1. ใบความรู้
เรื่อง การสื่ อสารข้ อมูล
เทคโนโลยีคมนาคมและการสื่ อสารนามาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาและปรับปรุ งการดาเนิ นงานธุ รกิจโดยมี
วัตถุประสงค์หลัก 4 ประการดังนี้
1. เพื่อการสื่ อสารทางธุ รกิจที่ดีข้ ึน
2. เพื่อให้การดาเนินงานมีประสิ ทธิ ภาพสู งขึ้น
3. เพื่อการกระจายข้อมูลที่ดีข้ ึน
4. เพื่อการจัดการกระบวนการธุ รกิจที่สะดวกขึ้น
องค์ ประกอบของการสื่ อสาร
1. ผู้ส่งข้ อมูล (Sender) ทาหน้าที่ส่งข้อมูล
2. ผู้รับข้ อมูล (Receiver) ทาหน้าที่รับข้อมูล
3. ข้ อมูล (Data) ข้อมูลที่ผส่งข้อมูลต้องการส่ งไปยังผูรับข้อมูล อาจอยู่ในรู ปของข้อความ เสี ยง
ู้ ้
ภาพเคลื่อนไหว
4. สื่ อนาข้ อมูล (Medium) ทาหน้าที่เป็ นตัวกลางในการขนถ่ายข้อมูล เช่ น สายเคเบิล ใยแก้วนา
แสง อากาศ
5. โปรโตคอล (Protocol) กฎหรื อวิธีท่ีถูกกาหนดขึ้นเพื่อการสื่ อสารข้อมูลในรู ปแบบตามวิธีการ
สื่ อสารที่ตกลง กันระหว่าง ผูส่งข้อมูล กับ ผูรับข้อมูล
้ ้

2. การใช้ เทคโนโลยีการสื่ อสาร
การสื่ อสารข้อมูลในยุคปั จจุบน ได้ตะหนักถึง ความสาคัญในการนาเทคโนโลยีคมนาคมและการ
ั
สื่ อสารมาช่ วยงานเพื่ อเพิ่ม ประสิ ท ธิ ภาพของการดาเนิ นงาน ซึ้ งการประยุก ต์เทคโนโลยีการสื่ อสารใน
องค์การมีดงนี้
ั
ไปรษณีย์อเิ ล็กทรอนิกส์ (Electronic Mail : E-mail)
การใช้ อุ ป กรณ์ อิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ เช่ น โทรศัพ ท์ มื อ ถื อ คอมพิ ว เตอร์ และพี ดี เ อ ส่ ง ข้ อ ความ
่
อิเล็กทรอนิกส์ไปยังบุคคลอื่น โดยการสื่ อสารนี้ บุคคลที่ทาการสื่ อสารจะต้องมีชื่อและที่อยูในรู ปแบบอีเมล
แอดเดรส

3. โทรสาร (Facsimile หรือ Fax)
เป็ นการส่ งข้อมูล ซึ่ งอาจเป็ นข้อความที่เขียนขึ้นด้วยมือหรื อการพิมพ์ รู ปภาพ หรื อกราฟต่างๆ จาก
เครื่ องคอมพิวเตอร์ และอุป กรณ์ อิเล็กทรอนิ กส์ อื่นๆ ที่มี อุป กรณ์ ที่เรี ย กว่าแฟกซ์ -โมเด็มไปยังเครื่ องรั บ
โทรสาร การส่ งข้อความในลักษณะนี้ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและมีประสิ ทธิ ภาพสู งกว่าการส่ งข้อมูลผ่าน
เครื่ องโทรสารธรรมดา
วอยซ์ เมล (Voice Mail)
่
เป็ นการส่ งข้อความเป็ นเสี ยงพูดให้กลายเป็ นข้อความอิเล็กทรอนิ กส์ ผานระบบเครื อข่ายการสื่ อสาร
ข้อความจะถูกบันทึกไว้ในอุปกรณ์บนทึกเสี ยงที่เรี ยกว่าวอยซ์เมลบ็อกซ์ เมื่อผ็รับเปิ ดฟั งข้อความดังกล่าวก็
ั
่
จะถูกแปลงกลับไปอยูในรู ปแบบของเสี ยงพูดตามเดิม

4. การประชุ มทางไกลอิเล็กทรอนิกส์ (Video Conferencing)
เป็ นการสื่ อสารข้อมู ลโดยการส่ งภาพและเสี ยงจากฝ่ ายหนึ่ งไปยังอี กฝ่ ายหนึ่ ง ในการใช้ Video
Conferencing จะต้องมีอุปกรณ์สาหรับการบันทึกภาพและอุปกรณ์บนทึกเสี ยง โดยที่ภาพและเสี ยงที่ส่งไป
ั
นั้นอาจเป็ นภาพเคลื่อนไหวที่มีเสี ยงประกอบได้ การประชุ มทางไกลอิเล็กทรอนิ กส์ ช่วยประหยัดเวลาและ
ค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปประชุม
การระบุตาแหน่ งด้ วยดาวเทียม(Global Positioning Systems : GPSs)
เป็ นระบบที่ใช้วิเคราะห์และระบุตาแหน่ งของคน สัตว์ หรื อสิ่ งของที่เป็ นเป้ าหมายของระบบ การ
วิเคราะห์ตาแหน่งทาได้โดยใช้ดาวเทียมระบุตาแหน่ง ปั จจุบนมีการนาไปใช้ในระบบการเดินเรื อ เครื่ องบิน
ั
และเริ มพัฒนามาใช้เพื่อระบุตาแหน่งของรถยนต์ดวย้

5. กรุ๊ ปแวร์ (groupware)
เป็ นโปรแกรมประยุกต์ท่ีช่วยสนับสนุนการทางานของกลุ่มบุคคลให้สามารถทางานร่ วมกัน การใช้
ทรัพยากรและสารสนเทศร่ วมกันโดยผ่านระบบเครื อข่าย
การโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Fund Transfer : EFT)
ปั จจุบนผูใช้สามารถชาระค่าสิ นค้าและบริ การโดยการโอนเงินทางอิเล็กทรอนิ กส์ จากบัญชี ธนาคาร
ั ้
ั
ที่ให้บริ การโอนเงิ นอัตโนมัติด้วยเทคโนโลยีการสื่ อสารที่ ทนสมัย กิ จกรรมที่ ประยุกต์ใช้กนเป็ นประจา
ั
ได้แก่ การโอนเงินผ่านทางตู ้ ATM

6. การแลกเปลียนข้ อมูลอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Data Interchange : EDI)
่
เป็ นระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงทางอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างองค์การ โดยใช้แบบฟอร์ มของเองกสาร
อิเล็กทรอนิกส์ที่มีรูปแบบมาตรฐานสากล เช่น การส่ งใบสั่งสิ นค้า ใบส่ งของ ใบเรี ยกเก็บเงิน
การระบุลกษณะของวัตถุด้วยคลืนความถี่วทยุ(RFID)
ั ่ ิ
เป็ นระบบระบุลกษณะของวัตถุดวยคลื่นความถี่วิทยุ ปั จจุบนมีการนา RFID ไปประยุกต์ใช้งาน
ั ้ ั
หลากหลายประเภท เช่น ห่ วงโซ่ อุปทาน ระบบโลจิสติกส์ การตรวจสอบฉลากยา การใช้ในฟาร์ มเลี้ยงสุ กร
บัตรทางด่วน บัตรรถไฟฟ้ าใต้ดิน ระบบหนังสื อเดินทางอิเล็กทรอนิกส์

7. ชนิดของสั ญญาณข้ อมูล
1. สั ญญาณแอนะล็อก(Analog Signal)
เป็ นสัญญาณแบบต่อเนื่ อง มีลกษณะเป็ นคลื่นไซน์ (Sine Wave) โดยที่แต่ละคลื่นจะมีความถี่และ
ั
ความเข้มของสัญญาณที่ต่างกัน เมื่อนาสัญญาณข้อมูลเหล่านี้ มาผ่านอุปกรณ์รับสัญญาณและแปลงสัญญาณ
และแปลงสัญญาณก็จะได้ขอมูลที่ตองการ
้ ้
เฮิรตซ์ (Hertz) คือหน่วยวัดความถึ่ของสัญญาณข้อมูลแบบแอนะล็อก วีธีวดความถึ่จะนับจานวน
ั
รอบของสั ญญาณที่ เกิ ดขึ้ นภายใน 1 วินาที เช่ น ความถึ่ 60 Hz หมายถึ ง ใน 1 วินาที สัญญาณมี การ
เปลี่ยนแปลงระดับสัญญาณ 60 รอบ

8. 2. สั ญญาณดิจิทล(Digital Signal)
ั
สัญญาณดิ จิทลเป็ นสัญญาณแบบไม่ต่อเนื่ อง รู ปสัญญาณของสัญญาณมี ความเปลี่ ยนแปลงที่ ไม่
ั
ปะติ ดปะต่ออย่า งสั ญญาณแอนะล็ อก ในการสื่ อสารด้วยสั ญญาณดิ จิท ล ข้อมู ล ในคอมพิ วเตอร์ ซ่ ึ ง เป็ น
ั
เลขฐานสอง (0และ1) จะถูกแทนด้วยสัญญาณดิจิทล ั
Bit Rate เป็ นอัตราความเร็ วในการส่ งข้อมูลแบบดิจิทล วิธีวดความเร็ วจะนับจานวนบิตข้อมูลที่ส่ง
ั ั
ได้ในช่วงระยะเวลา 1 วินาที เช่น 14,400 bps หมายถึง มีความเร็ วในการส่ งข้อมูลจานวน 14,4001 บิตใน
ระยะเวลา 1 วินาที

9. โมเด็ม(Modulator DEModulator หรือ Modem)
โมเด็ม(Modem) เป็ นอุ ป กรณ์ ที่ ท าหน้าที่ แปลงสัญญาณดิ จิทล จากเครื่ องคอมพิวเตอร์ ใ ห้เป็ น
ั
สัญญาณแอนะล็อก ความเร็ วในการสื่ อสารข้อมูลของโมเด็มวันเป็ นบิตต่อวินาที (bit per second หรื อ bps)
ความเร็ วของโมเด็มโดยทัวไปมีความเร็ วเป็ น 56 กิโลบิตต่อวินาที
่
ทิศทางการส่ งข้ อมูล(Transmission Mode) สามารถจาแนกทิศทางการส่ งข้อมูลได้ 3 รู ปแบบ
1. การส่ งข้อมูลแบบทิศทางเดียว (Simplex Transmission)
2. การส่ งข้อมูลแบบสองทิศทางสลับกัน (Half-Duplex Transmission)
3. การส่ งข้อมูลแบบสองทิศทางพร้อมกัน (Full-Duplex Transmission)

10. ใบงาน
เรื่อง การสื่ อสารข้ อมูล
กิจกรรมที่ 1 เติมคาตอบลงในช่ องว่ างให้ ถูกต้ อง
1. การสนทนาออนไลน์ ใช้องค์ประกอบของการสื่ อสารใดบ้าง
2. สื่ อนาข้อมูลในการเล่นเกมออนไลน์คืออะไร
3. โพรโทคอลของการส่ งแฟกซ์เป็ นอย่างไร
4.การค้นหาข้อมูลจากเว็บไซต์เป็ นการสื่ อสารที่ใช้ทิศทางการส่ งข้อมูลรู ปแบบใด
กิจกรรมที่ 2 เปรียบเทียบข้ อดีและข้ อเสี ยของสั ญญาณแอนะล็อกกับสั ญญาณดิจิทลลงในตาราง
ั
รายการ สัญญาณแอนะล็อก สัญญาณดิจิทล
ั
ข้ อดี…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………
ข้ อเสี ย……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………