Download as PDF, PPTX
Uploaded byเจื๋อง เมืองลื้อ
โครงงานเกษตรตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
โครงงานเกษตรตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแม่ริมวิทยาคม 2553
![การทำเกษตรอินทรีย์ [โหมดความเข้ากันได้]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/random-120606024559-phpapp01-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
โครงงานเกษตรตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
- 1. โรงเรียนแม่ ริมวิทยาคม อาเภอแม่ ริมจังหวัดเชียงใหม่
- 2. โครงงานอาชีพ (เกษตร) การปลูกผักบุ้งแซมข้ าวโพดหวาน ระดับ มัธยมศึกษาตอนต้ น
- 3. ผู้รับผิดชอบโครงงาน นิลุบล ไชยสมปาน ปานจันทร์วัชรี เสวิน รัตนาภรณ์ วงศ์เสื อ ครู วรรณพงษ์ เมืองเล็น ครู ทปรึกษา ี่
- 4. ทีมาและความสาคัญของโครงงาน ่ จากสภาวะทางสังคมและเศรษฐกิ จไทยในปั จจุ บน ที่ มีสภาพการ ั ดารงชีวตอยูท่ามกลางการแข่งขันกันทุกด้านเพื่อสรรหาทรัพยากร และปั จจัย ิ ่ ที่เอื้ออานวยความสะดวก สาหรับตนเองและครอบครัว ประกอบกับกระแส ความเจริ ญก้า วหน้ า ทางด้า นเทคโนโลยี ที่ ทัน สมัย ท าให้ ก ารด ารงชี วิ ต ประจ าวัน ของคนไทยต้อ งต่ อ สู ้ แ ข่ ง ขัน กัน ทุ ก ด้า น ส่ ง ผลกระทบท าให้ เศรษฐกิ จในครอบครั วไม่สมดุ ล มี รายจ่ า ยมากกว่า รายรั บ หนี้ สิน เพิ่ มขึ้ น พระบาทสมเด็ จ พระเจ้า อยู่หั ว ทรงมี พ ระราชด ารั ส เกี่ ย วกับ “เศรษฐกิ จ พอเพียง” ซึ่งเป็ นปรัชญาที่ ชี้แนะแนวทางการดาเนิ นชีวตชาวไทยมานานกว่า ิ 25 ปี ตั้งแต่ก่อนวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจ ได้ทรงเน้นย้ าแนวทางการแก้ไข เพื่อให้รอดพ้น และดารงอยู่ได้อย่างมันคงและยังยืนภายใต้กระแสโลกาภิ ่ ่ วัตน์และความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ
- 5. การปลูกพืชผักเพื่อการบริ โภคเอง ก็เป็นวิถีทางหนึ่ งที่สามารถ ปฏิ บติได้ตามแนวทางเศรษฐกิ จพอเพียง นอกจากจะได้เรี ยนรู ้ วิชาการ ั เกษตรเกี่ ยวกับการปลูก ผัก จากการปฏิ บัติจริ งแล้ว ยังได้บริ โภคผัก ที่ ปลอดสารเคมี ช่วยครอบครัวประหยัด และยังหารายได้ระหว่างเรี ยน โรงเรี ยนแม่ริมวิทยาคมมีนโยบายส่งเสริ มนาเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาประยุกต์ใช้ในชี วิตประจาวัน กลุ่มผูทาโครงงานปั จจุบันเรี ยนอยู่ช้ ัน ้ มัธยมศึ กษาปี ที่ 3/6 จึ งทาโครงงานปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน โดย ้ การปฏิบติจริ ง และประยุกต์ ให้สอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ั สาหรับการดารงชีวตประจาวันได้ ิ
- 6. วัตถุประสงค์ „1.เพื่อศึกษาเรียนรู ้ทกษะวิธีการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน ั ้ „2.เพื่อใช้ในการบริ โภคในครอบครัวและจาหน่าย „3.เพื่อประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมการเกษตร เป้ าหมาย - เป้ าหมายเชิงปริมาณ ปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน จานวน 4 แปลง ้ - เป้ าหมายเชิงคุณภาพ นักเรี ยนมีความรู ้และทักษะเกี่ยวกับการปลูกผักบุงแซมข้าวโพด ้ หวาน และสามารถนาไปบริ โภคได้
- 7. สถานทีดาเนินการ ่ แปลงเกษตรโรงเรี ยนแม่ริมวิทยาคม อาเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ระยะเวลาทีดาเนินการ ่ เริ่ มทาโครงงานตั้งแต่วนที่ มิถุนายน 2553 ถึง กันยายน 2553 ั ผลทีคาดว่ าจะได้ รับ ่ „1.นักเรี ยนมีความรู ้วธีการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน ิ ้ „2.นักเรี ยนมีปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน สาหรับใช้ในการบริ โภคในครอบครัว ้ และจาหน่าย „3.นักเรี ยนสามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมการเกษตรได้
- 8. ขอบเขตของโครงงาน ขอบเขตด้ านประชากร ประชากรที่ใช้ในการทาโครงงานครั้งนี้ คือ แปลงผักบุงแซมข้าวโพดหวาน ้ จานวน 4 แปลงบริ เวณแปลงเกษตรโรงเรี ยนแม่ริมวิทยาคม ขอบเขตด้ านเนือหา ้ การทาโครงงานครั้งนี้เป็ นการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการปลูกผักบุงแซมข้าวโพด ้ หวานซึ่งมีเนื้อหาที่จะใช้ในการศึกษาครั้งนี้ดงนี้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การ ั ปลูกผักบุง และการปลูกข้าวโพดหวาน ้ นิยามศัพท์ เฉพาะ ในการทาโครงงานครั้งนี้ ผูทาโครงงานได้ใช้ศพท์บางคาในความหมายและขอบเขตจากัด ดังนี้ ้ ั ผักบุง หมายถึง ผักบุงใบไผ่เรี ยวมรกต หจก.พี เอ ซีดส์จากัด ้ ้ ่ ข้าวโพดหวาน อยูใน ข้าวโพดหวานพันธุ์ซูเปอร์สวีทคอร์น ั ปุ๋ ยคอก หมายถึง มูลไก่ที่ใส่ กบแปลงปลูกผัก คณะผูทาโครงงาน หมายถึง นักเรี ยนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 3ที่ทาโครงงานจานวน 3 คน ้
- 9. วิธีการดาเนินงาน 1.ขั้นเตรียม 1.1 ประชุมปรึ กษาหารื อในกลุ่ม และปรึ กษาครู ที่ปรึ กษาหาแนวทางดาเนินกิจกรรม การทาโครงงาน 1.2 วิเคราะห์ จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรค ของโครงงานปลูกผักบุงแซมข้าวโพด ้ หวานวางแผนการดาเนินงานปลูกปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวานและศึกษาเอกสารที่ ้ เกี่ยวข้อง 2.ขั้นดาเนินงาน 2.1 เตรี ยม แปลงปลูกผักบุงและข้าวโพดหวานขนาดกว้าง 1 x 8 เมตร จานวน 4 ้ แปลง ใส่ปุ๋ยคอก 2.2 หว่านเมล็ด ปลูกผักบุงและข้าวโพดหวานในแปลงและถอนแยกปลูก ้ 2.3 ปฏิบติ ดูแล รักษา พรวนดิน กาจัดวัชพืช ใส่ปุ๋ย รดน้ า ั 2.4 เก็บเกี่ยว นาไปผลผลิตไปบริ โภคและจาหน่าย
- 10. 3.ขั้นประเมินผล 3.1 รวบรวมข้อมูล 3.2 วิเคราะห์ขอมูล ้ 3.3 สรุ ปและรายงานผล นาเสนอโครงงาน
- 11. การวิเคราะห์ จุดแข็งจุดอ่ อนข้าวโพดหวาน(SWOT Analysis) ปัจจัยภายใน จุดแข็ง (Strength) จุดอ่ อน (Weakness) 1. เจริ ญเติบโตได้ดีทุกฤดูกาล 1. เก็บได้ไม่นาน (ใบเหลือง) สี ซีด 2. ปลูกง่าย โตเร็ ว (เมล็ด/กล้า) 2.ราคาถูกถ้าปลูกมาก 3. ทนทานต่อสิ่ งแวดล้อม 3.เน่าเร็ ว 4. ปลอดสารพิษ เนื่องจากปลูกเองไม่ใช้สารเคมี 4.มีหอยทากรบกวน 5. อายุการเก็บเกี่ยวสั้น ปัจจัยภายนอก โอกาส (Opportunity) อุปสรรค (Threat) 1. ผูคนนิยมบริ โภค ้ 1. แปลงเกษตรดินไม่ดี แน่นแข็ง 2. นาไปประกอบอาหารหลายชนิด 2. ต้องใส่ปุ๋ยคอกจานวนมาก 3. ฤดูฝนตลาดขาดผักเนื่องจากน้ าท่วม 3. การแข่งขันการตลาดสูงฤดูฝนผักในตลาดมี 4. ผูปกครอง โรงเรี ยนสนับสนุน ้ มาก ่ 4. บ้านอยูไกลวันหยุดมาดูแลลาบาก
- 12. วัสดุอปกรณ์ ุ 1 จอบ 2 บัวรดน้ า 3 เมล็ดผักบุงใบไผ่เรี ยวมรกต ้ 4 เมล็ดข้าวโพดหวานซุปเปอร์ สวีทคอร์น 5 ปุ๋ ยน้ าชีวภาพ 6 ปุ๋ ยคอกมูลไก่ 7 เศษหญ้าแห้ง 8 ปุ๋ ยยูเรี ย 9 ปุ๋ ยหมัก
- 13. งบประมาณดาเนินการ ที่ รายการ จานวน ราคาต่ อหน่ วย จานวนเงินบาท 1 เมล็ดข้าวโพดหวาน 1 ถุง 20 20 2 เมล็ดผักบุง ้ 1 ถุง 20 20 3 ปุ๋ ยคอกมูลไก่ 3 กส 30 90 4 ปุ๋ ยยูเรี ย 25 25 5 ค่าแรง 3 คน 150 450 6 ค่าน้ า 50 50 รวมต้ นทุน 655
- 14. การเก็บเกียว ่ ผักบุง เมื่ออายุได้ 35-40 วันนับจากหว่านเมล็ด เก็บเกี่ยว ้ ทั้ง 3 แปลงโดยการใช้มีดตัดและเด็ดยอด ให้เหลือใบติดโคนต้น จานวน 3 ใบ จานวน 25 กิโลกรัม แล้วปล่อยให้ตนผักบุงแตกกอ ้ ้ รอเก็บเกี่ยวในรุ่ นที่ 2 และ 3 ต่อไป ่ ข้าวโพดหวานแต่ละพันธุ์วาเป็ นพันธุ์หนัก, เบา หรื อปาน กลาง เช่ นพันธุ์ เบา อายุ 55-65 วัน พันธุ์ปานกลาง 70-85 วัน และ พันธุ์ หนักตั้ง แต่ 90 วันขึ้ นไป เก็ บเกี่ ยวในเวลา เช้าตรู่ และรี บส่ ง ตลาดทันที ไม่ ค วรทิ้ ง ไว้เ กิ น 24 ชั่ว โมง เพราะจะท าให้ น้ า ตาล ลดลง
- 15. ราคาจาหน่ายในท้องตลาด ผักบุงเฉลี่ยกิโลกรัมละ 20 บาท คิดเป็ นเงิน 800 ้ บาท ข้าวโพดหวานเฉลี่ยกิโลกรัมละ 12 บาท คิดเป็ นเงิน 420 บาท รวม 1220 บาท การคานวณกาไร-ขาดทุน ราคาจาหน่าย 1220 บาท ราคาต้นทุน 655 บาท กาไร = ราคาจาหน่าย ‟ ราคาต้นทุน = 1220 - 655 กาไร = 565 บาท เปอร์เซ็นต์กาไร = กาไรที่ได้ x 100 ราคาต้นทุน = 565 x 100 655 กาไร = 86.26 เปอร์เซ็นต์
- 16. ปัญหา 1. ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ แน่นแข็งมาก 2.ผักกวางตุงมีหอยทากรบกวน ้ 3. ผักบุงมีราแป้ งขาวรบกวนทาให้ผกไม่ค่อย สวย ้ ั 4. น้ าไหลไม่สม่าเสมอ ่ 5. บ้านนักเรี ยนอยูไกลการเดินทางดูแลวันหยุดไม่สะดวกเท่าที่ควร ข้ อเสนอแนะ 1. ใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ ยหมัก เพื่อปรับปรุ งดิน 2. กาจัดหอยทากโดยการใช้สมันไพร หรื อกาจัดด้วยมือ 3. อย่าหว่านเมล็ดผักบุงแน่นเกินไป ้ 4. ใช้วสดุคลุมดินเพื่อป้ องกันการระเหยน้ า ั 5. นักเรี ยนปลูกผักที่บานแล้วครู ออกไปนิเทศให้คาปรึ กษา ้
- 17. สรุป อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ สรุป การทาโครงงานครั้งนี้ มีวตถุประสงค์เพื่อศึกษาเรี ยนรู ้ทกษะวิธีการปลูกปลูกผักบุง ั ั ้ แซมข้าวโพดหวานเพื่อใช้ในการบริ โภคในครอบครัวจาหน่าย และเพื่อประยุกต์ใช้ปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมการเกษตร คณะผูทาโครงงานได้รวบรวมข้อมูลด้วยตนเองจาก ้ การสังเกตและ การปฏิบติจริ งมาวิเคราะห์ดวย ร้อยละ และบรรยายสรุ ปได้ดงนี้ ั ้ ั การคานวณค่าใช้จ่ายและกาไรขาดทุน จากการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวานจานวน 4 แปลง การลงทุน จานวน 655บาท ้ จาหน่ายผักบุงคิดเป็ นเงิน 800บาท และ จาหน่ายข้าวโพดหวานคิดเป็ นเงิน 420 บาทรวม เป็ นเงิน ้ 1220บาท ได้กาไร 565 บาท คิดเป็ นร้อยละ 86.26 อภิปรายผล จากการดาเนินโครงงานปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวานทาให้ นักเรี ยนมีความรู ้และทักษะ ้ ในการ ปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน เช่น พันธุ์ผกบุง และข้าวโพดหวาน วิธีการเตรี ยม ้ ั ้ ดิ น ทัก ษะการหว่ า นเมล็ ด การดู แ ลรั ก ษา การรดน้ า การใส่ ปุ๋ ย โรคและศัต รู ผ ัก ตลอดจนการเก็บเกี่ยว ทาให้นกเรี ยนมีผกบุงและข้าวโพดหวานปลอดสารพิษบริ โภค ั ั ้
- 18. จาหน่าย สามารถประยุกต์ใช้หลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง3 ห่วง 2 เงื่อนไข กับกิจกรรมการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวานโดยยึด ้ กรอบความพอประมาณ ได้แ ก่ การท ากิ จ กรรมโครงงานปลู ก ผัก จ านวน 4 แปลง ให้ พอเหมาะกับเวลา แรงงาน ความสามารถของนักเรี ยนงบประมาณที่มีอยู่ กรอบความมีเหตุ มีผล ได้แก่ กิจกรรมการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวาน เพื่อได้ผกปลอดสารเคมีบริ โภคและ ้ ั จาหน่าย เพื่อศึกษาความรู ้และทักษะในการปลูกผัก เพื่อฝึ กการทางานเป็ นกลุ่ม กรอบการมีภูมิคุมกันที่ดีในตนเอง ได้แก่ การปลูกผักปลอดสารเคมีกินเองโดยไม่ตองได้ซ้ื อ ้ ้ การไม่เป็ นหนี้ สิน การไม่ใช้สารเคมีในการเกษตร การใส่ ปุ๋ยหมักที ผลิตเอง กิ จกรรมการ ปลูกผักทาให้ร่างกายแข็งแรง สุ ขภาพจิตดี เงื่อนไขความรู ้ ได้แก่ นักเรี ยนมีความรู ้ ความรู ้ และทักษะในการปลูก ผักบุงและข้าวโพดหวานได้แก่ พันธุ์ผกบุงและข้าวโพดหวาน การ ้ ั ้ เตรี ยมดิน การหว่านเมล็ด การดูแลเอาใจใส่ การรดน้ า การใส่ปุ๋ย โรคและศัตรู ผก ตลอดจน ั การเก็บเกี่ ยว ฯลฯ เงื่อนไขคุณธรรม ได้แก่ นักเรี ยนมีความรับผิดชอบ ความขยัน อดทน เสี ยสละ ไม่เห็นแก่ตว มีความสามัคคี มีนิสยประหยัด อดออม รู ้จกการทางานเป็ นกลุ่ม ั ั ั
- 19. ซึ่ งจะเห็ นได้ว่าจากการทาโครงงานเกษตรโดยการปลูกผักบุงแซมข้าวโพด- ้ หวานสามารถประยุกต์ ให้สอดคล้องกับ หลัก ปรั ชญาเศรษฐกิ จ พอเพีย ง 3 ห่ วง 2 เงื่อนไขได้ ทาให้คณะผูทาโครงงาน เห็นแนวทางแบบอย่างในการประยุกต์ใช้ปรัชญา ้ เศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมการเกษตรและกิจกรรมอื่นๆในการดารงชีวิตประจาวันได้ อย่างสมดุล เหมาะกับสภาพทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมให้อย่างยังยืน ่ ข้ อเสนอแนะ 1. ควรประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการดารงชีวตทุกกิจกรรม ิ 2. ควรทาโครงงานปลูกผักที่บริ โภคในครัวเรื อนเป็ นประจา เช่น ตะไคร้ ข่า ขิง ผัก เชียงดา มะเขือเปราะ พริ กขี้หนู หรื อผักอื่นๆที่ปลอดสารพิษ 3. ควรส่งเสริ มการปลูกผักที่บานนักเรี ยนแล้วครู ออกไปนิเทศให้คาปรึ กษาเพื่อที่จะ ้ ทาให้นกเรี ยนได้บริ โภคในครัวเรื อน ั 4. ควรมีการปรับปรุ งดิน แปลงเกษตร โดยการใช้ปุ๋ยคอก หรื อปุ๋ ยอินทรี ยเ์ ป็ นหลัก สาหรับปุ๋ ยยูเรี ยสามารถใช้ได้ดีและสะดวกควรค่อยลดปริ มาณลง เพื่อให้คุณสมบัติทางกายภาพ ของดินดีข้ ึน
- 20. สรุป การคานวณค่าใช้จ่ายและกาไรขาดทุน จากการปลูกผักบุงแซมข้าวโพดหวานจานวน4 ้ แปลง การลงทุน จานวน 655 บาท จาหน่ า ย ผักบุงคิดเป็ นเงิน 800 บาท และ ข้าวโพดหวาน ้ คิดเป็ นเงิน 420 บาทรวม เป็ นเงิน 1220 บาท ได้กาไร 565บาท คิดเป็ นร้อยละ 86.26
- 21. จากประเมินผลการดาเนินงานปลูกผักบุ้งและข้ าวโพดหวาน พบว่านักเรี ยนมีความรู ้เกี่ยวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และมี ความพึงพอใจในการทาโครงงานโดยภาพรวมระดับมากที่สุด ร้อยละ 66.67 ส่ วนด้าน ความถนัด สนใจในการปลูกผักบุงและ ้ ข้าวโพดหวาน วิธีการปลูกง่าย ผลผลิตผักบุงข้าวโพดหวานมี ้ คุ ณภาพ ความรู ้ ในการปลูกผักบุ งข้าวโพดหวาน การปลูกพื ช ้ แซม ระดับมากร้ อ ยละ 100.00 ขณะเดี ย วกัน การปฏิ บัติ ดู แ ล รักษาแปลงปลูก การใส่ ปุ๋ย ความร่ วมมือสมาชิ กในกลุ่มอยู่ใน ระดับมากร้อยละ 66.67 ขณะที่การเตรี ยมดิ นสะดวก การ ป้ องกันกาจัดศัตรู ผกบุง ข้าวโพดหวาน ระดับปานกลางร้อยละ ั ้ 66.67 สาหรับการกาจัดวัชพืช ระดับปานกลางร้อยละ 100.00
- 22. ประโยชนทีได้ จากการดาเนินโครงงาน ่ นักเรี ยนมีความรู้และทักษะในการปลูกผักบุงและ ้ ข้าวโพดหวาน ได้แก่ พันธุผกบุงและข้าวโพดหวาน การ ์ ั ้ เตรี ยมดินการหว่านเมล็ด การดูแลเอาใจใส่ การรดน้ าการ ใส่ปุ๋ยการเก็บเกี่ยว มีปลูกผักบุงและข้าวโพดหวาน ปลอด ้ สารพิษเพื่อบริ โภคและจาหน่าย สามารถประยุกต์ใช้หลัก ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข กับกิจกรรม การปลูกผักบุงและข้าวโพด เห็นแนวทางประยุกต์ใช้ ้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมอื่นๆในการ ดารงชีวิตประจาวันได้
- 23.
- 24. เตรียมแปลงปลูกพร้ อม ใส่ปยคอก ุ๋
- 25. โรยเมล็ดผักบุ้งเป็ นแถว พร้อมกับหยอดเมล็ดข้ าวโพดหวาน
- 26.
- 27.
- 28. ผักบุ้งอายุ 28 วันเก็บเกียวบริโภคและจาหน่ าย ่
- 29.
- 30.
- 31.
- 32.
- 33.
- 34.
- 35. ข้ าวโพดหวานอายุ 65วัน เก็บเกียวได้ ่
- 36. ข้ าวโพดหวานอายุ 65วัน เก็บเกียวได้ ่
- 37. ขอบคุณคะ ่