эрхлэх зориулалтаар эзэмшүүлэх газрын дээд хэмжээ /га / (ЗГ-ын 2003 оны 28-р тогтоол)
  • 10.
  • 11.
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    Сумын ИТХ-ын эрх •Газрын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, гаргасан шийдвэрийнхээ биелэлтэд хяналт тавих, энэ талаархи Засаг даргын тайланг хэлэлцэж дүгнэх; • Тухайн шатны Засаг даргын өргөн мэдүүлсэн сумын тухайн жилийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг хэлэлцэн батлах; • Тухайн шатны Засаг даргын өргөн мэдүүлснийг үндэслэн газрыг сумын тусгай хэрэгцээнд авах, түүний хэмжээ, зааг, ашиглах журмыг тогтоох; • Бусдын эзэмшил газрыг сумын тусгай хэрэгцээнд авахтай холбогдуулан гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө газрыг солих буюу эргүүлэн авах тохиолдолд тухайн шатны Засаг даргын өргөн мэдүүлснээр нөхөн олговор олгох шийдвэр гаргах.
  • 15.
    Сумын Засаг даргынэрх • Нутаг дэвсгэртээ газрын талаар төрөөс явуулах нэгдсэн бодлого, газрын тухай хууль тогтоомж, тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийн хэрэгжилтийг зохион байгуулж хангах; • Газар эзэмшигч, ашиглагчаас газар, түүний баялгийг үр ашигтай, зохистой ашиглаж, хамгаалж байгаад хяналт тавих, зөрчлийг арилгах шийдвэр гаргаж, хэрэгжилтийг зохион байгуулах; • Сумын газрын нэгдмэл сангийн тайланг жил бүр хянан нэгтгэж, иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаар хэлэлцүүлэх • Газрын төлөв байдлыг илэрхий доройтуулсан нь мэргэжлийн эрх бүхий байгууллагын дүгнэлтээр тогтоогдсон бол тухайн газрыг албадан чөлөөлүүлэх шийдвэр гаргаж, хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулах; • Газар эзэмшигч, ашиглагч нь хууль тогтоомж, гэрээнд заасан үүргээ хангалтгүй биелүүлснээс байгаль орчинд сөргөөр нөлөөлж байгаа тухай иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас гаргасан санал, гомдлын талаар мэргэжлийн байгууллагын дүгнэлтийг гаргуулах хүсэлтээ Засгийн газрын эрх бүхий байгууллагад гаргах.
  • 16.
    Газар эзэмших эрхийнгэрчилгээ болон газар эзэмших гэрээний хугацаа дуусахад сунгуулах хүсэлт гаргаагүй; Газар эзэмшигч иргэн нас барсан, нас барсан гэж зарлагдсан, сураггүй алга болсонд тооцогдсон бөгөөд түүний хууль ёсны өв залгамжлагч байхгүй нь тогтоогдсон, газар эзэмшигч аж ахуйн нэгж, байгууллага татан буугдсан; Эзэмшигч газар эзэмших гэрээгээ цуцлах тухай хүсэлт гаргасан; Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ хүчингүй болсон; Газрыг тусгай хэрэгцээнд авч нөхөх олговрыг газар эзэмшигчид бүрэн төлсөн Газар эзэмших ашиглах эрх дуусгавар болох нөхцөл
  • 17.
    Газар Өмчлөх эрхдуусгавар болох нөхцөл • Өмчлөгч өмчийн газраа бусад иргэний өмчлөлд шилжүүлсэнээр • Өмчлөгч иргэн газар өмчлөх эрхээсээ татгалзсан үед • Газар өмчлөгч иргэн Монгол улсын харьяатаас гарсанаар • Хууль тогтоомжид заасан бусад үндэслэлээр дуусгавар болно.
  • 18.
  • 20.
    Газрын төлбөр • 1997оны 4-р сарын 24-ний өдөр батлагдсан “Газрын төлбөрийн тухай хууль” • Эзэмшиж, ашиглаж байгаа хот, тосгон, бусад суурины газрын суурь үнэлгээнд тогтоосон газрын төлбөрийг инженерийн хангамж, ашиглалтын зориулалт, байршил, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл болон ногоон бүсийг хамгаалах шаардлагыг харгалзан тооцсон итгэлцүүрээр газрын суурь үнийн 0.01-0.03 хувьд багтаан өсгөж, бууруулж болно. Итгэлцүүрийг хэрэглэх газрын зааг, хязгаар, итгэлцүүрийн утгыг Сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал тогтооно.
  • 22.
  • 23.