Ажил гүйцэтгэгчийн барьцааны эрхийг хангаж шийдсэн шүүхийн шийдвэр /удш-ийн тогтоол/-ын танилцуулга www.advocate.mn

1. Бэлтгэсэн: Э.Эрдэнэцэцэг
Т.Түвшинтөгс
2024-03-22
АЖИЛ ГҮЙЦЭТГЭГЧИЙН
БАРЬЦААНЫ ЭРХИЙГ ХАНГАЖ
ШИЙДСЭН ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
/УДШ-ИЙН ТОГТООЛ/-ЫН
ТАНИЛЦУУЛГА

2. Агуулга:
• 1. Хуулийн зохицуулалт
• 2. Шүүхийн шийдвэрийн танилцуулга

3. Хуулийн зохицуулалт
АЖИЛ ГҮЙЦЭТГЭХ, ТУСЛАЛЦАА ҮЗҮҮЛЭХТЭЙ ХОЛБОГДСОН ҮҮРЭГ
ГУЧИН НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ: АЖИЛ ГҮЙЦЭТГЭХ ГЭРЭЭ
354 дүгээр зүйл. Ажил гүйцэтгэгчийн барьцааны эрх
354.1.Ажил гүйцэтгэгч өөрийн шаардлагыг хангах зорилгоор
эзэмшилдээ байгаа, захиалагчийн захиалсан ажлын үр дүн болох хөдлөх
эд хөрөнгийг барьцаалах эрхтэй.

4. Ажил
гүйцэтгэгчийн
Барьцааны эрх
Захиалагчийн
захиалсан ажлын үр
дүн байх
Хөдлөх эд
хөрөнгө байх
Эзэмшилд нь байх
ИХ 354.1

5. 354.2.Хэрэв гэрээний зүйл нь барилга байгууламж буюу түүний
тодорхой хэсэг байвал ажил гүйцэтгэгч өөрийн шаардлагыг
хангуулахаар барилга байгууламж барих газрын хувьд баталгаат
ипотекийн эрхтэй.
Баталгаат ипотек үүсэх:
-Ипотекээр хангагдах шаардлагыг баталгаажуулсан баримт бичиг
үйлдэх
-Улсын бүртгэлд бүртгүүлэх

6. Ажил гүйцэтгэгчийн үүрэг
• 8 ширхэг Монгол гэр барьж
хүлээлгэн өгөх
• Шалны халаалт нийлүүлэх
• 8 ширхэг гэрийг барьж
Захиалагчид хүлээлгэн
өгсөн.
Захиалагч:
• Гэрээний үлдэгдэл 34.800.000
төгрөг төлөөгүй
• Ажил гүйцэтгэгч:
• 2 гэрийг буцаан авсан.
“Монгол гэр худалдах, худалдан авах гэрээ”

7. Нэхэмжлэлийн шаардлага:
1. Нэхэмжлэгч А ХХК нь 6 ширхэг гэрийн үнэд илүү төлсөн
19,219,500 төгрөг гаргуулах тухай үндсэн нэхэмжлэл
2.Хариуцагч Б ХХК нь гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 34,800,000
төгрөг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл
ХАН-УУЛ ДҮҮРГИЙН АНХАН ШАТНЫ ШҮҮХИЙН
183/ШШ2019/01305 ШИЙДВЭР

8. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр: Үндсэн нэхэмжлэлийн
шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийн
шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн байна.
Шийдвэрийн тухайд:
1.Хоёр талын байгуулсан гэрээг Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлийн
343.1-д заасан Ажил гүйцэтгэх гэрээ,
“шалны халаалт” бэлтгэн нийлүүлэх харилцаатай холбогдуулан Иргэний
хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах
гэрээг тус тус байгуулсан байна.
Ажил гүйцэтгэгч:
монгол гэр 8 ширхэгийг шинээр хийж гүйцэтгэн, тогтоосон газарт
хүргэж өгөх үүргээ биелүүлсэн.

9. Анхан шатны шүүх
• Ажлын үр дүнг хүлээн авсан байна.
• Ажил гүйцэтгэгч үүргээ биелүүлсэн.
• Захиалагч ажлын үр дүнг хүлээн авах, хөлс
төлөх гэрээгээр хүлээсэн үүргээ
биелүүлээгүйгээс Иргэний хуулийн 354
дүгээр зүйлийн 354.1-д “Ажил гүйцэтгэгч
өөрийн шаардлагыг хангах зорилгоор
эзэмшилдээ байгаа, захиалагчийн захиалсан
ажлын үр дүн болох хөдлөх эд хөрөнгийг
барьцаалах эрхтэй” зааснаар ажил
гүйцэтгэгч Б ХХК нь “...тогтоосон газарт
угсарсан 2 монгол гэрийг буцаан авсан”-
ыг буруутгах боломжгүй гэж дүгнэсэн.
• ШИЙДВЭР:
Үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь
хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийн
шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн байна.
• Захиалагч үлдэгдэл төлбөрөө төлөх ёстой.
Давж заалдах шатны шүүх
• Тухайн ажлын үр дүн болох 2 гэрийг гэрээний аль талын
эзэмшилд байгааг анхаарч үзээгүй нь буруу.
• Иргэний хуулийн 354 дүгээр зүйлийн 354.1 дэх хэсэгт
зааснаар Захиалагчид хүлээлгэн өгч, түүний эзэмшилд
шилжсэн хөрөнгийг үлдэгдэл төлбөрт барьцаалан буцаан
авахыг зөвшөөрөх хууль зүйн үндэслэл болохгүй.
• Ажил гүйцэтгэгч нь 2 гэрийг хүлээлгэж өгөхөөс татгалзаж
гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлээгүй гэж үзэж байгаа бөгөөд
энэ тохиолдолд нэхэмжлэгч тал өөрийн хүлээн авсан 6 гэрийн
үнийг тооцож, илүү төлөгдсөн төлбөрийг хариуцагчаас
шаардах эрхтэй.
• ШИЙДВЭР:
• Үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг ханган 2
гэрийн мөнгийг гаргуулж Захиалагчид олгох,
• Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд 2 ширхэг шалны халаалт буюу
үнийн 403,125 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулан
хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх
хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн

10. Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлийн 343.1, 351 дүгээр зүйлийн
351.1-д заасан ... захиалагч ажлын үр дүнг хүлээн авч, хэлэлцэн тохирсон хөлс төлөх үүргийн
зохицуулалтыг болон мөн хуулийн 354 дүгээр зүйлийн 354.1-д заасан ажил гүйцэтгэгчийн
барьцааны эрхийн зохицуулалтыг маргааны харилцаанд зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна гэж
дүгнэжээ.
УЛСЫН ДЭЭД ШҮҮХИЙН 001/ХТ2021/00180 ТОГТООЛООР:

11. Гэтэл Давж заалдах шатны шүүх 8 гэрийг захиалагчид хүлээлгэн
өгч түүний эзэмшилд шилжүүлсэн гэж үзсэн атлаа 2 гэрийг буцаан
авснаар гэрээний үүрэг бүрэн биелээгүй гэж зөрчилтэй байдлаар
дүгнэн үндсэн, болон сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж
шийдвэрлэхдээ Иргэний хуулийн 354 дүгээр зүйлийн 354.1-д заасан ажил
гүйцэтгэгчийн барьцааны эрх үүсэх үндэслэлийг хөрөнгө зөвхөн захиалагчийн
эзэмшилд бодитоор байх нөхцөлд хэрэгжинэ гэж үзсэн нь учир дутагдалтай.
Хэргийн нөхцөл байдлаас үзэхэд ажил гүйцэтгэгч заасан газарт гэрийг
барьж ажлын үр дүнг өгсөн байхад хөлсийг бүрэн төлөөгүй учир
үүргийг хангуулах хүсэл зоригоор 2 ширхэг гэрийг гүйцэтгэгч буулгаж
түр авсан энэхүү нөхцөл байдлыг давж заалдах шатны шүүх гэрээний зарим
хэсгээс татгалзсан гэж дүгнэсэн нь буруу юм.

12. Иймд, Хяналтын шатны шүүхээс Нийслэлийн Иргэний
хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй
болгож, анхан шатны шүүхийн 183/ШШ2019/01305 дугаар
шийдвэрийн: 2 дах заалтыг Иргэний хуулийн 209 дүгээр зүйлийн
209.1, 243 дугаар зүйлийн 243.1, 343 дугаар зүйлийн 343.1 дэх
хэсэгт заасныг баримтлан гэрээний зүйл болох 2 ширхэг гэрийг
хариуцагч “Б” ХХК-иас гаргуулан нэхэмжлэгч “А” ХХК-нд
олгосны үндсэн дээр гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд “А” ХХК-
иас 34,800,000 төгрөг гаргуулж “Б” ХХК-д олгосугай гэж өөрчлөн
шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээх нь хууль зүйн
үндэслэлтэй байна гэж шийдсэн байна.
Эх сурвалж:
https://shuukh.mn/single_case/7549?start_date=&end_date=&id=3&court_ca
t=1&bb=1