2. ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
Իսահակյան Ավետիք Սահակի
(1875, Ալեքսանդրապոլ -
1957, Երևան), բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակ
ական գործիչ: Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս:
Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1893-
ին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան՝ որպես
ազատ ունկնդիր:

3. Գրակ. գործունեությանը զուգնթաց վաղ
երիտասարդական տարիներից զբաղվել է
նաև քաղաքական գործունեությամբ: 1895-
ին վերադառնալով Լայպցիգից՝ ընդգրկվել
է նորաստեղծ ՀՀԴ կուսակցության
Ալեքսանդրապոլի կոմիտեի մեջ.
Մասնակցել
Ալեքսանդրապոլից
Արեւմտյան Հայաստան
ուղարկվող զինյալ խմբերի
ստեղծմանը, զենք և
դրամական միջոցների
հայթհայթման գործին:
1896-ին ձերբակալվել է և
մեկ տարի արգելափակվել
Երևանի բերդում:

4. Բանտից դուր գալուց հետո
տպագրել է “Երգեր և վերքեր»
բանաստեղծությունների իր
առաջին գիրքը (1897), սակայն
շուտով կրկին ձեռբակալվել է
և, որպես ցարական
միապետության դեմ պայքարող
“Ընդհատակյա հեղափոխական
կազմակերպոււթյունների»
անդամ, աքսորվել Օդեսա:
1897-ին մեկնել է
արտասահման, Ցյուրիխի
համալսարանում ունկդրել
գրականության և
փիլիսոփայության
պատմություն: 1902-ին
վերադարձել է հայրենիք, ապա
հաստատվել Թիֆլիսում:

5. 1899-1906-ին ստեղծել է «Հայդուկի երգեր» բանաստեղծությունների
շարքը, որը դարձավ հայ ֆիդայական պայքարի անդրանիկ
արտահայտությունը հայ դասական պոեզիայի մեջ: 1908-ի
դեկտեմբերին, ի թիվս 158 հայ առաջադեմ
մտավորականների, Իսահակյանը ձերբակալվել է «դաշնակցության
գործով» և կես տարի Թիֆլիսի Մետեխի բանտում մնալուց հետո խոշոր
գրավականով ազատվել կալանքից: Կովկասում մնալը այլևս անհնար
էր, և 1911-ին Իսահակյանը տարագվել է:

6. Սկսված առաջին համաշխարհային
պատերազմը և Մեծ եղեռնը հաստատեցին
Իսահակյանի ամենամռայլ
կանխատեսումները երիտթուրքերի
հայաջինջ քաղաքականության վերաբերյալ:
Պատերազմից և եղեռնից հետո Իսահակյանը
արտացոլել է հայ ժողովրդի ողբերգական
ճակատագիրն ու նրա հերոսական
ազատամարտը: Բանաստեղծը ձեռամուխ է
եղել հայերի ցեղասպանության
մեղադրականի՝ «Սպիտակ գրքի» ստեղծմանը

7. 1926 Իսահակյանը
այցելեց Խորհրդային
Հայաստանըֈ Այստեղ
նա հրատարակեց նոր
բանաստեղծությունների
հավաքածու եւ մի շարք
պատմվածքներ
.Վերադարձավ
արտասահման 1930թ եւ
ապրեց այնտեղ մինչ
1936թ՝ հանդես գալով
որպես Խորհրդային
Միության կողմնակից։
1936 բանաստեղծը վերջնականապես վերադարձավ
հայրենիքֈՄահացել է 1957թ հոկտեմբերի 17-ին՝
Երեւանումֈ

8. Մի մրահոն աղջիկ
Մի մրահոն աղջիկ տեսա
Ռիալտոյի կամուրջին, տեսա
Հորդ մազերը - գետ գիշերվա,
Եվ հակինթներ՝ ականջին՛
Աչքերը սև - արևներ սև,
Արևների պես անշեջ,
Գալարում էր մեջքը թեթև
Ծաղկանկար շալի մեջ:
Աչքս դիպավ աչքի բոցին,
Ու գլուխըս կախեցի.
Ժպտաց ժպտով առեղծվածի,
Հավերժական կանացի:
Միամիտ չեմ՝ հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի.-
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտրեց սիրտս պատանի…

9. Թաթիկներըդ լուսեղեն —
Լույս-թըռչնիկներ դրախտի.
Ճաճաչներով ոսկեղեն
Բույն կհյուսեն նոր բախտիֈ
Զմրուխտ թասով գինի ես,
Բույրըդ աշխարք է առել.
Շուրթըս դիպավ շրթունքիդ
Աշխարքիս տերն եմ դառելֈ
Մազերըդ մեղմ փայելով՝
Ինքս ինձեն հեռացա,
Աչերիդ մէջ նայելով՝
Ողջ տիեզերք մոռացա...