1. Մշակույթ

2. Մշակույթ հասկացությունը
 Մշակույթ, կուլտուրա- հասարակության և մարդու զարգացման
որոշակի մակարդակ, որն արտահայտվում է մարդկանց
գործունեության և կյանքի կազմակերպման ձևերով և տիպերով:
«Մշակույթ» հասկացությունը օգտագործվում է որոշակի
պատմական դարաշրջանների, հասարակական-տնտեսական
ֆորմացիաների, կոնկրետ հասարակարգերի, ազգությունների,
ազգերի, ինչպես նաև կյանքի ու գործունեության
առանձնահատուկ եղանակների զարգացման մակարդակը
բնութագրելու համար:
Երբեմն «մշակույթ» տերմինը վերագրում են կյանքի զուտ
հոգևոր ոլորտին: Մշակույթը ընդգրկում է ոչ միայն
գործունեության առարկայական արդյունքները, այլև
սուբյեկտիվ՝ մարդկային ուժերն ու ընդունակությունները,
որոնք իրականացվում են գործունեության մեջ:

3.  Մշակույթը բաժանվում է նյութական և հոգևորի:
Նյութականը ընդգրկում է ողջ նյութական
գործունեությունը և նրա արդյունքները, հոգևոր
մշակույթը ընդգրկում է գիտակցությունը, հոգևոր
արտադրության ոլորտը
(ճանաչողություն, բարոյականություն, դաստիարակ
ություն, հասարակության գիտակցության ձևերը):

4. Ճարտարապետություն
 Վաղ միջնադարյան Հայաստանում բարձր
զարգացման է հասել շինարարական
արվեստը: Կառուցվել են ամրակուռ
ամրոցներ, ապարանքներ, եկեղեցիներ, կա
րավանատներ, հյուրանոցներ, կամուրջներ,
բնակելի տներ և այլն: Որպես շինանյութ
հիմնականում օգտագործվել է բազմագույն
տուֆ քարը, որով մեծապես հարուստ է մեր
հայրենիքը: Աշխարհիկ
շինությունները, որպես կանոն, զոհ են
գնացել օտարների արշավանքներին, և վաղ
միջնադարի մեծաքանակ շինություններից
մեզ են հասել մեծ մասամբ
եկեղեցիները, որոնք հատուկ խնամքով էին
կառուցվում:

5.  Հայ ճարտարապետության գլուխգործոցներից է
Հռիփսիմեի տաճարը Վաղարշապատում
(Էջմիածնում), որը 618թ. կառուցել է Կոմիտաս
կաթողիկոսը:

6.  VII դ. կեսերին կառուցվում է Զվարթնոցի
հրաշագեղ տաճարը Երևանից Էջմիածին տանող
մայրուղուց ոչ շատ հեռու: Կառուցվել է Ներսես
Շինարար կաթողիկոսի կողմից, ունեցել է 50 մ
բարձրություն և կանգուն է մնացել շուրջ երեք
դար:

7. Չալիկյան Սուսաննա, 10-4 դասարան
 Աղբյուր`
http://www.findarmenia.com/arm/histor
y/19/231/232