1. บทความเรื่อง ความสําคัญและบทบาทของเทคโนโลยีสารสนเทศ
โดย นางสาวนิภาพร ไฝขาว
บทบาทความสําคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศ ความกาวหนาทางดานวิทยาศาสตรและ
เทคโนโลยี ทําใหมีการพัฒนาคิดคนสิ่งอํานวยความสะดวกสบายตอการดํารงชีวิตเปนอันมาก
เทคโนโลยีไดเขามาเสริมปจจัยพื้นฐานการดํารงชีวิตไดเปนอยางดี เทคโนโลยีทําใหการสรางที่พัก
อาศัยมีคุณภาพมาตรฐาน สามารถผลิตสินคาและใหบริการตาง ๆ เพื่อตอบสนองความตองการของ
มนุษยมากขึ้น เทคโนโลยีทําใหระบบการผลิตสามารถผลิตสินคาไดเปนจํานวนมากมีราคาถูกลง
สินคาไดคุณภาพ เทคโนโลยีทําใหมีการติดตอสื่อสารกันไดสะดวก การเดินทางเชื่อมโยงถึงกันทํา
ใหประชากรในโลกติดตอรับฟงขาวสารกันไดตลอดเวลา พัฒนาการของเทคโนโลยีทําใหชีวิตความ
เปนอยูเปลี่ยนไปมาก เทคโนโลยีเริ่มเขามาชวยในการพิมพ ทําใหการสื่อสารดวยขอความและภาษา
เพิ่มขึ้นมาก เทคโนโลยีพัฒนามาจนถึงการสื่อสารกัน โดยสงขอความเปนเสียงทางสายโทรศัพทได
ประมาณรอยกวาปที่แลว และเมื่อประมาณหาสิบปที่แลว ก็มีการสงภาพโทรทัศนและคอมพิวเตอร
ทํ า ให มี ก ารใช ส ารสนเทศในรู ป แบบข า วสารมากขึ้ น ในป จ จุ บั น มี ส ถานที่ วิ ท ยุ โทรทั ศ น
หนังสือพิมพ แ ละสื่อตาง ๆ ที่ใชในการกระจายขาวสาร มีการแพรภาพทางโทรทัศนผานดาวเทียม
เพื่อรายงานเหตุการณสด เห็นไดชัดวาเทคโนโลยีไดเขามามีบทบาทอยางมาก บทบาทของการ
พัฒนาเทคโนโลยีรวดเร็วขึ้นเมื่อมีการพัฒนาอุปกรณทางดานคอมพิวเตอรและสวนประกอบ จะ
เห็นไดวาในชวงสี่หาปที่ผานมาจะมีผลิตภัณฑใหม ซึ่งมีคอมพิวเตอรเขาไปเกี่ยวของใหเห็นอยู
ตลอดเวลา
ความสําคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศ
สามารถอธิ บ ายความสํ า คั ญ ของเทคโนโลยี ส ารสนเทศด า นที่ มี ผ ลกระทบต อ การ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมดานตาง ๆ ของมนุษยไวหลายประการดังตอไปนี้ (จอหน ไนซบิตต อางถึง
ใน ยืน ภูวรวรรณ)
1. เทคโนโลยี ส ารสนเทศ ทํ า ให สั ง คมเปลี่ ย นจากสั ง คมอุ ต สาหกรรมมาเป น
สังคมสารสนเทศ
2. เทคโนโลยีสารสนเทศทําใหระบบเศรษฐกิจเปลี่ยนจากระบบแหงชาติไปเปนเศรษฐกิจ
โลกที่ทําใหระบบเศรษฐกิจของโลกผูกพันกับทุกประเทศ ความเชื่อมโยงของเครือขายสารสนเทศ
ทําใหเกิดสังคมโลกาภิวัฒน
3. เทคโนโลยีสารสนเทศทําใหองคกรมีลักษณะผูกพัน มีการบังคับบัญชาแบบแนวราบมาก
ขึ้น หนวยธุรกิจมีขนาดเล็กลง และเชื่อมโยงกับหนวยธุรกิจอื่นเปนเครือขาย การดําเนินธุรกิจมีการ

2. 2
แข ง ขั น กั น ในด า นความเร็ ว โดยอาศั ย การใช ร ะบบเครื อ ข า ยคอมพิ ว เตอร และการสื่ อ สาร
โทรคมนาคมเปนตัวสนับสนุน เพื่อใหเกิดการแลกเปลี่ยนขอมูลไดงายและรวดเร็ว
4. เทคโนโลยีสารสนเทศเปนเทคโนโลยีแบบสุนทรียสัมผัส และสามารถตอบสนองตาม
ความตองการการใชเทคโนโลยีในรูปแบบใหมที่เลือกไดเอง
5. เทคโนโลยีสารสนเทศทําใหเกิดสภาพทางการทํางานแบบทุกสถานที่และทุกเวลา
6. เทคโนโลยีสารสนเทศกอใหเกิดการวางแผนการดําเนินการระยะยาวขึ้น อีกทั้งยังทําให
วิธีการตัดสินใจ หรือเลือกทางเลือกไดละเอียดขึ้น
กลา วโดยสรุป แลว เทคโนโลยีสารสนเทศมีบทบาทที่สําคัญในทุก วงการ มีผลตอการ
เปลี่ยนแปลงโลกดานความเปนอยู สังคม เศรษฐกิจ การศึกษา การแพทย เกษตรกรรม อุตสาหกรรม
การเมือง ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาตาง ๆ
องคประกอบของเทคโนโลยีสารสนเทศ
ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศกลาวไดวาประกอบขึ้นจากเทคโนโลยีสองสาขาหลัก คือ
เทคโนโลยีคอมพิวเตอร และเทคโนโลยีสื่อสารโทรคมนาคม สําหรับรายละเอียดพอสังเขปของแต
ละเทคโนโลยีมีดังตอไปนี้คือ
1. เทคโนโลยีคอมพิวเตอร
คอมพิวเตอรเปนเครื่องอิเล็กทรอนิกสที่สามารถจดจําขอมูลตาง ๆ และปฏิบัติตามคําสั่ง
เพื่อใหคอมพิวเตอรทํางานอยางใดอยางหนึ่ง คอมพิวเตอรนั้นประกอบดวยอุปกรณตาง ๆ ตอเชื่อม
กันเรียกวา ฮารดแวร (Hardware) และอุปกรณฮารดแวรนี้จะตองทํางานรว มกับโปรแกรม
คอมพิวเตอรหรือที่เรียกวา ซอฟตแวร (Software) (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาวิชา
วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 2546: 4)
ฮารดแวร ประกอบดวย 5 สวน คือ
1. อุปกรณรับขอมูล (Input) เชน แผงแปนอักขระ (Keyboard), เมาส, เครื่องตรวจกวาดภาพ
(Scanner), จอภาพสัมผัส (Touch Screen), ปากกาแสง (Light Pen), เครื่องอานบัตรแถบแมเหล็ก
(Magnetic Strip Reader), และเครื่องอานรหัสแทง (Bar Code Reader)
2. อุปกรณสงขอมูล (Output) เชน จอภาพ (Monitor), เครื่องพิมพ (Printer), และเทอรมินัล
3. หนวยประมวลผลกลาง จะทํางานรวมกับหนวยความจําหลักในขณะคํานวณหรือ
ประมวลผล โดยปฏิบัติหนาที่ตามคําสั่งของโปรแกรมคอมพิวเตอร โดยการดึงขอมูลและคําสั่งที่
เก็บไวไวในหนวยความจําหลักมาประมวลผล
4. หนวยความจําหลัก มีหนาที่เก็บขอมูลที่มาจากอุปกรณรับขอมูลเพื่อใชในการคํานวณ
และผลลัพธของการคํานวณกอนจะสงไปยังอุปกรณสงขอมูล รวมทั้งการเก็บคําสั่งขณะกําลัง
ประมวลผล

3. 3
5. หนวยความจําสํารอง ทําหนาที่จัดเก็บขอมูลและโปรแกรมขณะยังไมไดใชงาน เพื่อการ
ใชในอนาคต
ซอฟตแวร เปนองคประกอบที่สําคัญและจําเปนมากในการควบคุมการทํางานของเครื่อง
คอมพิวเตอร ซอฟตแวรสามารถแบงออกไดเปน 2 ประเภท คือ
ซอฟตแวรระบบ มีหนาที่ควบคุมอุปกรณตาง ๆ ภายในระบบคอมพิวเตอร และเปน
ตัวกลางระหวางผูใชกับคอมพิวเตอรหรือฮารดแวร ซอฟตแวรระบบสามารถแบงเปน 3 ชนิดใหญ
คือ
1. โปรแกรมระบบปฏิบัติการ ใชควบคุมการทํางานของคอมพิวเตอรและอุปกรณพวงตอ
กับเครื่องคอมพิวเตอร ตัวอยางโปรแกรมที่นิยมใชกันในปจจุบัน เชน UNIX, DOS,
Microsoft Windows
2. โปรแกรมอรรถประโยชน ใชชวยอํานวยความสะดวกแกผูใชเครื่องคอมพิวเตอรใน
ระหว า งการประมวลผลข อ มู ล หรื อ ในระหว า งที่ ใ ช เ ครื่ อ งคอมพิ ว เตอร ตั ว อย า ง
โปรแกรมที่นิยมใชกันในปจจุบัน เชน โปรแกรมเอดิเตอร (Editor)
3. โปรแกรมแปลภาษา ใชในการแปลความหมายของคําสั่งที่เปนภาษาคอมพิวเตอรใหอยู
ในรูปแบบที่เครื่องคอมพิวเตอรเขาใจ และทํางานตามที่ผูใชตองการ
ซอฟตแวรประยุกต เปนโปรแกรมที่เขียนขึ้นเพื่อทํางานเฉพาะดานตามความตองการ ซึ่ง
ซอฟตแวรประยุกตนี้สามารถแบงเปน 3 ชนิด คือ
1. ซอฟตแวรประยุกตเพื่องานทั่วไป เปนซอฟตแวรที่สรางขึ้นเพื่อใชงานทั่วไปไมเจาะจง
ประเภทของธุรกิจ ตัวอยาง เชน Word Processing, Spreadsheet, Database Management เปนตน
2. ซอฟตแวรประยุกตเฉพาะงาน เปนซอฟตแวรที่สรางขึ้นเพื่อใชในธุรกิจเฉพาะ ตามแต
วัตถุประสงคของการนําไปใช
3. ซอฟตแ วรประยุก ตอื่น ๆ เปนซอฟตแวรที่เ ขียนขึ้นเพื่อความบันเทิง และอื่น ๆ
นอกเหนือจากซอฟตแวรประยุกตสองชนิดขางตน ตัวอยาง เชน Hypertext, Personal Information
Management และซอฟตแวรเกมตาง ๆ เปนตน
2. เทคโนโลยีสื่อสารโทรคมนาคม
เทคโนโลยีสื่อสารโทรคมนาคม ใชในการติดตอสื่อสารรับ/สงขอมูลจากที่ไกล ๆ เปนการ
สงของขอมูลระหวางคอมพิวเตอรหรือเครื่องมือที่อยูหางไกลกัน ซึ่งจะชวยใหการเผยแพรขอมูล
หรือสารสนเทศไปยังผูใชในแหลงตาง ๆ เปนไปอยางสะดวก รวดเร็ว ถูกตอง ครบถวน และทัน
การณ ซึ่งรูปแบบของขอมูลที่รับ/สงอาจเปนตัวเลข (Numeric Data) ตัวอักษร (Text) ภาพ (Image)
และเสียง (Voice)
เทคโนโลยีที่ใชในการสื่อสารหรือเผยแพรสารสนเทศ ไดแก เทคโนโลยีที่ใชในระบบ
โทรคมนาคมทั้งชนิดมีสายและไรสาย เชน ระบบโทรศัพท, โมเด็ม, แฟกซ, โทรเลข,

4. 4
วิทยุกระจายเสียง, วิทยุโทรทัศน เคเบิ้ลใยแกวนําแสง คลื่นไมโครเวฟ และดาวเทียม เปนตน
สําหรับกลไกหลักของการสื่อสารโทรคมนาคมมีองคประกอบพื้นฐาน 3 สวน ไดแก ตนแหลงของ
ขอความ (Source/Sender), สื่อกลางสําหรับการรับ/สงขอความ (Medium), และสวนรับขอความ
(Sink/Decoder)
สําหรับกลไกหลักของการสื่อสารโทรคมนาคมมีองคประกอบพื้นฐาน 3 สวน ไดแก ตน
แหลงของขอความ (Source/Sender), สื่อกลางสําหรับการรับ/สงขอความ (Medium), และสวนรับ
ขอความ (Sink/Decoder)
นอกจากนี้ เทคโนโลยีสารสนเทศสามารถจําแนกตามลักษณะการใชงานไดเปน 6 รูปแบบ
ดังตอไปนี้ คือ
1. เทคโนโลยีที่ใชในการเก็บขอมูล เชน ดาวเทียมถายภาพทางอากาศ, กลองดิจิทัล, กลอง
ถายวีดีทัศน, เครื่องเอกซเรย ฯลฯ
2. เทคโนโลยีที่ใชในการบันทึกขอมูล จะเปนสื่อบันทึกขอมูลตาง ๆ เชน เทปแมเหล็ก,
จานแมเหล็ก, จานแสงหรือจานเลเซอร, บัตรเอทีเอ็ม ฯลฯ
3. เทคโนโลยีที่ใชในการประมวลผลขอมูล ไดแก เทคโนโลยีคอมพิวเตอรทั้งฮารดแวร
และซอฟตแวร
4. เทคโนโลยีที่ใชในการแสดงผลขอมูล เชน เครื่องพิมพ, จอภาพ, พลอตเตอร ฯลฯ
5. เทคโนโลยีที่ใชในการจัดทําสําเนาเอกสาร เชน เครื่องถายเอกสาร, เครื่องถาย
ไมโครฟลม
6. เทคโนโลยีสําหรับถายทอดหรือสื่อสารขอมูล ไดแก ระบบโทรคมนาคมตาง ๆ เชน
โทรทัศน, วิทยุกระจายเสียง, โทรเลข, เทเล็กซ และระบบเครือขายคอมพิวเตอรทั้งระยะใกลและ
ไกล
ลักษณะของขอมูลหรือสารสนเทศที่สงผานระบบคอมพิวเตอรและการสื่อสาร ดังนี้
ขอมูลหรือสารสนเทศที่ใชกันอยูทั่วไปในระบบสื่อสาร เชน ระบบโทรศัพท จะมีลักษณะ
ของสัญญาณเปนคลื่นแบบตอเนื่องที่เราเรียกวา "สัญญาณอนาลอก" แตในระบบคอมพิวเตอรจะ
แตกตางไป เพราะระบบคอมพิวเตอรใชระบบสัญญาณไฟฟาสูงต่ําสลับกัน เปนสัญญาณที่ไม
ตอเนื่อง เรียกวา "สัญญาณดิจิตอล" ซึ่งขอมูลเหลานั้นจะสงผานสายโทรศัพท เมื่อเราตองการสง
ขอมูลจากคอมพิวเตอรเครื่องหนึ่งไปยังเครื่องอื่น ๆ ผานระบบโทรศัพท ก็ตองอาศัยอุปกรณชวย
แปลงสัญญาณเสมอ ซึ่งมีชื่อเรียกวา "โมเด็ม" (Modem)
ปจจัยที่ทําใหเกิดความลมเหลวในการนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช
จากงานวิจัยของ Whittaker (1999: 23) พบวา ปจจัยของความลมเหลวหรือความผิดพลาดที่
เกิดจากการนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใชในองคการ มีสาเหตุหลัก 3 ประการ ไดแก

5. 5
1. การขาดการวางแผนที่ดีพอ โดยเฉพาะอยางยิ่งการวางแผนจัดการความเสี่ยงไมดีพอ ยิ่ง
องคการมีขนาดใหญมากขึ้นเทาใด การจัดการความเสี่ยงยอมจะมีความสําคัญมากขึ้นเปนเงาตามตัว
ทําใหคาใชจายดานนี้เพิ่มสูงขึ้น
2. การนําเทคโนโลยีที่ไมเหมาะสมมาใชงาน การนําเทคโนโลยีสารสนเทศเขามาใชใน
องคกรจําเปนตองพิจารณาใหสอดคลองกับลักษณะของธุรกิจหรืองานที่องคกรดําเนินอยู หาก
เลือกใชเทคโนโลยีที่ไมสอดรับกับความตองการขององคกรแลวจะทําใหเกิดปญหาตาง ๆ ตามมา
และเปนการสิ้นเปลืองงบประมาณโดยใชเหตุ
3. การขาดการจัดการหรือสนับสนุนจากผูบริห ารระดับสูง การที่จะนําเทคโนโลยี
สารสนเทศเขามาใชงานในองคกร หากขาดซึ่งความสนับสนุนจากผูบริหารระดับสูงแลวก็ถือวา
ลมเหลวตั้งแตยังไมไดเริ่มตน การไดรับความมั่นใจจากผูบริหารระดับสูงเปนกาวยางที่สําคัญและ
จําเปนที่ทําใหการนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใชในองคการประสบความสําเร็จ
สําหรับสาเหตุของความลมเหลวอื่น ๆ ที่พบจากการนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช เชน ใชเวลาใน
การดําเนินการมากเกินไป (Schedule overruns), นําเทคโนโลยีที่ล้ําสมัยหรือยังไมผานการพิสูจนมา
ใชงาน (New or unproven technology), ประเมินแผนความตองการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ
ไมถูกตอง, ผูจัดจําหนายเทคโนโลยีสารสนเทศ (Vendor) ที่องคการซื้อมาใชงานไมมีประสิทธิภาพ
และขาดความรับผิดชอบ และระยะเวลาของการพัฒนาหรือนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใชจนเสร็จ
สมบูรณใชเวลานอยกวาหนึ่งป
นอกจากนี้ ปจจัยอื่น ๆ ที่ทําใหการนําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใชไมประสบความสําเร็จใน
ดานผูใชงานนั้น อาจสรุปไดดังนี้ คือ
1. ความกลัวการเปลี่ยนแปลง กลาวคือ ผูคนกลัวที่จะเรียนรูการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ
รวมทั้ งกลั ว ว า เทคโนโลยี ส ารสนเทศจะเขา มาลดบทบาทและความสํ าคั ญ ในหน า ที่ ก ารงานที่
รับผิดชอบของตนใหลดนอยลง จนทําใหตอตานการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ
2. การไมติดตามขาวสารความรูดานเทคโนโลยีสารสนเทศอยางสม่ําเสมอ เนื่องจาก
เทคโนโลยีสารสนเทศเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก หากไมหมั่นติดตามอยางสม่ําเสมอแลวจะทําให
กลายเปนคนลาหลังและตกขอบ จนเกิดสภาวะชะงักงันในการเรียนรูและใชเทคโนโลยีสารสนเทศ
3. โครงสรางพื้นฐานดานเทคโนโลยีสารสนเทศของประเทศกระจายไมทั่วถึง ทําใหขาด
ความเสมอภาคในการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ หรือเกิดการใชกระจุกตัวเพียงบางพื้นที่ ทําใหเปน
อุปสรรคในการใชงานดานตาง ๆ ตามมา เชน ระบบโทรศัพท อินเทอรเน็ตความเร็วสูง ฯลฯ
เอกสารอางอิง : http://adviser.eduzones.com/dena/4901