1. ԱՎԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

2. Ավետիք Իսահակյանը ծնվել է
1875թ. հոկտեմբերի 30-ին
Գյումրիում:Քաղաքից ոչ շատ
հեռու գտնվող Ղազարապատ
գյուղում:
Քաղաքական գործունեությանը
զուգընթաց վաղ
երիտասարդական տարիներից
զբաղվել է նաև
գրականությամբֈ 1895 թվականին
վերադառնալով Լայպցիգից՝
ընդգրկվել է
նորաստեղծ ՀՅԴ կուսակցության Ա
լեքսանդրապոլի կոմիտեի
մեջ, 1896 թվականին ձերբակալվել
է և մեկ տարի
արգելափակվել Երևանի բերդում:

3. Բանտից դուրս գալուց հետո տպագրել է «Երգեր և
վերքեր» բանաստեղծությունների իր առաջին
գիրքը: 1897 թվականին մեկնել է
արտասահման, Ցյուրիխի համալսարանում
ունկնդրել գրականության և փիլիսոփայության
պատմությունֈ 1902 թվականին վերադարձել է
հայրենիք, ապա հաստատվել Թիֆլիսում։1899 -
1906 թվականին ստեղծել է «Հայդուկի երգեր»
բանաստեղծությունների շարքը, որը դարձավ հայ
ֆիդայական պայքարի անդրանիկ
արտահայտությունը հայ դասական պոեզիայի
մեջֈ 1908 թվականի դեկտեմբերին, ի թիվս 158 հայ
առաջադեմ մտավորականների, Իսահակյանը
ձերբակալվել է «դաշնակցության գործով» և կես
տարի Թիֆլիսի Մետեխի բանտում մնալուց հետո
(ինչպես և Հովհաննես Թումանյանը, խոշոր
գրավով ազատվել է կալանքից:

4. Կովկասում մնալը այլևս անհնար էր
և 1911 թվականին Իսահակյանը
տարագրվել է արտասահմանում:
Իսահակյանը մեկնում է Բեռլին և մի
շարք գերմանական մտավորականների
հետ մասնակցում է Գերմանա-հայկական
ընկերության ստեղծմանը՝ միաժամանակ
խմբագրելով ընկերության «Մեսրոբ»
պարբերական հանդեսըֈ Պատերազմից
և Մեծ եղեռնից հետո Իսահակյանը
արտացոլել է հայ ժողովրդի ողբերգական
ճակատագիրն ու նրա հերոսական
ազատամարտը: Բանաստեղծը ձեռամուխ
է եղել հայերի ցեղասպանության
մեղադրականի՝ «Սպիտակ գրքի»
ստեղծմանը, որի մի զգալի հատվածը
տեղ է գտել 1915-1922 թվականի
«Հիշատակարան» գրառումներովֈ

5. Այդ ժամանակահատվածում
Իսահակյանը հիմնականում
հանդես է եկել
հրապարակախոսական
հոդվածներով, որոնց
բովանդականությունը Հայկակա
ն հարցն էր, Հայաստանի
վերամիավորման
խնդիրը, հայկական
պետականության
վերականգնումըֈ Եղեռնի ծանր
պատկերներով են հագեցած
նրա «Ձյունն է եկել ծածկել
հիմա...», «Հայաստանին», «Ահ
ա նորեն գարուն եկավ»
բանաստեղծություններըֈ